{"id":341,"date":"2025-07-04T02:46:37","date_gmt":"2025-07-04T02:46:37","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=341"},"modified":"2025-12-01T15:15:11","modified_gmt":"2025-12-01T08:15:11","slug":"beta-quyen-110-nam-thien-thanh-thu-9-tan-mui-1031","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-110-nam-thien-thanh-thu-9-tan-mui-1031\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 110: N\u0102M THI\u00caN TH\u00c1NH TH\u1ee8 9 (T\u00c2N M\u00d9I, 1031)","rendered":"QUY\u1ec2N 110: N\u0102M THI\u00caN TH\u00c1NH TH\u1ee8 9 (T\u00c2N M\u00d9I, 1031)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 9 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan t\u1eeb ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang tr\u1edf l\u00ean \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, khi g\u1eb7p l\u1ec5 Nam Giao th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p cho con em m\u00ecnh tham d\u1ef1.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Kh\u1ea3 Th\u00e2n v\u00e0 H\u1eefu T\u00e1n k\u1ecb Th\u01b0\u1eddng th\u1ecb Tri\u1ec7u L\u1ee3i D\u1ee5ng sang ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng Ninh ti\u1ebft.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng Ninh ti\u1ebft, c\u00e1c quan l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean d\u00e2ng l\u1ec5 ch\u00fac th\u1ecd Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u1ed9i Kh\u00e1nh.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, n\u01b0\u1edbc Quy T\u01b0 v\u00e0 ch\u00e2u Sa Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 sang c\u1ed1ng v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh, Quy T\u01b0, Sa Ch\u00e2u v\u00e0 b\u1ed9 t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Cung B\u1ed9 Xuy\u00ean th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111em c\u1ea3 gia \u0111\u00ecnh sang c\u1ed1ng. Xin theo l\u1ec7 c\u0169 tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, giao cho s\u1ee9 qu\u00e1n b\u1ea1n h\u1ecfi han v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, phong t\u1ee5c v\u00e0 v\u1ebd h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng y ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean s\u1eed quan.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[6] \u0110i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 5 v\u1ea1n d\u00e2n \u0111inh \u1edf kinh th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0m \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3. L\u00fac \u0111\u00f3, S\u0129 T\u1ed1n v\u1ec1 tri\u1ec1u, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf C\u00fac V\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u1ed9ng quy\u1ec1n, S\u0129 T\u1ed1n c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi h\u1eafn, th\u00e2n thi\u1ebft v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed l\u00ean ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 v\u00ec \u00f4ng ta t\u1eebng l\u00e0 thu\u1ed9c h\u1ea1 \u1edf \u0110\u00f4ng cung m\u00e0 d\u00f9ng. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 d\u1ee9t b\u1ecf \u00e2n c\u0169, thi h\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u1ea1o, sai \u00f4ng ta v\u1ec1 tr\u1ea5n.\"<\/i> S\u0129 T\u1ed1n b\u00e8n v\u1ec1 H\u1ee9a Ch\u00e2u.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n ch\u00fang trong kinh th\u00e0nh khi g\u1eb7p h\u1ecfa ho\u1ea1n m\u00e0 qu\u00e2n tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp h\u1ee3p l\u00e1ng gi\u1ec1ng d\u1eadp l\u1eeda.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, l\u1ea5y T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd, \u0110\u1ed3ng tu Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa l\u00e0 Tri\u1ec1u T\u00f4ng X\u00e1c l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. T\u00f4ng X\u00e1c l\u00e0 con c\u1ee7a Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh. T\u1ed1ng Th\u1ee5 t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn nay, ch\u1ec9 c\u00f3 D\u01b0\u01a1ng \u01af L\u0103ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y con m\u00ecnh l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 Ph\u1ee5c k\u1ebf t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu th\u01b0, nay m\u1edbi c\u00f3 h\u1ecd Tri\u1ec1u.\r\n\r\n[10] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ch\u00e2u Th\u01b0 Ch\u00e2u \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n phu \u0111\u1eafp \u0111\u00ea Tr\u01b0\u1eddng Phong Sa.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111\u1ed5i Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, sang l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf H\u00e0 Nam ph\u1ee7.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, Duy Di\u1ec5n gi\u1ea3 b\u1ec7nh \u1edf l\u1ea1i kinh th\u00e0nh l\u00e2u ng\u00e0y, sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, l\u1ea1i tr\u00ec ho\u00e3n kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, c\u00f2n m\u01b0u c\u1ea7u ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Ph\u1ea1m Ph\u00fang t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Duy Di\u1ec5n t\u1eebng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, v\u00ec l\u00e0 th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1 r\u1eb1ng kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ecb. Nay kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ea1i.\"<\/i> \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn c\u0169ng xin th\u00fac gi\u1ee5c Duy Di\u1ec5n l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Duy Di\u1ec5n t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ed9 t\u1ed5 ti\u00ean \u1edf L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng, mong \u0111\u01b0\u1ee3c coi gi\u1eef ch\u00eca kh\u00f3a cung \u0111i\u1ec7n. V\u00ec th\u1ebf, Vua ra l\u1ec7nh cho Duy Di\u1ec5n gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf H\u00e0 Nam, th\u00fac gi\u1ee5c \u00f4ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.\r\n\r\nM\u1ed9t h\u00f4m, Ph\u1ea1m Ph\u00fang v\u00e0o ch\u1ea7u, Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>\"Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e3 \u0111i r\u1ed3i.\"<\/i> Ph\u1ea1m Ph\u00fang \u0111\u00e1p: <i>\"N\u00f4 b\u1ed9c c\u1ee7a Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan, kh\u00f4ng \u0111i th\u00ec c\u00f2n l\u00e0m g\u00ec n\u1eefa!\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, em c\u1ee7a Duy Di\u1ec5n l\u00e0 X\u1eed Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u Duy T\u1ebf c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m V\u0169 X\u01b0\u01a1ng l\u01b0u h\u1eadu, tri Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, sau l\u1ea1i v\u1ec1 tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Duy Di\u1ec5n kh\u00f4ng n\u00ean v\u00ec em m\u00ecnh m\u00e0 xin th\u0103ng ch\u1ee9c, l\u1ea1i c\u00f2n xin n\u1eafm quy\u1ec1n binh, xin b\u00e3i ch\u1ee9c.\"<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\n[12] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 xin cho con trai m\u00ecnh l\u00e0 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang Th\u00e2n Ph\u1ee7 v\u00e0o qu\u00e1n c\u00e1c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[13] Ra chi\u1ebfu gi\u1ea3m thu\u1ebf ru\u1ed9ng v\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n thu kh\u00e1c c\u1ee7a d\u00e2n trong kinh th\u00e0nh m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[14] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 C\u1ed1 T\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean l\u00e0 Ph\u1ee5ng Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 qua k\u1ef3 thi th\u00e2n ng\u00f4n th\u01b0 ph\u00e1n l\u00e0m quan kinh th\u00e0nh.\r\n\r\n[15] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay c\u1eed quan x\u00e9t \u00e1n, ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n, \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m l\u1ec7nh l\u1ee5c, m\u1ea1c ch\u1ee9c quan, t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m hai n\u0103m tr\u1edf l\u00ean[footnote]t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m hai n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, 'l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u1ee5c s\u1ef1 tham quan', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-39 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f3 m\u1ed9t gi\u00e1m ty ho\u1eb7c hai th\u01b0\u1eddng tham quan c\u00f9ng t\u1ed9i b\u1ea3o c\u1eed; ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng xin thi lu\u1eadt, ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 n\u0103m kh\u1ea3o tr\u1edf l\u00ean, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed.<\/i>\r\n\r\n<i>Ph\u00e0m thi lu\u1eadt ngh\u0129a ba \u0111\u1ec1, s\u1edb hai \u0111\u1ec1, \u0111\u1ea1t ba \u0111\u1ed3ng l\u00e0 h\u1ee3p c\u00e1ch, hai \u0111\u1ed3ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u. Thi ri\u00eang \u00e1n v\u1eeba v\u00e0 nh\u1ecf ba \u0111\u1ec1, m\u1ed7i \u0111\u1ec1 kho\u1ea3ng ba \u0111i\u1ec1u h\u00ecnh danh, n\u1ebfu x\u1eed \u00e1n tr\u1ecdng t\u1ed9i \u0111\u1ea1t m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ho\u1eb7c hai th\u00f4, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m kinh quan; n\u1ebfu \u0111\u1ea1t m\u1ed9t th\u00f4 ho\u1eb7c v\u0103n b\u1ea3n kh\u00e1 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec g\u1eedi v\u1ec1 t\u1ef1 thi x\u1eed \u00e1n ba m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>Ph\u00e1p tr\u1ef1c quan ngo\u00e0i thi lu\u1eadt ngh\u0129a, l\u1ea5y ba \u00e1n c\u0169, t\u00ednh theo m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n h\u00ecnh danh, \u0111\u1ea1t s\u00e1u ph\u1ea7n l\u00e0 h\u1ee3p c\u00e1ch[footnote]\u0111\u1ea1t s\u00e1u ph\u1ea7n l\u00e0 h\u1ee3p c\u00e1ch, ch\u1eef 'h\u1ee3p' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], n\u1ebfu d\u00f9ng ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t s\u00e1u ph\u1ea7n, \u01b0\u1edbc lu\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t hai \u0111\u1ed3ng th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c. L\u1ea1i l\u1ec7nh hai vi\u00ean th\u1ea9m h\u00ecnh t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan, ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 ho\u1eb7c thi\u1ebfu khanh c\u00f9ng thi t\u1ea1i Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\nTheo l\u1eddi t\u00e2u. Sau \u0111\u00f3 chi\u1ebfu cho H\u00ecnh b\u1ed9 c\u1eed quan theo nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c H\u00ecnh b\u1ed9 c\u1eed quan l\u00e0 vi\u1ec7c cu\u1ed1i th\u00e1ng ba, nay ghi ph\u1ee5 v\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u1ee3 con qu\u00e2n s\u0129 b\u1ecf tr\u1ed1n b\u1ecb giam t\u1ea1i doanh, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, cho t\u00f9y \u00fd \u0111i l\u1ea1i.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ru\u1ed9ng ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u1ed1n \u0111\u1ec3 ban \u01a1n cho quan l\u1ea1i li\u00eam ch\u00ednh, nh\u01b0ng k\u1ebb tham nh\u0169ng l\u1ea1i l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 t\u01b0 l\u1ee3i, x\u00e2m h\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang, g\u00e2y th\u00eam tai h\u1ecda. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan b\u00e3i b\u1ecf ru\u1ed9ng ch\u1ee9c v\u1ee5, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i nh\u1eefng quan l\u1ea1i ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m vi\u1ec7c, b\u1ed5ng l\u1ed9c \u00edt \u1ecfi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u1ef1 nu\u00f4i th\u00e2n, Tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ru\u1ed9ng ch\u1ee9c v\u1ee5, nh\u01b0ng n\u1ebfu ai chi\u1ebfm nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng m\u00e0 b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u1ed9p t\u00f4, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo lu\u1eadt ph\u00e1p.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 giao cho Tam Ty thu th\u1eadp s\u1ed1 thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m t\u1eeb ru\u1ed9ng ch\u1ee9c v\u1ee5, t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb r\u1ed3i chia \u0111\u1ec1u, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua xem x\u00e9t c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i, th\u1ea5y nhi\u1ec1u v\u1ee5 do h\u1ed1i l\u1ed9 m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[18] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau ng\u00e0y gi\u1ed7 Ch\u00e2n T\u00f4ng, c\u1ea5m h\u00e0nh h\u00ecnh hai ng\u00e0y, n\u00ean nh\u01b0 ng\u00e0y l\u1ec5 Thi\u00ean Kh\u00e1nh, nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u1eb9 b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, c\u1ea5m d\u00e2n gian ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ed3 d\u00f9ng m\u00e0u \u0111\u1ecf t\u01b0\u01a1i.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1edbn \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh ra l\u00e0m quan ngo\u1ea1i qu\u1eadn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng ch\u1ee9c, v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, phong Vua man di Cung B\u1ed9 Xuy\u00ean l\u00e0 L\u00ea T\u1ea1i l\u00e0m B\u1ea3o Ngh\u0129a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, l\u1ea1i phong cho b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m Lang t\u01b0\u1edbng, Ty qua, Ty h\u1eadu, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Ch\u00e2u \u0110\u0103ng t\u00e2u r\u1eb1ng Y\u1ebfn \u0110oan c\u00f9ng 184 ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc N\u1eef Ch\u00e2n xin quy ph\u1ee5, chi\u1ebfu \u0111\u01b0a h\u1ecd \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u H\u00e0o c\u1ea5p ru\u1ed9ng cho \u1edf.\r\n\r\n[23] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf C\u00fac V\u1ecbnh m\u1ea5t. M\u1ed9t h\u00f4m, Vua y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, n\u00f3i v\u1edbi Ph\u1ea1m Ph\u00fang: <i>\"Khanh c\u00f9ng C\u00fac V\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00f9ng l\u00fac, nay \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 m\u1ea5t, Tr\u1eabm r\u1ea5t nh\u1edb.\"<\/i>\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u0111\u01b0a t\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i H\u1ed9i Th\u00e1nh cung tr\u00ean n\u00fai Ph\u01b0\u1ee3ng \u0110\u00e0i, T\u00e2y Kinh.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c t\u0103ng th\u00eam n\u0103m m\u01b0\u01a1i th\u01b0 l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ch\u00e9p s\u00e1ch.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng H\u1ed1i l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1eeb Ch\u00e2u; H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Kim b\u1ed9 lang trung H\u1ed3 L\u1ec7nh Nghi l\u00e0m Tri ch\u00e2u Kinh Ch\u00e2u; \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Chu Gi\u00e1n l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u1ec7u Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u v\u00ec t\u1ed9i \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u00f4ng H\u1ed1i l\u00e0m Ph\u00e1n quan ph\u1ee7 Khai Phong, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean t\u1ea5u r\u1eb1ng T\u00f4ng H\u1ed1i ham r\u01b0\u1ee3u b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Duy\u00ean \u0111ang ch\u1ecbu tang m\u1eb9 \u1edf V\u1ec7 Ch\u00e2u, T\u00f4ng H\u1ed1i b\u00e8n t\u1ed1 c\u00e1o Duy\u00ean m\u01b0\u1ee3n thuy\u1ec1n quan \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gh\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng m\u00e0 c\u00f9ng L\u1ec7nh Nghi \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\nPh\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam vi\u1ebft bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o cho L\u1ec7nh Nghi: L\u1ec7nh Nghi v\u00ec m\u01b0\u1ee3n d\u00e2n ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ea7y bi\u00ean qu\u1eadn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e8m pha vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd, \u0111i\u1ec1u \u00f4ng gi\u1eef H\u1ed3i Trung. Sau \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf l\u1ea1i thi h\u00e0nh \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, L\u1ec7nh Nghi \u0111\u01b0\u1ee3c minh oan, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng[footnote]Ch\u1eef 'tri' nguy\u00ean l\u00e0 'chi', theo \u300aV\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 11, b\u00e0i minh bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o H\u1ed3 C\u00f4ng th\u1eddi T\u1ed1ng, s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. L\u1ea1i kh\u00f4ng r\u00f5 vi\u1ec7c c\u1ee7a Chu Gi\u00e1n l\u00e0 g\u00ec, c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i>\r\n\r\n[27] Ban s\u00e1ch \u300aC\u1eedu Kinh\u300b cho ch\u00e2u h\u1ecdc Thanh Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung L\u00fd D\u1ecbch l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, kinh ph\u00ed H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 ai c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ti\u1ebft Khu\u00ea ti\u1ebfn c\u1eed D\u1ecbch c\u00f3 t\u00e0i, n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng. D\u1ecbch l\u00e0 con c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft, t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Hoa Ch\u00e2u.\r\n\r\nD\u00e2n huy\u1ec7n B\u1ed3 Th\u00e0nh l\u00e0 L\u00fd U\u1ea9n t\u1ed1 c\u00e1o r\u1eb1ng k\u1ebb tr\u1ed9m gi\u1ebft ch\u00e1u m\u00ecnh r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n. D\u1ecbch h\u1ecfi: <i>\"Nh\u00e0 ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 th\u00f9 o\u00e1n g\u00ec kh\u00f4ng?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"Kh\u00f4ng.\"<\/i> H\u1ecfi: <i>\"C\u00f3 m\u1ea5t m\u00e1t g\u00ec kh\u00f4ng?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"Kh\u00f4ng.\"<\/i> D\u1ecbch n\u00f3i: <i>\"Ta bi\u1ebft r\u1ed3i, ng\u01b0\u01a1i c\u1ee9 v\u1ec1 \u0111i.\"<\/i> R\u1ed3i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra k\u00edn, th\u00ec ra U\u1ea9n c\u00f3 t\u1ed9i k\u00edn, s\u1ee3 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9 n\u00ean gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng.\r\n\r\nD\u1ecbch l\u1ea1i l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, quy\u1ec1n Tri ch\u00e2u B\u1ed1i Ch\u00e2u. G\u1eb7p n\u0103m h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n ch\u00fang th\u1ea5t nghi\u1ec7p, D\u1ecbch mua nhi\u1ec1u c\u1ee7i v\u00e0 c\u1ecf d\u00f9ng cho vi\u1ec7c n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u h\u00e0ng n\u0103m, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ebfm s\u1ed1ng b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1ed1n c\u1ee7i, m\u00e0 quan ph\u1ee7 c\u0169ng c\u00f3 d\u01b0 t\u00edch, nh\u1edd \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c d\u00f9ng c\u1ecf nu\u00f4i tr\u00e2u ph\u00f2ng th\u00e0nh h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n b\u00f3 m\u1ed7i n\u0103m, d\u00e2n r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch, Th\u00ed Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, B\u00ed th\u01b0 Th\u1eeba Ch\u01b0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 Th\u1ecb gi\u1ea3ng Tri\u1ec7u Hi Ng\u00f4n, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng Qu\u00e1ch Ch\u1ea9n, T\u1ea3 T\u00e1n thi\u1ec7n \u0110\u1ea1i phu Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c gi\u1ea3ng thuy\u1ebft \u1edf Trung th\u01b0.\r\n\r\nTh\u00edch tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eebng l\u00e0m Ph\u00e1n Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, khi h\u1ed9i h\u1ecdp v\u1edbi c\u00e1c B\u00e1c s\u0129 gi\u1ea3ng thuy\u1ebft, ch\u1ec9 khen X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0 c\u00f3 ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ee7a b\u1eadc th\u1ea7y. M\u1ed9t h\u00f4m, vi\u1ebft s\u00e1ch \u300aL\u1ed9 T\u00f9y\u300b, \u300aVi X\u1eed H\u1eadu\u300b truy\u1ec1n l\u1ea1i cho X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean d\u00f9ng kinh thu\u1eadt \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn th\u00e2n, nh\u01b0 hai v\u1ecb n\u00e0y.\"<\/i> \u0110\u1ebfn khi th\u00ed \u1edf Trung th\u01b0, Ch\u1ea9n c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, c\u00f2n X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u c\u0169ng v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00e2n th\u00edch v\u1edbi Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c[footnote]m\u00e0 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u c\u0169ng v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00e2n th\u00edch v\u1edbi Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, ch\u1eef 'th\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung[\/footnote].\r\n\r\n<i>(\u300aLong Xuy\u00ean Bi\u1ec7t Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi khen Th\u00edch bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u c\u00f9ng L\u1ed9, Vi danh v\u1ecb \u0111\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, m\u00e0 t\u00e0 ch\u00ednh th\u00ec kh\u00e1c nhau. N\u1ebfu ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00fd ti\u1ec7n, th\u00ec \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c m\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7y t\u01b0\u1edbng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.)<\/i>\r\n\r\nHi Ng\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi V\u0169 Th\u00e0nh.\r\n\r\n[30] Chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed.\r\n\r\n[31] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n L\u0169ng Ch\u00e2u T\u00f4n T\u1ebf l\u00e0m Tham qu\u00e2n L\u00f4i Ch\u00e2u; Qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan L\u00fd C\u1ea9n Ng\u00f4n, Suy quan L\u00fd Khu\u1ebfch, T\u01b0 l\u00fd tham qu\u00e2n Nghi\u00eam C\u1eedu Linh, Huy\u1ec7n \u00fay L\u0169ng An \u0110\u1ed5ng Nguy\u00ean Hanh \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, ph\u00e1t ph\u1ed1i l\u00e0m l\u00ednh \u1edf nha m\u00f4n Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, d\u00e2n huy\u1ec7n L\u0169ng An l\u00e0 B\u00e0ng Nh\u00e2n Ngh\u0129a vu c\u00e1o M\u00e3 V\u0103n Thi\u00ean, Cao V\u0103n M\u1eadt v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp, Nguy\u00ean Hanh li\u1ec1n b\u1eaft giam V\u0103n Thi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia, Nh\u00e2n Ngh\u0129a c\u00f2n d\u1ea1y v\u1ee3 v\u00e0 thi\u1ebfp c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u1eadn t\u1ed9i \u0103n c\u1eafp. Sau \u0111\u00f3, V\u0103n M\u1eadt b\u1ecb \u0111\u00e1nh ch\u1ebft trong ng\u1ee5c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u00e9p nh\u1eadn t\u1ed9i. Cha c\u1ee7a V\u0103n Thi\u00ean ki\u1ec7n l\u00ean ch\u00e2u, T\u1ebf t\u1ea1m quy\u1ec1n l\u0129nh ch\u00e2u s\u1ef1 nh\u01b0ng kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd. V\u0103n Thi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, sau \u0111\u00f3 T\u1ea7n Ch\u00e2u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb c\u01b0\u1edbp th\u1eadt s\u1ef1. T\u1ebf v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n x\u00e1, nh\u01b0ng Vua t\u1ee9c gi\u1eadn, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u00e1ng ch\u1ee9c xa, ng\u1ee5c l\u1ea1i \u1edf T\u01b0 l\u00fd vi\u1ec7n b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0 ph\u00e1t ph\u1ed1i ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, l\u1ea1i \u1edf huy\u1ec7n b\u1ecb th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 ph\u00e1t ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam, n\u0103m nh\u00e0 c\u1ee7a V\u0103n Thi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n v\u00e0 g\u1ea1o, mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch trong ba n\u0103m.\r\n\r\nVua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"L\u0169ng Ch\u00e2u x\u1eed t\u1eed n\u0103m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng v\u00ec t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec tuy \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 nh\u01b0ng \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u1eed l\u00fd. T\u1eeb nay, c\u00e1c quan ch\u1ee9c g\u1ea7n d\u00e2n coi vi\u1ec7c ng\u1ee5c ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 t\u00ecnh h\u00ecnh v\u1ee5 \u00e1n, n\u1ebfu c\u00f3 oan u\u1ed5ng, t\u1ea5t s\u1ebd b\u1ecb ph\u1ea1t kh\u00f4ng tha.\"<\/i>\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Tam ty xin \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu nh\u1eadp ti\u1ec1n mu\u1ed1i m\u1ea1t \u1edf Kinh s\u01b0 l\u00e0 1.803.000 quan, tr\u00e0 \u1edf ch\u1ee3 Ki\u1ebfn Ch\u00e2u l\u00e0 500.000 c\u00e2n, tr\u00e0 \u1edf kho chuy\u1ec3n v\u1eadn Ch\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0 250 c\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u0103m. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu gi\u1ea3m 50.000 c\u00e2n tr\u00e0 \u1edf Ki\u1ebfn Ch\u00e2u, c\u00f2n l\u1ea1i theo l\u1eddi xin.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Th\u0103ng, Tr\u1ea5n qu\u1ed1c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Di\u00eau C\u01b0 T\u00edn \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u00e3 d\u00f9ng \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1ebf giao \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, g\u1eb7p l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng.\r\n\r\n[35] \u0110\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf ba ch\u00e2u H\u00e0ng, Vi\u1ec7t, T\u00fa.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u00e0u m\u1ee1 v\u00e0 c\u1eb1n c\u1ed7i kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c n\u01a1i ghi r\u00f5 s\u1ed1 m\u1eabu v\u00e0 thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m, ghi v\u00e0o s\u1ed5 l\u1ecbch c\u1ee7a t\u1eebng quan, tr\u00ecnh l\u00ean Th\u1ea9m quan, Tam ban vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u00e3 c\u00f3 thu nh\u1eadp cao th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c t\u1ed1t h\u01a1n.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 r\u1eb1ng: Khi Th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n, nh\u1ea1c l\u00fac th\u0103ng t\u1ecda v\u00e0 gi\u00e1ng t\u1ecda g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00fac Th\u00e1nh An; khi c\u00f4ng khanh v\u00e0o c\u1eeda v\u00e0 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00fac L\u1ec5 An; khi ch\u00fac th\u1ecd g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00fac Ph\u00fac An. L\u00fac \u0111\u1ea7u, khi n\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00fac Ng\u1ecdc Chi, m\u00faa \u0111i\u1ec7u H\u1eadu \u0110\u1ee9c V\u00f4 C\u01b0\u01a1ng; l\u1ea7n th\u1ee9 hai n\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00fac Th\u1ecd Tinh, m\u00faa \u0111i\u1ec7u T\u1ee9 H\u1ea3i H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng; l\u1ea7n th\u1ee9 ba n\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00fac K\u1ef3 M\u1ed9c Li\u00ean L\u00fd.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch so\u1ea1n t\u00ean c\u00e1c kh\u00fac nh\u1ea1c, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9 so\u1ea1n l\u1eddi nh\u1ea1c, \u0111\u1ebfn nay d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ea1i \u0111\u1ed5i t\u00ean H\u1eadu \u0110\u1ee9c V\u00f4 C\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh \u0110\u1ee9c H\u1ee3p V\u00f4 C\u01b0\u01a1ng[footnote] \u0110\u1ed5i H\u1eadu \u0110\u1ee9c V\u00f4 C\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh \u0110\u1ee9c H\u1ee3p V\u00f4 C\u01b0\u01a1ng, '\u0110\u1ee9c H\u1ee3p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u1ee3p \u0110\u1ee9c', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Con c\u1ee7a Y\u1ebfn Th\u00f9 l\u00e0 C\u01b0 H\u1eadu, ch\u1ee9c Ch\u00ednh t\u1ef1 \u1edf B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, v\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a T\u00f4n Th\u00edch l\u00e0 Duy Tr\u1ef1c, ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n th\u00e1ng s\u00e1u, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Vua c\u00f9ng Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, xem \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a cho c\u00e1c nh\u1ea1c c\u00f4ng theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 cho r\u1eb1ng t\u1eeb th\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng, ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, \u0111\u00e3 t\u1eebng th\u00e2n h\u00e0nh xem x\u00e9t \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb t\u0103ng th\u00eam ch\u1ebf \u0111\u1ed9, n\u00ean xin Vua \u0111\u1ebfn xem.