{"id":365,"date":"2025-07-04T03:05:39","date_gmt":"2025-07-04T03:05:39","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=365"},"modified":"2025-12-01T15:15:11","modified_gmt":"2025-12-01T08:15:11","slug":"beta-quyen-122-nam-bao-nguyen-thu-nhat-mau-dan-1038","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-122-nam-bao-nguyen-thu-nhat-mau-dan-1038\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 122: N\u0102M B\u1ea2O NGUY\u00caN TH\u1ee8 NH\u1ea4T (M\u1eacU D\u1ea6N, 1038)","rendered":"QUY\u1ec2N 122: N\u0102M B\u1ea2O NGUY\u00caN TH\u1ee8 NH\u1ea4T (M\u1eacU D\u1ea6N, 1038)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 4 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean th\u1ee9 1 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, c\u1ea5m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean t\u1ee5c d\u00f9ng l\u1ea1i nh\u1eefng t\u00ean g\u1ecdi c\u0169 c\u1ee7a ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 vua Ch\u00e2n T\u00f4ng khi c\u00f2n l\u00e0 th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n m\u1ea5t.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, B\u00e1c V\u0103n l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n s\u1eafp ch\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y c\u1eeda L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7 n\u1eefa.\"<\/i> N\u00f3i xong kh\u00f3c, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. V\u00e0i ng\u00e0y sau, \u00f4ng c\u00f9ng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c 36 ng\u00e0y th\u00ec m\u1ea5t. Khi \u1ea5y, Vua \u0111ang d\u1ef1 y\u1ebfn \u1edf Kim Minh Tr\u00ec, v\u1ec1 cung th\u00ec nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u00e1o tang, v\u1ed9i v\u00e3 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang.\r\n\r\nB\u00e1c V\u0103n nh\u1edd vi\u1ec7c quan m\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f3 kh\u0103n, l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1 lu\u00f4n gi\u1eef th\u00e1i \u0111\u1ed9 khoan dung. \u00d4ng t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c con: <i>\"Ta su\u1ed1t \u0111\u1eddi x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u01b0u \u0111\u00e0y, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng \u00e2m th\u1ea7m ch\u1ecdn n\u01a1i \u0111\u1ea5t l\u00e0nh n\u01b0\u1edbc t\u1ed1t. C\u00e1c con h\u00e3y nh\u1edb l\u1ea5y.\"<\/i> Tuy nhi\u00ean, khi x\u1eed v\u1ee5 \u00e1n T\u00e0o Nhu\u1ebf, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n r\u1eb1ng B\u00e1c V\u0103n \u0111\u00e3 chi\u1ec1u theo \u00fd Trang Hi\u1ebfn, \u0111\u1ec3 La S\u00f9ng Hu\u00e2n g\u00e1n gh\u00e9p t\u1ed9i tr\u1ea1ng.\r\n\r\n[3] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd Tr\u01b0\u01a1ng \u00d4n Chi l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam. Tri ch\u00e2u B\u1ea1c Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n \u1ef7 th\u1ebf l\u00e0m \u0111i\u1ec1u phi ph\u00e1p, xi\u1ec1ng Tri huy\u1ec7n M\u00f4ng Th\u00e0nh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u00e2n t\u1ed1ng giam. \u00d4n Chi \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u tra, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i oan, ph\u00e1 xi\u1ec1ng th\u1ea3 Th\u00e2n, r\u1ed3i x\u1eed t\u1ed9i x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y h\u01a1n ch\u1ee5c t\u00ean l\u1ea1i gian \u00e1c. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00d4n Chi l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng.\r\n\r\n\u1ede Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u c\u00f3 con k\u00eanh n\u01b0\u1edbc xi\u1ebft th\u00f4ng ra bi\u1ec3n, b\u1ecdn gian th\u1eeba l\u00fac th\u1ee7y tri\u1ec1u ra v\u00e0o l\u00e0m c\u01b0\u1edbp. \u00d4n Chi cho l\u00e0m r\u00e0o ch\u1eafn n\u01b0\u1edbc. Ng\u01b0\u1eddi Di ph\u1ea1m t\u1ed9i, th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 x\u1eed, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng r\u1ea5t t\u00e0n b\u1ea1o, n\u00ean \u00f4n xin \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt H\u00e1n. \u00d4n Chi l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5t.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1. Vua ban \u0111\u1ea7u b\u1ea3o Trung th\u01b0 r\u1eb1ng khi L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7 khuy\u1ebft ch\u1ee9c th\u00ec d\u00f9ng T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ebfn khi V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n m\u1ea5t, Trung th\u01b0 ti\u1ebfn c\u1eed T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng, Vua n\u00f3i: <i>\"Quan l\u00e0 tr\u1ea1ng nguy\u00ean tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean d\u00f9ng tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> L\u1eddi gi\u00e8m pha \u0111\u00e3 c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi T\u01b0\u1eddng r\u1ea5t h\u1eadu, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn d\u00f9ng.\r\n\r\n[5] H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 Y\u1ebfn Th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba, sung ch\u1ee9c L\u00fd ki\u1ec3m s\u1ee9.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i B\u1ea3o B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt O\u00e1t[footnote]B\u1ea3o B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt O\u00e1t, nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gia Lu\u1eadt C\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 18 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], S\u00f9ng L\u1ed9c thi\u1ebfu khanh T\u1ea7n Gi\u00e1m \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, \u0111i\u1ec1u Tri B\u1ea1c Ch\u00e2u, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam Th\u00e0nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u00e0m Tri Tr\u1ea7n Ch\u00e2u.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu khuy\u00ean c\u00e1c s\u0129 t\u1eed trong thi\u00ean h\u1ea1 h\u00e3y ch\u0103m ch\u1ec9 tu d\u01b0\u1ee1ng, \u0111\u1eebng v\u00ec nhi\u1ec1u l\u1ea7n thi \u0111\u1ed7 m\u00e0 mong \u0111\u1ee3i \u00e2n hu\u1ec7.\r\n\r\n<em>(N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 5 th\u00e1ng 4 c\u0169ng c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.)<\/em>\r\n\r\n[9] Ban cho Th\u01b0 vi\u1ec7n Tung D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c H\u00e0 Nam ph\u1ee7 10 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u T\u00f4ng X\u00e1c, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban S\u1eed S\u00f9ng T\u00edn c\u00f9ng b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p tr\u00e0.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1 cho ch\u00e2u Nghi v\u00e0 ch\u00e2u Dung.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay thi c\u1eed nh\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra \u0111\u1ec1 ngo\u00e0i c\u00e1c kinh s\u00e1ch hi\u1ec7n h\u00e0nh \u1edf Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Th\u1ee5c.\r\n\r\n[13] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban cho Ti\u1ebfn s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Nh\u00e3 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. T\u00f4ng Nh\u00e3 \u0111\u00e3 tr\u01b0\u1ee3t, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ba kinh, chi\u1ebfu cho Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m th\u1eed v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, v\u1eabn ghi v\u00e0o b\u1ea3ng xu\u00e2n.\r\n\r\n<em>(Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Nh\u00e3 l\u00e0 ai, c\u1ea7n tra c\u1ee9u, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec b\u1ecf \u0111i. S\u00e1u con trai c\u1ee7a T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef \"T\u00f4ng\", nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ai t\u00ean T\u00f4ng Nh\u00e3. Ti\u00ean t\u1ed5 c\u1ee7a Ph\u00f2 m\u00e3 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n L\u1ec5 c\u1ea7n tra c\u1ee9u.)<\/em>\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft xu\u1ed1ng t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y, t\u1ed9i n\u1eb7ng th\u00ec th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y ra ngo\u00e0i 500 d\u1eb7m v\u00e0o lao th\u00e0nh, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec tha. Ba kinh v\u00e0 v\u00f9ng ph\u1ee5 c\u1eadn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1eed quan, c\u00e1c l\u1ed9 sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c x\u00e9t x\u1eed.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ghi ch\u00e9p con trai c\u1ee7a c\u1ef1u huy\u1ec7n \u00fay T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng L\u01b0u \u0110\u1ea1o T\u1ebf l\u00e0 S\u01a1 l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang, v\u00ec \u0110\u1ea1o T\u1ebf ra ngo\u00e0i b\u1eaft gi\u1eb7c, qua s\u00f4ng H\u00e1n b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa thi d\u01b0\u1edbi 17 tu\u1ed5i, l\u1ec7nh ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i tuy\u1ec3n.\r\n\r\n[17] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, ph\u00e1n di\u00eam thi\u1ebft c\u00e2u vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n, cha l\u00e0 Tham tri T\u00f4 Ch\u00e2u v\u1ec1 h\u01b0u. Thanh Th\u1ea7n xin ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9. L\u00fac \u0111\u00f3, \u1edf v\u00f9ng Th\u00e1i H\u1ed3 c\u00f3 ru\u1ed9ng d\u00e2n, h\u00e0o c\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm gi\u1eef th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n, n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00e2n kh\u00f4ng d\u00e1m ki\u1ec7n. Thanh Th\u1ea7n d\u00e2ng l\u1eddi xin \u0111\u00e0o s\u00f4ng B\u00e0n Long H\u1ed1i v\u00e0 c\u1ea3ng H\u1ed7 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc ra bi\u1ec3n, d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, H\u1eefu ty gi\u00e1n H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8 c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng, k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i 'ti\u00eau kim' (ND - ti\u00eau h\u1ee7y kim lo\u1ea1i: d\u00f9ng v\u00e0ng b\u1ea1c, t\u00e0i s\u1ea3n qu\u00fd gi\u00e1 \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u00e1c, trang s\u1ee9c) th\u00ec x\u1eed tr\u1ea3m. G\u1ea7n \u0111\u00e2y h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea3nh c\u00e1o, nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ecb b\u1eaft n\u00ean theo chi\u1ebfu m\u00e0 x\u1eed. Nh\u01b0ng Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i ch\u1ec9 ph\u1ea1t \u0111i \u0111\u00e0y 3 n\u0103m, e r\u1eb1ng l\u00e0m h\u1ecfng ph\u00e1p lu\u1eadt tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho s\u1ef1 xa x\u1ec9 v\u01b0\u1ee3t ph\u1eadn, xin h\u00e3y d\u00f9ng l\u1ea1i chi\u1ebfu c\u0169 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, H\u00ecnh b\u1ed9 c\u00f9ng Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[19] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Tri th\u1ea9m quan vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 Mai Tu\u00e2n l\u00e0m Tri th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Phan Nh\u01b0\u1ee3c Xung xin l\u00e0m B\u1ea1ch Ba ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00e1n quan, Tu\u00e2n gi\u1eadn v\u00ec h\u1eafn c\u1ee9 xin m\u00e3i, b\u00e8n m\u1eafng nhi\u1ebfc, Nh\u01b0\u1ee3c Xung c\u0169ng n\u00f3i l\u1eddi b\u1ea5t k\u00ednh, Tu\u00e2n li\u1ec1n t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean. B\u00e8n gi\u00e1ng Nh\u01b0\u1ee3c Xung xu\u1ed1ng l\u00e0m ch\u1ee9c nh\u1ecf, c\u00f2n Tu\u00e2n c\u0169ng b\u1ecb thay th\u1ebf.\r\n\r\n[20] T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Khang Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u C\u00e1t Ho\u00e0i M\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i l\u1ea1i sai tr\u1edf v\u1ec1 H\u00f9ng Ch\u00e2u, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u1ee5 ch\u1ee9c Lai Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. H\u1eefu ty gi\u00e1n H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"Ho\u00e0i M\u1eabn trong h\u00e0ng v\u00f5 th\u1ea7n, tuy c\u00f3 ch\u00fat t\u00e0i c\u00e1n, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng l\u1eadp c\u00f4ng lao g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Danh kh\u00ed tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u00e2n tr\u1ecdng. N\u1ebfu b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ebd l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch. Mong \u0111\u1eb7c c\u00e1ch thu h\u1ed3i, \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ed7i th\u01b0\u1edfng b\u1eeba b\u00e3i.\"<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Tam ty ki\u1ec3m ph\u00e1p quan T\u00f4n Kh\u00e1ng xin r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh s\u1ef1 c\u00f3 nghi v\u1ea5n \u1edf Tam ty, theo l\u1ec7 nh\u01b0 Khai Phong ph\u1ee7, cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Kh\u00e1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Y.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 c\u1eed \u0111\u1ed3ng t\u1eed \u0111\u1ecdc thu\u1ed9c s\u00e1ch.\r\n\r\n<em>(Xem th\u00e1ng 9 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3.)<\/em>\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, ch\u00e2u Ki\u1ebfn b\u00e1o r\u1eb1ng t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng t\u01b0 m\u01b0a li\u00ean t\u1ee5c, n\u01b0\u1edbc su\u1ed1i d\u00e2ng cao tr\u00e0n v\u00e0o th\u00e0nh ch\u00e2u, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a d\u00e2n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau[footnote]Ban ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau, b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Ban ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau'.