\r\n\r\n[39] Th\u1eddi t\u1ed5 ti\u00ean, r\u1ea5t coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c c\u1ea5m tr\u1ed9m b\u00f3c v\u1ecf c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 c\u00e2y ch\u1ea1. C\u00e2y kh\u00f4 t\u00ednh theo th\u01b0\u1edbc, t\u00edch 42 th\u01b0\u1edbc l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng, ba c\u00f4ng tr\u1edf l\u00ean th\u00ec x\u1eed t\u1eed. \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba \u1ee8 \u0110\u1ea1i Th\u00e0nh xin \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft, giao cho c\u00e1c quan ph\u00e1p quan b\u00e0n b\u1ea1c, cho r\u1eb1ng n\u00ean gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mu\u1ed1n khoan h\u1ed3ng. Th\u00e1ng n\u0103m, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i \u1edf Kinh H\u1ed3 c\u00f3 k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 t\u1ebf qu\u1ef7, t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u ho\u1eb7c tham gia h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed l\u0103ng tr\u00ec. Ai t\u1ed1 gi\u00e1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng to\u00e0n b\u1ed9 gia s\u1ea3n c\u1ee7a t\u1ed9i nh\u00e2n. Quan l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp.\"<\/i>\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0111i\u1ec1u Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n l\u00e0m Tri Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7. T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Gi\u1ea3 \u0110\u1ee9c X\u01b0\u01a1ng v\u00e0o tri\u1ec1u, n\u00f3i x\u1ea5u B\u00e1c V\u0103n, n\u00ean \u0111i\u1ec1u \u0111i. B\u00e1c V\u0103n \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u0103ng \u0111\u1ea1o trong d\u1ecbp ti\u1ebft Tr\u01b0\u1eddng Ninh, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, 300 ng\u01b0\u1eddi cho ph\u00e9p m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia, nay t\u0103ng l\u00ean 400 ng\u01b0\u1eddi; 100 ng\u01b0\u1eddi cho ph\u00e9p m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia, nay t\u0103ng l\u00ean 200 ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[43] Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u Chi\u1ebft Duy Trung t\u00e2u r\u1eb1ng, ch\u00e2u n\u00e0y phong t\u1ee5c h\u1ed7n t\u1ea1p gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng nha hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd h\u00ecnh ng\u1ee5c, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu d\u00f9ng T\u01b0 ph\u00e1p V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u00e2u n\u00e0y l\u00e0m T\u01b0 l\u00fd Tham qu\u00e2n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng am hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, xin t\u1ea1m theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn qua k\u1ef3 thi th\u01b0 ph\u00e1n b\u1ea1t t\u1ee5y l\u00e0 L\u00fd \u0110\u00f4n D\u1ee5 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m quan kinh, v\u00f5 c\u1eed nh\u00e2n L\u00fd Thi\u1ec7m l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c.\r\n\r\n\u0110\u00f4n D\u1ee5 l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a L\u00fd Ch\u00ed.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9c Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng \u1edf Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan kinh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m n\u0103m, cho ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan ngo\u1ea1i.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, Tri huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Xung b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u L\u00f4i \u0111\u1ec3 bi\u00ean qu\u1ea3n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u1ed9i th\u1ea7n La S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n xin ru\u1ed9ng c\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n sai l\u00ednh Ho\u00e0ng th\u00e0nh vu c\u00e1o Xung mua b\u00e1n v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn b\u1ea5t ch\u00ednh, Th\u00e1i h\u1eadu sai S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111i\u1ec1u tra, Xung kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 minh oan, n\u00ean b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Em c\u1ee7a Xung l\u00e0 T\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan c\u1ee7a Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba l\u00e0 \u0110\u1ed9c b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m thu\u1ebf ch\u00e2u Th\u00e1i, ch\u00e1u l\u00e0 Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c Hi\u1ec1n vi\u1ec7n l\u00e0 Nghi\u00eau Th\u1ea7n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u1ea1ch, \u0111\u1ec1u v\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Xung.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng ti\u1ec1n t\u1eeb c\u00e1c \u0111i\u1ebfm c\u1eeda h\u00e0ng b\u1ecb t\u1ecbch thu c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1ea1i cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, d\u1eddi Tu s\u1eed vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn Tuy\u00ean Huy vi\u1ec7n. Ban \u0111\u1ea7u vi\u1ec7n n\u00e0y \u1edf s\u1ea3nh th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a Trung th\u01b0, sau khi bi\u00ean so\u1ea1n xong s\u1eed, ti\u1ebfp t\u1ee5c bi\u00ean so\u1ea1n \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, n\u00ean d\u1eddi \u0111i.\r\n\r\n[50] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c H\u00e0nh qu\u00e2n Ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1, V\u0103n h\u1ecdc Tham qu\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd r\u1eddi kh\u1ecfi n\u01a1i b\u1ecb bi\u1ebfm, l\u1ec7nh cho \u0110\u0103ng v\u0103n c\u1ed5 vi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n th\u00f4ng t\u1ea5u tr\u1ea1ng. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c quan b\u1ecb bi\u1ebfm gi\u00e1ng th\u01b0\u1eddng hay vu c\u00e1o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u01b0a v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u00e2u, l\u1ea1i c\u00f2n r\u0103n d\u1ea1y th\u00eam.\r\n\r\n[51] Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 Long T\u1ef1 b\u1ecb b\u1ec7nh ti\u00eau kh\u00e1t ng\u00e0y c\u00e0ng n\u1eb7ng[footnote]'B\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1eadt', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda[\/footnote], tri\u1ec7u \u0110\u00f4ng B\u00ecnh v\u01b0\u01a1ng Ti\u00eau Hi\u1ebfu M\u1ee5c v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Kinh l\u01b0u th\u1ee7 Ti\u00eau Hi\u1ebfu Ti\u00ean \u0111\u1ebfn, giao ph\u00f3 vi\u1ec7c ph\u00f2 t\u00e1 con trai l\u00e0 M\u1ed9c B\u1ea5t C\u00f4 l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u1eb7n d\u00f2 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng tin v\u00e0 l\u1eddi th\u1ec1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u00f4ng qua \u0111\u1eddi t\u1ea1i s\u00f4ng \u0110\u1ea1i Ph\u1ee7.\r\n\r\nLong T\u1ef1 th\u00f4ng hi\u1ec3u \u00e2m nh\u1ea1c, th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u th\u00e2u \u0111\u00eam, t\u1ef1 h\u00e1t v\u00e0 nh\u1ea3y m\u00faa. H\u00e0ng n\u0103m d\u00e2ng c\u1ed1ng v\u1eadt, \u00f4ng \u0111\u1ec1u t\u1ef1 m\u00ecnh xem x\u00e9t, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd v\u00e0 v\u1eeba \u00fd, gi\u1eef l\u1eddi h\u1ee9a r\u1ea5t ki\u00ean \u0111\u1ecbnh, ch\u01b0a t\u1eebng g\u00e2y ra xung \u0111\u1ed9t bi\u00ean gi\u1edbi. \u00d4ng tr\u1ecb v\u00ec 24 n\u0103m, th\u1ecd 61 tu\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u00f4n th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u00e1nh T\u00f4ng.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1eadp Tri\u1ec1u C\u01b0\u01a1ng Y\u1ebfu\u300b c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u1ee9c ch\u00e9p: Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 Long T\u1ef1 b\u0103ng h\u00e0, tr\u1ecb v\u00ec 50 n\u0103m, th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 Thi\u00ean Ph\u1ee5 Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u00e1nh T\u00f4ng.)<\/i>\r\n\r\nTh\u00ea t\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u l\u00e0 T\u1ec1 Thi\u00ean Ho\u00e0ng h\u1eadu, thi\u1ebfp hi\u1ec7u l\u00e0 Thu\u1eadn Th\u00e1nh Nguy\u00ean phi.\r\n\r\nT\u1ec1 Thi\u00ean l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ee7a B\u00ecnh Ch\u00e2u ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau T\u01b0 \u1ed4i, ch\u00e1u c\u1ee7a Gia Lu\u1eadt Long V\u1eadn, c\u00f3 nhan s\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c Long T\u1ef1 y\u00eau qu\u00fd \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. B\u00e0 h\u1ea7u h\u1ea1 Y\u1ebfn Y\u1ebfn r\u1ea5t c\u1ea9n th\u1eadn, Y\u1ebfn Y\u1ebfn c\u0169ng v\u00ec t\u00ecnh c\u1ea3m v\u1edbi Long V\u1eadn m\u00e0 r\u1ea5t y\u00eau qu\u00fd b\u00e0. Sau khi Y\u1ebfn Y\u1ebfn qua \u0111\u1eddi, T\u1ec1 Thi\u00ean tham gia vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, quy\u1ec1n th\u1ebf r\u1ea5t l\u1edbn, l\u1eadp ra c\u01a1 quan Cung Vi Ty, b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i, ban b\u1ed1 m\u1ec7nh l\u1ec7nh, \u0111\u01b0\u1ee3c phong th\u00eam hi\u1ec7u l\u00e0 Nh\u00e2n T\u1eeb D\u1ef1c Th\u00e1nh T\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng h\u1eadu, ng\u00e0y sinh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t l\u00e0 Thu\u1eadn Thi\u00ean ti\u1ebft, nh\u01b0ng c\u00e1c con \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nu\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\nNguy\u00ean phi sinh \u0111\u01b0\u1ee3c con trai, con tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 M\u1ed9c B\u1ea5t C\u00f4, con th\u1ee9 l\u00e0 \u0110\u1ea1t Th\u01b0 L\u00ed, v\u00e0 hai con g\u00e1i l\u00e0 S\u1edf Qu\u1ed1c C\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 Y\u1ebfn Qu\u1ed1c C\u00f4ng ch\u00faa. Y\u1ebfn Y\u1ebfn g\u1ea3 S\u1edf Qu\u1ed1c C\u00f4ng ch\u00faa cho em trai l\u00e0 Ti\u00eau \u0110\u1ed3 C\u00f4 T\u00e1t, x\u00e2y th\u00e0nh cho h\u1ecd \u1edf, g\u1ecdi l\u00e0 M\u1ee5c Ch\u00e2u, hi\u1ec7u l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh qu\u00e2n, di d\u00e2n m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, g\u1ecdi l\u00e0 T\u00f2ng Gi\u00e1 h\u1ed9.\r\n\r\nT\u1ec1 Thi\u00ean gi\u1ecfi \u0111\u00e1nh t\u1ef3 b\u00e0, th\u00f4ng th\u1ea1o ngh\u1ec1 t\u1ef3 b\u00e0 c\u00f9ng v\u1edbi th\u1ee3 Y\u00ean V\u0103n Hi\u1ec3n, L\u00fd H\u1eefu V\u0103n[footnote]L\u00fd H\u1eefu V\u0103n trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 8 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00fd V\u0103n Ph\u00fac'.[\/footnote], Nguy\u00ean phi nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 t\u1ed9i c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng Long T\u1ef1 kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i. L\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 n\u1eb7c danh b\u1ecf v\u00e0o ch\u1ed7 ng\u1ee7 c\u1ee7a Long T\u1ef1, Long T\u1ef1 nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 do Nguy\u00ean phi l\u00e0m.\"<\/i> R\u1ed3i sai \u0111\u1ed1t \u0111i.\r\n\r\nLong T\u1ef1 di chi\u1ebfu l\u1ec7nh l\u1ea5y T\u1ec1 Thi\u00ean ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, Thu\u1eadn Th\u00e1nh Nguy\u00ean phi l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i phi. Nguy\u00ean phi gi\u1ea5u chi\u1ebfu \u0111i, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, c\u00f9ng v\u1edbi th\u1ea7y thu\u1ed1c d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng l\u00e0 Gia Lu\u1eadt H\u00ed T\u00f4n m\u01b0u t\u00ednh, sai ng\u01b0\u1eddi vu c\u00e1o T\u1ec1 Thi\u00ean m\u01b0u ph\u1ea3n, d\u00f9ng xe nh\u1ecf ch\u1edf \u0111i, giam \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng Kinh, kh\u00f4ng l\u00e2u sau th\u00ec b\u1eaft th\u1eaft c\u1ed5 ch\u1ebft, gi\u1ebft h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi t\u1ea3 h\u1eefu, ch\u00f4n theo l\u1ec5 th\u1ee9 d\u00e2n \u1edf n\u00fai B\u1ea1ch M\u00e3, ch\u00e2u T\u1ed5.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, khi Long T\u1ef1 s\u1eafp ch\u1ebft, d\u1eb7n d\u00f2 M\u1ed9c B\u1ea5t C\u00f4 r\u1eb1ng: <i>\"Ho\u00e0ng h\u1eadu ph\u1ee5ng s\u1ef1 ta b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 con n\u00ean ta l\u1ec7nh cho ng\u01b0\u01a1i k\u1ebf v\u1ecb. Sau khi ta ch\u1ebft, m\u1eb9 con ng\u01b0\u01a1i tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft b\u00e0.\"<\/i> Sau n\u00e0y, M\u1ed9c B\u1ea5t C\u00f4 \u0111i s\u0103n qua n\u00fai B\u1ea1ch M\u00e3, nh\u1edb l\u1ea1i l\u1eddi cha, kh\u00f3c b\u00ean m\u1ed9, r\u1ed3i d\u1eddi m\u1ed9 ch\u00f4n b\u00ean c\u1ea1nh m\u1ed9 A B\u1ea3o C\u01a1.\r\n\r\nM\u1ed9c B\u1ea5t C\u00f4 l\u00e0 con th\u1ee9 t\u00e1m c\u1ee7a Long T\u1ef1, ban \u0111\u1ea7u phong l\u00e0m L\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng, sau l\u1eadp l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed. Khi l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 T\u00f4ng Ch\u00e2n, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 C\u1ea3nh Ph\u00fac, vi\u1ec7c qu\u00e2n qu\u1ed1c \u0111\u1ec1u do m\u1eb9 \u00f4ng chuy\u00ean quy\u1ec1n, sau \u0111\u00f3 t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Ph\u00e1p Thi\u00ean Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.\r\n\r\nH\u00e0ng n\u0103m, v\u00e0o th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an \u0111i s\u0103n b\u1eafn, k\u00e9o d\u00e0i s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, c\u00f9ng nhau \u0111\u1ee5c b\u0103ng tr\u00ean s\u00f4ng Th\u00e1t L\u1ed7 \u0111\u1ec3 c\u00e2u c\u00e1, khi b\u0103ng tan th\u00ec th\u1ea3 chim \u01b0ng \u0111i b\u1eaft ng\u1ed7ng, nh\u1ea1n.\r\n\r\nM\u00f9a h\u00e8 \u1edf n\u00fai Th\u00e1n S\u01a1n ho\u1eb7c Th\u01b0\u1ee3ng Kinh \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh n\u00f3ng.\r\n\r\nTh\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng b\u1ea3y, l\u1ea1i v\u00e0o n\u00fai s\u0103n h\u01b0\u01a1u, n\u1eeda \u0111\u00eam sai th\u1ee3 s\u0103n th\u1ed5i t\u00f9 v\u00e0 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc ti\u1ebfng h\u01b0\u01a1u k\u00eau, khi h\u01b0\u01a1u t\u1eadp trung l\u1ea1i th\u00ec b\u1eafn.\r\n\r\nH\u1ecd kh\u00e1c th\u00ec b\u1ecb coi th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 coi tr\u1ecdng h\u1ecd Gia Lu\u1eadt v\u00e0 Ti\u00eau.\r\n\r\nQuan ch\u1ee9c c\u00f3 Khi\u1ebft \u0110an Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty, g\u1ecdi l\u00e0 B\u1eafc di\u1ec7n, v\u00ec n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda b\u1eafc tr\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an; l\u1ea1i c\u00f3 H\u00e1n nh\u00e2n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty[footnote] Ch\u1eef 'Qu\u1ea3n' trong 'H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ea7n tr\u00ean c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y 'H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty' v\u00e0 quy\u1ec3n 23 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 quan ch\u1ee9c b\u1ed5 sung. X\u00e9t \u300aKhi\u1ebft \u0110an ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: 'L\u1ea1i c\u00f3 H\u00e1n nh\u00e2n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty, g\u1ecdi l\u00e0 Nam di\u1ec7n, v\u00ec n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda nam tr\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n.' \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 47 ph\u1ea7n B\u00e1ch quan ch\u00ed th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea H\u00e1n nh\u00e2n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh d\u01b0\u1edbi Nam di\u1ec7n tri\u1ec1u quan; H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 ty d\u01b0\u1edbi Nam di\u1ec7n cung quan, b\u1ed9 th\u1ef1 ty ch\u00ednh l\u00e0 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty.[\/footnote], g\u1ecdi l\u00e0 Nam di\u1ec7n, v\u00ec n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda nam tr\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n. Ch\u1ee9c D\u1ecbch \u1ea9n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00f4ng th\u1ea5t; Di li t\u1ea5t l\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1; L\u00e2m nha l\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129; Di li c\u00e2n l\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed.\r\n\r\nQuan ch\u1ee9c trong ngo\u00e0i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u m\u00f4 ph\u1ecfng theo Trung Qu\u1ed1c.\r\n\r\nC\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 th\u00ec c\u00f3 X\u01b0\u1edfng s\u1eed, M\u1ed9c c\u1ed5, <i>(ch\u1eef <i>\"C\u1ed5\"<\/i> \u53e4 nghi l\u00e0 ch\u1eef <i>\"Tr\u1ef1c\"<\/i> \u76f4, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i> T\u01b0 n\u00f4 c\u1ed5, \u0110\u00f4 n\u00f4 c\u1ed5, \u0110\u1ed3 n\u00f4 c\u1ed5. Ph\u00e2n chia qu\u1ea3n l\u00fd binh m\u00e3 th\u00ec c\u00f3 Th\u1ed1ng qu\u00e2n, Th\u1ecb v\u1ec7, Kh\u1ed1ng h\u1ea1c ty, Nam v\u01b0\u01a1ng, B\u1eafc v\u01b0\u01a1ng, H\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 n\u0103m tr\u01b0\u1edbng ph\u00e2n chia \u0110\u1ec1 th\u1ea5t ca, \u0110\u00f4ng T\u00e2y \u0111\u00f4 t\u1ec9nh Th\u00e1i s\u01b0 binh. L\u1ea1i c\u00f3 Qu\u1ed1c c\u1eefu, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, Dao li\u1ec5n, Th\u01b0\u1eddng c\u1ed5n c\u00e1c ty, Nam B\u1eafc b\u00ec th\u1ea5t hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed9 t\u1ed9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9, T\u1ea7n t\u1ea5t l\u00ed, C\u1eedu kh\u1eafc, H\u00e1n nh\u00e2n, B\u1ed9t H\u1ea3i, N\u1eef Ch\u00e2n n\u0103m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9, Ng\u0169 tr\u1ecb Th\u00e1i s\u01b0, m\u1ed9t tr\u0103m, s\u00e1u tr\u0103m, ch\u00edn tr\u0103m nh\u00e0 H\u1ec1.\r\n\r\nQuan ch\u1ee9c trong ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn m\u1ed9t tr\u0103m, s\u00e1u tr\u0103m, ch\u00edn tr\u0103m nh\u00e0 H\u1ec1, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam.\r\n\r\nPh\u00e0m d\u00e2n t\u1eeb 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn 50 tu\u1ed5i tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o s\u1ed5 \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u00ednh. Khi chu\u1ea9n b\u1ecb xu\u1ea5t qu\u00e2n, t\u1ea5t ph\u1ea3i gi\u1ebft tr\u00e2u x\u00e1m, ng\u1ef1a tr\u1eafng \u0111\u1ec3 t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 th\u1ea7n n\u00fai M\u1ed9c Di\u1ec7p.\r\n\r\n\u0110\u00fac ph\u00f9 b\u1eb1ng v\u00e0ng h\u00ecnh c\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n m\u00e3. Khi b\u1eaft ng\u1ef1a v\u00e0 truy\u1ec1n l\u1ec7nh th\u00ec c\u00f3 200 t\u1ea5m b\u00e0i b\u1eb1ng b\u1ea1c. Ch\u1ed7 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i, c\u00f3 ng\u1ef1a th\u00e1m th\u00ednh xa, ban \u0111\u00eam nghe ti\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a.\r\n\r\nM\u1ed7i khi Vua l\u00ean ng\u00f4i, t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, ng\u1ef1a, tr\u00e2u, v\u00e0ng, l\u1ee5a c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m n\u00f4 l\u1ec7 ho\u1eb7c ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb t\u1ecbch thu, l\u1eadp th\u00e0nh h\u00e0nh cung ri\u00eang \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd. X\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00e2u huy\u1ec7n, \u0111\u1eb7t quan ch\u1ee9c.\r\n\r\nKhi Vua ch\u1ebft, d\u1ef1ng l\u1ec1u l\u1edbn, \u0111\u00fac t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng.\r\n\r\nV\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c, v\u1ecdng, ti\u1ebft l\u1ec5, ng\u00e0y k\u1ef5[footnote]Ng\u00e0y s\u00f3c, v\u1ecdng, ti\u1ebft l\u1ec5, ng\u00e0y k\u1ef5: hai ch\u1eef 'th\u1ea7n', 'k\u1ecb' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u1ea3o, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i cho \u0111\u00fang.[\/footnote], \u0111\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5. X\u00e2y \u0111\u00e0i cao h\u01a1n m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, d\u00f9ng ch\u1eadu \u0111\u1ed1t th\u1ee9c \u0103n[footnote]D\u00f9ng ch\u1eadu \u0111\u1ed1t th\u1ee9c \u0103n: s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'd\u00f9ng ch\u1eadu \u0111\u1ed1t r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n'.[\/footnote], g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"thi\u00eau ph\u1ea1n\"<\/i>.\r\n\r\nM\u01b0\u1eddi cung \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u1ed9 d\u00e2n, xu\u1ea5t binh m\u00e3, cung c\u1ee7a A B\u1ea3o C\u01a1 g\u1ecdi l\u00e0 H\u1ed3ng Ngh\u0129a cung, cung c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Quang g\u1ecdi l\u00e0 V\u0129nh H\u01b0ng cung, cung c\u1ee7a Ng\u1ed9t D\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 T\u00edch Kh\u00e1nh cung, cung c\u1ee7a Thu\u1eadt Lu\u1eadt g\u1ecdi l\u00e0 Di\u00ean X\u01b0\u01a1ng cung, cung c\u1ee7a Minh K\u00fd g\u1ecdi l\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng M\u1eabn cung, cung c\u1ee7a \u0110\u1ed9t D\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Ninh cung, cung c\u1ee7a Y\u1ebfn Y\u1ebfn g\u1ecdi l\u00e0 S\u00f9ng \u0110\u1ee9c cung, cung c\u1ee7a Long T\u1ef1 g\u1ecdi l\u00e0 H\u01b0ng Th\u00e1nh cung, cung c\u1ee7a Long Kh\u00e1nh g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u00f4n M\u1ee5c cung, cung c\u1ee7a Long V\u1eadn g\u1ecdi l\u00e0 V\u0103n Trung v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7.\r\n\r\nL\u1ea1i c\u00f3 b\u1ed1n l\u1ea7u, \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng Kinh g\u1ecdi l\u00e0 T\u00e2y l\u1ea7u, \u1edf n\u00fai M\u1ed9c Di\u1ec7p g\u1ecdi l\u00e0 Nam l\u1ea7u, \u1edf ch\u00e2u Long H\u00f3a g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ea7u, \u1edf ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 B\u1eafc l\u1ea7u.\r\n\r\nPh\u00e0m khi nh\u1eadn s\u1eafc phong, ch\u1ea5t c\u1ee7i l\u00ean cao, t\u1eadp h\u1ee3p ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf d\u01b0\u1edbi, xong r\u1ed3i \u0111\u1ed1t c\u1ee7i \u0111\u1ec3 c\u00e1o tr\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1.\r\n\r\nC\u00f3 b\u1ed9 H\u1ed7n T\u1eed g\u1ed3m 100 ng\u01b0\u1eddi, ban \u0111\u00eam chia l\u00e0m 50 ng\u01b0\u1eddi thay phi\u00ean canh g\u00e1c. Khi canh t\u01b0 s\u1eafp h\u1ebft, h\u00e1t tr\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbng, g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"Qu\u00e1t tr\u01b0\u1edbng\"<\/i>.\r\n\r\nM\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn n\u00fai M\u1ed9c Di\u1ec7p, b\u1eafn c\u00e0nh li\u1ec5u, H\u1ed7n T\u1eed h\u00e1t b\u00e0i ca Phi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u1ea7u g\u1ea3y \u0111\u00e0n h\u1ed3 c\u1ea7m h\u00f2a theo, xong vi\u1ec7c th\u00ec th\u00f4i.\r\n\r\nBa n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n thi ti\u1ebfn s\u0129, C\u1ed1ng vi\u1ec7n d\u00f9ng gi\u1ea5y d\u00e0i hai t\u1ea5c vi\u1ebft t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u1ea5p cho h\u1ecd, g\u1ecdi l\u00e0 <i>\"h\u1ec9 thi\u1ebfp\"<\/i>. Ng\u00e0y h\u00f4m sau, d\u00e2ng \u00e1n m\u00e0 ra, nh\u1ea1c n\u1ed5i l\u00ean; \u0111\u1ebfn c\u1eeda, \u0111\u00e1nh m\u01b0\u1eddi hai chi\u1ebfc tr\u1ed1ng, n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc ti\u1ebfng s\u1ea5m.\r\n\r\n<i>(Ch\u00ednh s\u1eed ch\u00e9p \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u1edf cu\u1ed1i truy\u1ec7n Khi\u1ebft \u0110an, so v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 th\u00eam <i>\"n\u1ed9i ngo\u1ea1i quan \u0111\u1ebfn s\u00e1u tr\u0103m l\u1ebb n\u0103m nh\u00e0 H\u1ec1\"<\/i>[footnote]N\u1ed9i ngo\u1ea1i quan \u0111\u1ebfn s\u00e1u tr\u0103m l\u1ebb n\u0103m nh\u00e0 H\u1ec1: X\u00e9t theo ph\u1ea7n tr\u00ean v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a b\u1ea3n n\u00e0y \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 n\u1ed9i ngo\u1ea1i quan '\u0111\u1ebfn m\u1ed9t tr\u0103m, s\u00e1u tr\u0103m, ch\u00edn tr\u0103m nh\u00e0 H\u1ec1', ch\u1ed7 n\u00e0y nghi c\u00f3 sai s\u00f3t.[\/footnote], t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n tr\u0103m ch\u1eef, nay theo th\u1ef1c l\u1ee5c, v\u1eabn ph\u1ee5 v\u00e0o sau khi Long T\u1ef1 m\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, sai N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban Giang \u0110\u1ee9c Minh t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c quan Ty Thi\u00ean tr\u00ecnh b\u00e0y s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 l\u1ecbch ph\u00e1p \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[53] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o T\u00f4ng, H\u1ea1 Nguy\u00ean Hanh d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n v\u1ec1 nghi ch\u1ebf c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu g\u1ed3m n\u0103m quy\u1ec3n, chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u300aN\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n nghi ch\u1ebf\u300b.\r\n\r\n[54] C\u1ea5m hai ch\u00e2u Ki\u1ebfn, T\u00edn d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i hai ch\u00e2u n\u00e0y ti\u1ebfp gi\u00e1p nhau, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng mua \u0111\u1ed3ng, l\u1ea1i l\u01b0u h\u00e0nh ti\u1ec1n m\u1edbi, d\u00e2n gian nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 nhi\u1ec1u, n\u00ean c\u1ea5m.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u1ea1m Ung h\u1ebft tang, b\u1ecf ch\u1ee9c kh\u1edfi ph\u1ee5c.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed D\u01b0\u01a1ng Giai t\u00e2u r\u1eb1ng ngo\u00e0i c\u1eeda Kim Di\u1ec7u c\u00f3 mi\u1ebfu th\u1edd c\u00e1t, l\u1ea1i b\u00ean c\u1ea7u B\u00edch Lan c\u00f3 th\u1ea7n g\u1ed7, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1ea7u kh\u1ea5n, \u0111\u1ec1u m\u01b0\u1ee3n danh qu\u1ef7 th\u1ea7n \u0111\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c d\u00e2n ch\u00fang, xin c\u1ea5m ch\u1ec9, theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\nGiai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Trung B\u1ed9. Thu\u1edf nh\u1ecf theo h\u1ecdc v\u1edbi Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u1edf n\u00fai Chung Nam[footnote]Thu\u1edf nh\u1ecf theo h\u1ecdc v\u1edbi Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u1edf n\u00fai Chung Nam: Ch\u1eef '\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 300 truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng Giai b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129. L\u00e0m Qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan \u1edf H\u00e1n Ch\u00e2u, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eb7p m\u1ed9t thu\u1eadt s\u0129 n\u00f3i: <i>\"\u00d4ng c\u00f3 bi\u1ebft \u0111\u1eddi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebfn ng\u00f3i \u0111\u00e1 th\u00e0nh v\u00e0ng kh\u00f4ng?\"<\/i> Li\u1ec1n th\u1eed v\u1edbi Giai, \u0111\u00e3 nghi\u1ec7m, mu\u1ed1n truy\u1ec1n ph\u01b0\u01a1ng thu\u1eadt. Giai n\u00f3i: <i>\"Ta \u0111ang theo quan l\u1ed9c, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i bi\u1ebfn v\u00e0ng?\"<\/i> Thu\u1eadt s\u0129 n\u00f3i: <i>\"Ch\u00ed \u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ta theo k\u1ecbp.\"<\/i> Ra c\u1eeda, b\u1ed7ng m\u1ea5t t\u0103m.