[\/footnote], v\u00e0 lo vi\u1ec7c ch\u00f4n c\u1ea5t, t\u1ebf l\u1ec5 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e2n nh\u00e2n.\r\n\r\n[24] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1ea5t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn n\u00f4ng nghi\u1ec7p, lu\u00f4n lo l\u1eafng v\u1ec1 thi\u00ean tai l\u0169 l\u1ee5t v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1 m\u1ed7i tu\u1ea7n ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh m\u01b0a tuy\u1ebft, v\u00e0 l\u1ec7nh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, quy\u1ec1n Tri Ty thi\u00ean thi\u1ebfu gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng Duy \u0110\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"N\u0103m t\u1edbi l\u00e0 n\u0103m K\u1ef7 M\u00e3o, th\u00e1ng ch\u1ea1p nhu\u1eadn, th\u00ec ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Canh Th\u00ecn s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c. Xin d\u1eddi th\u00e1ng nhu\u1eadn sang n\u0103m Canh Th\u00ecn, \u0111\u1ec3 nh\u1eadt th\u1ef1c x\u1ea3y ra v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng gi\u00eang.\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Th\u00e1ng nhu\u1eadn l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh th\u1eddi ti\u1ebft v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 vi\u1ec7c d\u00e2n, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/i> Kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh trong \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 4, Ty thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m t\u1edbi s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a ba tri\u1ec1u, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ki\u00eang k\u1ef5. Xin d\u1eddi th\u00e1ng nhu\u1eadn \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111i\u1ec1m x\u1ea5u.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u0169ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i, b\u00e8n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u00ecnh L\u00e2m t\u00e2u: <i>\"M\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 ch\u1ee7 c\u1ee7a c\u00e1c d\u01b0\u01a1ng, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng. Nay c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do \u0111\u1ea1o c\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t m\u00e0 g\u00e2y ra. Ch\u1ec9 c\u00f3 tu \u0111\u1ee9c, s\u1eeda ch\u00ednh tr\u1ecb m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Khanh n\u00f3i r\u1ea5t \u0111\u00fang, Tr\u1eabm c\u0169ng ngh\u0129 nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i thi\u00ean bi\u1ebfn.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf s\u1ee3 thi\u00ean bi\u1ebfn, kh\u00f4ng b\u1ecb nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ee7a thu\u1eadt s\u0129 l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c.)<\/i>\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c khoa thi Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, N\u0103ng tr\u1ef1c ng\u00f4n c\u1ef1c gi\u00e1n, B\u00e1c th\u00f4ng ph\u1ea7n \u0111i\u1ec3n, Minh \u01b0 gi\u00e1o h\u00f3a, T\u00e0i th\u1ee9c ki\u00eam m\u1eadu, Minh \u01b0 th\u1ec3 d\u1ee5ng v\u00e0 M\u1eadu t\u00e0i d\u1ecb \u0111\u1eb3ng, b\u1ed1n khoa n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f9ng thi chung m\u1ed9t \u0111\u1ec1 s\u00e1ch. C\u00f2n c\u00e1c khoa T\u01b0\u1eddng minh l\u1ea1i l\u00fd, Kh\u1ea3 s\u1eed t\u00f2ng ch\u00ednh, \u0110\u1ed9ng th\u1ee9c thao l\u01b0\u1ee3c, V\u1eadn tr\u00f9 quy\u1ebft th\u1eafng, Qu\u00e2n m\u01b0u ho\u00e0nh vi\u1ec5n, T\u00e0i nhi\u1ec7m bi\u00ean k\u00fd, ba khoa n\u00e0y, m\u1ed7i khoa c\u00f3 \u0111\u1ec1 s\u00e1ch ri\u00eang.\r\n\r\n[27] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Tr\u01b0\u01a1ng Quan \u1edf s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh tr\u00e0 ph\u00e1p xin cho \u0111\u01b0a ti\u1ec1n v\u00e0o kinh s\u01b0 \u0111\u1ec3 b\u00e1n tr\u00e0 \u1edf b\u1ed1n s\u1edf v\u1ee5 v\u00e0 m\u01b0\u1eddi ba tr\u01b0\u1eddng t\u1ea1i Ch\u00e2n Ch\u00e2u. Gi\u00e1 tr\u1ecb m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, l\u1ea1i x\u00e9t theo s\u1ed1 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 ba gi\u1ea3m \u0111i, c\u00f2n s\u00e1u v\u1ea1n b\u1ea3y ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a ti\u1ec1n v\u00e0o H\u00e0 B\u1eafc mu\u1ed1n b\u00e1n tr\u00e0 l\u1ea1i gi\u1ea3m th\u00eam m\u1ed9t ngh\u00ecn, v\u00e0 chi\u1ebfu l\u1ea1i gi\u1ea3m th\u00eam hai ngh\u00ecn. Do \u0111\u00f3, ti\u1ec1n \u0111\u01b0a v\u00e0o kinh s\u01b0 ch\u1ec9 c\u00f2n s\u00e1u v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng, \u0111\u01b0a v\u00e0o H\u00e0 B\u1eafc c\u00f2n s\u00e1u v\u1ea1n b\u1ed1n ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng m\u00e0 th\u00f4i.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u0111\u1ebfn ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ebf \u1edf Nam Giao, c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng nh\u01b0 xe c\u1ed9, y ph\u1ee5c, v.v., l\u1ec7nh cho Tam ty ph\u1ea3i theo l\u1ed1i gi\u1ea3n \u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n th\u1ed5 d\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf An H\u00f3a Ch\u00e2u.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edbi c\u00e1c T\u1eed Vi \u1edf vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n, Vua th\u00e2n ch\u1eef vi\u1ebft b\u1ea3ng hi\u1ec7u.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban n\u0103m kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng h\u1ecdc cho ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 B\u1ea3o Nguy\u00ean Th\u1ec3 Thi\u00ean Ph\u00e1p \u0110\u1ea1o Kh\u00e2m V\u0103n Th\u00f4ng V\u0169 Th\u00e1nh Th\u1ea7n Anh Du\u1ec7 Hi\u1ebfu \u0110\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. Qu\u1ea7n th\u1ea7n n\u0103m l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, Vua b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u01b0\u1eddng M\u1ee5c T\u00f4ng n\u00f3i: '\u00c9p ta nh\u1eadn m\u1ef9 hi\u1ec7u, kh\u00f4ng b\u1eb1ng khi\u1ebfn ta l\u00e0m v\u1ecb Vua c\u00f3 \u0111\u1ea1o; th\u00eam cho ta h\u01b0 danh, kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u1eb7t ta v\u00e0o ch\u1ed7 kh\u00f4ng l\u1ed7i l\u1ea7m.' Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng y\u00eau th\u00edch l\u1eddi n\u00e0y, c\u00e1c khanh c\u0169ng n\u00ean hi\u1ec3u \u00fd \u1ea5y.\"<\/i> S\u0129 T\u1ed1n kh\u1ea9n kho\u1ea3n xin m\u00e3i, Vua b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u1ecf hai ch\u1eef <i>\"Anh Du\u1ec7\"<\/i>, c\u00f2n l\u1ea1i theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u.\r\n\r\n<i>(H\u00f9ng Kh\u1eafc trong \u300aC\u1eedu Tri\u1ec1u Th\u00f4ng L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p: Vua d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a M\u1ee5c T\u00f4ng \u0111\u1ec3 r\u0103n S\u0129 T\u1ed1n, th\u1eadt l\u00e0 c\u00f3 \u00fd s\u00e2u xa.)<\/i>\r\n\r\n[33] H\u1eefu ty gi\u00e1n H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00e2ng chi\u1ebfu xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i chu\u00f4ng nh\u1ea1c, t\u1eebng xem qua \u300aC\u1ea3nh H\u1eefu Qu\u1ea3ng L\u1ea1c K\u00fd\u300b[footnote]Ch\u1eef 'qu\u1ea3ng' trong 'C\u1ea3nh H\u1eefu Qu\u1ea3ng L\u1ea1c K\u00fd' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b L\u1ea1c 2-19, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 h\u1ea1, \u300aTh\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n C\u00e1ch L\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 19, \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ngh\u1ecb L\u1ea1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], th\u1ea5y nh\u1ea1c do L\u00fd Chi\u1ebfu ch\u1ebf t\u1ea1o kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi c\u1ed5 ph\u00e1p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1eb7t ra, t\u1ea1o th\u00e0nh lu\u1eadt \u0111\u1ed9 ri\u00eang, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang[footnote]Ch\u1eef 'd\u0129' trong 'th\u1ee9c gi\u1ea3 c\u1eedu d\u0129 vi phi' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'd\u0129', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Nay s\u1eafp th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 Nam Giao, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng nh\u1ea1c tr\u00e1i v\u1edbi c\u1ed5 ph\u00e1p \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u00f4ng mi\u1ebfu. Tr\u1ed9m nghe nh\u1ea1c c\u0169 c\u1ee7a Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng hi\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n, xin d\u00f9ng l\u1ea1i trong \u0111\u1ea1i l\u1ec5 t\u1ebf Giao.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Y\u1ebfn Th\u00f9 c\u00f9ng hai ch\u1ebf xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\nTh\u1ee5 v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"Nh\u1ea1c m\u1edbi c\u1ee7a L\u00fd Chi\u1ebfu so v\u1edbi nh\u1ea1c c\u0169 th\u1ea5p h\u01a1n ba lu\u1eadt. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. Xin theo l\u1eddi H\u00e0n K\u1ef3, trong t\u1ebf l\u1ec5 Giao Mi\u1ebfu d\u00f9ng l\u1ea1i nh\u1ea1c c\u0169 do H\u00f2a Hi\u1ec7n \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Nh\u1eefng chu\u00f4ng kh\u00e1nh c\u0169 ch\u01b0a qua L\u00fd Chi\u1ebfu m\u00e0i d\u0169a[footnote]Ch\u1eef 'chi\u1ebfu' trong 'c\u1ef1u l\u1ea1c chung kh\u00e1nh b\u1ea5t kinh chi\u1ebfu tuy\u00ean ma gi\u1ea3' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b L\u1ea1c 2-20, \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ngh\u1ecb L\u1ea1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], v\u1eabn c\u00f2n ba huy\u1ec7n k\u1ef3 v\u00e0 b\u1ea3y c\u1ee5[footnote]C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft: 'hi\u1ec7n c\u00f2n d\u01b0 b\u1ea3y gi\u00e1.' \u300aTh\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n C\u00e1ch L\u1ec5\u300b th\u00ec vi\u1ebft: 'c\u00f2n ba li\u1ec7u, d\u01b0 b\u1ea3y gi\u00e1.'[\/footnote], c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ea1i trong t\u1ebf l\u1ec5 Giao Mi\u1ebfu v\u00e0 \u0111i\u1ec7n \u0111\u00ecnh.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho nh\u1ea1c c\u0169 c\u1ee7a Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, nh\u1ea1c do L\u00fd Chi\u1ebfu ch\u1ebf t\u1ea1o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 5, T\u1ed1ng Th\u1ee5 v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh ngh\u1ecb v\u00e0o th\u00e1ng 7, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed, li\u00ean k\u1ebft vi\u1ebft l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[34] \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ng\u1ee5y Trang t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y th\u00fac gi\u1ee5c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o tr\u1edf v\u1ec1, sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, b\u00e8n xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan \u1edf c\u01a1 quan trung \u01b0\u01a1ng. H\u1eefu ty gi\u00e1n H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"Trang l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 nh\u1edd V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y ti\u1ebfn c\u1eed m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan \u1edf huy\u1ec7n l\u1edbn, m\u00e0 Tam ty l\u1ea1i v\u00ec n\u1ecbnh h\u00f3t m\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed, sai \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y. Ng\u00e0y t\u1eeb bi\u1ec7t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o tam ph\u1ea9m, nay l\u1ea1i d\u00e1m xin x\u1ecf, xin tr\u1ecb t\u1ed9i h\u1eafn.\"<\/i> Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, gi\u00e1ng Trang l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ra \u0111\u1ec1 thi cho c\u00e1c hi\u1ec1n t\u00e0i l\u00e0 Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh n\u0103ng tr\u1ef1c ng\u00f4n c\u1ef1c gi\u00e1n Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, v\u00e0 M\u1eadu t\u00e0i d\u1ecb \u0111\u1eb3ng Thi\u1ec7u Kh\u00e1ng. Hu\u1ed1ng \u0111\u1ed7 v\u00e0o h\u1ea1ng t\u01b0, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u1ed7 h\u1ea1ng t\u01b0 th\u1ee9. Kh\u00e1ng v\u00ec c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 h\u00f4n nh\u00e2n v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n n\u00ean b\u1ecb lo\u1ea1i. Hu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Th\u00f4ng ph\u00e1n Giang Ninh ph\u1ee7 v\u00e0 M\u1ee5c ch\u00e2u.