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh n\u01b0\u1edbc Nam B\u00ecnh sai Tri Ho\u1ea1n ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd \u1ed0c Thuy\u00ean, Tri \u00c1i ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed S\u01b0 Nh\u1eadt T\u00e2n \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n gia \u00e2n. Phong \u1ed0c Thuy\u00ean l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u T\u01b0 \u0111\u1ed3, Hoan ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, An Nam T\u0129nh H\u1ea3i h\u00e0nh qu\u00e2n T\u01b0 m\u00e3; Nh\u1eadt T\u00e2n l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u T\u01b0 kh\u00f4ng, Tr\u00e2n ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, An Nam T\u0129nh H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, c\u00e1ch ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri Nhi\u00eau ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1ed1 c\u00e1o Th\u1ee7 ch\u00e2u Nghi tham b\u1ea1o, ph\u1ea1m ph\u00e1p, nh\u01b0ng sau khi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, T\u1ea7n l\u1ea1i ki\u1ec7n con trai c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 H\u1ee9a t\u1eebng b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 h\u00ecnh nh\u01b0ng l\u1ea1i m\u1ea1o t\u1ea5u l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 lang, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, H\u1eefu \u0111\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, quy\u1ec1n ph\u00e1n H\u1eefu kim ng\u00f4 nhai tr\u01b0\u1ee3ng ty L\u00fd Ph\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 Nam Kinh. L\u00fd Ph\u00fac nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb ki\u1ec3m tra, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c.\r\n\r\n[60] H\u00f9ng ch\u00e2u b\u00e1o tin Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 qua \u0111\u1eddi.\r\n\r\n<i>(\u300aT\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Khi\u1ebft \u0110an Gia Lu\u1eadt Long T\u1ef1 qua \u0111\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi\u1ebft \u0110an v\u1ed1n l\u00e0 gi\u1ed1ng \u0110\u00f4ng H\u1ed3, \u0111\u1ea5t c\u0169 c\u1ee7a Ti\u00ean Ty. Th\u1eddi Nguy\u00ean Ng\u1ee5y, Khi\u1ebft \u0110an ban \u0111\u1ea7u chia l\u00e0m t\u00e1m b\u1ed9, suy m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee7, ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n. A B\u1ea3o C\u01a1 m\u1ea1nh kh\u00f4ng ch\u1ecbu thay, x\u01b0ng qu\u1ed1c hi\u1ec7u l\u00e0 \u0110\u1ea1i Li\u00eau.<\/i>\r\n\r\n<i>A B\u1ea3o C\u01a1 ch\u1ebft, con l\u00e0 \u0110\u1ee9c Quang l\u00ean ng\u00f4i. \u0110\u1ee9c Quang ch\u1ebft, con c\u1ee7a \u0110\u1ed9t D\u1ee5c l\u00e0 Ng\u1ed9t D\u1ee5c l\u00ean ng\u00f4i, b\u1ecb anh h\u1ecd l\u00e0 Y\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i ch\u1ebft.<\/i>\r\n\r\n<i>Con c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Quang l\u00e0 Thu\u1eadt Lu\u1eadt l\u00ean ng\u00f4i, b\u1ecb \u0111\u1ea7u b\u1ebfp gi\u1ebft.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 hai, con c\u1ee7a Ng\u1ed9t D\u1ee5c l\u00e0 Minh K\u00fd b\u1ecb b\u1ec7nh phong, vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u do v\u1ee3 l\u00e0 Y\u1ebfn Y\u1ebfn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/i>\r\n\r\n<i>Minh K\u00fd ch\u1ebft, con l\u00e0 Long T\u1ef1 l\u00ean ng\u00f4i, t\u00f4n m\u1eb9 l\u00e0 Y\u1ebfn Y\u1ebfn l\u00e0m Th\u1eeba Thi\u00ean Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u1ed5i qu\u1ed1c hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Li\u00eau th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an.)<\/i>\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ng\u1eebng thi\u1ebft tri\u1ec1u b\u1ea3y ng\u00e0y. \u1ede kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u0169ng c\u1ea5m \u00e2m nh\u1ea1c b\u1ea3y ng\u00e0y.\r\n\r\nL\u1ec7nh Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y l\u00e0m T\u1ebf \u0111i\u1ec7n s\u1ee9, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o Nghi l\u00e0m ph\u00f3; Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m H\u1ea1 \u0111\u0103ng v\u1ecb s\u1ee9, S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n K\u1ebf Nghi\u1ec7p l\u00e0m ph\u00f3; Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Mai Tu\u00e2n l\u00e0m Qu\u1ed1c m\u1eabu \u0111i\u1ebfu \u1ee7y s\u1ee9, Chi\u00eau ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3; Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng l\u00e0m Qu\u1ed1c ch\u1ee7 \u0111i\u1ebfu u\u1ef7 s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu H\u1ee9a Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[62] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Ph\u1ee5ng L\u0103ng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Kh\u1ea5t Th\u1ea1ch \u0111\u1ebfn b\u00e1o tang. Vua m\u1eb7c tang ph\u1ee5c \u1edf \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbng c\u1eeda \u0110\u00f4ng trong cung, d\u1eabn s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o c\u1eeda T\u1ea3 D\u1ecbch, qua c\u1eeda T\u1ea3 Th\u0103ng Long, v\u00e0o c\u1eeda b\u00ean t\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ebfn c\u1eeda \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, Ph\u1ee5ng th\u01b0 b\u00e1c s\u0129 t\u00e1n \u0111\u1ea1o t\u1eeb th\u1ec1m t\u00e2y \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m c\u1eeda T\u00e2y Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p, h\u01b0\u1edbng b\u1eafc, qu\u1ef3 giao th\u01b0 cho C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 trao cho Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 d\u1eabn s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbng, Vua h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd kh\u00f3c n\u0103m ti\u1ebfng r\u1ed3i th\u00f4i[footnote]Vua h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd kh\u00f3c n\u0103m ti\u1ebfng r\u1ed3i th\u00f4i: 'Ng\u0169 c\u1eed ai', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Ng\u0169 c\u1eed \u00e2m', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu \u0111\u1ec1u th\u00eam ch\u1eef 'Kh\u1ed1c' tr\u01b0\u1edbc 'Ng\u0169 c\u1eed \u00e2m'. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 41-10 ch\u00e9p: '\u0110\u1ee3i Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh t\u00e2u xin, li\u1ec1n h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd m\u00e0 kh\u00f3c, n\u0103m ti\u1ebfng r\u1ed3i th\u00f4i.' C\u00e2u n\u00e0y trong s\u00e1ch n\u00ean theo b\u1ea3n T\u1ed1ng.[\/footnote]. Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f3c theo nghi th\u1ee9c nh\u01b0 tr\u00ean. Sai c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn qu\u00e1n kh\u00e1ch vi\u1ebfng th\u0103m, m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c, \u0111ai \u0111en, \u0111i gi\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111eo ng\u1ecdc.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng h\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch b\u1ed5 l\u00e0m Nha ti\u1ec1n qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng, Th\u1eeba d\u1eabn kh\u00e1ch ty. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i H\u00e0 B\u1eafc th\u01b0\u1eddng sai h\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch kho t\u00e0ng c\u00f4ng d\u1ee5ng, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u00e1 s\u1ea3n, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Kh\u1ea5u Giam l\u00e0m H\u1ea1 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u0103ng v\u1ecb s\u1ee9. \u0110\u1ed5i H\u1ea1 \u0111\u0103ng v\u1ecb s\u1ee9 Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an m\u1eabu s\u00e1ch l\u1ec5 s\u1ee9, T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9 Ng\u1ee5y Chi\u00eau V\u0103n l\u00e0m ph\u00f3. Khi\u1ebft \u0110an m\u1eabu s\u00e1ch l\u1ec5 s\u1ee9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9, C\u1ea5p s\u1ef1 trung H\u1ed3 T\u1eafc l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n; \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean \u0111\u1ee3i h\u1ebft tang, cho l\u00e0m Tri ch\u00e2u n\u01a1i nh\u1ecf h\u1ebbo l\u00e1nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1eafc l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, Duy\u00ean t\u1eebng m\u01b0\u1ee3n thuy\u1ec1n quan c\u1ee7a T\u1eafc bu\u00f4n mu\u1ed1i, l\u1ea1i d\u00f9ng t\u00ean con m\u00ecnh xin mua tr\u01b0\u1eddng r\u01b0\u1ee3u. Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng H\u1ed1i t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy tr\u00e1ch T\u00f4ng H\u1ed1i, nh\u01b0ng l\u1ea1i giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t, x\u00e1c th\u1ef1c, n\u00ean T\u1eafc v\u00e0 Duy\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, cho con c\u1ee7a T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m, To\u00e0n Thi\u1ec7u \u0111\u1eb3ng ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 L\u01b0u H\u00e0n l\u00e0 Th\u1ee7 Thanh l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, v\u00ec H\u00e0n t\u1eed tr\u1eadn khi \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Man.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang T\u00f4n Th\u00edch l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri Duy\u1ec7n ch\u00e2u.\r\n\r\nM\u1ed7i khi Vua ng\u1ef1 kinh di\u00ean, \u0111\u1eb7t gi\u00e1 s\u00e1ch h\u01b0\u1edbng ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho c\u00e1c quan h\u1ea7u gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc. Th\u00edch tu\u1ed5i cao m\u1eaft m\u1edd, n\u1ebfu tr\u1eddi \u00e2m u th\u00ec d\u1eddi ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a Vua ra ngo\u00e0i \u0111i\u1ec7n. Khi Th\u00edch gi\u1ea3ng \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n c\u00e1c Vua lo\u1ea1n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u1eddng nh\u1eafc \u0111i nh\u1eafc l\u1ea1i \u0111\u1ec3 khuy\u00ean r\u0103n, Vua ch\u0103m ch\u00fa nghe. Th\u00edch t\u1eebng v\u1ebd b\u1ee9c tranh <i>\"V\u00f4 d\u1eadt \u0111\u1ed3\"<\/i> d\u00e2ng l\u00ean, Vua \u0111\u1eb7t \u1edf n\u01a1i gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc.\r\n\r\nVua v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu m\u1ed7i khi g\u1eb7p Th\u00edch \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i r\u1ea5t tr\u1ecdng h\u1eadu. Th\u00edch ba l\u1ea7n xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, Vua tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh khuy\u00ean nh\u1ee7, Th\u00edch kh\u00f3c n\u00f3i m\u00ecnh \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, Vua c\u0169ng \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng. Vua sai Th\u00edch c\u00f9ng Ph\u00f9ng Nguy\u00ean gi\u1ea3ng ba ch\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch <i>\"L\u00e3o T\u1eed\"<\/i>, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng hai tr\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a. V\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 h\u01b0u, Th\u00edch xin v\u1ec1 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf qu\u1eadn g\u1ea7n, n\u00ean Vua ban cho ch\u1ee9c n\u00e0y, l\u1ea1i sai \u0111\u1ee3i sau bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u1edbi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Quy\u1ec1n \u0110\u1ed9 chi Ph\u00e1n quan, H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung th\u00f4i ch\u1ee9c \u0110\u1ed9 chi Ph\u00e1n quan, \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7n Gi\u00e1n l\u00e0m vi\u1ec7c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh k\u1ebf th\u1eeba t\u1ec7 n\u1ea1n t\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, quan ch\u1ee9c kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u00fang ch\u1ee9c ph\u1eadn, n\u00ean quan, ch\u1ee9c v\u00e0 sai khi\u1ec3n t\u00e1ch l\u00e0m ba. Quan ch\u1ee9c hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh b\u1ed5ng l\u1ed9c, kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00f4ng vi\u1ec7c. C\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, T\u01b0 gi\u00e1n, Ch\u00e1nh ng\u00f4n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 ri\u00eang cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7n Gi\u00e1n l\u00e0m vi\u1ec7c m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 quan gi\u00e1n.\r\n\r\n[69] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu b\u1ea3o v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c H\u1eefu B\u1ed9c x\u1ea1 l\u00e0 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng m\u1ea5t. L\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 m\u01b0u tr\u00ed, nhanh nh\u1ea1y trong vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng thanh li\u00eam. L\u1eef Di Gi\u1ea3n l\u00fac tr\u1ebb theo cha l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh Ph\u00fac Ch\u00e2u, L\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5y l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1, g\u1ea3 con g\u00e1i cho. V\u1ee3 L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 L\u01b0u gi\u1eadn n\u00f3i: <i>\"G\u1ea3 con g\u00e1i cho con trai huy\u1ec7n l\u1ec7nh sao?\"<\/i> L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Khi L\u01b0\u1ee3ng m\u1ea5t, Di Gi\u1ea3n \u0111ang l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, H\u1eefu ty \u0111\u1eb7t th\u1ee5y l\u00e0 Trung T\u00fac, nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng cho l\u00e0 \u0111\u00fang.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, l\u1ea5y Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Ph\u1ea1m Ph\u00fang l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u0103ng quang, v\u00ec Kh\u1ea5u Giam b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c. Ph\u00fang \u0111i qua ph\u00eda b\u1eafc U Ch\u00e2u, th\u1ea5y \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng r\u1ed9ng r\u00e3i, c\u1ea3m kh\u00e1i n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ea5t chi\u1ebfn tr\u1eadn, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u0169ng t\u1ed1t sao!\"<\/i> Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc nh\u00ecn nhau kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00e1p.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tha ch\u1ebft cho d\u00e2n L\u01b0u Ng\u1ecdc \u1edf ch\u00e2u \u0110\u01a1n, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u01b0a \u0111i qu\u1ea3n th\u00fac \u1edf ch\u00e2u T\u1ebf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, cha c\u1ee7a Ng\u1ecdc b\u1ecb d\u00e2n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, Ng\u1ecdc b\u00e8n gi\u1ebft \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec3 b\u00e1o th\u00f9 cho cha, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i x\u1eed t\u1eed, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha ch\u1ebft.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, xu\u1ea5t 60 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho n\u1ed9i ph\u1ee7, c\u1ea5p cho Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 H\u00e0nh qu\u00e2n T\u01b0 m\u00e3 ki\u00eam Th\u01b0 ch\u00e2u s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp tr\u00ean c\u00e1c quan ch\u1ee9c trong m\u1ea1c ph\u1ee7, t\u1eeb nay kh\u00f4ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eefa.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, H\u1ed3 T\u1eafc, Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, H\u1ecdc s\u0129 Vi\u1ec7n T\u1eadp hi\u1ec1n. Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u01b0u T\u00f9y t\u1ea5u r\u1eb1ng T\u1eafc gian t\u00e0 tham lam n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u00ec nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i, l\u00e0m Tam ty s\u1ee9 r\u1ed3i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00ec t\u1ed9i l\u1ed7i; nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, l\u00e0m sao khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c! \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn xin thu h\u1ed3i ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a T\u1eafc. \u0110\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\n[75] Ghi ch\u00e9p con trai c\u1ee7a L\u1eadt Th\u1ee7 Tr\u1ef1c, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u To\u00e0n, Thi\u1ec7u, V\u0129nh l\u00e0 H\u00f3a Th\u00e0nh l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, v\u00ec Th\u1ee7 Tr\u1ef1c t\u1eed tr\u1eadn khi giao chi\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Man.\r\n\r\n<i>(C\u1ea7n xem x\u00e9t c\u00f9ng s\u1ef1 ki\u1ec7n L\u01b0u H\u00e1n t\u1eed chi\u1ebfn.)<\/i>\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban cho Ph\u1ea1m Kh\u00e1ng, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, h\u1ecdc v\u1ecb \u0111\u1ed3ng Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n. Kh\u00e1ng l\u00e0 anh c\u1ee7a Ph\u1ea1m Ung, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, t\u1eebng thi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc v\u1ecb \u0110\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n, l\u00fac n\u00e0y Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan x\u00e9t kh\u00f3a tr\u00ecnh n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, Ung xin n\u1ed9p ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y h\u1ecdc v\u1ecb, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, l\u1ea1i xu\u1ea5t 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho n\u1ed9i ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay \u1edf ch\u00e2u T\u1ea7n, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u00e3 x\u1eed m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u1ea3i t\u1ea1o th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c gi\u1ebft ch\u1ebft, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00e2u b\u00e1o.\r\n\r\n[79] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, T\u00f4n Chi\u00eau, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00ea s\u00f4ng Bi\u1ec7n, xin \u0111\u1eafp b\u1edd g\u1ed7 \u1edf c\u1eeda T\u01b0u, huy\u1ec7n Ung Kh\u00e2u \u0111\u1ec3 ng\u0103n d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, t\u1ebf \u1edf cung T\u00e2y Th\u00e1i Nh\u1ea5t, ban tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y ru\u1ed9ng b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Tr\u00ecnh L\u00e2m, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7. Kh\u1ea5u Giam qua \u0111\u1eddi, Vua sai Tr\u00ecnh L\u00e2m thay th\u1ebf.\r\n\r\nCon c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 H\u00f9ng \u0111\u00e1nh ch\u1ebft m\u1ed9t l\u00e3o binh, v\u1ee3 v\u00e0 con c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y khai b\u1ec7nh, xin kh\u00f4ng kh\u00e1m nghi\u1ec7m t\u1eed thi. Tr\u00ecnh L\u00e2m th\u1ea5y l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 s\u1eafc m\u1eb7t c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng, b\u00e8n l\u1ec7nh cho quan ch\u1ee9c kh\u00e1m x\u00e9t, ph\u00e1t hi\u1ec7n ra t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh ch\u1ebft. V\u01b0\u01a1ng M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu, Th\u00e1i h\u1eadu nh\u00e2n l\u00fac Tr\u00ecnh L\u00e2m v\u00e0o ch\u1ea7u, n\u00f3i: <i>\"T\u1ec1 H\u00f9ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00ean n\u00f4 t\u00ec c\u1ee7a h\u1eafn \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 th\u00f4i.\"<\/i> Tr\u00ecnh L\u00e2m \u0111\u00e1p: <i>\"N\u00f4 t\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n t\u1ef1 chuy\u00ean, m\u00e0 vi\u1ec7c sai khi\u1ebfn c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u1ef1 m\u00ecnh ph\u1ea1m t\u1ed9i.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu im l\u1eb7ng, sau \u0111\u00f3 x\u1eed \u00e1n theo ph\u00e1p lu\u1eadt.\r\n\r\nNg\u01b0\u1eddi h\u1ecd h\u00e0ng ngo\u1ea1i th\u00edch l\u00e0 Ng\u00f4 th\u1ecb b\u1ecf ch\u1ed3ng l\u00e0 L\u00fd H\u00e0m Hi, \u0111em con g\u00e1i v\u00e0 ch\u00e1u g\u00e1i v\u1ec1 nh\u00e0 m\u00ecnh. L\u00fd H\u00e0m Hi ki\u1ec7n l\u00ean ph\u1ee7, Tr\u00ecnh L\u00e2m l\u1ec7nh tr\u1ea3 l\u1ea1i con g\u00e1i, nh\u01b0ng Ng\u00f4 th\u1ecb n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 \u0111\u01b0a v\u00e0o cung r\u1ed3i.\"<\/i> Tr\u00ecnh L\u00e2m li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean Vua, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu th\u1ea7n kh\u00f4ng n\u00f3i, e r\u1eb1ng c\u00e1c quan ng\u1ef1 s\u1eed s\u1ebd c\u00f3 l\u1eddi b\u00e0n v\u1ec1 b\u1ec7 h\u1ea1.\"<\/i> Vua v\u1ed9i v\u00e0ng ra l\u1ec7nh tr\u1ea3 l\u1ea1i con g\u00e1i.\r\n\r\n<i>(Hai vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[82] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y 60 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng, giao cho H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n s\u1ef1. T\u1eeb h\u1ed9 lo\u1ea1i ba tr\u1edf l\u00ean, c\u1ee9 m\u1ed7i h\u1ed9 n\u1ed9p thu\u1ebf m\u1ed9t th\u1ea1ch th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng g\u00f3p n\u0103m \u0111\u1ea5u.\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, l\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n. S\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an \u0111i qua \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n xe ng\u1ef1a r\u1ed3i m\u1edbi \u0111i qua, kh\u00f4ng ai d\u00e1m h\u00f2 h\u00e9t l\u1edbn ti\u1ebfng. D\u00e2n ch\u00fang y\u00eau m\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a \u00f4ng, v\u1ebd tranh v\u00e0 l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1edd s\u1ed1ng.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a B\u1ed1c T\u00f2ng Th\u00e2m \u1edf khe T\u1eed Nham, ch\u00e2u L\u1ed9 l\u00e0m Hu\u1ec7 T\u1ebf vi\u1ec7n, v\u00e0 cho T\u00f2ng Th\u00e2m l\u00e0m t\u0103ng, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ed9 n\u0103m \u0111\u1ee9a tr\u1ebb l\u00e0m t\u0103ng. Ban \u0111\u1ea7u, T\u00f2ng Th\u00e2m \u1edf khe T\u1eed Nham, b\u1eafc c\u1ea7u d\u00e0i 20 tr\u01b0\u1ee3ng, x\u00e2y h\u01a1n 30 gian nh\u00e0, ch\u01b0a t\u1eebng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o th\u00e0nh th\u1ecb, ch\u1ec9 \u0103n rau c\u1ecf, nguy\u1ec7n \u0111em nh\u00e0 m\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng l\u00e0m ch\u00f9a, n\u00ean Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban t\u1eb7ng.\r\n\r\n[85] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y, t\u1eeb nay ch\u1ecdn quan \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m quan \u1edf kinh \u0111\u00f4, c\u00f3 t\u00e2m l\u1ef1c v\u00e0 thanh li\u00eam.\r\n\r\n[86] Th\u00e1ng 10, m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c t\u1eeb ngo\u00e0i tr\u1edf v\u1ec1, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5 l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, tri \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7.\r\n\r\nL\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd Th\u00e1i h\u1eadu v\u1eabn x\u01b0ng ch\u1ebf, n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, bu\u00f4ng r\u00e8m quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c, m\u00e0 Vua ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t m\u00ecnh ti\u1ebfp \u0111\u1ed1i qu\u1ea7n th\u1ea7n. T\u1ed1ng Th\u1ee5 t\u00e2u: <i>\"V\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Ti\u00ean Thi\u00ean \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Du\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng, n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n ch\u1ecbu tri\u1ec1u, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c tr\u1ecdng y\u1ebfu qu\u00e2n qu\u1ed1c, b\u00e3i mi\u1ec5n quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, quy\u1ebft \u00e1n tr\u1ecdng h\u00ecnh; Minh Ho\u00e0ng m\u1ed7i ng\u00e0y nghe tri\u1ec1u, b\u00e3i mi\u1ec5n quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng, quy\u1ebft \u00e1n \u0111\u1ed3 h\u00ecnh. Nay n\u00ean \u01b0\u1edbc theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1eddi Ti\u00ean Thi\u00ean, l\u1ec7nh cho qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ed1i \u1edf ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n, nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng ph\u1ea3i qu\u00e2n qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i s\u1ef1 v\u00e0 b\u00e3i mi\u1ec5n, \u0111\u1ec1u \u1edf ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n xin ch\u1ec9 d\u1ee5.\"<\/i>\r\n\r\nT\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, tr\u00e1i \u00fd Th\u00e1i h\u1eadu, n\u00ean b\u1ecb m\u1ec7nh ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c. Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u01b0u T\u00f9y, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng T\u1ed1ng Th\u1ee5 c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, n\u00ean l\u01b0u l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 ra ngo\u00e0i[footnote] Kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 ra ngo\u00e0i '\u0111\u1ec3' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'xu\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 9, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 7 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn c\u00f2n nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111ang \u1edf Giang L\u0103ng. L\u00fac n\u00e0y \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111ang l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ebfn khi \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri Kinh Nam, th\u00ec Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn \u0111\u00e3 ra ngo\u00e0i, n\u00ean b\u1ecf kh\u00f4ng ch\u00e9p. L\u01b0u T\u00f9y gi\u1eef T\u1ed1ng Th\u1ee5 l\u1ea1i, c\u0103n c\u1ee9 theo minh v\u0103n m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a L\u01b0u T\u00f9y.)<\/i>\r\n\r\n[88] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u tri ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean c\u00e1c quan b\u1ea3n ch\u00e2u, Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m ho\u1eb7c c\u00e1c ty ph\u00f3 s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1. N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, S\u00f9ng ban, C\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u th\u1ea7n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n, tr\u00ean kinh quan \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n. Ch\u00ednh vi\u00ean tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i[footnote] Ch\u00ednh vi\u00ean tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i 'tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i', nghi l\u00e0 'tr\u01b0\u1edfng s\u1eed'.[\/footnote], T\u01b0 m\u00e3, Bi\u1ec7t gi\u00e1, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n. Khi g\u1eb7p tr\u01b0\u1edfng quan, L\u1ee5c t\u00e0o \u0111\u1ed3ng t\u00e1 quan, Y b\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi Nhi\u1ebfp t\u01b0 m\u00e3. Tam ban sai s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, T\u00e1n vi\u00ean ngo\u1ea1i \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, T\u00e1n vi\u00ean ngo\u1ea1i \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi m\u1ec7nh quan, tr\u00ean Nhi\u1ebfp tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1m quy\u1ec1n l\u00e0m qu\u00e2n hi\u1ec7u, theo nghi th\u1ee9c qu\u00e2n hi\u1ec7u.