\r\n\r\nHu\u1ed1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00edn \u0110\u00f4; Kh\u00e1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110an D\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng b\u00e0i thi c\u1ee7a Kh\u00e1ng \u00edt ch\u1eef, kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n, nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Kh\u00e1ng. V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea trong b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Kh\u00e1ng c\u0169ng ch\u00e9p: Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam ti\u1ebfn c\u1eed Kh\u00e1ng \u1ee9ng thi khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 14 ng\u01b0\u1eddi \u00e1o v\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u, \u0111\u1ec1u thi \u1edf B\u00ed c\u00e1c, ch\u1ec9 c\u00f3 Kh\u00e1ng \u0111\u1ed7. \u0110\u1ebfn khi thi \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ebfn Khang qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 k\u1ebb mu\u1ed1n h\u1ea1i T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, b\u00e8n gi\u00e8m pha r\u1eb1ng Kh\u00e1ng c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 h\u00f4n nh\u00e2n v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, n\u00ean Kh\u00e1ng b\u1ecb lo\u1ea1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u00ec sao. Th\u1ef1c ra Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u1ea5y v\u1ee3 h\u1ecd Ph\u00f9ng, con trai l\u1ea5y v\u1ee3 h\u1ecd Thi\u1ec7u, Thi\u1ec7u v\u00f4 t\u00ecnh c\u00f9ng h\u1ecd v\u1edbi Kh\u00e1ng. S\u0129 T\u1ed1n kh\u00f4ng bi\u1ec7n b\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c, Kh\u00e1ng c\u0169ng im l\u1eb7ng ra \u0111i.)<\/i>\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, thi v\u00f5 c\u1eed nh\u00e2n.\r\n\r\n[37] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, thi v\u00f5 c\u1eed nh\u00e2n v\u1ec1 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u0111\u1eb7t l\u1ea1i ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, l\u1ea5y Binh b\u1ed9 lang trung Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n D\u01b0\u01a1ng Nh\u1eadt Nghi\u00eam v\u00e0 \u0110\u1ed9 chi lang trung D\u01b0\u01a1ng C\u00e1o l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0110o\u00e0n Thi\u1ebfu Li\u00ean t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea7n l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, n\u00ean s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o cung n\u1ea1p \u0111\u1ec1u ho\u00e0n th\u00e0nh. Nh\u01b0ng c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u l\u00e0m theo \u00fd m\u00ecnh, kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, e r\u1eb1ng l\u00e2u ng\u00e0y s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i k\u1ebf.\"<\/i> Vua nghe theo l\u1eddi Thi\u1ebfu Li\u00ean, l\u1ea1i sai Nh\u1eadt Nghi\u00eam v\u00e0 C\u00e1o \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf T\u1ed5, \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c, xin t\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c tu\u1ea7n tra trong b\u1ed9 ph\u1eadn m\u00ecnh, n\u1ebfu d\u00e2n c\u00f3 k\u00eau oan th\u00ec cho ph\u00e9p th\u1ee5 l\u00fd. Chi\u1ebfu cho ph\u00e9p nh\u1eadn \u0111\u01a1n t\u1eeb, g\u1eedi chuy\u1ec3n v\u1eadn ty thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n, tri ch\u1ebf c\u00e1o, ph\u00e1n H\u00ecnh b\u1ed9; B\u00e0nh Th\u1eeba, t\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n. L\u1ea1i chi\u1ebfu t\u1eeb nay th\u01b0\u1eddng sai m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n m\u1ed9t v\u1ea1n, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n c\u1ea5p ti\u1ec1n tr\u00e0 n\u0103m ngh\u00ecn.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh, c\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, tri ch\u1ebf c\u00e1o, l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n sang Khi\u1ebft \u0110an; Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 V\u0169, l\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9, l\u00e0m ph\u00f3. H\u00e0n K\u1ef3, h\u1eefu ty gi\u00e1n, tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n; Cao K\u1ebf Tung, t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, l\u00e0m ph\u00f3.\r\n\r\nH\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"K\u1ebf Tung tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m tri ch\u00e2u Ho\u00e0n, v\u00ec qu\u00e2n s\u0129 nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u0169i t\u00ean th\u1ea5t l\u1ea1c, k\u00e8m theo v\u0103n th\u01b0 n\u1eb7c danh, n\u00f3i K\u1ebf Tung s\u1ebd l\u00e0m ph\u1ea3n, K\u1ebf Tung trong l\u00f2ng b\u1ea5t an, xin v\u1ec1 tri\u1ec1u[footnote]'xin' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'h\u1ea5t', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 10 Gia truy\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Th\u1ea7n x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 hai \u0111i\u1ec1u gi\u1ea3 d\u1ed1i, m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u m\u00ea ho\u1eb7c. K\u1ebf Tung l\u00e2u n\u0103m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, n\u1ed5i ti\u1ebfng d\u0169ng c\u1ea3m, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y gh\u00e9t, b\u00e0y k\u1ebf ph\u1ea3n gi\u00e1n \u0111\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf. N\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec do cai qu\u1ea3n nghi\u00eam kh\u1eafc, b\u1ecb qu\u00e2n l\u00ednh bi\u00ean ph\u00f2ng d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ebf h\u00e3m h\u1ea1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 hai \u0111i\u1ec1u gi\u1ea3 d\u1ed1i c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e9t.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, n\u1ebfu K\u1ebf Tung ph\u1ea3n ngh\u0129a \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, Nguy\u00ean H\u1ea1o \u1eaft s\u1ebd b\u00ed m\u1eadt ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1eafn. N\u1ebfu Nguy\u00ean H\u1ea1o trung th\u00e0nh v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec n\u00ean b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng m\u0169i t\u00ean th\u1ea5t l\u1ea1c \u0111\u1ec3 t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c l\u00e0m ph\u1ea3n? \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u m\u00ea ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ec7n b\u1ea1ch. Th\u1ea7n ngu cho r\u1eb1ng n\u00ean v\u1ed9i sai K\u1ebf Tung tr\u1edf l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f2n v\u0103n th\u01b0 n\u1eb7c danh t\u1ed1 c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u0169ng xin x\u1eed t\u1ed9i theo lu\u1eadt. B\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n m\u01b0u k\u1ebf ph\u1ea3n gi\u00e1n c\u1ee7a gi\u1eb7c x\u1ea3o quy\u1ec7t, b\u00ean trong \u0111\u1ec3 ph\u00e1 tan k\u1ebf h\u00e3m h\u1ea1i c\u1ee7a qu\u00e2n l\u00ednh l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng[footnote]'l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng' trong \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111o\u1ea1', \u300aAn D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp\u300b Gia truy\u1ec1n quy\u1ec3n 1 c\u0169ng gi\u1ed1ng[\/footnote], sau n\u1eefa \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a K\u1ebf Tung. Khi\u1ebfn c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi nghe tin, ai ch\u1eb3ng k\u00ednh s\u1ee3 s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c gi\u1eef l\u00f2ng trung ngh\u0129a.\"<\/i>\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Cao K\u1ebf Tung l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ho\u00e0n Ch\u00e2u, c\u1eed T\u00e2y Nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng \u00cdch thay l\u00e0m s\u1ee9 sang Khi\u1ebft \u0110an.\r\n\r\nT\u00f2ng \u00cdch l\u00e0 con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung.\r\n\r\n[43] Tr\u1ea5n Qu\u1ed1c qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac b\u1ecb b\u1ec7nh, d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c, vi\u1ec7n d\u1eabn chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a Vi T\u1ef1 L\u1eadp \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban hi\u1ec7u s\u01a1n l\u00e2m[footnote]Ch\u1eef 'l\u00e2m' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'vi\u1ec7n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 464 truy\u1ec7n L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote]. Vua kh\u00f4ng cho, th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u0103m, ban 5.000 l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim, \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, Vua l\u1ea1i \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, ng\u1eebng tri\u1ec1u hai ng\u00e0y, truy t\u1eb7ng Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y l\u00e0 H\u00f2a V\u0103n.\r\n\r\nTu\u00e2n H\u00fac h\u1ecdc r\u1ed9ng, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n qu\u00fd tr\u1ecdng \u00f4ng. \u00d4ng t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch, n\u00ean c\u00f3 b\u1ed5n ph\u1eadn gi\u00fap \u0111\u1ee1.\r\n\r\nCu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, \u00f4ng t\u1eebng t\u00e2u vi\u1ec7c \u1edf trong \u0111i\u1ec7n, Vua \u0111\u1ee9ng d\u1eady thay \u00e1o, Trang Hi\u1ebfn th\u00e1i h\u1eadu b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu lui ra, h\u1ecfi g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u00ean ngo\u00e0i c\u00f3 l\u1eddi g\u00ec, Tu\u00e2n H\u00fac \u1eadm \u1eeb. Th\u00e1i h\u1eadu g\u1eb7ng h\u1ecfi, Tu\u00e2n H\u00fac n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n kh\u00f4ng nghe g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 nghe ng\u01b0\u1eddi ta b\u00e0n r\u1eb1ng thi\u00ean t\u1eed \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, th\u00e1i h\u1eadu n\u00ean tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n.\"<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>\"Ta kh\u00f4ng luy\u1ebfn ti\u1ebfc quy\u1ec1n h\u00e0nh, nh\u01b0ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f2n tr\u1ebb, n\u1ed9i th\u1ecb nhi\u1ec1u, s\u1ee3 ch\u01b0a ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\n\u00d4ng t\u1eebng d\u00e2ng ba thuy\u1ebft n\u0103m vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 b\u00e0n v\u1ec1 tri\u1ec1u ch\u00ednh. Khi th\u00e1i h\u1eadu b\u0103ng, \u00f4ng b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 T\u1ea5n qu\u1ed1c phu nh\u00e2n L\u00e2m th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y hay can d\u1ef1 qu\u1ed1c s\u1ef1, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u ch\u00e1n gh\u00e9t, n\u00ean \u0111\u01b0a b\u00e0 \u0111\u1ebfn \u1edf bi\u1ec7t vi\u1ec7n, h\u1ea1n ch\u1ebf vi\u1ec7c v\u00e0o g\u1eb7p, \u0111\u1ec3 th\u1ecfa l\u00f2ng d\u00e2n. Tu\u00e2n H\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c ban nh\u00e0 v\u00e0 v\u01b0\u1eddn ao, \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t kinh th\u00e0nh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00f4ng k\u1ebft giao \u0111\u1ec1u l\u00e0 danh s\u0129 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi.\r\n\r\n\u00d4ng theo D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c h\u1ecdc l\u00e0m v\u0103n, khi \u1ee8c m\u1ea5t, \u00f4ng m\u1eb7c tang ph\u1ee5c. Khi l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u, \u00f4ng \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng m\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u1edf n\u00fai C\u1ee5 T\u1ef3, kh\u00f3c l\u00f3c r\u1ed3i v\u1ec1.\r\n\r\n\u00d4ng c\u0169ng th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi L\u01b0u Qu\u00e2n, khi Qu\u00e2n m\u1ea5t, \u00f4ng chu c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh. \u00d4ng r\u1ea5t th\u00f4ng hi\u1ec3u Ph\u1eadt h\u1ecdc, l\u00fac s\u1eafp m\u1ea5t, c\u00f9ng nh\u00e0 s\u01b0 S\u1edf Vi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p b\u1eb1ng k\u1ec7 t\u1ee5ng, d\u1eb7n d\u00f2 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 v\u00e0ng ng\u1ecdc trong quan t\u00e0i.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111i\u1ec7n th\u1ecb mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i sang v\u0103n ch\u1ee9c th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 ba \u0111\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m v\u0103n ch\u1ee9c m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c, k\u1ebb n\u00e0o gian l\u1eadn s\u1ebd b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 mi\u1ec5n, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh c\u0169ng b\u1ecb x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, H\u1eefu K\u1ef3 K\u1ef5 s\u1ee9, Qu\u00fd Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh H\u00f2a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4 tri, L\u1ec5 t\u00e2n Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o T\u00edn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m L\u1ea1c Uy\u1ec3n Ph\u00f3 s\u1ee9. V\u0129nh H\u00f2a v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o nghi tr\u01b0\u1ee3ng cho l\u1ec5 Nam Giao, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[47] L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn n\u1ebfu t\u1eebng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ho\u1eb7c b\u1ea3n ch\u00e2u x\u00e9t th\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 li\u00eam ch\u00ednh, th\u00ec khi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, s\u1ebd xem x\u00e9t gi\u00e1ng b\u1eadc. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[48] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, xu\u1ea5t kho\u1ea3ng m\u1ed9t tri\u1ec7u t\u1ea5m g\u1ea5m v\u00f3c t\u1eeb N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, giao cho Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n s\u1ef1.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n Ki\u1ec3m th\u1ea3o, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng \u0110\u1ea1o b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Gi\u1ea3ng th\u01b0 \u1edf M\u1ee5c Th\u00e2n tr\u1ea1ch v\u00e0 \u0110\u1ed3ng tri Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n, v\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng tham d\u1ef1 vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 trong l\u1ec5 M\u1ea1nh Thu t\u1ebf Th\u00e1i Mi\u1ebfu v\u00e0 l\u1ec5 T\u1ecbch Nguy\u1ec7t. T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u1eebng nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ea5u s\u1ef1, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng \u0111\u00e3 l\u00e0m quan \u1edf V\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, ban cho \u00e1o m\u0169. Ng\u1ef1 s\u1eed h\u1eb7c t\u1ea5u, vi\u1ec7c b\u1ecb b\u1ecf qua kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd.\r\n\r\n<i>(T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b v\u00e0 \u300aK\u00fd s\u1ef1\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Gi\u1ea3ng th\u01b0 \u1edf M\u1ee5c Th\u00e2n tr\u1ea1ch v\u00e0 ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng tri. \u0110\u00e0i quan h\u1eb7c t\u1ea5u, vi\u1ec7c b\u1ecb b\u1ecf qua kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u00e0n K\u1ef3 Gi\u00e1n c\u1ea3o\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[50] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Nh\u1eadm Trung S\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng, ch\u00e2u c\u00f3 \u1ea5n Th\u1ecb b\u1ea1c s\u1ee9, nh\u01b0ng Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n, S\u1ee9 th\u1ea7n k\u1ebft h\u00e0m[footnote]m\u00e0 Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n, S\u1ee9 th\u1ea7n k\u1ebft h\u00e0m, ch\u1eef 'k\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u1ea5p', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Th\u1ecb b\u1ea1c ty. Ng\u00e0y Canh T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c Tri ch\u00e2u c\u00f3 ch\u1ee9c Thi\u1ebfu khanh gi\u00e1m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m Th\u1ecb b\u1ea1c s\u1ee9. Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u1ecb b\u1ea1c s\u1ee9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Trung S\u01b0.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, \u00cdch L\u1ee3i Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty t\u00e2u r\u1eb1ng, Tri B\u1ea3o Ch\u00e2u \u0110\u1ed5ng K\u1ebf Thi\u00ean m\u1ea5t, th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c xin cho con trai \u00f4ng l\u00e0 Nguy\u00ean Tr\u1ecdng thay l\u00e0m Tri B\u1ea3o Ch\u00e2u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1 trong vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e0nh k\u00ednh, s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 t\u1ed9i.\r\n\r\n[53] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb c\u01b0\u1edbp b\u1eaft tr\u00f3i ng\u01b0\u1eddi n\u00e9m xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 may m\u1eafn kh\u00f4ng ch\u1ebft, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed nh\u01b0 t\u1ed9i \u0111\u00e3 g\u00e2y th\u01b0\u01a1ng t\u00edch.\r\n\r\n[54] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh \u1edf hai ch\u00e2u Nghi, Dung tham gia \u0111\u00e1nh d\u1eb9p man t\u1ed9c.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng, Tri\u1ec7u S\u01a1n Ng\u1ed9 sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Kim Minh, h\u1eb9n v\u1edbi \u0110\u00f4 gi\u00e1m L\u00fd S\u0129 B\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u00e3 l\u1ec7nh t\u1eeb ch\u1ed1i. Chi\u1ebfu cho ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean, L\u00e2n Ph\u1ee7, v.v. \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn canh ph\u00f2ng, n\u1ebfu S\u01a1n Ng\u1ed9 l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn, ch\u1ec9 b\u1ea3o S\u0129 B\u00e2n d\u00f9ng \u00fd m\u00ecnh t\u1eeb ch\u1ed1i, c\u1ed1t sao gi\u1eef y\u00ean bi\u00ean ph\u00f2ng.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c t\u1ed9c, l\u1ea5y m\u00e1u c\u00e1nh tay h\u00f2a v\u1edbi r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u1eb7t v\u00e0o s\u1ecd ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng u\u1ed1ng, h\u1eb9n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0111\u00e1nh Phu Di\u00ean, mu\u1ed1n t\u1eeb ba \u0111\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u0129nh, T\u1eafc M\u00f4n, X\u00edch Th\u00e0nh c\u00f9ng ti\u1ebfn v\u00e0o. C\u00f3 th\u1ee7 l\u0129nh n\u00e0o can ng\u0103n, li\u1ec1n gi\u1ebft ngay.\r\n\r\nS\u01a1n Ng\u1ed9 l\u00e0 ch\u00fa c\u1ee7a Nguy\u00ean H\u1ea1o, nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean Nguy\u00ean H\u1ea1o nh\u01b0ng kh\u00f4ng nghe. S\u01a1n Ng\u1ed9 s\u1ee3 b\u1ecb gi\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean sai ng\u01b0\u1eddi mang chi\u1ebfu gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn S\u0129 B\u00e2n, mu\u1ed1n t\u1ef1 \u0111em qu\u00e2n ch\u1eb7n b\u1ebfn ph\u00eda nam s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0[footnote]Mu\u1ed1n t\u1ef1 \u0111em qu\u00e2n ch\u1eb7n b\u1ebfn ph\u00eda nam s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 'Ch\u1eb7n', \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 7 n\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh Nguy\u00ean H\u1ea1o qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi ch\u00e9p l\u00e0 'C\u1eaft'.[\/footnote], ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng b\u1ed9 l\u1ea1c quy thu\u1ed9c, r\u1ed3i \u0111em v\u1ee3 v\u00e0o D\u00e3 L\u1ee3i La, con l\u00e0 A Ng\u1ed9 c\u00f9ng th\u00e2n thu\u1ed9c ba m\u01b0\u01a1i hai ng\u01b0\u1eddi, mang theo ch\u00e2u b\u00e1u, ng\u1ef1a qu\u00fd \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.\r\n\r\nTh\u00e1ng n\u00e0y, ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0111\u1ebfn qu\u00e2n B\u1ea3o An. Tri qu\u00e2n B\u1ea3o An Chu Nh\u01b0\u1ee3c C\u00e1t b\u00e1o cho Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn bi\u1ebft, Khuy\u1ebfn c\u00f9ng Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00fd V\u1ecb do d\u1ef1 kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, S\u01a1n Ng\u1ed9 \u0111\u00e3 g\u1eedi ch\u00e2u b\u00e1u cho S\u0129 B\u00e2n tr\u1ecb gi\u00e1 h\u00e0ng v\u1ea1n, Khuy\u1ebfn tra h\u1ecfi S\u0129 B\u00e2n, S\u0129 B\u00e2n tham c\u1ee7a, tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3, l\u1ea1i n\u00f3i ch\u01b0a t\u1eebng chi\u00eau d\u1ee5 h\u1ecd. Khuy\u1ebfn, V\u1ecb c\u0169ng cho r\u1eb1ng t\u1eeb khi \u0110\u1ee9c Minh n\u1ed9p c\u1ed1ng \u0111\u00e3 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng gi\u1eef l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o quy thu\u1ed9c, c\u00f9ng b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, l\u1ea1i ra l\u1ec7nh d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Do \u0111\u00f3 t\u00e2u l\u00ean, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu n\u00e0y. Khuy\u1ebfn, V\u1ecb li\u1ec1n sai S\u01a1n Ng\u1ed9 v\u1ec1, S\u01a1n Ng\u1ed9 kh\u00f4ng ch\u1ecbu, b\u00e8n l\u1ec7nh Gi\u00e1m \u00e1p H\u00e0n Chu b\u1eaft S\u01a1n Ng\u1ed9 \u0111\u01b0a v\u1ec1 cho Nguy\u00ean H\u1ea1o. \u0110\u1ebfn Nhi\u1ebfp Di Ba, Nguy\u00ean H\u1ea1o t\u1eadp h\u1ee3p k\u1ef5 binh, x\u1ea1 th\u1ee7 b\u1eafn ch\u1ebft.\r\n\r\nS\u01a1n Ng\u1ed9 t\u00ean l\u00e0 Duy L\u01b0\u1ee3ng, c\u00f9ng em l\u00e0 Duy V\u0129nh chia nhau n\u1eafm qu\u00e2n T\u1ea3, H\u1eefu s\u01b0\u01a1ng. Em h\u1ecd l\u00e0 Duy T\u1ef1 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n c\u1eadn v\u00e0 gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng. S\u01a1n Ng\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i d\u0169ng l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc k\u00ednh tr\u1ecdng. Nguy\u00ean H\u1ea1o gh\u00e9t \u00f4ng kh\u00f4ng theo m\u00ecnh, t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Duy T\u1ef1: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y t\u1ed1 c\u00e1o S\u01a1n Ng\u1ed9 l\u00e0m ph\u1ea3n, ta s\u1ebd ban cho ng\u01b0\u01a1i ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc c\u1ee7a S\u01a1n Ng\u1ed9. N\u1ebfu kh\u00f4ng, c\u1ea3 h\u1ecd s\u1ebd b\u1ecb di\u1ec7t.\"<\/i> Duy T\u1ef1 kh\u00f4ng n\u1ee1, b\u00e8n \u0111em chuy\u1ec7n n\u00e0y b\u00e1o cho S\u01a1n Ng\u1ed9.\r\n\r\nS\u01a1n Ng\u1ed9 mu\u1ed1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, b\u00e0n v\u1edbi Duy V\u0129nh, Duy V\u0129nh n\u00f3i: <i>\"Nam tri\u1ec1u kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a Ng\u1ed9t T\u1ed1t, s\u1ebd kh\u00f4ng tin anh, anh \u1eaft s\u1ebd g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n.\"<\/i> S\u01a1n Ng\u1ed9 n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c. N\u1ebfu Nam tri\u1ec1u c\u00f3 ph\u00fac, \u1eaft s\u1ebd thu nh\u1eadn ta.\"<\/i> B\u00e8n b\u00e1o v\u1edbi m\u1eb9, m\u1eb9 \u00f4ng n\u00f3i: <i>\"Con h\u00e3y t\u1ef1 lo li\u1ec7u. M\u1eb9 \u0111\u00e3 h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, kh\u00f4ng th\u1ec3 theo con \u0111i, s\u1ebd th\u00e0nh g\u00e1nh n\u1eb7ng cho con, h\u00e3y \u0111\u1eb7t m\u1eb9 trong nh\u00e0 r\u1ed3i ch\u00e2m l\u1eeda \u0111\u1ed1t.\"<\/i> S\u01a1n Ng\u1ed9 v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3c l\u00f3c l\u00e0m theo l\u1eddi m\u1eb9. Khi b\u1ecb H\u00e0n Chu b\u1eaft, \u00f4ng kh\u00f3c l\u00f3c k\u00eau oan. Chu \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Nguy\u00ean H\u1ea1o \u1edf H\u1ef1u Ch\u00e2u. Nguy\u00ean H\u1ea1o m\u1eb7c \u00e1o g\u1ea5m, \u0111\u1ed9i m\u0169 l\u00f4ng v\u00e0ng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn S\u01a1n Ng\u1ed9, n\u00f3i: <i>\"Di\u00ean Ch\u00e2u d\u1ee5 d\u1ed7 b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ea3n ngh\u1ecbch c\u1ee7a ta, ta s\u1ebd d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Di\u00ean Ch\u00e2u, nh\u1eadn ch\u00fang tr\u01b0\u1edbc s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a tri ch\u00e2u.\"<\/i> Chu khuy\u00ean gi\u1ea3i m\u00e3i, Nguy\u00ean H\u1ea1o m\u1edbi ch\u1ecbu nh\u1eadn.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, Nguy\u00ean H\u1ea1o t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 Ng\u1ed9t T\u1ed1t \u0111\u00e3 m\u1ea5y n\u0103m. Ng\u1ed9t T\u1ed1t, theo ti\u1ebfng H\u00e1n, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Thanh Thi\u00ean T\u1eed, g\u1ecdi Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 Ho\u00e0ng Thi\u00ean T\u1eed. Nguy\u00ean H\u1ea1o gi\u1ebft S\u01a1n Ng\u1ed9 xong, b\u00e8n m\u01b0u vi\u1ec7c x\u01b0ng \u0111\u1ebf.\r\n\r\n<i>(T\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a anh em S\u01a1n Ng\u1ed9 \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo l\u1eddi H\u00e0n Chu trong \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. Chu c\u00f2n n\u00f3i v\u1ee3 S\u01a1n Ng\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd th\u1ecb \u0111\u00e3 t\u1ef1 s\u00e1t tr\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0ng S\u01a1n Ng\u1ed9 th\u1ef1c ra c\u00f9ng v\u1ee3 l\u00e0 D\u00e3 L\u1ee3i La \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, e r\u1eb1ng l\u1eddi Chu n\u00f3i ch\u01b0a ch\u00ednh x\u00e1c, n\u00ean nay b\u1ecf \u0111o\u1ea1n n\u00e0y kh\u00f4ng ghi.)<\/i>\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u Tri Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed Ph\u1ee5c Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n l\u00e0m Tri Ho\u00e0n Ch\u00e2u, T\u1ea3 T\u00e0ng Kh\u1ed1 S\u1ee9 T\u00e2y Kinh l\u00e0 Cao K\u1ebf Tung l\u0129nh ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed Chi\u00eau Ch\u00e2u, l\u00e0m Ki\u1ec1m H\u1ea1t l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, ki\u00eam Tri Kh\u00e1nh Ch\u00e2u.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ti\u1ebfn phong T\u1ec1 Qu\u1ed1c V\u0129nh Th\u1ecd B\u1ea3o Th\u00e1nh phu nh\u00e2n h\u1ecd H\u1ee9a l\u00e0m Ng\u1ee5y Qu\u1ed1c phu nh\u00e2n.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c quan \u0110\u1ec1 c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ecbch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y[footnote]B\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c quan \u0110\u1ec1 c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ecbch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 39.9-13, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee5m t\u1eeb 'Ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o', ch\u1eef 's\u1ee9' \u1edf \u0111\u00e2y nghi ng\u1edd n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'ti\u1ec7n'.[\/footnote], l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f9ng c\u00e1c quan Th\u00f4ng ph\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed.\r\n\r\n[59] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u0103n d\u1ea1y b\u00e1ch quan v\u1ec1 vi\u1ec7c k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u1eef Di Gi\u1ea3n \u0111u\u1ed5i Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, sau h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, Di Gi\u1ea3n c\u0169ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, t\u1eeb \u0111\u00f3 lu\u1eadn b\u00e0n v\u1ec1 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng n\u1ed5i l\u00ean. C\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu v\u00ec Tr\u1ecdng Y\u00eam m\u00e0 n\u00f3i kh\u00f4ng ng\u1eebng, v\u00ec th\u1ebf trong tri\u1ec1u ban xu\u1ed1ng t\u1edd tr\u00e1t n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tr\u1ecdng Y\u00eam l\u00e0 v\u00ec \u00f4ng ta b\u00ed m\u1eadt xin l\u1eadp Ho\u00e0ng th\u00e1i \u0111\u1ec7 ho\u1eb7c ch\u00e1u, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 ph\u1ec9 b\u00e1ng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. Nay c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i nhi\u1ec1u l\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed Tr\u1ecdng Y\u00eam, vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, n\u00ean r\u0103n d\u1ea1y h\u1ecd.