\"<\/i>\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ea5y \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ecbnh H\u01b0\u1edbng l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n sang Khi\u1ebft \u0110an, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Tu\u00e2n Ph\u1ea1m l\u00e0m ph\u00f3; Ho\u00e0i Nam Giang Chi\u1ebft Kinh H\u1ed3 ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung Nh\u1eadm B\u1ed1 l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n sang Khi\u1ebft \u0110an, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n Ph\u1ea1m l\u00e0m ph\u00f3; \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n Di\u1ec5m l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n sang Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00e1p m\u00f4n tuy\u00ean s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Trung l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\n[90] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u01b0u T\u00f9y t\u00e2u: <i>\"Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan nh\u1ecf m\u1ecdn th\u01b0\u1eddng c\u1ea7u may xin x\u1ecf, ho\u1eb7c khi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p m\u1eb7t th\u00ec kh\u00f3c l\u00f3c c\u1ea7u xin \u00e2n hu\u1ec7, ho\u1eb7c c\u00f4ng lao r\u1ea5t \u00edt m\u00e0 khoe khoang \u0111\u00f2i th\u01b0\u1edfng. C\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ecba v\u1ecb cao quy\u1ec1n tr\u1ecdng, m\u00e0 bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng khi\u00eam t\u1ed1n, t\u1ea5u xin kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n. C\u00e1c c\u01a1 quan \u00e1n s\u00e1t th\u00ec an nh\u00e0n ng\u00f3 ng\u00e0ng, l\u1ea5y vi\u1ec7c bao che k\u1ebb gian l\u00e0m \u0111\u1ea1i th\u1ec3, l\u1ea5y vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch l\u00e0 c\u1ea7u danh, l\u1ea5y s\u1ef1 x\u1ea3o tr\u00e1 l\u00e0m hi\u1ec1n, l\u1ea5y s\u1ef1 nh\u00e0n nh\u00e3 l\u00e0m v\u1ee5ng, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i k\u1ebb tham t\u00e0n th\u00ec tham lam c\u1ee7a c\u1ea3i[footnote] 'T\u00e0n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ti\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 297, L\u01b0u T\u00f9y truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], k\u1ebb gi\u00e0 y\u1ebfu th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft d\u1eebng \u0111\u1ee7. Xin h\u00e3y c\u1ea3nh c\u00e1o r\u0103n \u0111e.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00f4ng khanh \u0111\u1ea1i phu, n\u00ean gi\u1eef g\u00ecn danh ti\u1ebft \u0111\u1ec3 l\u00e0m d\u00e0y phong h\u00f3a, m\u00e0 c\u00f3 k\u1ebb t\u1ef1 l\u00e0m m\u00ecnh u\u1ed5ng \u0111\u1ec3 c\u1ea7u danh, l\u00e0m \u0111i\u1ec1u nguy hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 gi\u1eef l\u1ea5y \u00e2n s\u1ee7ng, vu c\u00e1o ch\u1ea5p ch\u00ednh, can nhi\u1ec5u c\u01a1 quan, b\u1ec1 t\u00f4i \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng th\u00ec nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u th\u1ec9nh c\u1ea7u, s\u1ee9 gi\u1ea3 th\u00ec l\u01a1 l\u00e0 vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t, m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang chi\u1ebfm l\u1ed9c, Tr\u1eabm c\u00f2n tr\u00f4ng mong g\u00ec n\u1eefa! T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan t\u1ea1i ch\u1ee9c, h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng tu t\u1ec9nh, \u0111\u1eebng sa v\u00e0o t\u00e0 v\u1ea1y, \u0111\u1ec3 nghi\u00eam minh ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc.\"<\/i>\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham tri \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng x\u01b0ng trong \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm tu\u00e2n theo m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc, nh\u1eadn s\u1ef1 d\u1ea1y b\u1ea3o c\u1ee7a t\u1eeb th\u1ea7n, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 t\u00e1m n\u0103m r\u1ed3i. Th\u1ebf m\u00e0 trong h\u00e0ng ng\u0169 s\u0129 \u0111\u1ea1i phu, danh ti\u1ebft ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch. K\u1ebb t\u1ef1 ph\u1ee5 c\u00f4ng lao th\u00ec c\u01b0\u1edbp l\u1ea5y v\u1ebb \u0111\u1eb9p \u0111\u1ec3 g\u1ea7n danh, k\u1ebb mong ti\u1ebfn th\u00e2n th\u00ec l\u00e0m vi\u1ec7c nguy hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 c\u1ea7u l\u1ea5y \u00e2n s\u1ee7ng. Vu c\u00e1o ch\u1ea5p ch\u00ednh, can nhi\u1ec5u c\u00e1c c\u01a1 quan. K\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n phong l\u00e0m b\u00ecnh h\u00e0n th\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin t\u1ea5u kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n, k\u1ebb ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c \u00e1n s\u00e1t th\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y s\u1ef1 khoan dung l\u00e0m \u0111\u1eafc s\u00e1ch. Tham lam m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft x\u1ea5u h\u1ed5, ch\u1ec9 lo m\u01b0u c\u1ea7u t\u01b0 l\u1ee3i, gi\u00e0 c\u1ea3 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, ch\u1eb3ng bi\u1ebft lui v\u1ec1. Do li\u00eam s\u1ec9 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tu d\u01b0\u1ee1ng, n\u00ean phong h\u00f3a ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ea7n h\u1eadu. \u0110\u00e2y h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm mong \u0111\u1ee3i sao! Nay d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111i\u1ec3n hu\u1ea5n, nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n b\u1ea3o m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat g\u00ec vi ph\u1ea1m quan ch\u00e2m, s\u1ebd t\u1ef1 \u0111\u01b0a m\u00ecnh v\u00e0o c\u00f4ng hi\u1ebfn. H\u00e3y b\u1ed1 c\u00e1o kh\u1eafp n\u01a1i, \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u \u00fd Tr\u1eabm.\"<\/i>)<\/i>\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, b\u00e3i ch\u1ee9c chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, Qu\u1ea3ng Nam.\r\n\r\n[93] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00e0o ti\u1ebft Tr\u01b0\u1eddng Ninh, c\u00e1c ch\u00f9a qu\u00e1n trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 c\u1ea5t gi\u1eef th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, n\u1ebfu h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u1ed9 t\u0103ng \u0111\u1ea1o th\u00ec l\u00e0m nh\u01b0 ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.\r\n\r\n[94] Th\u00e1ng 10 nhu\u1eadn, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u00fd T\u01b0 l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, v\u00ec t\u1ed9i th\u1ea5t tr\u00e1ch b\u1ea3o l\u00e3nh.\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Khi\u1ebft \u0110an sai C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ti\u00eau \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn, S\u00f9ng l\u1ed9c khanh L\u00fd Kh\u1ea3 Phong \u0111em v\u1eadt ph\u1ea9m di l\u01b0u c\u1ee7a Long T\u1ef1 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng.\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i r\u1eb1ng t\u1eeb nay s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn hay t\u1eeb bi\u1ec7t, n\u1ebfu g\u1eb7p ng\u00e0y ngh\u1ec9 ho\u1eb7c ng\u00e0y ch\u1eb5n, \u0111\u1ec1u coi l\u00e0 th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u.\r\n\r\n[97] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, mi\u1ec5n tr\u1eeb th\u00f3c vay c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00e2u T\u1eeb.\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Tr\u00ecnh L\u00e2m t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n c\u00f9ng Tri\u1ec7u T\u01b0 \u0111\u1ec1u l\u00e0 Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129. T\u01b0 \u1edf tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng n\u1eafm ch\u1ebf c\u00e1o trong cung, xin cho T\u01b0 \u0111\u1ee9ng tr\u00ean th\u1ea7n.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Ty thi\u00ean gi\u00e1m d\u00e2ng l\u1ecbch S\u00f9ng Thi\u00ean \u0111\u00e3 tu s\u1eeda l\u1ea1i.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 T\u01b0 phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng v\u00e0 H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, M\u00e3 Qu\u00fd L\u01b0\u01a1ng t\u1eebng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t: <i>\"Th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u1edf kinh s\u01b0 th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng gi\u00e1 r\u1ebb \u0111\u1ec3 mua l\u1ea1i gi\u1ea5y giao d\u1ecbch tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t c\u01a1 quan thu mua.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, Qu\u00fd L\u01b0\u01a1ng \u0111ang n\u1eafm quy\u1ec1n, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00e1i \u00fd \u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00f4ng ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, n\u00f3i: <i>\"C\u1ea1nh tranh l\u1ee3i \u00edch v\u1edbi d\u00e2n, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u1ed1c th\u1ec3!\"<\/i>\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Vua g\u1eb7p T\u00f4ng, khen ng\u1ee3i: <i>\"Vi\u1ec7c quan mua gi\u1ea5y giao d\u1ecbch, nh\u1edd khanh d\u0169ng c\u1ea3m n\u00f3i m\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf, r\u1ea5t t\u1ed1t. C\u00e1c c\u01a1 quan x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c n\u00ean nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nTi\u1ebft Nhan ch\u1ebft, gia \u0111\u00ecnh nh\u1edd Di\u1ec5n vi\u1ebft v\u0103n bia m\u1ed9, nh\u01b0ng Di\u1ec5n t\u1eeb ch\u1ed1i. Khi Di\u1ec5n \u1edf Tam ty, nh\u00e2n d\u1ecbp t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua n\u00f3i v\u1edbi Di\u1ec5n: <i>\"Ti\u1ebft Nhan c\u00f3 h\u00e0nh vi x\u1ea5u, khanh kh\u00f4ng vi\u1ebft v\u0103n bia m\u1ed9 cho \u00f4ng ta, th\u1eadt l\u00e0 s\u00e1ng su\u1ed1t.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, Vua c\u00f3 \u00fd tr\u1ecdng d\u1ee5ng Di\u1ec5n.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng l\u1eddi Vua n\u00f3i l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 khi Di\u1ec5n l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, T\u00f4n Th\u00edch, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, xin t\u1eeb ch\u1ee9c.\r\n\r\nVua m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf Th\u00e1i Thanh l\u00e2u, tri\u1ec7u t\u1eadp Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh, Th\u00e1i t\u1eed thi\u1ebfu b\u1ea3o \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, c\u00f9ng c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u tham d\u1ef1. Vua vi\u1ebft ch\u1eef l\u1edbn ki\u1ec3u phi b\u1ea1ch ban t\u1eb7ng cho hai ph\u1ee7, c\u00f2n ch\u1eef nh\u1ecf ban cho c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ri\u00eang T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh \u0111\u01b0\u1ee3c ban c\u1ea3 ch\u1eef l\u1edbn v\u00e0 nh\u1ecf. Vua ra chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n l\u00e0m th\u01a1 ngay t\u1ea1i ch\u1ed7.\r\n\r\nVua h\u1ecfi Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh v\u1ec1 tu\u1ed5i t\u00e1c v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p d\u01b0\u1ee1ng sinh, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>\"Tu\u1ed5i c\u1ee7a th\u1ea7n \u0111\u00e3 81, ch\u01b0a t\u1eebng d\u00f9ng thu\u1ed1c kim th\u1ea1ch, kh\u00f4ng ng\u1edd gi\u00e0 y\u1ebfu l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec7n ki\u1ebfn long nhan. Con trai th\u1ea7n l\u00e0 T\u00f4ng X\u00e1c l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea7u h\u1ea1 b\u00ean c\u1ea1nh, c\u00f9ng d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, th\u1eadt l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i ng\u00e0n n\u0103m c\u00f3 m\u1ed9t.\"<\/i> Vua b\u00e8n cho Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh ng\u1ed3i \u1edf ph\u00eda nam Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ea5y ra nh\u1eefng b\u1ea3o v\u1eadt trong cung[footnote] Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ea5y ra nh\u1eefng b\u1ea3o v\u1eadt trong cung, ch\u1eef '\u0111\u1eb7c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1eddi', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 9 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1ec3 m\u1eddi T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu.\r\n\r\nH\u00f4m sau, T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh gi\u1ea3ng \u300aL\u00e3o T\u1eed\u300b, ban cho \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec7c \u1edf v\u01b0\u1eddn Th\u1ee5y Th\u00e1nh, ban th\u01a1, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi ban ti\u1ec7c th\u00ec Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn, ta kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tham d\u1ef1.\"<\/i> B\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb xin d\u1ef1, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam, chuy\u1ec7n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ch\u00e2u Thi n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea l\u00e0 \u0110\u00e0m Ng\u1ea1n O\u1ea3n[footnote] \u0110\u00e0m Ng\u1ea1n Uy\u1ec3n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u00e0m Ng\u1ea1n O\u1ea3n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 5 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493, truy\u1ec7n Man Di s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh.\r\n\r\n[103] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Thanh C\u00e2u b\u00ean ph\u1ea3i huy\u1ec7n Oan C\u00f9, ch\u00e2u T\u00e0o, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, ra chi\u1ebfu cho ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, ru\u1ed9ng m\u1ed9 c\u1ee7a d\u00e2n d\u01b0\u1edbi 7 m\u1eabu th\u00ec mi\u1ec5n thu\u1ebf.\r\n\r\n[105] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, d\u1eddi Tam qu\u00e1n v\u1ec1 S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tam qu\u00e1n v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c n\u1eb1m trong c\u1eeda T\u1ea3 D\u1ecbch, ngo\u00e0i c\u1eeda T\u1ea3 Th\u0103ng Long. N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8, trong cung x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, t\u1ea1m th\u1eddi d\u1eddi ra ngo\u00e0i c\u1eeda H\u1eefu D\u1ecbch. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, vi\u1ec7c tu s\u1eeda S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n ho\u00e0n th\u00e0nh, l\u1ea1i d\u1eddi v\u1ec1. L\u1eef Di Gi\u1ea3n, Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n.\r\n\r\n[106] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m khai th\u00e1c ph\u00e8n \u1edf hai xuy\u00ean.\r\n\r\n[107] T\u00f4n Ch\u00ednh, ch\u1ee9c Quy\u1ec1n Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Long Th\u1ea7n V\u1ec7 T\u1ee9 S\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Nghi Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, B\u1ed1i Ch\u00e2u B\u1ed9 th\u1ef1, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u1ea3n qu\u00e2n v\u00ec Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c.\r\n\r\n[108] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, c\u1ea7u tuy\u1ebft \u1edf H\u1ed9i Linh Qu\u00e1n.\r\n\r\n[109] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, tuy\u1ebft r\u01a1i.\r\n\r\n[110] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t kho t\u00e0ng \u1edf kinh th\u00e0nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[111] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u01b0u T\u00f2ng \u0110\u1ee9c, ch\u1ee9c Th\u00e1i Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, v\u00ec b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, qua \u0111\u1eddi tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, h\u01b0\u1edfng th\u1ecd 42 tu\u1ed5i[footnote]Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 463, truy\u1ec7n L\u01b0u T\u00f2ng \u0110\u1ee9c, \u00f4ng m\u1ea5t n\u0103m 24 tu\u1ed5i; khi cha l\u00e0 L\u01b0u M\u1ef9 m\u1ea5t, T\u00f2ng \u0110\u1ee9c m\u1edbi 14 tu\u1ed5i. C\u00f9ng quy\u1ec3n, truy\u1ec7n L\u01b0u M\u1ef9, L\u01b0u M\u1ef9 m\u1ea5t n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 5, \u0111\u1ebfn n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 9 khi T\u00f2ng \u0110\u1ee9c m\u1ea5t, v\u1eeba \u0111\u00fang 10 n\u0103m. Nghi ng\u1edd '42 tu\u1ed5i' l\u00e0 sai, n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh '24 tu\u1ed5i'.[\/footnote], \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c B\u1ea3o Ninh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, phong t\u01b0\u1edbc Vinh Qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y hi\u1ec7u Khang Ho\u00e0i.\r\n\r\nTh\u00e1i h\u1eadu th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u00f4ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, cho ghi ch\u00e9p h\u01a1n 80 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch, m\u00f4n kh\u00e1ch v\u00e0 gia n\u00f4 c\u1ee7a \u00f4ng. Anh r\u1ec3 c\u1ee7a T\u00f2ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 M\u00e3 Qu\u00fd L\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129; anh c\u1ee7a m\u1eb9 \u00f4ng l\u00e0 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, con trai l\u00e0 Ti\u1ec1n \u00c1i, ch\u1ee9c T\u1eadp Hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd; cha v\u1ee3 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng M\u00f4ng Ch\u00ednh, \u0111\u1ec1u nh\u1edd di t\u1ea5u m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai c\u1ea5p. \u0110\u00e1i Dung, ch\u1ee9c \u0110\u1ed3n \u0110i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, t\u1eebng gi\u00fap T\u00f2ng \u0110\u1ee9c \u1edf V\u1ec7 Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi Ph\u00e1n quan.\r\n\r\nTh\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed T\u00e0o Tu C\u1ed5, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn, D\u01b0\u01a1ng Giai, Suy tr\u1ef1c quan \u0110o\u00e0n Thi\u1ebfu Li\u00ean d\u00e2ng s\u1edb lu\u1eadn t\u1ed9i. Th\u00e1i h\u1eadu n\u1ed5i gi\u1eadn, giao s\u1edb cho Trung th\u01b0.\r\n\r\nC\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xin c\u00e1ch ch\u1ee9c Tu C\u1ed5, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri C\u00f9 Ch\u00e2u, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Th\u00e1i h\u1eadu cho r\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t qu\u00e1 nh\u1eb9, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, gi\u00e1ng Tu C\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u; Khuy\u1ebfn v\u00e0 Giai l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, Khuy\u1ebfn gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf Duy Ch\u00e2u, Giai gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf Th\u01b0 Ch\u00e2u; Thi\u1ebfu Li\u00ean l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 Th\u1eeba, gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf Li\u00ean Th\u1ee7y qu\u00e2n.\r\n\r\nTu C\u1ed5 sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri H\u01b0ng H\u00f3a qu\u00e2n. Thi\u1ebfu Li\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Khai Phong.\r\n\r\n[112] Con trai c\u1ee7a M\u00e3 Qu\u00fd L\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, l\u00e0 M\u00e3 Tr\u1ef1c Ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng t\u00e1c Gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1, Qu\u00e1n c\u00e1c \u0110\u1ed9c th\u01b0, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd B\u00ecnh s\u1ef1. Qu\u00fd L\u01b0\u01a1ng t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng, n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u1ef1c Ph\u01b0\u01a1ng thay th\u1ebf.\r\n\r\n[113] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt L\u1ec7, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9 Cao Duy H\u00e0n \u0111\u1ebfn t\u1ea1 l\u1ec5 s\u00e1ch phong.\r\n\r\n[114] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00f3 cha m\u1eb9 t\u1eeb 80 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, cho ph\u00e9p t\u1ea1m b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u1ea7n.\r\n\r\n[115] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, T\u1ea3 ty gi\u00e1n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tuy\u00ean Ch\u00e2u, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u1eeb Ch\u00e2u, r\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1ee9a Ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c, \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do, c\u1ea7n xem x\u00e9t. Th\u00e1ng 2 n\u0103m sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u1eeb Ch\u00e2u, th\u00e1ng 3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1ee9a Ch\u00e2u, nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo.)<\/i>\r\n\r\n[116] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, gi\u00f3 l\u1edbn k\u00e9o d\u00e0i ba ng\u00e0y r\u1ed3i ng\u1eebng.\r\n\r\n[117] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Chi\u00eau T\u00edn qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt U\u1ea5t, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 M\u00e3 B\u1ea3o \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.\r\n\r\n[118] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, l\u1ea1i ph\u00e1i Ch\u01b0\u01a1ng V\u0169 qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau C\u00e1ch, T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tri\u1ec7u Qu\u1ea3 \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.\r\n\r\n[119] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u1ee9c An ph\u1ee7 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c An ph\u1ee7 ty \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, t\u1eeb nay khi \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 t\u00e2u vi\u1ec7c, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y; l\u1ec7nh cho c\u00e1c m\u00f4n v\u00e0 N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh th\u00fac gi\u1ee5c l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu g\u1eb7p vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf n\u00e0y.\r\n\r\n[120] N\u0103m \u0111\u00f3, thi\u00ean h\u1ea1 b\u00e1o l\u00ean H\u1ed9 b\u1ed9: ch\u1ee7 h\u1ed9 l\u00e0 5.978.065, nh\u00e2n kh\u1ea9u l\u00e0 13.210.924; kh\u00e1ch h\u1ed9 l\u00e0 3.402.742, nh\u00e2n kh\u1ea9u l\u00e0 5.725.142.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 9 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan t\u1eeb ch\u1ee9c Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang tr\u1edf l\u00ean \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, khi g\u1eb7p l\u1ec5 Nam Giao th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p cho con em m\u00ecnh tham d\u1ef1.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Kh\u1ea3 Th\u00e2n v\u00e0 H\u1eefu T\u00e1n k\u1ecb Th\u01b0\u1eddng th\u1ecb Tri\u1ec7u L\u1ee3i D\u1ee5ng sang ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng Ninh ti\u1ebft.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, l\u1ec5 Tr\u01b0\u1eddng Ninh ti\u1ebft, c\u00e1c quan l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean d\u00e2ng l\u1ec5 ch\u00fac th\u1ecd Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu \u1edf \u0111i\u1ec7n H\u1ed9i Kh\u00e1nh.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, n\u01b0\u1edbc Quy T\u01b0 v\u00e0 ch\u00e2u Sa Ch\u00e2u \u0111\u1ec1u sai s\u1ee9 sang c\u1ed1ng v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh, Quy T\u01b0, Sa Ch\u00e2u v\u00e0 b\u1ed9 t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf Cung B\u1ed9 Xuy\u00ean th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111em c\u1ea3 gia \u0111\u00ecnh sang c\u1ed1ng. Xin theo l\u1ec7 c\u0169 tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, giao cho s\u1ee9 qu\u00e1n b\u1ea1n h\u1ecfi han v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, phong t\u1ee5c v\u00e0 v\u1ebd h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng y ph\u1ee5c \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean s\u1eed quan.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[6] \u0110i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng 5 v\u1ea1n d\u00e2n \u0111inh \u1edf kinh th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u l\u00e2n c\u1eadn \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, l\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0m \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3. L\u00fac \u0111\u00f3, S\u0129 T\u1ed1n v\u1ec1 tri\u1ec1u, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf C\u00fac V\u1ecbnh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng l\u1ed9ng quy\u1ec1n, S\u0129 T\u1ed1n c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi h\u1eafn, th\u00e2n thi\u1ebft v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed l\u00ean ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 v\u00ec \u00f4ng ta t\u1eebng l\u00e0 thu\u1ed9c h\u1ea1 \u1edf \u0110\u00f4ng cung m\u00e0 d\u00f9ng. Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 d\u1ee9t b\u1ecf \u00e2n c\u0169, thi h\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u1ea1o, sai \u00f4ng ta v\u1ec1 tr\u1ea5n.&#8221;<\/i> S\u0129 T\u1ed1n b\u00e8n v\u1ec1 H\u1ee9a Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p d\u00e2n ch\u00fang trong kinh th\u00e0nh khi g\u1eb7p h\u1ecfa ho\u1ea1n m\u00e0 qu\u00e2n tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp h\u1ee3p l\u00e1ng gi\u1ec1ng d\u1eadp l\u1eeda.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, l\u1ea5y T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd, \u0110\u1ed3ng tu Kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa l\u00e0 Tri\u1ec1u T\u00f4ng X\u00e1c l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o. T\u00f4ng X\u00e1c l\u00e0 con c\u1ee7a Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh. T\u1ed1ng Th\u1ee5 t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn nay, ch\u1ec9 c\u00f3 D\u01b0\u01a1ng \u01af L\u0103ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y con m\u00ecnh l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng T\u1ef1 Ph\u1ee5c k\u1ebf t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu th\u01b0, nay m\u1edbi c\u00f3 h\u1ecd Tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[10] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ch\u00e2u Th\u01b0 Ch\u00e2u \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng binh l\u00ednh v\u00e0 d\u00e2n phu \u0111\u1eafp \u0111\u00ea Tr\u01b0\u1eddng Phong Sa.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111\u1ed5i Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, sang l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf H\u00e0 Nam ph\u1ee7.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Duy Di\u1ec5n gi\u1ea3 b\u1ec7nh \u1edf l\u1ea1i kinh th\u00e0nh l\u00e2u ng\u00e0y, sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m ph\u00e1n quan \u1edf Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, l\u1ea1i tr\u00ec ho\u00e3n kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn nh\u1eadm ch\u1ee9c, c\u00f2n m\u01b0u c\u1ea7u ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Ph\u1ea1m Ph\u00fang t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Duy Di\u1ec5n t\u1eebng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, v\u00ec l\u00e0 th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1 r\u1eb1ng kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ecb. Nay kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ea1i.&#8221;<\/i> \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn c\u0169ng xin th\u00fac gi\u1ee5c Duy Di\u1ec5n l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Duy Di\u1ec5n t\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ed9 t\u1ed5 ti\u00ean \u1edf L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng, mong \u0111\u01b0\u1ee3c coi gi\u1eef ch\u00eca kh\u00f3a cung \u0111i\u1ec7n. V\u00ec th\u1ebf, Vua ra l\u1ec7nh cho Duy Di\u1ec5n gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf H\u00e0 Nam, th\u00fac gi\u1ee5c \u00f4ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, Ph\u1ea1m Ph\u00fang v\u00e0o ch\u1ea7u, Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>&#8220;Duy Di\u1ec5n \u0111\u00e3 \u0111i r\u1ed3i.&#8221;<\/i> Ph\u1ea1m Ph\u00fang \u0111\u00e1p: <i>&#8220;N\u00f4 b\u1ed9c c\u1ee7a Duy Di\u1ec5n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan, kh\u00f4ng \u0111i th\u00ec c\u00f2n l\u00e0m g\u00ec n\u1eefa!&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, em c\u1ee7a Duy Di\u1ec5n l\u00e0 X\u1eed Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u Duy T\u1ebf c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m V\u0169 X\u01b0\u01a1ng l\u01b0u h\u1eadu, tri Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, sau l\u1ea1i v\u1ec1 tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u. Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Duy Di\u1ec5n kh\u00f4ng n\u00ean v\u00ec em m\u00ecnh m\u00e0 xin th\u0103ng ch\u1ee9c, l\u1ea1i c\u00f2n xin n\u1eafm quy\u1ec1n binh, xin b\u00e3i ch\u1ee9c.