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf l\u1ea1i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[60] Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y phong t\u1ee5c suy \u0111\u1ed3i, chuy\u00ean d\u00f9ng b\u00e8 ph\u00e1i \u0111\u1ec3 vu h\u00e3m ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n. V\u1ed1n qu\u00e2n t\u1eed v\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 lo\u1ea1i ri\u00eang, nay \u0111\u1ec1u coi h\u1ecd l\u00e0 b\u00e8 ph\u00e1i, e r\u1eb1ng b\u1ec1 t\u00f4i ch\u00ednh tr\u1ef1c s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi l\u1eddi t\u00e2u \u1ea5y.\r\n\r\n<i>(X\u00e9t theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, chi\u1ebfu th\u01b0 ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n chuy\u00ean r\u0103n d\u1ea1y v\u1ec1 b\u00e8 ph\u00e1i, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng k\u1ebb ti\u1ebfn c\u1eed Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Tr\u1ecdng Y\u00eam ch\u00e9p l\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi L\u00e3 S\u0129 T\u1ed1n, c\u0169ng gi\u1ed1ng v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. Nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u, Vua t\u1ec9nh ng\u1ed9, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 trong ngo\u00e0i. Tuy nhi\u00ean, chi\u1ebfu th\u01b0 l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c. C\u00f3 l\u1ebd chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00e0y ban xu\u1ed1ng r\u1ed3i, Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c m\u1edbi d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u, Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 gi\u1ea3i t\u1ecfa nghi ng\u1edd v\u1ec1 b\u00e8 ph\u00e1i. Ban \u0111\u1ea7u h\u1ea1 chi\u1ebfu n\u00e0y, th\u1ef1c ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u. Nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: Th\u00e1i b\u00ecnh l\u00e2u ng\u00e0y, k\u1ebb s\u0129 tranh nhau xu ph\u1ee5, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1a v\u00e0o quy\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn d\u1ee5ng. L\u1ea1i th\u00eam, \u0111\u00e0i gi\u00e1n d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u vi\u1ec7c v\u1ee5n v\u1eb7t, kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn c\u1ed1t l\u00f5i tr\u1ecb qu\u1ed1c, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u mang o\u00e1n b\u00e1o th\u00f9, h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, Vua r\u1ea5t ch\u00e1n gh\u00e9t, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"X\u01b0a khanh \u0111\u1ea1i phu nh\u01b0\u1eddng nh\u1ecbn nhau \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, s\u0129 th\u1ee9 nh\u00e2n nh\u01b0\u1eddng nh\u1ecbn nhau ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng. Chu Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t[footnote]Chu Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, 'h\u00ecnh th\u1ed1' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u00ecnh th\u1ee9c', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 37, Ph\u1ea1m D\u01b0 Do\u00e3n \u00c2u k\u1ebf xu\u1ea5t s\u1eeda.[\/footnote], th\u1eddi H\u00e1n V\u0103n \u0110\u1ebf h\u1ed5 th\u1eb9n khi n\u00f3i l\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi. Nay k\u1ebb s\u0129 \u0111\u1ec1u vu c\u00e1o l\u1eabn nhau[footnote]Nay k\u1ebb s\u0129 \u0111\u1ec1u vu c\u00e1o l\u1eabn nhau, s\u00e1ch tr\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'Nay tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u vu c\u00e1o l\u1eabn nhau'.[\/footnote], Tr\u1eabm r\u1ea5t h\u1ed5 th\u1eb9n.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n d\u1ea1y, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00e1ng 10 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 5. Chi\u1ebfu th\u01b0 ban xu\u1ed1ng, nh\u1eefng k\u1ebb gian n\u1ecbnh \u0111\u1ec1u th\u00eam h\u1ed5 th\u1eb9n. Chi\u1ebfu th\u01b0 th\u00e1ng 10 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 5 ch\u00ednh l\u00e0 chi\u1ebfu n\u00e0y. Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1ef1c, ghi ch\u00e9p sai l\u1ea7m, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng. X\u00e9t ra, n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103m th\u1ee9 5, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e2y l\u00e0 sai l\u1ea7m.)<\/i>\r\n\r\n[61] Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung T\u01b0 M\u00e3 Tr\u00ec h\u1ebft h\u1ea1n nhi\u1ec7m k\u1ef3, Trung th\u01b0 ti\u1ebfn t\u00ean, Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c gi\u00e1n quan.\"<\/i> B\u00e8n phong l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, tri ph\u1ee7 H\u00e0 Trung.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ea5y Tr\u01b0\u01a1ng Duy L\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an quy thu\u1eadn, b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, ban cho t\u00ean l\u00e0 Kh\u00e1nh; em l\u00e0 Duy Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, ban cho t\u00ean l\u00e0 Hi\u1ec3n.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u1ea3 L\u0129nh Qu\u00e2n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u1ecb lang tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p m\u01b0\u1ee3n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 10 binh s\u0129 thu\u1ed9c L\u1ee5c qu\u00e2n; C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0110\u00e3i ch\u1ebf m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1ee3n 7 binh s\u0129. Khi nh\u1eadn ch\u1ee9c ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i binh s\u0129. C\u00e1c ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, Tri Khai Phong ph\u1ee7, Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9, L\u0129nh Tam cung quan s\u1ef1, n\u1ebfu \u0111\u00e3 l\u1ea5y binh s\u0129 t\u1ea1i ch\u1ed7 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng th\u00eam.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o cho x\u00e2y \u0111\u00e0n nh\u1eadn s\u00e1ch phong, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 \u0110\u1ea1i H\u1ea1 Th\u1ee7y V\u0103n Anh V\u0169 H\u01b0ng Ph\u00e1p Ki\u1ebfn L\u1ec5 Nh\u00e2n Hi\u1ebfu ho\u00e0ng \u0111\u1ebf[footnote]S\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 10, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 h\u1ea1, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 127 ph\u1ea7n T\u00e2y H\u1ea1, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 7 ph\u1ea7n Khang \u0110\u1ecbnh Nguy\u00ean H\u1ea1o nhi\u1ec5u bi\u00ean \u0111\u1ec1u ghi gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 485 ph\u1ea7n H\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec1n ch\u00e9p 'Anh V\u0169' l\u00e0 'B\u1ea3n V\u0169'.[\/footnote], \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 2 th\u00e0nh Thi\u00ean Th\u1ee5 L\u1ec5 Ph\u00e1p Di\u00ean T\u1ed9 n\u0103m th\u1ee9 1. Sai Phan D\u00e3 B\u1ed1 D\u1ecbch L\u00ed M\u00e3 Kh\u1ea5t \u0111i\u1ec1u binh t\u1eadp h\u1ee3p \u1edf n\u00fai B\u1ed3ng T\u1eed, c\u00f2n m\u00ecnh th\u00ec \u0111\u1ebfn T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 t\u1ebf th\u1ea7n, r\u1ed3i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u00e1o vi\u1ec7c x\u01b0ng \u0111\u1ebf.\r\n\r\n[66] H\u1eefu ty gi\u00e1n H\u00e0n K\u1ef3 xin tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y \u0111\u1ea1i x\u00e1 m\u1ed9t th\u00e1ng, ra l\u1ec7nh c\u1ea5m \u1edf kinh s\u01b0 nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u1ed9m c\u1eafp \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e0y ho\u1eb7c l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 t\u1ed9i. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u khi nh\u1eadn ch\u1ee9c sai khi\u1ec3n, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c m\u00e0 theo ph\u00e1p lu\u1eadt ph\u1ea3i tr\u00e1nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00f3i, \u0111\u1ebfn khi nh\u1eadm ch\u1ee9c m\u1edbi xin chuy\u1ec3n \u0111i, th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i nh\u1ecf h\u1ebbo l\u00e1nh. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, \u0111\u1ed5i t\u00ean V\u1ea1n Xu\u00e2n c\u00e1c th\u00e0nh Di\u00ean Xu\u00e2n c\u00e1c. C\u00e1c n\u00e0y n\u1eb1m trong c\u1ea5m th\u00e0nh, ph\u00eda b\u1eafc gi\u00e1p H\u1eadu uy\u1ec3n, l\u00e0 n\u01a1i Vua th\u01b0\u1eddng qua l\u1ea1i khi \u0111i ch\u01a1i.\r\n\r\n[69] Thi\u1ebft l\u1eadp th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ec9 huy \u0111\u1ed9i Cung ti\u1ec5n th\u1ee7 \u1edf Ho\u00e0n ch\u00e2u.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o, th\u1ee5y l\u00e0 Hi Ch\u1ea5t.\r\n\r\n[71] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, \u0111\u1ed5i Gia Kh\u00e1nh vi\u1ec7n th\u00e0nh \u0111\u1ea1o vi\u1ec7n c\u1ee7a C\u1ea3nh Linh cung.\r\n\r\n[72] Cho con c\u1ee7a huy\u1ec7n \u00fay huy\u1ec7n Th\u1eeba Th\u1ecb l\u00e0 M\u1ea1nh T\u00e2n l\u00e0 Qu\u1ea3 l\u00e0m Th\u00e1i mi\u1ebfu trai lang, D\u1ee5c l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang, v\u00ec T\u00e2n b\u1eaft c\u01b0\u1edbp m\u00e0 b\u1ecb ch\u1ebft, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[73] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u H\u00e3n x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb \u0111\u1ed5 nh\u00e0 \u0111\u00e8 ch\u1ebft, c\u00f3 25 h\u1ed9 nh\u01b0 L\u00fd U\u00e2n \u0111\u1ec1u tuy\u1ec7t t\u1ef1, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t t\u00e0i s\u1ea3n s\u1ebd b\u1ecb t\u1ecbch thu sung c\u00f4ng. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng n\u1ebfu th\u00e2n t\u1ed9c kh\u00e1c h\u1ecd nguy\u1ec7n mua th\u00ec cho ph\u00e9p, l\u1ea1i gi\u1ea3m gi\u00e1 ban \u0111\u1ea7u ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00e2n thu\u1ed9c, n\u1ebfu l\u00e0 quan kinh th\u00e0nh, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 tu\u1ed5i, l\u1ea1i ph\u1ea3i thi vi\u1ebft ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u1ecdc lu\u1eadt, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ra l\u00e0m quan.\r\n\r\n[75] Chi\u1ebfu cho ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 th\u00fac gi\u1ee5c qu\u00e2n \u1edf ch\u00e2u Nghi, ch\u00e2u Dung ti\u1ebfn binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p gi\u1eb7c An H\u00f3a. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c, b\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, Ki\u1ec1m h\u1ea1t Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ch\u00ed c\u00f9ng n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn.\r\n\r\nTr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u00f4 Th\u00e2n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"Qu\u1ed1c gia g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn hai v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc, m\u00e0 \u00edt \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng nam, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 h\u1ecda ng\u00e0y nay, th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf ch\u00e2u Nghi, hi\u1ec3u s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh gi\u1eb7c. \u0110\u1ea5t An H\u00f3a r\u1ed9ng m\u1ea5y tr\u0103m d\u1eb7m, qu\u00e2n gi\u1eb7c ch\u1ec9 c\u00f3 kho\u1ea3ng ba b\u1ed1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng ch\u00fang d\u00e1m ho\u00e0nh h\u00e0nh x\u00e2m ph\u1ea1m, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf, m\u00e0 c\u00f2n do c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef bi\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u01b0u k\u1ebf k\u00e9m c\u1ecfi, l\u1ea1i th\u00eam tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh qu\u00e1 khoan dung.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea7n nghe l\u1ea1i d\u00e2n ch\u00e2u Nghi k\u1ec3, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, gi\u1eb7c n\u1ed5i lo\u1ea1n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ec9 c\u00f3 An ph\u1ee7 \u0111\u00f4 gi\u00e1m M\u00e3 Ng\u1ecdc d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o, gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u gi\u1eb7c. Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u T\u00e0o Kh\u1eafc Minh ghen gh\u00e9t c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 ng\u0103n c\u1ea3n, n\u00ean \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a M\u00e3 Ng\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa m\u00e3n. \u0110\u1ebfn nay gi\u1eb7c v\u1eabn khi\u1ebfp s\u1ee3 danh ti\u1ebfng c\u1ee7a \u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft chuy\u1ec7n v\u1eabn ti\u1ebfc nu\u1ed1i. Gi\u1ea3 s\u1eed l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111\u1ec1u nh\u01b0 M\u00e3 Ng\u1ecdc, th\u00ec gi\u1eb7c \u0111\u00e3 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecda ng\u00e0y nay. \u0110\u1ebfn n\u1ed7i gi\u1eb7c th\u1eeba c\u01a1 x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, gi\u1ebft h\u1ea1i t\u01b0\u1edbng s\u0129, t\u1ed5n h\u1ea1i qu\u1ed1c uy, kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n th\u1ebf. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng nh\u00e2n l\u00fac n\u00e0y ph\u00e1t binh, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 r\u0103n \u0111e t\u01b0\u01a1ng lai, l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng v\u00f9ng bi\u00ean vi\u1ec5n. S\u00e1u v\u1ecb t\u01b0\u1edbng kia, tuy kh\u00f4ng gi\u1ecfi c\u1ea7m qu\u00e2n, t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y th\u1ea5t b\u1ea1i, nh\u01b0ng oan khu\u1ea5t nh\u1ee5c nh\u00e3, c\u1ea7n ph\u1ea3i r\u1eeda s\u1ea1ch.