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>[12] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1ecbnh \u0110\u1ed9 xin cho con trai m\u00ecnh l\u00e0 Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang Th\u00e2n Ph\u1ee7 v\u00e0o qu\u00e1n c\u00e1c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[13] Ra chi\u1ebfu gi\u1ea3m thu\u1ebf ru\u1ed9ng v\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n thu kh\u00e1c c\u1ee7a d\u00e2n trong kinh th\u00e0nh m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[14] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 C\u1ed1 T\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean l\u00e0 Ph\u1ee5ng Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan, c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 qua k\u1ef3 thi th\u00e2n ng\u00f4n th\u01b0 ph\u00e1n l\u00e0m quan kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[15] \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay c\u1eed quan x\u00e9t \u00e1n, ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu\u1ea5t th\u00e2n, \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m l\u1ec7nh l\u1ee5c, m\u1ea1c ch\u1ee9c quan, t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m hai n\u0103m tr\u1edf l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m hai n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, 'l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u1ee5c s\u1ef1 tham quan', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-39 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-341-1\" href=\"#footnote-341-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, c\u00f3 m\u1ed9t gi\u00e1m ty ho\u1eb7c hai th\u01b0\u1eddng tham quan c\u00f9ng t\u1ed9i b\u1ea3o c\u1eed; ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng xin thi lu\u1eadt, ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 n\u0103m kh\u1ea3o tr\u1edf l\u00ean, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e0m thi lu\u1eadt ngh\u0129a ba \u0111\u1ec1, s\u1edb hai \u0111\u1ec1, \u0111\u1ea1t ba \u0111\u1ed3ng l\u00e0 h\u1ee3p c\u00e1ch, hai \u0111\u1ed3ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u. Thi ri\u00eang \u00e1n v\u1eeba v\u00e0 nh\u1ecf ba \u0111\u1ec1, m\u1ed7i \u0111\u1ec1 kho\u1ea3ng ba \u0111i\u1ec1u h\u00ecnh danh, n\u1ebfu x\u1eed \u00e1n tr\u1ecdng t\u1ed9i \u0111\u1ea1t m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng ho\u1eb7c hai th\u00f4, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m kinh quan; n\u1ebfu \u0111\u1ea1t m\u1ed9t th\u00f4 ho\u1eb7c v\u0103n b\u1ea3n kh\u00e1 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec g\u1eedi v\u1ec1 t\u1ef1 thi x\u1eed \u00e1n ba m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ec1, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e1p tr\u1ef1c quan ngo\u00e0i thi lu\u1eadt ngh\u0129a, l\u1ea5y ba \u00e1n c\u0169, t\u00ednh theo m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n h\u00ecnh danh, \u0111\u1ea1t s\u00e1u ph\u1ea7n l\u00e0 h\u1ee3p c\u00e1ch<a class=\"footnote\" title=\"\u0111\u1ea1t s\u00e1u ph\u1ea7n l\u00e0 h\u1ee3p c\u00e1ch, ch\u1eef 'h\u1ee3p' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-341-2\" href=\"#footnote-341-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu d\u00f9ng ph\u00e1p kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t s\u00e1u ph\u1ea7n, \u01b0\u1edbc lu\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t hai \u0111\u1ed3ng th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c. L\u1ea1i l\u1ec7nh hai vi\u00ean th\u1ea9m h\u00ecnh t\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan, ph\u00e1n \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 ho\u1eb7c thi\u1ebfu khanh c\u00f9ng thi t\u1ea1i Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Theo l\u1eddi t\u00e2u. Sau \u0111\u00f3 chi\u1ebfu cho H\u00ecnh b\u1ed9 c\u1eed quan theo nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c H\u00ecnh b\u1ed9 c\u1eed quan l\u00e0 vi\u1ec7c cu\u1ed1i th\u00e1ng ba, nay ghi ph\u1ee5 v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u1ee3 con qu\u00e2n s\u0129 b\u1ecf tr\u1ed1n b\u1ecb giam t\u1ea1i doanh, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, cho t\u00f9y \u00fd \u0111i l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ru\u1ed9ng ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u1ed1n \u0111\u1ec3 ban \u01a1n cho quan l\u1ea1i li\u00eam ch\u00ednh, nh\u01b0ng k\u1ebb tham nh\u0169ng l\u1ea1i l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 t\u01b0 l\u1ee3i, x\u00e2m h\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang, g\u00e2y th\u00eam tai h\u1ecda. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c c\u01a1 quan b\u00e3i b\u1ecf ru\u1ed9ng ch\u1ee9c v\u1ee5, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i nh\u1eefng quan l\u1ea1i ch\u0103m ch\u1ec9 l\u00e0m vi\u1ec7c, b\u1ed5ng l\u1ed9c \u00edt \u1ecfi kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u1ef1 nu\u00f4i th\u00e2n, Tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Nay kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ru\u1ed9ng ch\u1ee9c v\u1ee5, nh\u01b0ng n\u1ebfu ai chi\u1ebfm nhi\u1ec1u ru\u1ed9ng ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 ru\u1ed9ng m\u00e0 b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u1ed9p t\u00f4, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo lu\u1eadt ph\u00e1p.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 giao cho Tam Ty thu th\u1eadp s\u1ed1 thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m t\u1eeb ru\u1ed9ng ch\u1ee9c v\u1ee5, t\u00ednh gi\u00e1 tr\u1ecb r\u1ed3i chia \u0111\u1ec1u, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. Vua xem x\u00e9t c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i, th\u1ea5y nhi\u1ec1u v\u1ee5 do h\u1ed1i l\u1ed9 m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i, n\u00ean ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[18] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau ng\u00e0y gi\u1ed7 Ch\u00e2n T\u00f4ng, c\u1ea5m h\u00e0nh h\u00ecnh hai ng\u00e0y, n\u00ean nh\u01b0 ng\u00e0y l\u1ec5 Thi\u00ean Kh\u00e1nh, nh\u1eefng t\u1ed9i nh\u1eb9 b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, c\u1ea5m d\u00e2n gian ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ed3 d\u00f9ng m\u00e0u \u0111\u1ecf t\u01b0\u01a1i.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1edbn \u1edf L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh ra l\u00e0m quan ngo\u1ea1i qu\u1eadn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng ch\u1ee9c, v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, phong Vua man di Cung B\u1ed9 Xuy\u00ean l\u00e0 L\u00ea T\u1ea1i l\u00e0m B\u1ea3o Ngh\u0129a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, l\u1ea1i phong cho b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m Lang t\u01b0\u1edbng, Ty qua, Ty h\u1eadu, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Ch\u00e2u \u0110\u0103ng t\u00e2u r\u1eb1ng Y\u1ebfn \u0110oan c\u00f9ng 184 ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc N\u1eef Ch\u00e2n xin quy ph\u1ee5, chi\u1ebfu \u0111\u01b0a h\u1ecd \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u H\u00e0o c\u1ea5p ru\u1ed9ng cho \u1edf.<\/p>\n<p>[23] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf C\u00fac V\u1ecbnh m\u1ea5t. M\u1ed9t h\u00f4m, Vua y\u1ebfn ti\u1ec7c v\u1edbi c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, n\u00f3i v\u1edbi Ph\u1ea1m Ph\u00fang: <i>&#8220;Khanh c\u00f9ng C\u00fac V\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00f9ng l\u00fac, nay \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 m\u1ea5t, Tr\u1eabm r\u1ea5t nh\u1edb.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, \u0111\u01b0a t\u01b0\u1ee3ng Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0o th\u1edd t\u1ea1i H\u1ed9i Th\u00e1nh cung tr\u00ean n\u00fai Ph\u01b0\u1ee3ng \u0110\u00e0i, T\u00e2y Kinh.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, chi\u1ebfu cho c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c t\u0103ng th\u00eam n\u0103m m\u01b0\u01a1i th\u01b0 l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ch\u00e9p s\u00e1ch.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng H\u1ed1i l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u1eeb Ch\u00e2u; H\u00e0 \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Kim b\u1ed9 lang trung H\u1ed3 L\u1ec7nh Nghi l\u00e0m Tri ch\u00e2u Kinh Ch\u00e2u; \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Chu Gi\u00e1n l\u00e0m Tri ch\u00e2u Di\u1ec7u Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u v\u00ec t\u1ed9i \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t qu\u1ea5y nhi\u1ec5u d\u00e2n.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u00f4ng H\u1ed1i l\u00e0m Ph\u00e1n quan ph\u1ee7 Khai Phong, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean t\u1ea5u r\u1eb1ng T\u00f4ng H\u1ed1i ham r\u01b0\u1ee3u b\u1ecf b\u00ea c\u00f4ng vi\u1ec7c. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Duy\u00ean \u0111ang ch\u1ecbu tang m\u1eb9 \u1edf V\u1ec7 Ch\u00e2u, T\u00f4ng H\u1ed1i b\u00e8n t\u1ed1 c\u00e1o Duy\u00ean m\u01b0\u1ee3n thuy\u1ec1n quan \u0111\u1ec3 bu\u00f4n b\u00e1n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh gh\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean nh\u00e2n vi\u1ec7c c\u00f4ng m\u00e0 c\u00f9ng L\u1ec7nh Nghi \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam vi\u1ebft bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o cho L\u1ec7nh Nghi: L\u1ec7nh Nghi v\u00ec m\u01b0\u1ee3n d\u00e2n ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ea7y bi\u00ean qu\u1eadn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e8m pha vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng ti\u1ec7n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd, \u0111i\u1ec1u \u00f4ng gi\u1eef H\u1ed3i Trung. Sau \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf l\u1ea1i thi h\u00e0nh \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, L\u1ec7nh Nghi \u0111\u01b0\u1ee3c minh oan, \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'tri' nguy\u00ean l\u00e0 'chi', theo \u300aV\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 11, b\u00e0i minh bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o H\u1ed3 C\u00f4ng th\u1eddi T\u1ed1ng, s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-341-3\" href=\"#footnote-341-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. L\u1ea1i kh\u00f4ng r\u00f5 vi\u1ec7c c\u1ee7a Chu Gi\u00e1n l\u00e0 g\u00ec, c\u0169ng c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i><\/p>\n<p>[27] Ban s\u00e1ch \u300aC\u1eedu Kinh\u300b cho ch\u00e2u h\u1ecdc Thanh Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n L\u1ee3i Ch\u00e2u l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung L\u00fd D\u1ecbch l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, kinh ph\u00ed H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 ai c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ti\u1ebft Khu\u00ea ti\u1ebfn c\u1eed D\u1ecbch c\u00f3 t\u00e0i, n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng. D\u1ecbch l\u00e0 con c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c Chuy\u1ebft, t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Hoa Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>D\u00e2n huy\u1ec7n B\u1ed3 Th\u00e0nh l\u00e0 L\u00fd U\u1ea9n t\u1ed1 c\u00e1o r\u1eb1ng k\u1ebb tr\u1ed9m gi\u1ebft ch\u00e1u m\u00ecnh r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n. D\u1ecbch h\u1ecfi: <i>&#8220;Nh\u00e0 ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 th\u00f9 o\u00e1n g\u00ec kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;Kh\u00f4ng.&#8221;<\/i> H\u1ecfi: <i>&#8220;C\u00f3 m\u1ea5t m\u00e1t g\u00ec kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;Kh\u00f4ng.&#8221;<\/i> D\u1ecbch n\u00f3i: <i>&#8220;Ta bi\u1ebft r\u1ed3i, ng\u01b0\u01a1i c\u1ee9 v\u1ec1 \u0111i.&#8221;<\/i> R\u1ed3i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u tra k\u00edn, th\u00ec ra U\u1ea9n c\u00f3 t\u1ed9i k\u00edn, s\u1ee3 vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9 n\u00ean gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng.<\/p>\n<p>D\u1ecbch l\u1ea1i l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, quy\u1ec1n Tri ch\u00e2u B\u1ed1i Ch\u00e2u. G\u1eb7p n\u0103m h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n ch\u00fang th\u1ea5t nghi\u1ec7p, D\u1ecbch mua nhi\u1ec1u c\u1ee7i v\u00e0 c\u1ecf d\u00f9ng cho vi\u1ec7c n\u1ea5u r\u01b0\u1ee3u h\u00e0ng n\u0103m, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ebfm s\u1ed1ng b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1ed1n c\u1ee7i, m\u00e0 quan ph\u1ee7 c\u0169ng c\u00f3 d\u01b0 t\u00edch, nh\u1edd \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c d\u00f9ng c\u1ecf nu\u00f4i tr\u00e2u ph\u00f2ng th\u00e0nh h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n b\u00f3 m\u1ed7i n\u0103m, d\u00e2n r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch, Th\u00ed Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129 Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, B\u00ed th\u01b0 Th\u1eeba Ch\u01b0 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 Th\u1ecb gi\u1ea3ng Tri\u1ec7u Hi Ng\u00f4n, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1eeba Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng Qu\u00e1ch Ch\u1ea9n, T\u1ea3 T\u00e1n thi\u1ec7n \u0110\u1ea1i phu Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c gi\u1ea3ng thuy\u1ebft \u1edf Trung th\u01b0.<\/p>\n<p>Th\u00edch tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eebng l\u00e0m Ph\u00e1n Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, khi h\u1ed9i h\u1ecdp v\u1edbi c\u00e1c B\u00e1c s\u0129 gi\u1ea3ng thuy\u1ebft, ch\u1ec9 khen X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0 c\u00f3 ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ee7a b\u1eadc th\u1ea7y. M\u1ed9t h\u00f4m, vi\u1ebft s\u00e1ch \u300aL\u1ed9 T\u00f9y\u300b, \u300aVi X\u1eed H\u1eadu\u300b truy\u1ec1n l\u1ea1i cho X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i n\u00ean d\u00f9ng kinh thu\u1eadt \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn th\u00e2n, nh\u01b0 hai v\u1ecb n\u00e0y.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn khi th\u00ed \u1edf Trung th\u01b0, Ch\u1ea9n c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, c\u00f2n X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u c\u0169ng v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00e2n th\u00edch v\u1edbi Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"m\u00e0 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u c\u0169ng v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00e2n th\u00edch v\u1edbi Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, ch\u1eef 'th\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-341-4\" href=\"#footnote-341-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(\u300aLong Xuy\u00ean Bi\u1ec7t Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi khen Th\u00edch bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u c\u00f9ng L\u1ed9, Vi danh v\u1ecb \u0111\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, m\u00e0 t\u00e0 ch\u00ednh th\u00ec kh\u00e1c nhau. N\u1ebfu ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00fd ti\u1ec7n, th\u00ec \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c m\u00e0 c\u00e1c th\u1ea7y t\u01b0\u1edbng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.)<\/i><\/p>\n<p>Hi Ng\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi V\u0169 Th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[30] Chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed.<\/p>\n<p>[31] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n L\u0169ng Ch\u00e2u T\u00f4n T\u1ebf l\u00e0m Tham qu\u00e2n L\u00f4i Ch\u00e2u; Qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan L\u00fd C\u1ea9n Ng\u00f4n, Suy quan L\u00fd Khu\u1ebfch, T\u01b0 l\u00fd tham qu\u00e2n Nghi\u00eam C\u1eedu Linh, Huy\u1ec7n \u00fay L\u0169ng An \u0110\u1ed5ng Nguy\u00ean Hanh \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc ch\u1ee9c, ph\u00e1t ph\u1ed1i l\u00e0m l\u00ednh \u1edf nha m\u00f4n Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, d\u00e2n huy\u1ec7n L\u0169ng An l\u00e0 B\u00e0ng Nh\u00e2n Ngh\u0129a vu c\u00e1o M\u00e3 V\u0103n Thi\u00ean, Cao V\u0103n M\u1eadt v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp, Nguy\u00ean Hanh li\u1ec1n b\u1eaft giam V\u0103n Thi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia, Nh\u00e2n Ngh\u0129a c\u00f2n d\u1ea1y v\u1ee3 v\u00e0 thi\u1ebfp c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u1eadn t\u1ed9i \u0103n c\u1eafp. Sau \u0111\u00f3, V\u0103n M\u1eadt b\u1ecb \u0111\u00e1nh ch\u1ebft trong ng\u1ee5c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u00e9p nh\u1eadn t\u1ed9i. Cha c\u1ee7a V\u0103n Thi\u00ean ki\u1ec7n l\u00ean ch\u00e2u, T\u1ebf t\u1ea1m quy\u1ec1n l\u0129nh ch\u00e2u s\u1ef1 nh\u01b0ng kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd. V\u0103n Thi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, sau \u0111\u00f3 T\u1ea7n Ch\u00e2u b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb c\u01b0\u1edbp th\u1eadt s\u1ef1. T\u1ebf v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n x\u00e1, nh\u01b0ng Vua t\u1ee9c gi\u1eadn, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u00e1ng ch\u1ee9c xa, ng\u1ee5c l\u1ea1i \u1edf T\u01b0 l\u00fd vi\u1ec7n b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0 ph\u00e1t ph\u1ed1i ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n, l\u1ea1i \u1edf huy\u1ec7n b\u1ecb th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 ph\u00e1t ph\u1ed1i \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Nam, n\u0103m nh\u00e0 c\u1ee7a V\u0103n Thi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n v\u00e0 g\u1ea1o, mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch trong ba n\u0103m.<\/p>\n<p>Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u0169ng Ch\u00e2u x\u1eed t\u1eed n\u0103m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng v\u00ec t\u1ed9i c\u01b0\u1edbp, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec tuy \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 nh\u01b0ng \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u1eed l\u00fd. T\u1eeb nay, c\u00e1c quan ch\u1ee9c g\u1ea7n d\u00e2n coi vi\u1ec7c ng\u1ee5c ph\u1ea3i xem x\u00e9t k\u1ef9 t\u00ecnh h\u00ecnh v\u1ee5 \u00e1n, n\u1ebfu c\u00f3 oan u\u1ed5ng, t\u1ea5t s\u1ebd b\u1ecb ph\u1ea1t kh\u00f4ng tha.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Tam ty xin \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu nh\u1eadp ti\u1ec1n mu\u1ed1i m\u1ea1t \u1edf Kinh s\u01b0 l\u00e0 1.803.000 quan, tr\u00e0 \u1edf ch\u1ee3 Ki\u1ebfn Ch\u00e2u l\u00e0 500.000 c\u00e2n, tr\u00e0 \u1edf kho chuy\u1ec3n v\u1eadn Ch\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0 250 c\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i n\u0103m. Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu gi\u1ea3m 50.000 c\u00e2n tr\u00e0 \u1edf Ki\u1ebfn Ch\u00e2u, c\u00f2n l\u1ea1i theo l\u1eddi xin.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau Th\u0103ng, Tr\u1ea5n qu\u1ed1c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Di\u00eau C\u01b0 T\u00edn \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u00e3 d\u00f9ng \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1ebf giao \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, g\u1eb7p l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean th\u00ec t\u1ea1m ng\u1eebng.<\/p>\n<p>[35] \u0110\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf ba ch\u00e2u H\u00e0ng, Vi\u1ec7t, T\u00fa.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng ru\u1ed9ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u00e0u m\u1ee1 v\u00e0 c\u1eb1n c\u1ed7i kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c n\u01a1i ghi r\u00f5 s\u1ed1 m\u1eabu v\u00e0 thu nh\u1eadp h\u00e0ng n\u0103m, ghi v\u00e0o s\u1ed5 l\u1ecbch c\u1ee7a t\u1eebng quan, tr\u00ecnh l\u00ean Th\u1ea9m quan, Tam ban vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u00e3 c\u00f3 thu nh\u1eadp cao th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn n\u01a1i kh\u00e1c t\u1ed1t h\u01a1n.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 r\u1eb1ng: Khi Th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n, nh\u1ea1c l\u00fac th\u0103ng t\u1ecda v\u00e0 gi\u00e1ng t\u1ecda g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00fac Th\u00e1nh An; khi c\u00f4ng khanh v\u00e0o c\u1eeda v\u00e0 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00fac L\u1ec5 An; khi ch\u00fac th\u1ecd g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00fac Ph\u00fac An. L\u00fac \u0111\u1ea7u, khi n\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00fac Ng\u1ecdc Chi, m\u00faa \u0111i\u1ec7u H\u1eadu \u0110\u1ee9c V\u00f4 C\u01b0\u01a1ng; l\u1ea7n th\u1ee9 hai n\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00fac Th\u1ecd Tinh, m\u00faa \u0111i\u1ec7u T\u1ee9 H\u1ea3i H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng; l\u1ea7n th\u1ee9 ba n\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00fac K\u1ef3 M\u1ed9c Li\u00ean L\u00fd.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, sai H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Th\u00edch so\u1ea1n t\u00ean c\u00e1c kh\u00fac nh\u1ea1c, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Y\u1ebfn Th\u00f9 so\u1ea1n l\u1eddi nh\u1ea1c, \u0111\u1ebfn nay d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ea1i \u0111\u1ed5i t\u00ean H\u1eadu \u0110\u1ee9c V\u00f4 C\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh \u0110\u1ee9c H\u1ee3p V\u00f4 C\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ed5i H\u1eadu \u0110\u1ee9c V\u00f4 C\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh \u0110\u1ee9c H\u1ee3p V\u00f4 C\u01b0\u01a1ng, '\u0110\u1ee9c H\u1ee3p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u1ee3p \u0110\u1ee9c', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-341-5\" href=\"#footnote-341-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. Con c\u1ee7a Y\u1ebfn Th\u00f9 l\u00e0 C\u01b0 H\u1eadu, ch\u1ee9c Ch\u00ednh t\u1ef1 \u1edf B\u00ed th\u01b0 t\u1ec9nh, v\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a T\u00f4n Th\u00edch l\u00e0 Duy Tr\u1ef1c, ch\u1ee9c Ch\u1ee7 b\u1ea1 \u1edf T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Ph\u1ee5ng l\u1ec5 lang.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n th\u00e1ng s\u00e1u, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Vua c\u00f9ng Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, xem \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a cho c\u00e1c nh\u1ea1c c\u00f4ng theo th\u1ee9 b\u1eadc kh\u00e1c nhau. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 cho r\u1eb1ng t\u1eeb th\u1eddi Ch\u00e2n T\u00f4ng, ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c, \u0111\u00e3 t\u1eebng th\u00e2n h\u00e0nh xem x\u00e9t \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb t\u0103ng th\u00eam ch\u1ebf \u0111\u1ed9, n\u00ean xin Vua \u0111\u1ebfn xem.<\/p>\n<p>[39] Th\u1eddi t\u1ed5 ti\u00ean, r\u1ea5t coi tr\u1ecdng vi\u1ec7c c\u1ea5m tr\u1ed9m b\u00f3c v\u1ecf c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 c\u00e2y ch\u1ea1. C\u00e2y kh\u00f4 t\u00ednh theo th\u01b0\u1edbc, t\u00edch 42 th\u01b0\u1edbc l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng, ba c\u00f4ng tr\u1edf l\u00ean th\u00ec x\u1eed t\u1eed. \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba \u1ee8 \u0110\u1ea1i Th\u00e0nh xin \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft, giao cho c\u00e1c quan ph\u00e1p quan b\u00e0n b\u1ea1c, cho r\u1eb1ng n\u00ean gi\u1eef nh\u01b0 c\u0169, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t mu\u1ed1n khoan h\u1ed3ng. Th\u00e1ng n\u0103m, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u1ebft ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ec3 x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u1edf Kinh H\u1ed3 c\u00f3 k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 t\u1ebf qu\u1ef7, t\u1eeb nay nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ee7 m\u01b0u ho\u1eb7c tham gia h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb x\u1eed l\u0103ng tr\u00ec. Ai t\u1ed1 gi\u00e1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng to\u00e0n b\u1ed9 gia s\u1ea3n c\u1ee7a t\u1ed9i nh\u00e2n. Quan l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec th\u01b0\u1edfng nh\u01b0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0111i\u1ec1u Tri T\u1ea7n ch\u00e2u, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n l\u00e0m Tri Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng ph\u1ee7. T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 Gi\u1ea3 \u0110\u1ee9c X\u01b0\u01a1ng v\u00e0o tri\u1ec1u, n\u00f3i x\u1ea5u B\u00e1c V\u0103n, n\u00ean \u0111i\u1ec1u \u0111i. B\u00e1c V\u0103n \u1edf T\u1ea7n ch\u00e2u ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u0103ng \u0111\u1ea1o trong d\u1ecbp ti\u1ebft Tr\u01b0\u1eddng Ninh, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, 300 ng\u01b0\u1eddi cho ph\u00e9p m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia, nay t\u0103ng l\u00ean 400 ng\u01b0\u1eddi; 100 ng\u01b0\u1eddi cho ph\u00e9p m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia, nay t\u0103ng l\u00ean 200 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[43] Tri ph\u1ee7 ch\u00e2u Chi\u1ebft Duy Trung t\u00e2u r\u1eb1ng, ch\u00e2u n\u00e0y phong t\u1ee5c h\u1ed7n t\u1ea1p gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y d\u00f9ng nha hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd h\u00ecnh ng\u1ee5c, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu d\u00f9ng T\u01b0 ph\u00e1p V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u00e2u n\u00e0y l\u00e0m T\u01b0 l\u00fd Tham qu\u00e2n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng am hi\u1ec3u t\u00ecnh h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean, xin t\u1ea1m theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, b\u1ed5 nhi\u1ec7m b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn qua k\u1ef3 thi th\u01b0 ph\u00e1n b\u1ea1t t\u1ee5y l\u00e0 L\u00fd \u0110\u00f4n D\u1ee5 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m quan kinh, v\u00f5 c\u1eed nh\u00e2n L\u00fd Thi\u1ec7m l\u00e0m Tam ban T\u00e1 ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>\u0110\u00f4n D\u1ee5 l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a L\u00fd Ch\u00ed.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9c Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng \u1edf Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m quan kinh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m n\u0103m, cho ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan ngo\u1ea1i.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, Tri huy\u1ec7n Tr\u1ea7n L\u01b0u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Xung b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u00e2u L\u00f4i \u0111\u1ec3 bi\u00ean qu\u1ea3n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u1ed9i th\u1ea7n La S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n xin ru\u1ed9ng c\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n sai l\u00ednh Ho\u00e0ng th\u00e0nh vu c\u00e1o Xung mua b\u00e1n v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00f3 l\u1ee3i nhu\u1eadn b\u1ea5t ch\u00ednh, Th\u00e1i h\u1eadu sai S\u00f9ng Hu\u00e2n \u0111i\u1ec1u tra, Xung kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 minh oan, n\u00ean b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng. Em c\u1ee7a Xung l\u00e0 T\u01b0\u1eddng ngh\u1ecb quan c\u1ee7a Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba l\u00e0 \u0110\u1ed9c b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m thu\u1ebf ch\u00e2u Th\u00e1i, ch\u00e1u l\u00e0 Tr\u1ee9 t\u00e1c lang, Tr\u1ef1c Hi\u1ec1n vi\u1ec7n l\u00e0 Nghi\u00eau Th\u1ea7n b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u1ea1ch, \u0111\u1ec1u v\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Xung.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng ti\u1ec1n t\u1eeb c\u00e1c \u0111i\u1ebfm c\u1eeda h\u00e0ng b\u1ecb t\u1ecbch thu c\u1ee7a T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1ea1i cho gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, d\u1eddi Tu s\u1eed vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn Tuy\u00ean Huy vi\u1ec7n. Ban \u0111\u1ea7u vi\u1ec7n n\u00e0y \u1edf s\u1ea3nh th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a Trung th\u01b0, sau khi bi\u00ean so\u1ea1n xong s\u1eed, ti\u1ebfp t\u1ee5c bi\u00ean so\u1ea1n \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, n\u00ean d\u1eddi \u0111i.<\/p>\n<p>[50] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu m\u00f9ng m\u1ed9t, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c ch\u1ee9c H\u00e0nh qu\u00e2n Ph\u00f3 s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng t\u00e1, V\u0103n h\u1ecdc Tham qu\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd r\u1eddi kh\u1ecfi n\u01a1i b\u1ecb bi\u1ebfm, l\u1ec7nh cho \u0110\u0103ng v\u0103n c\u1ed5 vi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n th\u00f4ng t\u1ea5u tr\u1ea1ng. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c quan b\u1ecb bi\u1ebfm gi\u00e1ng th\u01b0\u1eddng hay vu c\u00e1o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u01b0a v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u00e2u, l\u1ea1i c\u00f2n r\u0103n d\u1ea1y th\u00eam.<\/p>\n<p>[51] Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 Long T\u1ef1 b\u1ecb b\u1ec7nh ti\u00eau kh\u00e1t ng\u00e0y c\u00e0ng n\u1eb7ng<a class=\"footnote\" title=\"'B\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1eadt', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda\" id=\"return-footnote-341-6\" href=\"#footnote-341-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, tri\u1ec7u \u0110\u00f4ng B\u00ecnh v\u01b0\u01a1ng Ti\u00eau Hi\u1ebfu M\u1ee5c v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Kinh l\u01b0u th\u1ee7 Ti\u00eau Hi\u1ebfu Ti\u00ean \u0111\u1ebfn, giao ph\u00f3 vi\u1ec7c ph\u00f2 t\u00e1 con trai l\u00e0 M\u1ed9c B\u1ea5t C\u00f4 l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u1eb7n d\u00f2 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m m\u1ea5t l\u00f2ng tin v\u00e0 l\u1eddi th\u1ec1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u00f4ng qua \u0111\u1eddi t\u1ea1i s\u00f4ng \u0110\u1ea1i Ph\u1ee7.<\/p>\n<p>Long T\u1ef1 th\u00f4ng hi\u1ec3u \u00e2m nh\u1ea1c, th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng thu\u1ed9c h\u1ea1 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u th\u00e2u \u0111\u00eam, t\u1ef1 h\u00e1t v\u00e0 nh\u1ea3y m\u00faa. H\u00e0ng n\u0103m d\u00e2ng c\u1ed1ng v\u1eadt, \u00f4ng \u0111\u1ec1u t\u1ef1 m\u00ecnh xem x\u00e9t, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd v\u00e0 v\u1eeba \u00fd, gi\u1eef l\u1eddi h\u1ee9a r\u1ea5t ki\u00ean \u0111\u1ecbnh, ch\u01b0a t\u1eebng g\u00e2y ra xung \u0111\u1ed9t bi\u00ean gi\u1edbi. \u00d4ng tr\u1ecb v\u00ec 24 n\u0103m, th\u1ecd 61 tu\u1ed5i, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u00f4n th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u00e1nh T\u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1eadp Tri\u1ec1u C\u01b0\u01a1ng Y\u1ebfu\u300b c\u1ee7a L\u00fd \u0110\u1ee9c ch\u00e9p: Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 Long T\u1ef1 b\u0103ng h\u00e0, tr\u1ecb v\u00ec 50 n\u0103m, th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 Thi\u00ean Ph\u1ee5 Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf, mi\u1ebfu hi\u1ec7u l\u00e0 Th\u00e1nh T\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>Th\u00ea t\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u l\u00e0 T\u1ec1 Thi\u00ean Ho\u00e0ng h\u1eadu, thi\u1ebfp hi\u1ec7u l\u00e0 Thu\u1eadn Th\u00e1nh Nguy\u00ean phi.<\/p>\n<p>T\u1ec1 Thi\u00ean l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ee7a B\u00ecnh Ch\u00e2u ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau T\u01b0 \u1ed4i, ch\u00e1u c\u1ee7a Gia Lu\u1eadt Long V\u1eadn, c\u00f3 nhan s\u1eafc, \u0111\u01b0\u1ee3c Long T\u1ef1 y\u00eau qu\u00fd \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. B\u00e0 h\u1ea7u h\u1ea1 Y\u1ebfn Y\u1ebfn r\u1ea5t c\u1ea9n th\u1eadn, Y\u1ebfn Y\u1ebfn c\u0169ng v\u00ec t\u00ecnh c\u1ea3m v\u1edbi Long V\u1eadn m\u00e0 r\u1ea5t y\u00eau qu\u00fd b\u00e0. Sau khi Y\u1ebfn Y\u1ebfn qua \u0111\u1eddi, T\u1ec1 Thi\u00ean tham gia vi\u1ec7c tri\u1ec1u ch\u00ednh, quy\u1ec1n th\u1ebf r\u1ea5t l\u1edbn, l\u1eadp ra c\u01a1 quan Cung Vi Ty, b\u1ed5 nhi\u1ec7m quan l\u1ea1i, ban b\u1ed1 m\u1ec7nh l\u1ec7nh, \u0111\u01b0\u1ee3c phong th\u00eam hi\u1ec7u l\u00e0 Nh\u00e2n T\u1eeb D\u1ef1c Th\u00e1nh T\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Ho\u00e0ng h\u1eadu, ng\u00e0y sinh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t l\u00e0 Thu\u1eadn Thi\u00ean ti\u1ebft, nh\u01b0ng c\u00e1c con \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nu\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Nguy\u00ean phi sinh \u0111\u01b0\u1ee3c con trai, con tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 M\u1ed9c B\u1ea5t C\u00f4, con th\u1ee9 l\u00e0 \u0110\u1ea1t Th\u01b0 L\u00ed, v\u00e0 hai con g\u00e1i l\u00e0 S\u1edf Qu\u1ed1c C\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0 Y\u1ebfn Qu\u1ed1c C\u00f4ng ch\u00faa. Y\u1ebfn Y\u1ebfn g\u1ea3 S\u1edf Qu\u1ed1c C\u00f4ng ch\u00faa cho em trai l\u00e0 Ti\u00eau \u0110\u1ed3 C\u00f4 T\u00e1t, x\u00e2y th\u00e0nh cho h\u1ecd \u1edf, g\u1ecdi l\u00e0 M\u1ee5c Ch\u00e2u, hi\u1ec7u l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh qu\u00e2n, di d\u00e2n m\u1ed9t v\u1ea1n h\u1ed9 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, g\u1ecdi l\u00e0 T\u00f2ng Gi\u00e1 h\u1ed9.<\/p>\n<p>T\u1ec1 Thi\u00ean gi\u1ecfi \u0111\u00e1nh t\u1ef3 b\u00e0, th\u00f4ng th\u1ea1o ngh\u1ec1 t\u1ef3 b\u00e0 c\u00f9ng v\u1edbi th\u1ee3 Y\u00ean V\u0103n Hi\u1ec3n, L\u00fd H\u1eefu V\u0103n<a class=\"footnote\" title=\"L\u00fd H\u1eefu V\u0103n trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 8 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00fd V\u0103n Ph\u00fac'.\" id=\"return-footnote-341-7\" href=\"#footnote-341-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, Nguy\u00ean phi nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 t\u1ed9i c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng Long T\u1ef1 kh\u00f4ng tr\u1ecb t\u1ed9i. L\u1ea1i vi\u1ebft th\u01b0 n\u1eb7c danh b\u1ecf v\u00e0o ch\u1ed7 ng\u1ee7 c\u1ee7a Long T\u1ef1, Long T\u1ef1 nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 do Nguy\u00ean phi l\u00e0m.&#8221;<\/i> R\u1ed3i sai \u0111\u1ed1t \u0111i.<\/p>\n<p>Long T\u1ef1 di chi\u1ebfu l\u1ec7nh l\u1ea5y T\u1ec1 Thi\u00ean ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, Thu\u1eadn Th\u00e1nh Nguy\u00ean phi l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i phi. Nguy\u00ean phi gi\u1ea5u chi\u1ebfu \u0111i, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, c\u00f9ng v\u1edbi th\u1ea7y thu\u1ed1c d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng l\u00e0 Gia Lu\u1eadt H\u00ed T\u00f4n m\u01b0u t\u00ednh, sai ng\u01b0\u1eddi vu c\u00e1o T\u1ec1 Thi\u00ean m\u01b0u ph\u1ea3n, d\u00f9ng xe nh\u1ecf ch\u1edf \u0111i, giam \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng Kinh, kh\u00f4ng l\u00e2u sau th\u00ec b\u1eaft th\u1eaft c\u1ed5 ch\u1ebft, gi\u1ebft h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi t\u1ea3 h\u1eefu, ch\u00f4n theo l\u1ec5 th\u1ee9 d\u00e2n \u1edf n\u00fai B\u1ea1ch M\u00e3, ch\u00e2u T\u1ed5.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, khi Long T\u1ef1 s\u1eafp ch\u1ebft, d\u1eb7n d\u00f2 M\u1ed9c B\u1ea5t C\u00f4 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ho\u00e0ng h\u1eadu ph\u1ee5ng s\u1ef1 ta b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 con n\u00ean ta l\u1ec7nh cho ng\u01b0\u01a1i k\u1ebf v\u1ecb. Sau khi ta ch\u1ebft, m\u1eb9 con ng\u01b0\u01a1i tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft b\u00e0.&#8221;<\/i> Sau n\u00e0y, M\u1ed9c B\u1ea5t C\u00f4 \u0111i s\u0103n qua n\u00fai B\u1ea1ch M\u00e3, nh\u1edb l\u1ea1i l\u1eddi cha, kh\u00f3c b\u00ean m\u1ed9, r\u1ed3i d\u1eddi m\u1ed9 ch\u00f4n b\u00ean c\u1ea1nh m\u1ed9 A B\u1ea3o C\u01a1.<\/p>\n<p>M\u1ed9c B\u1ea5t C\u00f4 l\u00e0 con th\u1ee9 t\u00e1m c\u1ee7a Long T\u1ef1, ban \u0111\u1ea7u phong l\u00e0m L\u01b0\u01a1ng v\u01b0\u01a1ng, sau l\u1eadp l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e1i t\u1eed. Khi l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 T\u00f4ng Ch\u00e2n, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 C\u1ea3nh Ph\u00fac, vi\u1ec7c qu\u00e2n qu\u1ed1c \u0111\u1ec1u do m\u1eb9 \u00f4ng chuy\u00ean quy\u1ec1n, sau \u0111\u00f3 t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 Ph\u00e1p Thi\u00ean Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n<p>H\u00e0ng n\u0103m, v\u00e0o th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an \u0111i s\u0103n b\u1eafn, k\u00e9o d\u00e0i s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, c\u00f9ng nhau \u0111\u1ee5c b\u0103ng tr\u00ean s\u00f4ng Th\u00e1t L\u1ed7 \u0111\u1ec3 c\u00e2u c\u00e1, khi b\u0103ng tan th\u00ec th\u1ea3 chim \u01b0ng \u0111i b\u1eaft ng\u1ed7ng, nh\u1ea1n.<\/p>\n<p>M\u00f9a h\u00e8 \u1edf n\u00fai Th\u00e1n S\u01a1n ho\u1eb7c Th\u01b0\u1ee3ng Kinh \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh n\u00f3ng.<\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng b\u1ea3y, l\u1ea1i v\u00e0o n\u00fai s\u0103n h\u01b0\u01a1u, n\u1eeda \u0111\u00eam sai th\u1ee3 s\u0103n th\u1ed5i t\u00f9 v\u00e0 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc ti\u1ebfng h\u01b0\u01a1u k\u00eau, khi h\u01b0\u01a1u t\u1eadp trung l\u1ea1i th\u00ec b\u1eafn.<\/p>\n<p>H\u1ecd kh\u00e1c th\u00ec b\u1ecb coi th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 coi tr\u1ecdng h\u1ecd Gia Lu\u1eadt v\u00e0 Ti\u00eau.<\/p>\n<p>Quan ch\u1ee9c c\u00f3 Khi\u1ebft \u0110an Khu m\u1eadt vi\u1ec7n v\u00e0 H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty, g\u1ecdi l\u00e0 B\u1eafc di\u1ec7n, v\u00ec n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda b\u1eafc tr\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an; l\u1ea1i c\u00f3 H\u00e1n nh\u00e2n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Qu\u1ea3n' trong 'H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ea7n tr\u00ean c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y 'H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty' v\u00e0 quy\u1ec3n 23 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 quan ch\u1ee9c b\u1ed5 sung. X\u00e9t \u300aKhi\u1ebft \u0110an ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: 'L\u1ea1i c\u00f3 H\u00e1n nh\u00e2n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty, g\u1ecdi l\u00e0 Nam di\u1ec7n, v\u00ec n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda nam tr\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n.' \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 47 ph\u1ea7n B\u00e1ch quan ch\u00ed th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea H\u00e1n nh\u00e2n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh d\u01b0\u1edbi Nam di\u1ec7n tri\u1ec1u quan; H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 ty d\u01b0\u1edbi Nam di\u1ec7n cung quan, b\u1ed9 th\u1ef1 ty ch\u00ednh l\u00e0 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty.\" id=\"return-footnote-341-8\" href=\"#footnote-341-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, g\u1ecdi l\u00e0 Nam di\u1ec7n, v\u00ec n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda nam tr\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n. Ch\u1ee9c D\u1ecbch \u1ea9n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00f4ng th\u1ea5t; Di li t\u1ea5t l\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1; L\u00e2m nha l\u00e0 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129; Di li c\u00e2n l\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed.<\/p>\n<p>Quan ch\u1ee9c trong ngo\u00e0i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u m\u00f4 ph\u1ecfng theo Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>C\u00e1c thu\u1ed9c h\u1ea1 th\u00ec c\u00f3 X\u01b0\u1edfng s\u1eed, M\u1ed9c c\u1ed5, <i>(ch\u1eef <i>&#8220;C\u1ed5&#8221;<\/i> \u53e4 nghi l\u00e0 ch\u1eef <i>&#8220;Tr\u1ef1c&#8221;<\/i> \u76f4, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i> T\u01b0 n\u00f4 c\u1ed5, \u0110\u00f4 n\u00f4 c\u1ed5, \u0110\u1ed3 n\u00f4 c\u1ed5. Ph\u00e2n chia qu\u1ea3n l\u00fd binh m\u00e3 th\u00ec c\u00f3 Th\u1ed1ng qu\u00e2n, Th\u1ecb v\u1ec7, Kh\u1ed1ng h\u1ea1c ty, Nam v\u01b0\u01a1ng, B\u1eafc v\u01b0\u01a1ng, H\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 n\u0103m tr\u01b0\u1edbng ph\u00e2n chia \u0110\u1ec1 th\u1ea5t ca, \u0110\u00f4ng T\u00e2y \u0111\u00f4 t\u1ec9nh Th\u00e1i s\u01b0 binh. L\u1ea1i c\u00f3 Qu\u1ed1c c\u1eefu, Ki\u1ec1m h\u1ea1t, Dao li\u1ec5n, Th\u01b0\u1eddng c\u1ed5n c\u00e1c ty, Nam B\u1eafc b\u00ec th\u1ea5t hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed9 t\u1ed9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9, T\u1ea7n t\u1ea5t l\u00ed, C\u1eedu kh\u1eafc, H\u00e1n nh\u00e2n, B\u1ed9t H\u1ea3i, N\u1eef Ch\u00e2n n\u0103m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9, Ng\u0169 tr\u1ecb Th\u00e1i s\u01b0, m\u1ed9t tr\u0103m, s\u00e1u tr\u0103m, ch\u00edn tr\u0103m nh\u00e0 H\u1ec1.<\/p>\n<p>Quan ch\u1ee9c trong ngo\u00e0i \u0111\u1ebfn m\u1ed9t tr\u0103m, s\u00e1u tr\u0103m, ch\u00edn tr\u0103m nh\u00e0 H\u1ec1, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam.<\/p>\n<p>Ph\u00e0m d\u00e2n t\u1eeb 15 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean \u0111\u1ebfn 50 tu\u1ed5i tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o s\u1ed5 \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u00ednh. Khi chu\u1ea9n b\u1ecb xu\u1ea5t qu\u00e2n, t\u1ea5t ph\u1ea3i gi\u1ebft tr\u00e2u x\u00e1m, ng\u1ef1a tr\u1eafng \u0111\u1ec3 t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 th\u1ea7n n\u00fai M\u1ed9c Di\u1ec7p.<\/p>\n<p>\u0110\u00fac ph\u00f9 b\u1eb1ng v\u00e0ng h\u00ecnh c\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n m\u00e3. Khi b\u1eaft ng\u1ef1a v\u00e0 truy\u1ec1n l\u1ec7nh th\u00ec c\u00f3 200 t\u1ea5m b\u00e0i b\u1eb1ng b\u1ea1c. Ch\u1ed7 qu\u00e2n \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i, c\u00f3 ng\u1ef1a th\u00e1m th\u00ednh xa, ban \u0111\u00eam nghe ti\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a.<\/p>\n<p>M\u1ed7i khi Vua l\u00ean ng\u00f4i, t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, ng\u1ef1a, tr\u00e2u, v\u00e0ng, l\u1ee5a c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m n\u00f4 l\u1ec7 ho\u1eb7c ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb t\u1ecbch thu, l\u1eadp th\u00e0nh h\u00e0nh cung ri\u00eang \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd. X\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00e2u huy\u1ec7n, \u0111\u1eb7t quan ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Khi Vua ch\u1ebft, d\u1ef1ng l\u1ec1u l\u1edbn, \u0111\u00fac t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng.<\/p>\n<p>V\u00e0o ng\u00e0y s\u00f3c, v\u1ecdng, ti\u1ebft l\u1ec5, ng\u00e0y k\u1ef5<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u00e0y s\u00f3c, v\u1ecdng, ti\u1ebft l\u1ec5, ng\u00e0y k\u1ef5: hai ch\u1eef 'th\u1ea7n', 'k\u1ecb' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u1ea3o, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i cho \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-341-9\" href=\"#footnote-341-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5. X\u00e2y \u0111\u00e0i cao h\u01a1n m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, d\u00f9ng ch\u1eadu \u0111\u1ed1t th\u1ee9c \u0103n<a class=\"footnote\" title=\"D\u00f9ng ch\u1eadu \u0111\u1ed1t th\u1ee9c \u0103n: s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'd\u00f9ng ch\u1eadu \u0111\u1ed1t r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n'.\" id=\"return-footnote-341-10\" href=\"#footnote-341-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;thi\u00eau ph\u1ea1n&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>M\u01b0\u1eddi cung \u0111\u1ec1u c\u00f3 h\u1ed9 d\u00e2n, xu\u1ea5t binh m\u00e3, cung c\u1ee7a A B\u1ea3o C\u01a1 g\u1ecdi l\u00e0 H\u1ed3ng Ngh\u0129a cung, cung c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Quang g\u1ecdi l\u00e0 V\u0129nh H\u01b0ng cung, cung c\u1ee7a Ng\u1ed9t D\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 T\u00edch Kh\u00e1nh cung, cung c\u1ee7a Thu\u1eadt Lu\u1eadt g\u1ecdi l\u00e0 Di\u00ean X\u01b0\u01a1ng cung, cung c\u1ee7a Minh K\u00fd g\u1ecdi l\u00e0 Ch\u01b0\u01a1ng M\u1eabn cung, cung c\u1ee7a \u0110\u1ed9t D\u1ee5c g\u1ecdi l\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Ninh cung, cung c\u1ee7a Y\u1ebfn Y\u1ebfn g\u1ecdi l\u00e0 S\u00f9ng \u0110\u1ee9c cung, cung c\u1ee7a Long T\u1ef1 g\u1ecdi l\u00e0 H\u01b0ng Th\u00e1nh cung, cung c\u1ee7a Long Kh\u00e1nh g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u00f4n M\u1ee5c cung, cung c\u1ee7a Long V\u1eadn g\u1ecdi l\u00e0 V\u0103n Trung v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7.<\/p>\n<p>L\u1ea1i c\u00f3 b\u1ed1n l\u1ea7u, \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng Kinh g\u1ecdi l\u00e0 T\u00e2y l\u1ea7u, \u1edf n\u00fai M\u1ed9c Di\u1ec7p g\u1ecdi l\u00e0 Nam l\u1ea7u, \u1edf ch\u00e2u Long H\u00f3a g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ea7u, \u1edf ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 B\u1eafc l\u1ea7u.<\/p>\n<p>Ph\u00e0m khi nh\u1eadn s\u1eafc phong, ch\u1ea5t c\u1ee7i l\u00ean cao, t\u1eadp h\u1ee3p ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf d\u01b0\u1edbi, xong r\u1ed3i \u0111\u1ed1t c\u1ee7i \u0111\u1ec3 c\u00e1o tr\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1.<\/p>\n<p>C\u00f3 b\u1ed9 H\u1ed7n T\u1eed g\u1ed3m 100 ng\u01b0\u1eddi, ban \u0111\u00eam chia l\u00e0m 50 ng\u01b0\u1eddi thay phi\u00ean canh g\u00e1c. Khi canh t\u01b0 s\u1eafp h\u1ebft, h\u00e1t tr\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbng, g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;Qu\u00e1t tr\u01b0\u1edbng&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>M\u1ed7i khi \u0111\u1ebfn n\u00fai M\u1ed9c Di\u1ec7p, b\u1eafn c\u00e0nh li\u1ec5u, H\u1ed7n T\u1eed h\u00e1t b\u00e0i ca Phi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u1ea7u g\u1ea3y \u0111\u00e0n h\u1ed3 c\u1ea7m h\u00f2a theo, xong vi\u1ec7c th\u00ec th\u00f4i.<\/p>\n<p>Ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n thi ti\u1ebfn s\u0129, C\u1ed1ng vi\u1ec7n d\u00f9ng gi\u1ea5y d\u00e0i hai t\u1ea5c vi\u1ebft t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u1ea5p cho h\u1ecd, g\u1ecdi l\u00e0 <i>&#8220;h\u1ec9 thi\u1ebfp&#8221;<\/i>. Ng\u00e0y h\u00f4m sau, d\u00e2ng \u00e1n m\u00e0 ra, nh\u1ea1c n\u1ed5i l\u00ean; \u0111\u1ebfn c\u1eeda, \u0111\u00e1nh m\u01b0\u1eddi hai chi\u1ebfc tr\u1ed1ng, n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc ti\u1ebfng s\u1ea5m.<\/p>\n<p><i>(Ch\u00ednh s\u1eed ch\u00e9p \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u1edf cu\u1ed1i truy\u1ec7n Khi\u1ebft \u0110an, so v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ee5c ch\u1ec9 th\u00eam <i>&#8220;n\u1ed9i ngo\u1ea1i quan \u0111\u1ebfn s\u00e1u tr\u0103m l\u1ebb n\u0103m nh\u00e0 H\u1ec1&#8221;<\/i><a class=\"footnote\" title=\"N\u1ed9i ngo\u1ea1i quan \u0111\u1ebfn s\u00e1u tr\u0103m l\u1ebb n\u0103m nh\u00e0 H\u1ec1: X\u00e9t theo ph\u1ea7n tr\u00ean v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a b\u1ea3n n\u00e0y \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 n\u1ed9i ngo\u1ea1i quan '\u0111\u1ebfn m\u1ed9t tr\u0103m, s\u00e1u tr\u0103m, ch\u00edn tr\u0103m nh\u00e0 H\u1ec1', ch\u1ed7 n\u00e0y nghi c\u00f3 sai s\u00f3t.\" id=\"return-footnote-341-11\" href=\"#footnote-341-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n tr\u0103m ch\u1eef, nay theo th\u1ef1c l\u1ee5c, v\u1eabn ph\u1ee5 v\u00e0o sau khi Long T\u1ef1 m\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, sai N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban Giang \u0110\u1ee9c Minh t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c quan Ty Thi\u00ean tr\u00ecnh b\u00e0y s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 l\u1ecbch ph\u00e1p \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[53] H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o T\u00f4ng, H\u1ea1 Nguy\u00ean Hanh d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch m\u1edbi bi\u00ean so\u1ea1n v\u1ec1 nghi ch\u1ebf c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu g\u1ed3m n\u0103m quy\u1ec3n, chi\u1ebfu \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u300aN\u1ed9i \u0111\u00f4ng m\u00f4n nghi ch\u1ebf\u300b.<\/p>\n<p>[54] C\u1ea5m hai ch\u00e2u Ki\u1ebfn, T\u00edn d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1edbi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i hai ch\u00e2u n\u00e0y ti\u1ebfp gi\u00e1p nhau, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1eddng mua \u0111\u1ed3ng, l\u1ea1i l\u01b0u h\u00e0nh ti\u1ec1n m\u1edbi, d\u00e2n gian nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u00fac ti\u1ec1n gi\u1ea3 nhi\u1ec1u, n\u00ean c\u1ea5m.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u1ea1m Ung h\u1ebft tang, b\u1ecf ch\u1ee9c kh\u1edfi ph\u1ee5c.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed D\u01b0\u01a1ng Giai t\u00e2u r\u1eb1ng ngo\u00e0i c\u1eeda Kim Di\u1ec7u c\u00f3 mi\u1ebfu th\u1edd c\u00e1t, l\u1ea1i b\u00ean c\u1ea7u B\u00edch Lan c\u00f3 th\u1ea7n g\u1ed7, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u1ea7u kh\u1ea5n, \u0111\u1ec1u m\u01b0\u1ee3n danh qu\u1ef7 th\u1ea7n \u0111\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c d\u00e2n ch\u00fang, xin c\u1ea5m ch\u1ec9, theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>Giai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Trung B\u1ed9. Thu\u1edf nh\u1ecf theo h\u1ecdc v\u1edbi Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u1edf n\u00fai Chung Nam<a class=\"footnote\" title=\"Thu\u1edf nh\u1ecf theo h\u1ecdc v\u1edbi Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u1edf n\u00fai Chung Nam: Ch\u1eef '\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 300 truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng Giai b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-341-12\" href=\"#footnote-341-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129. L\u00e0m Qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1n quan \u1edf H\u00e1n Ch\u00e2u, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng g\u1eb7p m\u1ed9t thu\u1eadt s\u0129 n\u00f3i: <i>&#8220;\u00d4ng c\u00f3 bi\u1ebft \u0111\u1eddi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebfn ng\u00f3i \u0111\u00e1 th\u00e0nh v\u00e0ng kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Li\u1ec1n th\u1eed v\u1edbi Giai, \u0111\u00e3 nghi\u1ec7m, mu\u1ed1n truy\u1ec1n ph\u01b0\u01a1ng thu\u1eadt. Giai n\u00f3i: <i>&#8220;Ta \u0111ang theo quan l\u1ed9c, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i bi\u1ebfn v\u00e0ng?&#8221;<\/i> Thu\u1eadt s\u0129 n\u00f3i: <i>&#8220;Ch\u00ed \u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ta theo k\u1ecbp.&#8221;<\/i> Ra c\u1eeda, b\u1ed7ng m\u1ea5t t\u0103m.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh n\u01b0\u1edbc Nam B\u00ecnh sai Tri Ho\u1ea1n ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd \u1ed0c Thuy\u00ean, Tri \u00c1i ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed S\u01b0 Nh\u1eadt T\u00e2n \u0111\u1ebfn t\u1ea1 \u01a1n gia \u00e2n. Phong \u1ed0c Thuy\u00ean l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u T\u01b0 \u0111\u1ed3, Hoan ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, An Nam T\u0129nh H\u1ea3i h\u00e0nh qu\u00e2n T\u01b0 m\u00e3; Nh\u1eadt T\u00e2n l\u00e0m Ki\u1ec3m hi\u1ec7u T\u01b0 kh\u00f4ng, Tr\u00e2n ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, An Nam T\u0129nh H\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, c\u00e1ch ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ch\u01b0\u01a1ng T\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri Nhi\u00eau ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1ed1 c\u00e1o Th\u1ee7 ch\u00e2u Nghi tham b\u1ea1o, ph\u1ea1m ph\u00e1p, nh\u01b0ng sau khi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, T\u1ea7n l\u1ea1i ki\u1ec7n con trai c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 H\u1ee9a t\u1eebng b\u1ecb t\u1ed9i \u0111\u1ed3 h\u00ecnh nh\u01b0ng l\u1ea1i m\u1ea1o t\u1ea5u l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 lang, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, H\u1eefu \u0111\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, quy\u1ec1n ph\u00e1n H\u1eefu kim ng\u00f4 nhai tr\u01b0\u1ee3ng ty L\u00fd Ph\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 Nam Kinh. L\u00fd Ph\u00fac nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb ki\u1ec3m tra, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[60] H\u00f9ng ch\u00e2u b\u00e1o tin Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(\u300aT\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Khi\u1ebft \u0110an Gia Lu\u1eadt Long T\u1ef1 qua \u0111\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi\u1ebft \u0110an v\u1ed1n l\u00e0 gi\u1ed1ng \u0110\u00f4ng H\u1ed3, \u0111\u1ea5t c\u0169 c\u1ee7a Ti\u00ean Ty. Th\u1eddi Nguy\u00ean Ng\u1ee5y, Khi\u1ebft \u0110an ban \u0111\u1ea7u chia l\u00e0m t\u00e1m b\u1ed9, suy m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee7, ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n. A B\u1ea3o C\u01a1 m\u1ea1nh kh\u00f4ng ch\u1ecbu thay, x\u01b0ng qu\u1ed1c hi\u1ec7u l\u00e0 \u0110\u1ea1i Li\u00eau.<\/i><\/p>\n<p><i>A B\u1ea3o C\u01a1 ch\u1ebft, con l\u00e0 \u0110\u1ee9c Quang l\u00ean ng\u00f4i. \u0110\u1ee9c Quang ch\u1ebft, con c\u1ee7a \u0110\u1ed9t D\u1ee5c l\u00e0 Ng\u1ed9t D\u1ee5c l\u00ean ng\u00f4i, b\u1ecb anh h\u1ecd l\u00e0 Y\u1ebfn V\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i ch\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>Con c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Quang l\u00e0 Thu\u1eadt Lu\u1eadt l\u00ean ng\u00f4i, b\u1ecb \u0111\u1ea7u b\u1ebfp gi\u1ebft.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 hai, con c\u1ee7a Ng\u1ed9t D\u1ee5c l\u00e0 Minh K\u00fd b\u1ecb b\u1ec7nh phong, vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u do v\u1ee3 l\u00e0 Y\u1ebfn Y\u1ebfn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/i><\/p>\n<p><i>Minh K\u00fd ch\u1ebft, con l\u00e0 Long T\u1ef1 l\u00ean ng\u00f4i, t\u00f4n m\u1eb9 l\u00e0 Y\u1ebfn Y\u1ebfn l\u00e0m Th\u1eeba Thi\u00ean Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u1ed5i qu\u1ed1c hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Li\u00eau th\u00e0nh \u0110\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ng\u1eebng thi\u1ebft tri\u1ec1u b\u1ea3y ng\u00e0y. \u1ede kinh \u0111\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u0169ng c\u1ea5m \u00e2m nh\u1ea1c b\u1ea3y ng\u00e0y.