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xem t\u00ecnh h\u00ecnh gi\u1eb7c, ch\u00fang d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m y\u1ebfu, chi\u1ebfm cao \u0111\u00e1nh xu\u1ed1ng, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n kh\u00f3 ti\u1ebfn c\u00f9ng l\u00fac. Nh\u01b0ng \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1eb1n c\u1ed7i, c\u1ee7a c\u1ea3i thi\u1ebfu th\u1ed1n, ch\u00fang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1t r\u1eebng l\u00e0m r\u1eaby \u0111\u1ec3 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. T\u00ecnh th\u1ebf n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1nh nhanh, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u01b0u \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng s\u1ee9c tranh gi\u00e0nh. Nay c\u00e1c qu\u00e2n Trung C\u1ea3m, Tr\u1eebng H\u1ea3i \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng, Qu\u1ea3ng T\u00e2y, H\u00f9ng V\u0169 \u1edf H\u1ed3 Nam, H\u1ed3 B\u1eafc, \u0111\u1ec1u quen v\u01b0\u1ee3t hi\u1ec3m tr\u1edf[footnote] 'Quen v\u01b0\u1ee3t hi\u1ec3m tr\u1edf', ch\u1eef 'v\u01b0\u1ee3t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u00e8o', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n T\u00f4 Th\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. L\u1ea1i th\u00eam v\u0169 kh\u00ed h\u1ecd d\u00f9ng c\u0169ng gi\u1ed1ng gi\u1eb7c. Xin h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Nghi \u1ee9ng ph\u00f3, thay b\u1eb1ng qu\u00e2n kh\u00e1c.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ee7 d\u00f9ng v\u00e0i n\u0103m, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn l\u00fac giao m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng, kh\u00ed n\u00fai tan \u0111i, ti\u1ebfn qu\u00e2n chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1eddng ra v\u00e0o, chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5 qu\u00e2n, d\u00f9ng k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i. \u0110\u1ee3i khi thu\u1eadn l\u1ee3i, li\u1ec1n t\u00ednh k\u1ebf ti\u1ebfn s\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 tan s\u00e0o huy\u1ec7t, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i l\u1ea1i. D\u00f9 ch\u00fang ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o r\u1eebng r\u1eadm, c\u0169ng ph\u00e1 h\u1ee7y nh\u00e0 c\u1eeda, \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, khi\u1ebfn ti\u1ebfn kh\u00f4ng c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, lui kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u00f2ng th\u1ee7. Sau \u0111\u00f3 ban \u01a1n n\u01b0\u1edbc, cho ch\u00fang \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, d\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba, thu l\u1ea1i \u0111\u1ea5t \u0111ai, chi\u00eau d\u00e2n khai kh\u1ea9n, sau n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0m l\u00e1 ch\u1eafn.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c l\u00e2n c\u1eadn, n\u00f3i r\u00f5 \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e1nh k\u1ebb ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p, s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. N\u1ebfu t\u00ednh k\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ed9t n\u0103m, gi\u1eb7c ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1eaft b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t. Hu\u1ed1ng chi \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y, Kinh H\u1ed3, Xuy\u00ean H\u1ea1p c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ed9 l\u1ea1c, \u0111a s\u1ed1 hay g\u00e2y r\u1ed1i, nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u s\u1ebd khi\u1ebfp s\u1ee3, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m kh\u00f4ng lo b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u.\"<\/i>\r\n\r\nVua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn.\r\n\r\n[76] L\u00fac \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Vinh Ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u00f9ng Th\u00e2n K\u1ec9 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u, ki\u00eam ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng T\u00e2y Ki\u1ec1m h\u1ea1t. Th\u00e2n K\u1ec9 \u0111i qua Giang L\u0103ng, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i, Vua sai Trung s\u1ee9 b\u1ea3o Th\u00e2n K\u1ec9 ph\u1ea3i \u0111i nhanh. Th\u00e2n K\u1ec9 ng\u00e0y \u0111\u00eam g\u1ea5p r\u00fat \u0111\u1ebfn Nghi Ch\u00e2u, s\u1eeda ch\u1eefa kh\u00ed gi\u1edbi, hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n ch\u00fang, huy \u0111\u1ed9ng trai tr\u00e1ng chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ti\u1ebfn qu\u00e2n theo ba \u0111\u01b0\u1eddng. Th\u00e2n K\u1ec9 \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n, m\u1ed9t m\u00ecnh c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a ra tr\u1eadn, n\u00f3i v\u1edbi t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i r\u1ea5t h\u1eadu, sao l\u1ea1i t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y di\u1ec7t vong! Thi\u00ean t\u1eed sai ta \u0111\u1ebfn h\u1ecfi c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, n\u1ebfu nghe l\u1eddi ta th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng. B\u1eb1ng kh\u00f4ng, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n ai s\u1ed1ng s\u00f3t.\"<\/i> C\u00e1c man t\u1ed9c ng\u1eeda m\u1eb7t kh\u00f3c, l\u1ea1y r\u1ea1p xu\u1ed1ng n\u00f3i: <i>\"Kh\u00f4ng ng\u1edd h\u00f4m nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p Ph\u00f9ng c\u00f4ng.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 v\u00e0 kho\u1ea3ng ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, Th\u00e2n K\u1ec9 t\u1eebng hai l\u1ea7n l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nghi Ch\u00e2u, c\u00e1c man t\u1ed9c r\u1ea5t k\u00ednh ph\u1ee5c uy t\u00edn c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i v\u1eady. H\u00f4m sau, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng man l\u00e0 M\u00f4ng \u0110\u00ednh n\u1ed9p h\u00e0ng v\u1ea1n kh\u00ed gi\u1edbi, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1eeda qu\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n s\u0129 v\u00ec s\u1ee3 li\u00ean l\u1ee5y m\u00e0 tr\u1ed1n tr\u00e1nh, Th\u00e2n K\u1ec9 n\u00f3i: <i>\"K\u1ef7 lu\u1eadt kh\u00f4ng nghi\u00eam, t\u01b0\u1edbng t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y th\u1ea5t b\u1ea1i, qu\u00e2n s\u0129 c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec.\"<\/i> Xin tha t\u1ed9i ch\u1ebft, h\u1eb9n ng\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u1eeb \u0111\u00f3 y\u00ean \u1ed5n.\r\n\r\nTh\u00e2n K\u1ec9 l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Ph\u00f9ng Ch\u1eedng.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aT\u00f4 Th\u00e2n truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng man l\u00e0 M\u00f4ng Quang Nguy\u1ec7t, s\u00e1ch \u300aPh\u00f9ng Th\u00e2n K\u1ec9 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 M\u00f4ng \u0110\u00ednh, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi hay m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t Qu\u1ea3ng T\u00e2y m\u1edbi t\u00e2u l\u00ean vi\u1ec7c d\u1eb9p y\u00ean man t\u1ed9c An H\u00f3a Ch\u00e2u, nay nh\u00e2n vi\u1ec7c th\u00fac gi\u1ee5c ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t ti\u1ebfn qu\u00e2n, li\u1ec1n ghi ch\u00e9p th\u00eam t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a T\u00f4 Th\u00e2n v\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c Ph\u00f9ng Th\u00e2n K\u1ec9 \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c d\u1eb9p y\u00ean man t\u1ed9c ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 n\u0103m nay. Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau l\u00e0 ng\u00e0y t\u1ea5u tr\u00ecnh l\u00ean, T\u00e2n H\u1ee3i th\u1ef1c l\u00e0 ng\u00e0y 20 th\u00e1ng gi\u00eang.)<\/i>\r\n\r\n[77] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, man t\u1ed9c \u0111\u00e1nh gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i, qu\u00e2n s\u0129 s\u1ee3 b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y m\u00e0 b\u1ecb gi\u1ebft, \u0111\u1ecbnh l\u00e0m ph\u1ea3n, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 T\u1eeb \u0110\u00edch g\u1ea5p r\u00fat \u0111\u1ebfn Nghi Ch\u00e2u, an \u1ee7i v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i m\u1ea5t t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i v\u1ed1n c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng n\u1ebfu ra s\u1ee9c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i. N\u1ebfu s\u00e1ng l\u00e0m ph\u1ea3n th\u00ec chi\u1ec1u s\u1ebd ch\u1ebft, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf hay.\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nghe theo. L\u1ea1i th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng quen \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, t\u00e2u xin kh\u00f4i ph\u1ee5c qu\u00e2n Tr\u1eebng H\u1ea3i v\u00e0 Trung C\u1ea3m, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ebfn.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Nam Giao L\u1ec5 Nghi S\u1ee9 T\u1ed1ng Th\u1ee5 d\u00e2ng l\u00ean 10 quy\u1ec3n \u300aL\u1ed7 B\u1ea1 \u0110\u1ed3 K\u00fd\u300b, \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5 Truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: Khi t\u1ebf giao, T\u1ed1ng Th\u1ee5 t\u1ea1m quy\u1ec1n Th\u00e1i B\u1ed9c Khanh, \u0111i theo xe ng\u1ecdc, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 nghi th\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, \u00f4ng \u1ee9ng \u0111\u1ed1i r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u00e2ng l\u00ean 10 quy\u1ec3n \u300aL\u1ed7 B\u1ea1 \u0110\u1ed3 K\u00fd\u300b[footnote]Nguy\u00ean v\u0103n 'truy\u1ec1n' s\u1eeda th\u00e0nh 'so\u1ea1n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 291, \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5 Truy\u1ec7n\u300b[\/footnote].\r\n\r\n<i>(X\u00e9t: \u300aL\u1ed7 B\u1ea1 \u0110\u1ed3 K\u00fd\u300b \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 6, l\u1eddi t\u1ef1a n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1eeda sang l\u1ea1i \u0111\u1ea1i gi\u00e1 \u0111\u1ec3 t\u1ebf giao Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf, t\u1ee9c l\u00e0 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 2. N\u0103m th\u1ee9 5, Nh\u00e2n T\u00f4ng hai l\u1ea7n t\u1ebf giao. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ebft m\u1ee5c.)<\/i>\r\n\r\n[79] C\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0110\u1ecbnh C\u00e1c M\u00f4n Nghi Ch\u1ebf t\u00e2u r\u1eb1ng, Ng\u1ef1 S\u1eed Trung Th\u1eeba d\u1eabn c\u00e1c thu\u1ed9c quan l\u00ean \u0111i\u1ec7n, h\u00e0ng ng\u0169 \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Khai Phong Ph\u1ee7, n\u1ebfu xin \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p ri\u00eang th\u00ec theo th\u1ee9 t\u1ef1 quan ch\u1ee9c, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u00fac \u0111\u00f3, Trung Th\u1eeba Y\u1ebfn Th\u00f9 n\u00f3i, theo l\u1ec7 c\u0169, Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i t\u00e2u vi\u1ec7c, h\u00e0ng ng\u0169 \u0111\u1ee9ng sau Tam Ty v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc Khai Phong Ph\u1ee7, n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 9 m\u1edbi d\u00f9ng nghi th\u1ee9c N\u1ed9i \u0110\u00f4ng M\u00f4n, n\u00ean h\u00e0ng ng\u0169 \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi Khai Phong Ph\u1ee7, v\u00ec th\u1ebf xin l\u00e0m r\u00f5 l\u1ea1i.\r\n\r\n[80] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u Nghi, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf h\u1ea1 n\u0103m sau. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf Ch\u00e2u Nghi v\u00e0 Ch\u00e2u Dung t\u1eebng b\u1ecb gi\u1eb7c Man qu\u1ea5y nhi\u1ec5u[footnote]Ch\u1eef 'nh\u1ecb ni\u00ean' nghi l\u00e0 'nh\u1ecb ch\u00e2u', v\u00ec gi\u1eb7c An H\u00f3a qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Ch\u00e2u Nghi v\u00e0 Ch\u00e2u Dung v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean nguy\u00ean ni\u00ean, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11 Ph\u00f9ng Th\u00e2n K\u1ef7 \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u Nghi, Qu\u1ea3ng T\u00e2y m\u1edbi y\u00ean.[\/footnote], v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i \u0111i phu v\u00e0o \u0111\u1ed9ng, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n to\u00e0n b\u1ed9. S\u1ee9 th\u1ea7n, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u t\u1eed tr\u1eadn, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng quan ch\u1ee9c, v\u00e0 ghi ch\u00e9p con ch\u00e1u \u0111\u1ec3 b\u00e1o l\u00ean.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf C\u1ea3nh Linh Cung.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, h\u01b0\u1edfng t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu v\u00e0 Ph\u1ee5ng T\u1eeb Mi\u1ebfu.\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Vi\u00ean Kh\u00e2u, \u0111\u1ea1i x\u00e1, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u. T\u1eeb ng\u00e0y n\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng thu\u1ebf m\u00e1 \u1ea9n l\u1eadu t\u00edch t\u1ee5 l\u00e2u n\u0103m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tra x\u00e9t ra, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n b\u1ecf.