<\/p>\n<p>L\u1ec7nh Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y l\u00e0m T\u1ebf \u0111i\u1ec7n s\u1ee9, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 T\u00e0o Nghi l\u00e0m ph\u00f3; Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m H\u1ea1 \u0111\u0103ng v\u1ecb s\u1ee9, S\u00f9ng nghi ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n K\u1ebf Nghi\u1ec7p l\u00e0m ph\u00f3; Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Mai Tu\u00e2n l\u00e0m Qu\u1ed1c m\u1eabu \u0111i\u1ebfu \u1ee7y s\u1ee9, Chi\u00eau ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3; Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng l\u00e0m Qu\u1ed1c ch\u1ee7 \u0111i\u1ebfu u\u1ef7 s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu H\u1ee9a Ho\u00e0i T\u00edn l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[62] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Ph\u1ee5ng L\u0103ng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Kh\u1ea5t Th\u1ea1ch \u0111\u1ebfn b\u00e1o tang. Vua m\u1eb7c tang ph\u1ee5c \u1edf \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbng c\u1eeda \u0110\u00f4ng trong cung, d\u1eabn s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o c\u1eeda T\u1ea3 D\u1ecbch, qua c\u1eeda T\u1ea3 Th\u0103ng Long, v\u00e0o c\u1eeda b\u00ean t\u00e2y tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ebfn c\u1eeda \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, Ph\u1ee5ng th\u01b0 b\u00e1c s\u0129 t\u00e1n \u0111\u1ea1o t\u1eeb th\u1ec1m t\u00e2y \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u1ec1m c\u1eeda T\u00e2y Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p, h\u01b0\u1edbng b\u1eafc, qu\u1ef3 giao th\u01b0 cho C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 trao cho Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean. Sau \u0111\u00f3 d\u1eabn s\u1ee9 gi\u1ea3 v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n tr\u01b0\u1edbng, Vua h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd kh\u00f3c n\u0103m ti\u1ebfng r\u1ed3i th\u00f4i<a class=\"footnote\" title=\"Vua h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd kh\u00f3c n\u0103m ti\u1ebfng r\u1ed3i th\u00f4i: 'Ng\u0169 c\u1eed ai', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Ng\u0169 c\u1eed \u00e2m', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu \u0111\u1ec1u th\u00eam ch\u1eef 'Kh\u1ed1c' tr\u01b0\u1edbc 'Ng\u0169 c\u1eed \u00e2m'. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 41-10 ch\u00e9p: '\u0110\u1ee3i Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh t\u00e2u xin, li\u1ec1n h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd m\u00e0 kh\u00f3c, n\u0103m ti\u1ebfng r\u1ed3i th\u00f4i.' C\u00e2u n\u00e0y trong s\u00e1ch n\u00ean theo b\u1ea3n T\u1ed1ng.\" id=\"return-footnote-341-13\" href=\"#footnote-341-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>. Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu kh\u00f3c theo nghi th\u1ee9c nh\u01b0 tr\u00ean. Sai c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ebfn qu\u00e1n kh\u00e1ch vi\u1ebfng th\u0103m, m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c, \u0111ai \u0111en, \u0111i gi\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111eo ng\u1ecdc.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng h\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng ph\u01b0\u1eddng qu\u00e1ch b\u1ed5 l\u00e0m Nha ti\u1ec1n qu\u00e2n t\u01b0\u1edbng, Th\u1eeba d\u1eabn kh\u00e1ch ty. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i H\u00e0 B\u1eafc th\u01b0\u1eddng sai h\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb3ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch kho t\u00e0ng c\u00f4ng d\u1ee5ng, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u00e1 s\u1ea3n, n\u00ean quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, l\u1ec7nh cho Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 Kh\u1ea5u Giam l\u00e0m H\u1ea1 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u0103ng v\u1ecb s\u1ee9. \u0110\u1ed5i H\u1ea1 \u0111\u0103ng v\u1ecb s\u1ee9 Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m Khi\u1ebft \u0110an m\u1eabu s\u00e1ch l\u1ec5 s\u1ee9, T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9 Ng\u1ee5y Chi\u00eau V\u0103n l\u00e0m ph\u00f3. Khi\u1ebft \u0110an m\u1eabu s\u00e1ch l\u1ec5 s\u1ee9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9, C\u1ea5p s\u1ef1 trung H\u1ed3 T\u1eafc l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n; \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean \u0111\u1ee3i h\u1ebft tang, cho l\u00e0m Tri ch\u00e2u n\u01a1i nh\u1ecf h\u1ebbo l\u00e1nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u1eafc l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u00e0 B\u1eafc, Duy\u00ean t\u1eebng m\u01b0\u1ee3n thuy\u1ec1n quan c\u1ee7a T\u1eafc bu\u00f4n mu\u1ed1i, l\u1ea1i d\u00f9ng t\u00ean con m\u00ecnh xin mua tr\u01b0\u1eddng r\u01b0\u1ee3u. Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng H\u1ed1i t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy tr\u00e1ch T\u00f4ng H\u1ed1i, nh\u01b0ng l\u1ea1i giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty x\u00e9t, x\u00e1c th\u1ef1c, n\u00ean T\u1eafc v\u00e0 Duy\u00ean \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, cho con c\u1ee7a T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m, To\u00e0n Thi\u1ec7u \u0111\u1eb3ng ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 L\u01b0u H\u00e0n l\u00e0 Th\u1ee7 Thanh l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, v\u00ec H\u00e0n t\u1eed tr\u1eadn khi \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Man.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb gi\u1ea3ng h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang T\u00f4n Th\u00edch l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri Duy\u1ec7n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>M\u1ed7i khi Vua ng\u1ef1 kinh di\u00ean, \u0111\u1eb7t gi\u00e1 s\u00e1ch h\u01b0\u1edbng ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n cho c\u00e1c quan h\u1ea7u gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc. Th\u00edch tu\u1ed5i cao m\u1eaft m\u1edd, n\u1ebfu tr\u1eddi \u00e2m u th\u00ec d\u1eddi ch\u1ed7 ng\u1ed3i c\u1ee7a Vua ra ngo\u00e0i \u0111i\u1ec7n. Khi Th\u00edch gi\u1ea3ng \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n c\u00e1c Vua lo\u1ea1n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u1eddng nh\u1eafc \u0111i nh\u1eafc l\u1ea1i \u0111\u1ec3 khuy\u00ean r\u0103n, Vua ch\u0103m ch\u00fa nghe. Th\u00edch t\u1eebng v\u1ebd b\u1ee9c tranh <i>&#8220;V\u00f4 d\u1eadt \u0111\u1ed3&#8221;<\/i> d\u00e2ng l\u00ean, Vua \u0111\u1eb7t \u1edf n\u01a1i gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc.<\/p>\n<p>Vua v\u00e0 Th\u00e1i h\u1eadu m\u1ed7i khi g\u1eb7p Th\u00edch \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i r\u1ea5t tr\u1ecdng h\u1eadu. Th\u00edch ba l\u1ea7n xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, Vua tri\u1ec7u v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh khuy\u00ean nh\u1ee7, Th\u00edch kh\u00f3c n\u00f3i m\u00ecnh \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, Vua c\u0169ng \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng. Vua sai Th\u00edch c\u00f9ng Ph\u00f9ng Nguy\u00ean gi\u1ea3ng ba ch\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch <i>&#8220;L\u00e3o T\u1eed&#8221;<\/i>, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng hai tr\u0103m t\u1ea5m l\u1ee5a. V\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 h\u01b0u, Th\u00edch xin v\u1ec1 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf qu\u1eadn g\u1ea7n, n\u00ean Vua ban cho ch\u1ee9c n\u00e0y, l\u1ea1i sai \u0111\u1ee3i sau bu\u1ed5i y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u1edbi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Quy\u1ec1n \u0110\u1ed9 chi Ph\u00e1n quan, H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung th\u00f4i ch\u1ee9c \u0110\u1ed9 chi Ph\u00e1n quan, \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7n Gi\u00e1n l\u00e0m vi\u1ec7c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh k\u1ebf th\u1eeba t\u1ec7 n\u1ea1n t\u1eeb th\u1eddi Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, quan ch\u1ee9c kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u00fang ch\u1ee9c ph\u1eadn, n\u00ean quan, ch\u1ee9c v\u00e0 sai khi\u1ec3n t\u00e1ch l\u00e0m ba. Quan ch\u1ee9c hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh b\u1ed5ng l\u1ed9c, kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m c\u00f4ng vi\u1ec7c. C\u00e1c ch\u1ee9c Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, T\u01b0 gi\u00e1n, Ch\u00e1nh ng\u00f4n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 ri\u00eang cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7n Gi\u00e1n l\u00e0m vi\u1ec7c m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 quan gi\u00e1n.<\/p>\n<p>[69] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu b\u1ea3o v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c H\u1eefu B\u1ed9c x\u1ea1 l\u00e0 M\u00e3 L\u01b0\u1ee3ng m\u1ea5t. L\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 m\u01b0u tr\u00ed, nhanh nh\u1ea1y trong vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng thanh li\u00eam. L\u1eef Di Gi\u1ea3n l\u00fac tr\u1ebb theo cha l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh Ph\u00fac Ch\u00e2u, L\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5y l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1, g\u1ea3 con g\u00e1i cho. V\u1ee3 L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 L\u01b0u gi\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea3 con g\u00e1i cho con trai huy\u1ec7n l\u1ec7nh sao?&#8221;<\/i> L\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Khi L\u01b0\u1ee3ng m\u1ea5t, Di Gi\u1ea3n \u0111ang l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, H\u1eefu ty \u0111\u1eb7t th\u1ee5y l\u00e0 Trung T\u00fac, nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng cho l\u00e0 \u0111\u00fang.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, l\u1ea5y Thi\u00ean ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Ph\u1ea1m Ph\u00fang l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u0103ng quang, v\u00ec Kh\u1ea5u Giam b\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c. Ph\u00fang \u0111i qua ph\u00eda b\u1eafc U Ch\u00e2u, th\u1ea5y \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng r\u1ed9ng r\u00e3i, c\u1ea3m kh\u00e1i n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ea5t chi\u1ebfn tr\u1eadn, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u0169ng t\u1ed1t sao!&#8221;<\/i> Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc nh\u00ecn nhau kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu tha ch\u1ebft cho d\u00e2n L\u01b0u Ng\u1ecdc \u1edf ch\u00e2u \u0110\u01a1n, \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u01b0a \u0111i qu\u1ea3n th\u00fac \u1edf ch\u00e2u T\u1ebf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, cha c\u1ee7a Ng\u1ecdc b\u1ecb d\u00e2n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c \u0111\u00e1nh ch\u1ebft, nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i, Ng\u1ecdc b\u00e8n gi\u1ebft \u0110\u1ee9c \u0111\u1ec3 b\u00e1o th\u00f9 cho cha, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i x\u1eed t\u1eed, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha ch\u1ebft.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, xu\u1ea5t 60 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho n\u1ed9i ph\u1ee7, c\u1ea5p cho Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 H\u00e0nh qu\u00e2n T\u01b0 m\u00e3 ki\u00eam Th\u01b0 ch\u00e2u s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp tr\u00ean c\u00e1c quan ch\u1ee9c trong m\u1ea1c ph\u1ee7, t\u1eeb nay kh\u00f4ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u1eefa.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, H\u1ed3 T\u1eafc, Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, H\u1ecdc s\u0129 Vi\u1ec7n T\u1eadp hi\u1ec1n. Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u01b0u T\u00f9y t\u1ea5u r\u1eb1ng T\u1eafc gian t\u00e0 tham lam n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u00ec nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i, l\u00e0m Tam ty s\u1ee9 r\u1ed3i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00ec t\u1ed9i l\u1ed7i; nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, l\u00e0m sao khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c! \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn xin thu h\u1ed3i ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a T\u1eafc. \u0110\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>[75] Ghi ch\u00e9p con trai c\u1ee7a L\u1eadt Th\u1ee7 Tr\u1ef1c, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 ch\u00e2u To\u00e0n, Thi\u1ec7u, V\u0129nh l\u00e0 H\u00f3a Th\u00e0nh l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c, v\u00ec Th\u1ee7 Tr\u1ef1c t\u1eed tr\u1eadn khi giao chi\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Man.<\/p>\n<p><i>(C\u1ea7n xem x\u00e9t c\u00f9ng s\u1ef1 ki\u1ec7n L\u01b0u H\u00e1n t\u1eed chi\u1ebfn.)<\/i><\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban cho Ph\u1ea1m Kh\u00e1ng, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, h\u1ecdc v\u1ecb \u0111\u1ed3ng Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n. Kh\u00e1ng l\u00e0 anh c\u1ee7a Ph\u1ea1m Ung, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, t\u1eebng thi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc v\u1ecb \u0110\u1ed3ng h\u1ecdc c\u1ee9u xu\u1ea5t th\u00e2n, l\u00fac n\u00e0y Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan x\u00e9t kh\u00f3a tr\u00ecnh n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, Ung xin n\u1ed9p ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y h\u1ecdc v\u1ecb, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, l\u1ea1i xu\u1ea5t 50 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n t\u1eeb kho n\u1ed9i ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay \u1edf ch\u00e2u T\u1ea7n, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u00e3 x\u1eed m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu c\u1ea3i t\u1ea1o th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c gi\u1ebft ch\u1ebft, kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00e2u b\u00e1o.<\/p>\n<p>[79] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, T\u00f4n Chi\u00eau, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i Tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u0111\u00ea s\u00f4ng Bi\u1ec7n, xin \u0111\u1eafp b\u1edd g\u1ed7 \u1edf c\u1eeda T\u01b0u, huy\u1ec7n Ung Kh\u00e2u \u0111\u1ec3 ng\u0103n d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, t\u1ebf \u1edf cung T\u00e2y Th\u00e1i Nh\u1ea5t, ban tr\u00e0 v\u00e0 l\u1ee5a cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y ru\u1ed9ng b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Tr\u00ecnh L\u00e2m, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7. Kh\u1ea5u Giam qua \u0111\u1eddi, Vua sai Tr\u00ecnh L\u00e2m thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>Con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1ec1 H\u00f9ng \u0111\u00e1nh ch\u1ebft m\u1ed9t l\u00e3o binh, v\u1ee3 v\u00e0 con c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y khai b\u1ec7nh, xin kh\u00f4ng kh\u00e1m nghi\u1ec7m t\u1eed thi. Tr\u00ecnh L\u00e2m th\u1ea5y l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 s\u1eafc m\u1eb7t c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng, b\u00e8n l\u1ec7nh cho quan ch\u1ee9c kh\u00e1m x\u00e9t, ph\u00e1t hi\u1ec7n ra t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh ch\u1ebft. V\u01b0\u01a1ng M\u00f4ng Ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a Th\u00e1i h\u1eadu, Th\u00e1i h\u1eadu nh\u00e2n l\u00fac Tr\u00ecnh L\u00e2m v\u00e0o ch\u1ea7u, n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ec1 H\u00f9ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 l\u00e0 t\u00ean n\u00f4 t\u00ec c\u1ee7a h\u1eafn \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 th\u00f4i.&#8221;<\/i> Tr\u00ecnh L\u00e2m \u0111\u00e1p: <i>&#8220;N\u00f4 t\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n t\u1ef1 chuy\u00ean, m\u00e0 vi\u1ec7c sai khi\u1ebfn c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u1ef1 m\u00ecnh ph\u1ea1m t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu im l\u1eb7ng, sau \u0111\u00f3 x\u1eed \u00e1n theo ph\u00e1p lu\u1eadt.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecd h\u00e0ng ngo\u1ea1i th\u00edch l\u00e0 Ng\u00f4 th\u1ecb b\u1ecf ch\u1ed3ng l\u00e0 L\u00fd H\u00e0m Hi, \u0111em con g\u00e1i v\u00e0 ch\u00e1u g\u00e1i v\u1ec1 nh\u00e0 m\u00ecnh. L\u00fd H\u00e0m Hi ki\u1ec7n l\u00ean ph\u1ee7, Tr\u00ecnh L\u00e2m l\u1ec7nh tr\u1ea3 l\u1ea1i con g\u00e1i, nh\u01b0ng Ng\u00f4 th\u1ecb n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 \u0111\u01b0a v\u00e0o cung r\u1ed3i.&#8221;<\/i> Tr\u00ecnh L\u00e2m li\u1ec1n t\u00e2u l\u00ean Vua, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu th\u1ea7n kh\u00f4ng n\u00f3i, e r\u1eb1ng c\u00e1c quan ng\u1ef1 s\u1eed s\u1ebd c\u00f3 l\u1eddi b\u00e0n v\u1ec1 b\u1ec7 h\u1ea1.&#8221;<\/i> Vua v\u1ed9i v\u00e0ng ra l\u1ec7nh tr\u1ea3 l\u1ea1i con g\u00e1i.<\/p>\n<p><i>(Hai vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[82] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y 60 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng, giao cho H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n s\u1ef1. T\u1eeb h\u1ed9 lo\u1ea1i ba tr\u1edf l\u00ean, c\u1ee9 m\u1ed7i h\u1ed9 n\u1ed9p thu\u1ebf m\u1ed9t th\u1ea1ch th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng g\u00f3p n\u0103m \u0111\u1ea5u.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng, L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n, l\u00e0m Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n. S\u1ee9 gi\u1ea3 Khi\u1ebft \u0110an \u0111i qua \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n xe ng\u1ef1a r\u1ed3i m\u1edbi \u0111i qua, kh\u00f4ng ai d\u00e1m h\u00f2 h\u00e9t l\u1edbn ti\u1ebfng. D\u00e2n ch\u00fang y\u00eau m\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1 c\u1ee7a \u00f4ng, v\u1ebd tranh v\u00e0 l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1edd s\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ea5y n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a B\u1ed1c T\u00f2ng Th\u00e2m \u1edf khe T\u1eed Nham, ch\u00e2u L\u1ed9 l\u00e0m Hu\u1ec7 T\u1ebf vi\u1ec7n, v\u00e0 cho T\u00f2ng Th\u00e2m l\u00e0m t\u0103ng, m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ed9 n\u0103m \u0111\u1ee9a tr\u1ebb l\u00e0m t\u0103ng. Ban \u0111\u1ea7u, T\u00f2ng Th\u00e2m \u1edf khe T\u1eed Nham, b\u1eafc c\u1ea7u d\u00e0i 20 tr\u01b0\u1ee3ng, x\u00e2y h\u01a1n 30 gian nh\u00e0, ch\u01b0a t\u1eebng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o th\u00e0nh th\u1ecb, ch\u1ec9 \u0103n rau c\u1ecf, nguy\u1ec7n \u0111em nh\u00e0 m\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng l\u00e0m ch\u00f9a, n\u00ean Vua \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban t\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[85] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y, t\u1eeb nay ch\u1ecdn quan \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m quan \u1edf kinh \u0111\u00f4, c\u00f3 t\u00e2m l\u1ef1c v\u00e0 thanh li\u00eam.<\/p>\n<p>[86] Th\u00e1ng 10, m\u00f9a \u0111\u00f4ng, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c t\u1eeb ngo\u00e0i tr\u1edf v\u1ec1, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, l\u1ea5y H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5 l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, tri \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7.<\/p>\n<p>L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd Th\u00e1i h\u1eadu v\u1eabn x\u01b0ng ch\u1ebf, n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u1eeba Minh, bu\u00f4ng r\u00e8m quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c, m\u00e0 Vua ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t m\u00ecnh ti\u1ebfp \u0111\u1ed1i qu\u1ea7n th\u1ea7n. T\u1ed1ng Th\u1ee5 t\u00e2u: <i>&#8220;V\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Ti\u00ean Thi\u00ean \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Du\u1ec7 T\u00f4ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0ng, n\u0103m ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1ea7n ch\u1ecbu tri\u1ec1u, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c vi\u1ec7c tr\u1ecdng y\u1ebfu qu\u00e2n qu\u1ed1c, b\u00e3i mi\u1ec5n quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, quy\u1ebft \u00e1n tr\u1ecdng h\u00ecnh; Minh Ho\u00e0ng m\u1ed7i ng\u00e0y nghe tri\u1ec1u, b\u00e3i mi\u1ec5n quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf xu\u1ed1ng, quy\u1ebft \u00e1n \u0111\u1ed3 h\u00ecnh. Nay n\u00ean \u01b0\u1edbc theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1eddi Ti\u00ean Thi\u00ean, l\u1ec7nh cho qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ed1i \u1edf ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n, nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng ph\u1ea3i qu\u00e2n qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i s\u1ef1 v\u00e0 b\u00e3i mi\u1ec5n, \u0111\u1ec1u \u1edf ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n xin ch\u1ec9 d\u1ee5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, tr\u00e1i \u00fd Th\u00e1i h\u1eadu, n\u00ean b\u1ecb m\u1ec7nh ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c. Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u01b0u T\u00f9y, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng T\u1ed1ng Th\u1ee5 c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, n\u00ean l\u01b0u l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 ra ngo\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 ra ngo\u00e0i '\u0111\u1ec3' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'xu\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 9, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 7 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-341-14\" href=\"#footnote-341-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn c\u00f2n nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111ang \u1edf Giang L\u0103ng. L\u00fac n\u00e0y \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111ang l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u1ebfn khi \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri Kinh Nam, th\u00ec Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn \u0111\u00e3 ra ngo\u00e0i, n\u00ean b\u1ecf kh\u00f4ng ch\u00e9p. L\u01b0u T\u00f9y gi\u1eef T\u1ed1ng Th\u1ee5 l\u1ea1i, c\u0103n c\u1ee9 theo minh v\u0103n m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a L\u01b0u T\u00f9y.)<\/i><\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u tri ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean c\u00e1c quan b\u1ea3n ch\u00e2u, Binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m ho\u1eb7c c\u00e1c ty ph\u00f3 s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1. N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, S\u00f9ng ban, C\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u th\u1ea7n \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n, tr\u00ean kinh quan \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n. Ch\u00ednh vi\u00ean tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u00ednh vi\u00ean tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i 'tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i', nghi l\u00e0 'tr\u01b0\u1edfng s\u1eed'.\" id=\"return-footnote-341-15\" href=\"#footnote-341-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, T\u01b0 m\u00e3, Bi\u1ec7t gi\u00e1, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n. Khi g\u1eb7p tr\u01b0\u1edfng quan, L\u1ee5c t\u00e0o \u0111\u1ed3ng t\u00e1 quan, Y b\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi Nhi\u1ebfp t\u01b0 m\u00e3. Tam ban sai s\u1ee9, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, T\u00e1n vi\u00ean ngo\u1ea1i \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, T\u00e1n vi\u00ean ngo\u1ea1i \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi m\u1ec7nh quan, tr\u00ean Nhi\u1ebfp tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1m quy\u1ec1n l\u00e0m qu\u00e2n hi\u1ec7u, theo nghi th\u1ee9c qu\u00e2n hi\u1ec7u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, l\u1ea5y \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u1ecbnh H\u01b0\u1edbng l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n sang Khi\u1ebft \u0110an, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Tu\u00e2n Ph\u1ea1m l\u00e0m ph\u00f3; Ho\u00e0i Nam Giang Chi\u1ebft Kinh H\u1ed3 ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung Nh\u1eadm B\u1ed1 l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n sang Khi\u1ebft \u0110an, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Tu\u00e2n Ph\u1ea1m l\u00e0m ph\u00f3; \u0110\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u1ea7n Di\u1ec5m l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n sang Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00e1p m\u00f4n tuy\u00ean s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc Trung l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>[90] Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u01b0u T\u00f9y t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan nh\u1ecf m\u1ecdn th\u01b0\u1eddng c\u1ea7u may xin x\u1ecf, ho\u1eb7c khi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p m\u1eb7t th\u00ec kh\u00f3c l\u00f3c c\u1ea7u xin \u00e2n hu\u1ec7, ho\u1eb7c c\u00f4ng lao r\u1ea5t \u00edt m\u00e0 khoe khoang \u0111\u00f2i th\u01b0\u1edfng. C\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ecba v\u1ecb cao quy\u1ec1n tr\u1ecdng, m\u00e0 bi\u1ec3u ch\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng khi\u00eam t\u1ed1n, t\u1ea5u xin kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n. C\u00e1c c\u01a1 quan \u00e1n s\u00e1t th\u00ec an nh\u00e0n ng\u00f3 ng\u00e0ng, l\u1ea5y vi\u1ec7c bao che k\u1ebb gian l\u00e0m \u0111\u1ea1i th\u1ec3, l\u1ea5y vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch l\u00e0 c\u1ea7u danh, l\u1ea5y s\u1ef1 x\u1ea3o tr\u00e1 l\u00e0m hi\u1ec1n, l\u1ea5y s\u1ef1 nh\u00e0n nh\u00e3 l\u00e0m v\u1ee5ng, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i k\u1ebb tham t\u00e0n th\u00ec tham lam c\u1ee7a c\u1ea3i<a class=\"footnote\" title=\"'T\u00e0n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ti\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 297, L\u01b0u T\u00f9y truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-341-16\" href=\"#footnote-341-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, k\u1ebb gi\u00e0 y\u1ebfu th\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft d\u1eebng \u0111\u1ee7. Xin h\u00e3y c\u1ea3nh c\u00e1o r\u0103n \u0111e.