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1ea1i cho ti\u1ebfn c\u1eed Huy\u1ec7n L\u1ec7nh.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ch\u00e2u V\u1eadn t\u00e2u r\u1eb1ng T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng m\u1ea5t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ng\u1eebng ch\u1ea7u hai ng\u00e0y, truy t\u1eb7ng Th\u1ecb trung, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n Ch\u00ednh.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u01b0 ch\u1ea5t \u0111oan h\u1eadu, m\u00e0y m\u1eaft nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc h\u1ecda, m\u1eb7c \u00e1o m\u0169 ch\u1ec9nh t\u1ec1, \u0111i \u0111\u1ee9ng v\u1eefng v\u00e0ng. Khi v\u00e0o tri\u1ec1u, ti\u1ebfn tho\u00e1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. L\u00fac \u1edf nh\u00e0 \u00edt n\u00f3i, t\u1ef1 m\u00ecnh s\u1ed1ng thanh b\u1ea1ch, kh\u00f4ng ai d\u00e1m d\u00f9ng t\u01b0 t\u00ecnh can thi\u1ec7p, danh ti\u1ebfng l\u1eebng l\u1eaby kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1. Thu\u1edf nh\u1ecf c\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00e0m th\u1ecb t\u00f2ng. D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c th\u00edch \u0111\u00f9a c\u1ee3t, nh\u01b0ng khi n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng th\u00ec n\u00f3i: <i>\"T\u00f4i kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00f9a v\u1edbi \u00f4ng.\"<\/i> \u00d4ng t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c ph\u1ee5 ch\u00ednh trong m\u01b0\u1eddi n\u0103m, vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed hay c\u00e1ch ch\u1ee9c quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ai bi\u1ebft. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam t\u1eebng h\u1ecfi \u00f4ng v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e1p: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1, n\u1ebfu mu\u1ed1n \u0111em \u00e2n hu\u1ec7 v\u1ec1 m\u00ecnh, th\u00ec o\u00e1n h\u1eadn s\u1ebd v\u1ec1 ai?\"<\/i> Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam k\u00ednh ph\u1ee5c l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u00f4i sao l\u1edbn r\u01a1i xu\u1ed1ng n\u01a1i \u00f4ng \u1edf, t\u1ea3 h\u1eefu kinh h\u00e3i b\u00e1o l\u1ea1i, \u00f4ng n\u00f3i: <i>\"M\u1ed9t th\u00e1ng sau s\u1ebd bi\u1ebft.\"<\/i> \u0110\u1ebfn k\u1ef3 h\u1ea1n, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u00f4ng m\u1ea5t.\r\n\r\nN\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u, Vua vi\u1ebft ch\u1eef tri\u1ec7n tr\u00ean bia m\u1ed9 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 <i>\"Bia Tinh Hi\u1ec1n\"<\/i>, sau l\u1ea1i \u0111\u1ed5i t\u00ean qu\u00ea \u00f4ng l\u00e0 Tinh Hi\u1ec1n. T\u1eeb V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng tr\u1edf \u0111i, bia m\u1ed9 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i th\u1ea7n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban ch\u1eef tri\u1ec7n.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ty \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng mu\u1ed1n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng B\u00e1ch T\u1ebf \u1edf c\u1eeda Th\u1ea1ch Tr\u1ee7ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c \u0111\u1ea7m ven bi\u00ean gi\u1edbi, xin mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng d\u00e2n d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u00fac \u0111\u00f3 tr\u1eddi h\u1ea1n h\u00e1n, n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7m c\u1ea1n, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng l\u00e0 C\u00e1t Ho\u00e0i M\u1eabn lo ng\u1ea1i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn \u0111o \u0111\u1ea1c \u0111\u1ed9 s\u00e2u r\u1ed9ng, b\u00e8n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Gi\u1edbi \u0111\u1ed5 v\u00e0o, \u0111\u1ea7m l\u1ea1i \u0111\u1ea7y nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Ho\u00e0i M\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00eam trong b\u1ea3n truy\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 v\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n c\u00e1o s\u1eafc, cho ph\u00e9p th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a h\u1ecd d\u00f9ng tr\u1ea1m d\u1ecbch \u0111\u1ec3 mang ban.\r\n\r\n[88] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i th\u00e1ng 12, phong T\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0m D\u0129nh Qu\u1ed1c c\u00f4ng, ban \u00e2n cho tr\u0103m quan.\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, kinh s\u01b0 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ty \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o l\u00e0m ph\u1ea3n.\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111i\u1ec1u Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Ung Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 L\u01b0u B\u00ecnh l\u00e0m Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean.\r\n\r\n[92] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ec7nh Tam ty s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ea1 T\u1ee7ng l\u00e0m Ph\u1ee5ng Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n; T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7 Ph\u1ea1m Ung l\u00e0m Ch\u1ea5n V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri Di\u00ean Ch\u00e2u.\r\n\r\n[93] Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Nam B\u00ecnh v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee7 l\u0129nh M\u1ea1c Xuy\u00ean, L\u01b0u h\u1eadu B\u1ea3o Thu\u1eadn qu\u00e2n C\u1ed1t T\u01b0 La l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.\r\n\r\n[94] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Y\u1ebfn Th\u00f9 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri Duy\u1ec7n ch\u00e2u Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 v\u00e0o l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba.\r\n\r\n[95] Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, v\u00ec Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, c\u1ea7n \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n tr\u1ea5n ph\u1ee7.\r\n\r\n[96] Chi\u1ebfu c\u1ea5m tuy\u1ec7t c\u00e1c n\u01a1i bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi Nguy\u00ean H\u1ea1o \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng.\r\n\r\n[97] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng ai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi do Nguy\u00ean H\u1ea1o ph\u00e1i \u0111i do th\u00e1m s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ti\u1ec1n.\r\n\r\n[98] L\u1ea1i chi\u1ebfu c\u00e1c L\u1ed9 b\u1ed1 tr\u00ed, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ty xem x\u00e9t c\u00e1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Gi\u00e1m \u00e1p s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i d\u0169ng, am hi\u1ec3u vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1o t\u00ean l\u00ean.\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, d\u1eddi Ph\u00e1n H\u1ee9a ch\u00e2u L\u1eef Di Gi\u1ea3n l\u00e0m Ph\u00e1n Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n.\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, chi\u1ebfu cho Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n H\u1ea1 T\u1ee7ng ki\u00eam \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed b\u1ea3n l\u1ed9, \u0110\u1ec1 c\u1eed qu\u00e2n m\u00e3 c\u00e1c ch\u00e2u C\u00e0n, Di\u1ec7u, An ph\u1ee7 s\u1ee9 Kinh Nguy\u00ean T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9, Tri Di\u00ean ch\u00e2u Ph\u1ea1m Ung ki\u00eam \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed Phu Di\u00ean l\u1ed9, An ph\u1ee7 s\u1ee9 Phu Di\u00ean Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9.\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ec7nh C\u1ea5p s\u1ef1 trung, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Du Hi\u1ebfn Khanh c\u00f9ng Tam ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c mi\u1ec5n tr\u1eeb n\u1ee3 n\u1ea7n trong thi\u00ean h\u1ea1.\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, H\u1ea1 T\u1ee7ng xin \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u00fd, chi\u1ebfu cho \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t qu\u00fd.\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, chi\u1ebfu cho Tam ty m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p cho C\u1ed1t T\u01b0 La m\u1ed9t ngh\u00ecn t\u1ea5m l\u1ee5a, m\u1ed9t ngh\u00ecn c\u00e2n tr\u00e0 g\u00f3c, m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m c\u00e2n tr\u00e0 t\u00e1n.\r\n\r\n[104] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Cao ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u00f4i K\u1ebf Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.\r\n\r\n[105] Ban \u0111\u1ea7u, ch\u00e2u H\u00e3n x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 T\u01b0 Y\u1ec3n t\u00e2u: <i>\"\u0110\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u00e0 do \u00e2m kh\u00ed th\u1ecbnh. Hi\u1ec7n nay ch\u00ednh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ch\u1ec9 do tr\u00ean ban ra, m\u00e0 \u00e2n tr\u1ea1ch c\u1ee7a h\u1eadu cung v\u00e0 ngo\u1ea1i th\u00edch ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, \u0111\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec7u \u1ee9ng c\u1ee7a d\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, gi\u1eb7c ngo\u00e0i x\u00e2m l\u1ea5n, gi\u1eb7c trong x\u00e2m ph\u1ea1m, n\u00ean ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng luy\u1ec7n qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nKhi t\u1ebf Nam Giao, Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ecbnh b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Y\u1ec3n n\u00f3i: <i>\"V\u1ed9i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p th\u00ec qu\u00e1 b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c. N\u00ean sai s\u1ee9 h\u1ecfi t\u1ed9i tr\u1ea1ng kh\u00f4ng th\u1ea7n ph\u1ee5c c\u1ee7a h\u1eafn, \u0111\u1ee3i khi h\u1eafn l\u1eddi l\u1ebd khu\u1ea5t ph\u1ee5c r\u1ed3i m\u1edbi xu\u1ea5t binh, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec s\u1ef1 kh\u00f4ng ngay th\u1eb3ng thu\u1ed9c v\u1ec1 h\u1eafn, m\u00e0 qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng xu\u1ea5t chinh s\u1ebd c\u00f3 danh ngh\u0129a.\"<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n l\u00ednh th\u00fa bi\u00ean thay phi\u00ean tr\u1edf v\u1ec1, n\u00ean theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, xem x\u00e9t t\u00e0i ngh\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ed3i m\u1edbi l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t ti\u1ebfn c\u1eed. Khi \u1ea5y c\u00f3 binh l\u00ednh \u0111\u00fat l\u00f3t cho quan coi kho \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn \u00e1o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft giam. L\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00e1ng t\u00e1m, s\u01b0\u01a1ng tuy\u1ebft \u0111\u1ed9t nhi\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n, Y\u1ec3n suy x\u00e9t \u0111i\u1ec1m <i>\"C\u1ea5p, th\u01b0\u1eddng h\u00e0n nh\u01b0\u1ee3c\"<\/i> trong \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b, xin gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\nBinh l\u00ednh th\u00fa bi\u00ean ph\u00eda t\u00e2y, v\u1ee3 con \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0, ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, Vua kh\u00f4ng n\u1ee1 \u0111\u1ec3 h\u1ecd ch\u1ecbu h\u00ecnh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n b\u1ecf thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1ee9c u\u1ed1ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebft l\u00e0nh. Y\u1ec3n h\u1ebft s\u1ee9c can ng\u0103n vi\u1ec7c \u0111\u00f3, Vua c\u0169ng h\u1ed1i h\u1eadn m\u00e0 th\u00f4i.\r\n\r\nHo\u1ea1n quan Tr\u00ecnh Tr\u00ed Th\u00e0nh v\u00e0 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban l\u00e0 Ph\u00f9ng V\u0103n Hi\u1ec3n ph\u1ea1m t\u1ed9i, Vua sai tha cho Tr\u00ed Th\u00e0nh v\u00e0 ba ng\u01b0\u1eddi, c\u00f2n V\u0103n Hi\u1ec3n v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kia v\u1eabn x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Y\u1ec3n n\u00f3i: <i>\"Th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n m\u00e0 b\u1ecf qua ng\u01b0\u1eddi xa, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1, hu\u1ed1ng chi c\u00f9ng t\u1ed9i m\u00e0 kh\u00e1c h\u00ecnh ph\u1ea1t.\"<\/i> Vua b\u00e8n ra chi\u1ebfu tha h\u1ebft.\r\n\r\nY\u1ec3n t\u1eebng nh\u1eadn chi\u1ebfu kh\u1ea3o h\u1ea1ch l\u1ea1i vi\u00ean Trung th\u01b0, c\u00f3 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 nh\u1edd v\u1ea3, Y\u1ec3n kh\u00f4ng d\u00e1m m\u1edf xem, v\u1ed9i \u0111\u1ed1t \u0111i, v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"M\u1edf ra m\u00e0 n\u00f3i, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 kh\u1eafc b\u1ea1c sao!