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00f4ng khanh \u0111\u1ea1i phu, n\u00ean gi\u1eef g\u00ecn danh ti\u1ebft \u0111\u1ec3 l\u00e0m d\u00e0y phong h\u00f3a, m\u00e0 c\u00f3 k\u1ebb t\u1ef1 l\u00e0m m\u00ecnh u\u1ed5ng \u0111\u1ec3 c\u1ea7u danh, l\u00e0m \u0111i\u1ec1u nguy hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 gi\u1eef l\u1ea5y \u00e2n s\u1ee7ng, vu c\u00e1o ch\u1ea5p ch\u00ednh, can nhi\u1ec5u c\u01a1 quan, b\u1ec1 t\u00f4i \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng th\u00ec nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u th\u1ec9nh c\u1ea7u, s\u1ee9 gi\u1ea3 th\u00ec l\u01a1 l\u00e0 vi\u1ec7c gi\u00e1m s\u00e1t, m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang chi\u1ebfm l\u1ed9c, Tr\u1eabm c\u00f2n tr\u00f4ng mong g\u00ec n\u1eefa! T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan t\u1ea1i ch\u1ee9c, h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng tu t\u1ec9nh, \u0111\u1eebng sa v\u00e0o t\u00e0 v\u1ea1y, \u0111\u1ec3 nghi\u00eam minh ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan th\u01b0\u1eddng tham tri \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng x\u01b0ng trong \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm tu\u00e2n theo m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc, nh\u1eadn s\u1ef1 d\u1ea1y b\u1ea3o c\u1ee7a t\u1eeb th\u1ea7n, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 t\u00e1m n\u0103m r\u1ed3i. Th\u1ebf m\u00e0 trong h\u00e0ng ng\u0169 s\u0129 \u0111\u1ea1i phu, danh ti\u1ebft ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch. K\u1ebb t\u1ef1 ph\u1ee5 c\u00f4ng lao th\u00ec c\u01b0\u1edbp l\u1ea5y v\u1ebb \u0111\u1eb9p \u0111\u1ec3 g\u1ea7n danh, k\u1ebb mong ti\u1ebfn th\u00e2n th\u00ec l\u00e0m vi\u1ec7c nguy hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 c\u1ea7u l\u1ea5y \u00e2n s\u1ee7ng. Vu c\u00e1o ch\u1ea5p ch\u00ednh, can nhi\u1ec5u c\u00e1c c\u01a1 quan. K\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n phong l\u00e0m b\u00ecnh h\u00e0n th\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin t\u1ea5u kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n, k\u1ebb ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c \u00e1n s\u00e1t th\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y s\u1ef1 khoan dung l\u00e0m \u0111\u1eafc s\u00e1ch. Tham lam m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft x\u1ea5u h\u1ed5, ch\u1ec9 lo m\u01b0u c\u1ea7u t\u01b0 l\u1ee3i, gi\u00e0 c\u1ea3 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, ch\u1eb3ng bi\u1ebft lui v\u1ec1. Do li\u00eam s\u1ec9 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tu d\u01b0\u1ee1ng, n\u00ean phong h\u00f3a ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ea7n h\u1eadu. \u0110\u00e2y h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm mong \u0111\u1ee3i sao! Nay d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111i\u1ec3n hu\u1ea5n, nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n b\u1ea3o m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat g\u00ec vi ph\u1ea1m quan ch\u00e2m, s\u1ebd t\u1ef1 \u0111\u01b0a m\u00ecnh v\u00e0o c\u00f4ng hi\u1ebfn. H\u00e3y b\u1ed1 c\u00e1o kh\u1eafp n\u01a1i, \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u \u00fd Tr\u1eabm.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, b\u00e3i ch\u1ee9c chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, Qu\u1ea3ng Nam.<\/p>\n<p>[93] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00e0o ti\u1ebft Tr\u01b0\u1eddng Ninh, c\u00e1c ch\u00f9a qu\u00e1n trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 c\u1ea5t gi\u1eef th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, n\u1ebfu h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u1ed9 t\u0103ng \u0111\u1ea1o th\u00ec l\u00e0m nh\u01b0 ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[94] Th\u00e1ng 10 nhu\u1eadn, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u00fd T\u01b0 l\u00e0m T\u1ea3 gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, v\u00ec t\u1ed9i th\u1ea5t tr\u00e1ch b\u1ea3o l\u00e3nh.<\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, Khi\u1ebft \u0110an sai C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Ti\u00eau \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn, S\u00f9ng l\u1ed9c khanh L\u00fd Kh\u1ea3 Phong \u0111em v\u1eadt ph\u1ea9m di l\u01b0u c\u1ee7a Long T\u1ef1 \u0111\u1ebfn d\u00e2ng.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i r\u1eb1ng t\u1eeb nay s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn y\u1ebft ki\u1ebfn hay t\u1eeb bi\u1ec7t, n\u1ebfu g\u1eb7p ng\u00e0y ngh\u1ec9 ho\u1eb7c ng\u00e0y ch\u1eb5n, \u0111\u1ec1u coi l\u00e0 th\u01b0\u1eddng tri\u1ec1u.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, mi\u1ec5n tr\u1eeb th\u00f3c vay c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00e2u T\u1eeb.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Tr\u00ecnh L\u00e2m t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n c\u00f9ng Tri\u1ec7u T\u01b0 \u0111\u1ec1u l\u00e0 Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129. T\u01b0 \u1edf tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc t\u1eebng n\u1eafm ch\u1ebf c\u00e1o trong cung, xin cho T\u01b0 \u0111\u1ee9ng tr\u00ean th\u1ea7n.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Ty thi\u00ean gi\u00e1m d\u00e2ng l\u1ecbch S\u00f9ng Thi\u00ean \u0111\u00e3 tu s\u1eeda l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 T\u01b0 phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng v\u00e0 H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, M\u00e3 Qu\u00fd L\u01b0\u01a1ng t\u1eebng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t: <i>&#8220;Th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u1edf kinh s\u01b0 th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng gi\u00e1 r\u1ebb \u0111\u1ec3 mua l\u1ea1i gi\u1ea5y giao d\u1ecbch tr\u00e0 v\u00e0 mu\u1ed1i, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7t c\u01a1 quan thu mua.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, Qu\u00fd L\u01b0\u01a1ng \u0111ang n\u1eafm quy\u1ec1n, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng d\u00e1m tr\u00e1i \u00fd \u00f4ng, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00f4ng ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, n\u00f3i: <i>&#8220;C\u1ea1nh tranh l\u1ee3i \u00edch v\u1edbi d\u00e2n, \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u1ed1c th\u1ec3!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Vua g\u1eb7p T\u00f4ng, khen ng\u1ee3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c quan mua gi\u1ea5y giao d\u1ecbch, nh\u1edd khanh d\u0169ng c\u1ea3m n\u00f3i m\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf, r\u1ea5t t\u1ed1t. C\u00e1c c\u01a1 quan x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c n\u00ean nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ti\u1ebft Nhan ch\u1ebft, gia \u0111\u00ecnh nh\u1edd Di\u1ec5n vi\u1ebft v\u0103n bia m\u1ed9, nh\u01b0ng Di\u1ec5n t\u1eeb ch\u1ed1i. Khi Di\u1ec5n \u1edf Tam ty, nh\u00e2n d\u1ecbp t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua n\u00f3i v\u1edbi Di\u1ec5n: <i>&#8220;Ti\u1ebft Nhan c\u00f3 h\u00e0nh vi x\u1ea5u, khanh kh\u00f4ng vi\u1ebft v\u0103n bia m\u1ed9 cho \u00f4ng ta, th\u1eadt l\u00e0 s\u00e1ng su\u1ed1t.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3, Vua c\u00f3 \u00fd tr\u1ecdng d\u1ee5ng Di\u1ec5n.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng l\u1eddi Vua n\u00f3i l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 khi Di\u1ec5n l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, T\u00f4n Th\u00edch, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, xin t\u1eeb ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Vua m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf Th\u00e1i Thanh l\u00e2u, tri\u1ec7u t\u1eadp Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh, Th\u00e1i t\u1eed thi\u1ebfu b\u1ea3o \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, c\u00f9ng c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u tham d\u1ef1. Vua vi\u1ebft ch\u1eef l\u1edbn ki\u1ec3u phi b\u1ea1ch ban t\u1eb7ng cho hai ph\u1ee7, c\u00f2n ch\u1eef nh\u1ecf ban cho c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ri\u00eang T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh \u0111\u01b0\u1ee3c ban c\u1ea3 ch\u1eef l\u1edbn v\u00e0 nh\u1ecf. Vua ra chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n l\u00e0m th\u01a1 ngay t\u1ea1i ch\u1ed7.<\/p>\n<p>Vua h\u1ecfi Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh v\u1ec1 tu\u1ed5i t\u00e1c v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p d\u01b0\u1ee1ng sinh, \u00f4ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Tu\u1ed5i c\u1ee7a th\u1ea7n \u0111\u00e3 81, ch\u01b0a t\u1eebng d\u00f9ng thu\u1ed1c kim th\u1ea1ch, kh\u00f4ng ng\u1edd gi\u00e0 y\u1ebfu l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec7n ki\u1ebfn long nhan. Con trai th\u1ea7n l\u00e0 T\u00f4ng X\u00e1c l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea7u h\u1ea1 b\u00ean c\u1ea1nh, c\u00f9ng d\u1ef1 y\u1ebfn ti\u1ec7c, th\u1eadt l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i ng\u00e0n n\u0103m c\u00f3 m\u1ed9t.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n cho Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh ng\u1ed3i \u1edf ph\u00eda nam Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ea5y ra nh\u1eefng b\u1ea3o v\u1eadt trong cung<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ea5y ra nh\u1eefng b\u1ea3o v\u1eadt trong cung, ch\u1eef '\u0111\u1eb7c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1eddi', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 9 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-341-17\" href=\"#footnote-341-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a> \u0111\u1ec3 m\u1eddi T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0 Tri\u1ec1u Hu\u00fdnh u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, ban th\u01b0\u1edfng r\u1ea5t h\u1eadu.<\/p>\n<p>H\u00f4m sau, T\u00f4n Th\u00edch v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh gi\u1ea3ng \u300aL\u00e3o T\u1eed\u300b, ban cho \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a c\u00f3 y\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec7c \u1edf v\u01b0\u1eddn Th\u1ee5y Th\u00e1nh, ban th\u01a1, ra chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi ban ti\u1ec7c th\u00ec Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn, ta kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tham d\u1ef1.&#8221;<\/i> B\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb xin d\u1ef1, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam, chuy\u1ec7n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ch\u00e2u Thi n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf \u0111\u1ed9ng Kh\u00ea l\u00e0 \u0110\u00e0m Ng\u1ea1n O\u1ea3n<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00e0m Ng\u1ea1n Uy\u1ec3n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u00e0m Ng\u1ea1n O\u1ea3n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 5 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493, truy\u1ec7n Man Di s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-341-18\" href=\"#footnote-341-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a> c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 tr\u1ea1i V\u0129nh Ninh.<\/p>\n<p>[103] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng d\u00e2n phu n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Thanh C\u00e2u b\u00ean ph\u1ea3i huy\u1ec7n Oan C\u00f9, ch\u00e2u T\u00e0o, theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn ty.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, ra chi\u1ebfu cho ph\u1ee7 H\u00e0 Nam, ru\u1ed9ng m\u1ed9 c\u1ee7a d\u00e2n d\u01b0\u1edbi 7 m\u1eabu th\u00ec mi\u1ec5n thu\u1ebf.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, d\u1eddi Tam qu\u00e1n v\u1ec1 S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Tam qu\u00e1n v\u00e0 B\u00ed c\u00e1c n\u1eb1m trong c\u1eeda T\u1ea3 D\u1ecbch, ngo\u00e0i c\u1eeda T\u1ea3 Th\u0103ng Long. N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8, trong cung x\u1ea3y ra h\u1ecfa ho\u1ea1n, t\u1ea1m th\u1eddi d\u1eddi ra ngo\u00e0i c\u1eeda H\u1eefu D\u1ecbch. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, vi\u1ec7c tu s\u1eeda S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n ho\u00e0n th\u00e0nh, l\u1ea1i d\u1eddi v\u1ec1. L\u1eef Di Gi\u1ea3n, Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>[106] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m khai th\u00e1c ph\u00e8n \u1edf hai xuy\u00ean.<\/p>\n<p>[107] T\u00f4n Ch\u00ednh, ch\u1ee9c Quy\u1ec1n Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Long Th\u1ea7n V\u1ec7 T\u1ee9 S\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Nghi Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, B\u1ed1i Ch\u00e2u B\u1ed9 th\u1ef1, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c qu\u1ea3n qu\u00e2n v\u00ec Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng \u00f4ng gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, c\u1ea7u tuy\u1ebft \u1edf H\u1ed9i Linh Qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, tuy\u1ebft r\u01a1i.<\/p>\n<p>[110] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t kho t\u00e0ng \u1edf kinh th\u00e0nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[111] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u01b0u T\u00f2ng \u0110\u1ee9c, ch\u1ee9c Th\u00e1i Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Tri T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, v\u00ec b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, qua \u0111\u1eddi tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, h\u01b0\u1edfng th\u1ecd 42 tu\u1ed5i<a class=\"footnote\" title=\"Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 463, truy\u1ec7n L\u01b0u T\u00f2ng \u0110\u1ee9c, \u00f4ng m\u1ea5t n\u0103m 24 tu\u1ed5i; khi cha l\u00e0 L\u01b0u M\u1ef9 m\u1ea5t, T\u00f2ng \u0110\u1ee9c m\u1edbi 14 tu\u1ed5i. C\u00f9ng quy\u1ec3n, truy\u1ec7n L\u01b0u M\u1ef9, L\u01b0u M\u1ef9 m\u1ea5t n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 5, \u0111\u1ebfn n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 9 khi T\u00f2ng \u0110\u1ee9c m\u1ea5t, v\u1eeba \u0111\u00fang 10 n\u0103m. Nghi ng\u1edd '42 tu\u1ed5i' l\u00e0 sai, n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh '24 tu\u1ed5i'.\" id=\"return-footnote-341-19\" href=\"#footnote-341-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c B\u1ea3o Ninh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, phong t\u01b0\u1edbc Vinh Qu\u1ed1c c\u00f4ng, th\u1ee5y hi\u1ec7u Khang Ho\u00e0i.<\/p>\n<p>Th\u00e1i h\u1eadu th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u00f4ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u, cho ghi ch\u00e9p h\u01a1n 80 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n th\u00edch, m\u00f4n kh\u00e1ch v\u00e0 gia n\u00f4 c\u1ee7a \u00f4ng. Anh r\u1ec3 c\u1ee7a T\u00f2ng \u0110\u1ee9c l\u00e0 M\u00e3 Qu\u00fd L\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129; anh c\u1ee7a m\u1eb9 \u00f4ng l\u00e0 Ti\u1ec1n Duy Di\u1ec5n, con trai l\u00e0 Ti\u1ec1n \u00c1i, ch\u1ee9c T\u1eadp Hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd; cha v\u1ee3 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng M\u00f4ng Ch\u00ednh, \u0111\u1ec1u nh\u1edd di t\u1ea5u m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hai c\u1ea5p. \u0110\u00e1i Dung, ch\u1ee9c \u0110\u1ed3n \u0110i\u1ec1n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, t\u1eebng gi\u00fap T\u00f2ng \u0110\u1ee9c \u1edf V\u1ec7 Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ed9 chi Ph\u00e1n quan.<\/p>\n<p>Th\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed T\u00e0o Tu C\u1ed5, \u0110i\u1ec7n trung Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn, D\u01b0\u01a1ng Giai, Suy tr\u1ef1c quan \u0110o\u00e0n Thi\u1ebfu Li\u00ean d\u00e2ng s\u1edb lu\u1eadn t\u1ed9i. Th\u00e1i h\u1eadu n\u1ed5i gi\u1eadn, giao s\u1edb cho Trung th\u01b0.<\/p>\n<p>C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n xin c\u00e1ch ch\u1ee9c Tu C\u1ed5, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri C\u00f9 Ch\u00e2u, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Th\u00e1i h\u1eadu cho r\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t qu\u00e1 nh\u1eb9, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, gi\u00e1ng Tu C\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n H\u00e0ng Ch\u00e2u; Khuy\u1ebfn v\u00e0 Giai l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng B\u00e1c s\u0129, Khuy\u1ebfn gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf Duy Ch\u00e2u, Giai gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf Th\u01b0 Ch\u00e2u; Thi\u1ebfu Li\u00ean l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 Th\u1eeba, gi\u00e1m s\u00e1t thu\u1ebf Li\u00ean Th\u1ee7y qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Tu C\u1ed5 sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri H\u01b0ng H\u00f3a qu\u00e2n. Thi\u1ebfu Li\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Khai Phong.<\/p>\n<p>[112] Con trai c\u1ee7a M\u00e3 Qu\u00fd L\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, l\u00e0 M\u00e3 Tr\u1ef1c Ph\u01b0\u01a1ng, ch\u1ee9c T\u01b0\u1edbng t\u00e1c Gi\u00e1m ch\u1ee7 b\u1ea1, Qu\u00e1n c\u00e1c \u0110\u1ed9c th\u01b0, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd B\u00ecnh s\u1ef1. Qu\u00fd L\u01b0\u01a1ng t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng, n\u00ean b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u1ef1c Ph\u01b0\u01a1ng thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[113] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt L\u1ec7, T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9 Cao Duy H\u00e0n \u0111\u1ebfn t\u1ea1 l\u1ec5 s\u00e1ch phong.<\/p>\n<p>[114] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00f3 cha m\u1eb9 t\u1eeb 80 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, cho ph\u00e9p t\u1ea1m b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u1ea7n.<\/p>\n<p>[115] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, T\u1ea3 ty gi\u00e1n, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tuy\u00ean Ch\u00e2u, sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u1eeb Ch\u00e2u, r\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1ee9a Ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 ra ngo\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c, \u1eaft c\u00f3 nguy\u00ean do, c\u1ea7n xem x\u00e9t. Th\u00e1ng 2 n\u0103m sau \u0111\u1ed5i l\u00e0m T\u1eeb Ch\u00e2u, th\u00e1ng 3 \u0111\u1ed5i l\u00e0m H\u1ee9a Ch\u00e2u, nay ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo.)<\/i><\/p>\n<p>[116] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, gi\u00f3 l\u1edbn k\u00e9o d\u00e0i ba ng\u00e0y r\u1ed3i ng\u1eebng.<\/p>\n<p>[117] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Chi\u00eau T\u00edn qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt U\u1ea5t, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 M\u00e3 B\u1ea3o \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n c\u1ee7a Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n<p>[118] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, l\u1ea1i ph\u00e1i Ch\u01b0\u01a1ng V\u0169 qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau C\u00e1ch, T\u1ea3 gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tri\u1ec7u Qu\u1ea3 \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n<p>[119] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u1ee9c An ph\u1ee7 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c An ph\u1ee7 ty \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, t\u1eeb nay khi \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 t\u00e2u vi\u1ec7c, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y; l\u1ec7nh cho c\u00e1c m\u00f4n v\u00e0 N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh th\u00fac gi\u1ee5c l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, n\u1ebfu g\u1eb7p vi\u1ec7c kh\u1ea9n c\u1ea5p th\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf n\u00e0y.<\/p>\n<p>[120] N\u0103m \u0111\u00f3, thi\u00ean h\u1ea1 b\u00e1o l\u00ean H\u1ed9 b\u1ed9: ch\u1ee7 h\u1ed9 l\u00e0 5.978.065, nh\u00e2n kh\u1ea9u l\u00e0 13.210.924; kh\u00e1ch h\u1ed9 l\u00e0 3.402.742, nh\u00e2n kh\u1ea9u l\u00e0 5.725.142.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-341-1\">t\u1eebng tr\u1ea3i qua ch\u1ee9c l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m hai n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, 'l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u1ee5c s\u1ef1 tham quan', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 15-39 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-341-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-2\">\u0111\u1ea1t s\u00e1u ph\u1ea7n l\u00e0 h\u1ee3p c\u00e1ch, ch\u1eef 'h\u1ee3p' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-341-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-3\">Ch\u1eef 'tri' nguy\u00ean l\u00e0 'chi', theo \u300aV\u0103n Ch\u00ednh C\u00f4ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 11, b\u00e0i minh bia th\u1ea7n \u0111\u1ea1o H\u1ed3 C\u00f4ng th\u1eddi T\u1ed1ng, s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-341-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-4\">m\u00e0 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u c\u0169ng v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00e2n th\u00edch v\u1edbi Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u00e1 n\u00ean b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, ch\u1eef 'th\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-341-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-5\"> \u0110\u1ed5i H\u1eadu \u0110\u1ee9c V\u00f4 C\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh \u0110\u1ee9c H\u1ee3p V\u00f4 C\u01b0\u01a1ng, '\u0110\u1ee9c H\u1ee3p' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'H\u1ee3p \u0110\u1ee9c', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-341-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-6\">'B\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1eadt', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-341-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-7\">L\u00fd H\u1eefu V\u0103n trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 8 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'L\u00fd V\u0103n Ph\u00fac'. <a href=\"#return-footnote-341-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-8\"> Ch\u1eef 'Qu\u1ea3n' trong 'H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty' v\u1ed1n b\u1ecb khuy\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 theo ph\u1ea7n tr\u00ean c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y 'H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty' v\u00e0 quy\u1ec3n 23 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 quan ch\u1ee9c b\u1ed5 sung. X\u00e9t \u300aKhi\u1ebft \u0110an ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: 'L\u1ea1i c\u00f3 H\u00e1n nh\u00e2n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh, H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty, g\u1ecdi l\u00e0 Nam di\u1ec7n, v\u00ec n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda nam tr\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e1n.' \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 47 ph\u1ea7n B\u00e1ch quan ch\u00ed th\u00ec li\u1ec7t k\u00ea H\u00e1n nh\u00e2n Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Trung th\u01b0 t\u1ec9nh d\u01b0\u1edbi Nam di\u1ec7n tri\u1ec1u quan; H\u00e0nh cung \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 ty d\u01b0\u1edbi Nam di\u1ec7n cung quan, b\u1ed9 th\u1ef1 ty ch\u00ednh l\u00e0 t\u1ed5ng qu\u1ea3n ty. <a href=\"#return-footnote-341-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-9\">Ng\u00e0y s\u00f3c, v\u1ecdng, ti\u1ebft l\u1ec5, ng\u00e0y k\u1ef5: hai ch\u1eef 'th\u1ea7n', 'k\u1ecb' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u1ea3o, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i cho \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-341-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-10\">D\u00f9ng ch\u1eadu \u0111\u1ed1t th\u1ee9c \u0103n: s\u00e1ch \u300aKhi\u1ebft \u0110an qu\u1ed1c ch\u00ed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 'd\u00f9ng ch\u1eadu \u0111\u1ed1t r\u01b0\u1ee3u v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n'. <a href=\"#return-footnote-341-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-11\">N\u1ed9i ngo\u1ea1i quan \u0111\u1ebfn s\u00e1u tr\u0103m l\u1ebb n\u0103m nh\u00e0 H\u1ec1: X\u00e9t theo ph\u1ea7n tr\u00ean v\u00e0 ch\u00fa th\u00edch c\u1ee7a b\u1ea3n n\u00e0y \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 n\u1ed9i ngo\u1ea1i quan '\u0111\u1ebfn m\u1ed9t tr\u0103m, s\u00e1u tr\u0103m, ch\u00edn tr\u0103m nh\u00e0 H\u1ec1', ch\u1ed7 n\u00e0y nghi c\u00f3 sai s\u00f3t. <a href=\"#return-footnote-341-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-12\">Thu\u1edf nh\u1ecf theo h\u1ecdc v\u1edbi Ch\u1ee7ng Ph\u00f3ng \u1edf n\u00fai Chung Nam: Ch\u1eef '\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n khuy\u1ebft, theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 300 truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng Giai b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-341-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-13\">Vua h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd kh\u00f3c n\u0103m ti\u1ebfng r\u1ed3i th\u00f4i: 'Ng\u0169 c\u1eed ai', c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Ng\u0169 c\u1eed \u00e2m', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu \u0111\u1ec1u th\u00eam ch\u1eef 'Kh\u1ed1c' tr\u01b0\u1edbc 'Ng\u0169 c\u1eed \u00e2m'. Theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 41-10 ch\u00e9p: '\u0110\u1ee3i Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng khanh t\u00e2u xin, li\u1ec1n h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd m\u00e0 kh\u00f3c, n\u0103m ti\u1ebfng r\u1ed3i th\u00f4i.' C\u00e2u n\u00e0y trong s\u00e1ch n\u00ean theo b\u1ea3n T\u1ed1ng. <a href=\"#return-footnote-341-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-14\"> Kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 ra ngo\u00e0i '\u0111\u1ec3' nguy\u00ean t\u00e1c l\u00e0 'xu\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 9, T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 7 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-341-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-15\"> Ch\u00ednh vi\u00ean tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i 'tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i', nghi l\u00e0 'tr\u01b0\u1edfng s\u1eed'. <a href=\"#return-footnote-341-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-16\"> 'T\u00e0n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ti\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 297, L\u01b0u T\u00f9y truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-341-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-17\"> Th\u00e1i h\u1eadu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u1ea5y ra nh\u1eefng b\u1ea3o v\u1eadt trong cung, ch\u1eef '\u0111\u1eb7c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u1eddi', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 9 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-341-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-18\"> \u0110\u00e0m Ng\u1ea1n Uy\u1ec3n nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u00e0m Ng\u1ea1n O\u1ea3n', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTh\u1eadp tri\u1ec1u c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 5 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 493, truy\u1ec7n Man Di s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-341-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-341-19\">Theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 463, truy\u1ec7n L\u01b0u T\u00f2ng \u0110\u1ee9c, \u00f4ng m\u1ea5t n\u0103m 24 tu\u1ed5i; khi cha l\u00e0 L\u01b0u M\u1ef9 m\u1ea5t, T\u00f2ng \u0110\u1ee9c m\u1edbi 14 tu\u1ed5i. C\u00f9ng quy\u1ec3n, truy\u1ec7n L\u01b0u M\u1ef9, L\u01b0u M\u1ef9 m\u1ea5t n\u0103m Thi\u00ean Hi th\u1ee9 5, \u0111\u1ebfn n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 9 khi T\u00f2ng \u0110\u1ee9c m\u1ea5t, v\u1eeba \u0111\u00fang 10 n\u0103m. Nghi ng\u1edd '42 tu\u1ed5i' l\u00e0 sai, n\u00ean s\u1eeda th\u00e0nh '24 tu\u1ed5i'. <a href=\"#return-footnote-341-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":11,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-341","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1442,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/341\/revisions\/1442"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/341\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=341"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=341"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}