\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng t\u00e1m s\u01b0\u01a1ng tuy\u1ebft \u0111\u1ed9t nhi\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n, kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p trong \u300aNg\u0169 H\u00e0nh Ch\u00ed\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3n K\u1ef7\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 n\u0103m n\u00e0o? B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y sau khi Y\u1ec3n quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7, nghi r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1ee3 con binh l\u00ednh th\u00fa bi\u00ean ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u00e0 Tr\u00ecnh Tr\u00ed Th\u00e0nh b\u1ecb x\u1eed ph\u00e1p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c khi Y\u1ec3n c\u1ee9u x\u00e9t h\u00ecnh ng\u1ee5c, kh\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh l\u00e0 \u1edf Khai Phong, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 4 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean th\u1ee9 1 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, c\u1ea5m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean t\u1ee5c d\u00f9ng l\u1ea1i nh\u1eefng t\u00ean g\u1ecdi c\u0169 c\u1ee7a ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 vua Ch\u00e2n T\u00f4ng khi c\u00f2n l\u00e0 th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n m\u1ea5t.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, B\u00e1c V\u0103n l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, t\u00e2u v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n s\u1eafp ch\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y c\u1eeda L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7 n\u1eefa.&#8221;<\/i> N\u00f3i xong kh\u00f3c, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. V\u00e0i ng\u00e0y sau, \u00f4ng c\u00f9ng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c 36 ng\u00e0y th\u00ec m\u1ea5t. Khi \u1ea5y, Vua \u0111ang d\u1ef1 y\u1ebfn \u1edf Kim Minh Tr\u00ec, v\u1ec1 cung th\u00ec nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin b\u00e1o tang, v\u1ed9i v\u00e3 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang.<\/p>\n<p>B\u00e1c V\u0103n nh\u1edd vi\u1ec7c quan m\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn, th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f3 kh\u0103n, l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1 lu\u00f4n gi\u1eef th\u00e1i \u0111\u1ed9 khoan dung. \u00d4ng t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c con: <i>&#8220;Ta su\u1ed1t \u0111\u1eddi x\u1eed t\u1ed9i \u0111\u1ebfn m\u1ee9c l\u01b0u \u0111\u00e0y, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng \u00e2m th\u1ea7m ch\u1ecdn n\u01a1i \u0111\u1ea5t l\u00e0nh n\u01b0\u1edbc t\u1ed1t. C\u00e1c con h\u00e3y nh\u1edb l\u1ea5y.&#8221;<\/i> Tuy nhi\u00ean, khi x\u1eed v\u1ee5 \u00e1n T\u00e0o Nhu\u1ebf, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n r\u1eb1ng B\u00e1c V\u0103n \u0111\u00e3 chi\u1ec1u theo \u00fd Trang Hi\u1ebfn, \u0111\u1ec3 La S\u00f9ng Hu\u00e2n g\u00e1n gh\u00e9p t\u1ed9i tr\u1ea1ng.<\/p>\n<p>[3] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd Tr\u01b0\u01a1ng \u00d4n Chi l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 Ho\u00e0i Nam. Tri ch\u00e2u B\u1ea1c Ch\u00e2u l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n \u1ef7 th\u1ebf l\u00e0m \u0111i\u1ec1u phi ph\u00e1p, xi\u1ec1ng Tri huy\u1ec7n M\u00f4ng Th\u00e0nh l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Th\u00e2n t\u1ed1ng giam. \u00d4n Chi \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u tra, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed7i oan, ph\u00e1 xi\u1ec1ng th\u1ea3 Th\u00e2n, r\u1ed3i x\u1eed t\u1ed9i x\u0103m m\u1eb7t v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y h\u01a1n ch\u1ee5c t\u00ean l\u1ea1i gian \u00e1c. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00d4n Chi l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>\u1ede Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u c\u00f3 con k\u00eanh n\u01b0\u1edbc xi\u1ebft th\u00f4ng ra bi\u1ec3n, b\u1ecdn gian th\u1eeba l\u00fac th\u1ee7y tri\u1ec1u ra v\u00e0o l\u00e0m c\u01b0\u1edbp. \u00d4n Chi cho l\u00e0m r\u00e0o ch\u1eafn n\u01b0\u1edbc. Ng\u01b0\u1eddi Di ph\u1ea1m t\u1ed9i, th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 x\u1eed, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng r\u1ea5t t\u00e0n b\u1ea1o, n\u00ean \u00f4n xin \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt H\u00e1n. \u00d4n Chi l\u00e0 con c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng T\u1ea5t.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Quan \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ed3ng tri Khu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1. Vua ban \u0111\u1ea7u b\u1ea3o Trung th\u01b0 r\u1eb1ng khi L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7 khuy\u1ebft ch\u1ee9c th\u00ec d\u00f9ng T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ebfn khi V\u01b0\u01a1ng B\u00e1c V\u0103n m\u1ea5t, Trung th\u01b0 ti\u1ebfn c\u1eed T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Quan l\u00e0 tr\u1ea1ng nguy\u00ean tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean d\u00f9ng tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> L\u1eddi gi\u00e8m pha \u0111\u00e3 c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c, nh\u01b0ng Vua \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi T\u01b0\u1eddng r\u1ea5t h\u1eadu, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn d\u00f9ng.<\/p>\n<p>[5] H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri ch\u00e2u Tr\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 Y\u1ebfn Th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba, sung ch\u1ee9c L\u00fd ki\u1ec3m s\u1ee9.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i B\u1ea3o B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt O\u00e1t<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ea3o B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt O\u00e1t, nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gia Lu\u1eadt C\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 18 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-365-1\" href=\"#footnote-365-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, S\u00f9ng L\u1ed9c thi\u1ebfu khanh T\u1ea7n Gi\u00e1m \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, \u0111i\u1ec1u Tri B\u1ea1c Ch\u00e2u, H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam Th\u00e0nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Hu\u00e2n l\u00e0m Tri Tr\u1ea7n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu khuy\u00ean c\u00e1c s\u0129 t\u1eed trong thi\u00ean h\u1ea1 h\u00e3y ch\u0103m ch\u1ec9 tu d\u01b0\u1ee1ng, \u0111\u1eebng v\u00ec nhi\u1ec1u l\u1ea7n thi \u0111\u1ed7 m\u00e0 mong \u0111\u1ee3i \u00e2n hu\u1ec7.<\/p>\n<p><em>(N\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 5 th\u00e1ng 4 c\u0169ng c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf \u0111i.)<\/em><\/p>\n<p>[9] Ban cho Th\u01b0 vi\u1ec7n Tung D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c H\u00e0 Nam ph\u1ee7 10 kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Tri\u1ec1u T\u00f4ng X\u00e1c, N\u1ed9i th\u1ecb \u00e1p ban S\u1eed S\u00f9ng T\u00edn c\u00f9ng b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p tr\u00e0.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, mi\u1ec5n thu\u1ebf h\u1ea1 cho ch\u00e2u Nghi v\u00e0 ch\u00e2u Dung.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu t\u1eeb nay thi c\u1eed nh\u00e2n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra \u0111\u1ec1 ngo\u00e0i c\u00e1c kinh s\u00e1ch hi\u1ec7n h\u00e0nh \u1edf Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m. Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 L\u00fd Th\u1ee5c.<\/p>\n<p>[13] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban cho Ti\u1ebfn s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Nh\u00e3 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. T\u00f4ng Nh\u00e3 \u0111\u00e3 tr\u01b0\u1ee3t, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ba kinh, chi\u1ebfu cho Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m th\u1eed v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, v\u1eabn ghi v\u00e0o b\u1ea3ng xu\u00e2n.<\/p>\n<p><em>(Tr\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Nh\u00e3 l\u00e0 ai, c\u1ea7n tra c\u1ee9u, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec b\u1ecf \u0111i. S\u00e1u con trai c\u1ee7a T\u1ec1 Hi\u1ec1n \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1eef &#8220;T\u00f4ng&#8221;, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ai t\u00ean T\u00f4ng Nh\u00e3. Ti\u00ean t\u1ed5 c\u1ee7a Ph\u00f2 m\u00e3 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n L\u1ec5 c\u1ea7n tra c\u1ee9u.)<\/em><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m t\u1ed9i ch\u1ebft xu\u1ed1ng t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y, t\u1ed9i n\u1eb7ng th\u00ec th\u00edch ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y ra ngo\u00e0i 500 d\u1eb7m v\u00e0o lao th\u00e0nh, t\u1ed9i l\u01b0u \u0111\u00e0y tr\u1edf xu\u1ed1ng gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng th\u00ec tha. Ba kinh v\u00e0 v\u00f9ng ph\u1ee5 c\u1eadn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1eed quan, c\u00e1c l\u1ed9 sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u00f3, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ghi ch\u00e9p con trai c\u1ee7a c\u1ef1u huy\u1ec7n \u00fay T\u01b0\u01a1ng D\u01b0\u01a1ng L\u01b0u \u0110\u1ea1o T\u1ebf l\u00e0 S\u01a1 l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang, v\u00ec \u0110\u1ea1o T\u1ebf ra ngo\u00e0i b\u1eaft gi\u1eb7c, qua s\u00f4ng H\u00e1n b\u1ecb ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa thi d\u01b0\u1edbi 17 tu\u1ed5i, l\u1ec7nh ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i tuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[17] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, ph\u00e1n di\u00eam thi\u1ebft c\u00e2u vi\u1ec7n, \u0111\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n, cha l\u00e0 Tham tri T\u00f4 Ch\u00e2u v\u1ec1 h\u01b0u. Thanh Th\u1ea7n xin ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 ti\u1ec7n ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9. L\u00fac \u0111\u00f3, \u1edf v\u00f9ng Th\u00e1i H\u1ed3 c\u00f3 ru\u1ed9ng d\u00e2n, h\u00e0o c\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm gi\u1eef th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n, n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c, d\u00e2n kh\u00f4ng d\u00e1m ki\u1ec7n. Thanh Th\u1ea7n d\u00e2ng l\u1eddi xin \u0111\u00e0o s\u00f4ng B\u00e0n Long H\u1ed1i v\u00e0 c\u1ea3ng H\u1ed7 \u0110\u1ed9c \u0111\u1ec3 d\u1eabn n\u01b0\u1edbc ra bi\u1ec3n, d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, H\u1eefu ty gi\u00e1n H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;N\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 8 c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng, k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i &#8216;ti\u00eau kim&#8217; (ND &#8211; ti\u00eau h\u1ee7y kim lo\u1ea1i: d\u00f9ng v\u00e0ng b\u1ea1c, t\u00e0i s\u1ea3n qu\u00fd gi\u00e1 \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u00e1c, trang s\u1ee9c) th\u00ec x\u1eed tr\u1ea3m. G\u1ea7n \u0111\u00e2y h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea3nh c\u00e1o, nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ecb b\u1eaft n\u00ean theo chi\u1ebfu m\u00e0 x\u1eed. Nh\u01b0ng Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i ch\u1ec9 ph\u1ea1t \u0111i \u0111\u00e0y 3 n\u0103m, e r\u1eb1ng l\u00e0m h\u1ecfng ph\u00e1p lu\u1eadt tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho s\u1ef1 xa x\u1ec9 v\u01b0\u1ee3t ph\u1eadn, xin h\u00e3y d\u00f9ng l\u1ea1i chi\u1ebfu c\u0169 n\u0103m T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, H\u00ecnh b\u1ed9 c\u00f9ng Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 xem x\u00e9t r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[19] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Tri th\u1ea9m quan vi\u1ec7n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 Mai Tu\u00e2n l\u00e0m Tri th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Phan Nh\u01b0\u1ee3c Xung xin l\u00e0m B\u1ea1ch Ba ph\u00e1t v\u1eadn ph\u00e1n quan, Tu\u00e2n gi\u1eadn v\u00ec h\u1eafn c\u1ee9 xin m\u00e3i, b\u00e8n m\u1eafng nhi\u1ebfc, Nh\u01b0\u1ee3c Xung c\u0169ng n\u00f3i l\u1eddi b\u1ea5t k\u00ednh, Tu\u00e2n li\u1ec1n t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean. B\u00e8n gi\u00e1ng Nh\u01b0\u1ee3c Xung xu\u1ed1ng l\u00e0m ch\u1ee9c nh\u1ecf, c\u00f2n Tu\u00e2n c\u0169ng b\u1ecb thay th\u1ebf.<\/p>\n<p>[20] T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Khang Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u C\u00e1t Ho\u00e0i M\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i l\u1ea1i sai tr\u1edf v\u1ec1 H\u00f9ng Ch\u00e2u, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u1ee5 ch\u1ee9c Lai Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. H\u1eefu ty gi\u00e1n H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;Ho\u00e0i M\u1eabn trong h\u00e0ng v\u00f5 th\u1ea7n, tuy c\u00f3 ch\u00fat t\u00e0i c\u00e1n, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng l\u1eadp c\u00f4ng lao g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Danh kh\u00ed tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u00e2n tr\u1ecdng. N\u1ebfu b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng n\u01a1i bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ebd l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch. Mong \u0111\u1eb7c c\u00e1ch thu h\u1ed3i, \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ed7i th\u01b0\u1edfng b\u1eeba b\u00e3i.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Tam ty ki\u1ec3m ph\u00e1p quan T\u00f4n Kh\u00e1ng xin r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u1ee5 \u00e1n h\u00ecnh s\u1ef1 c\u00f3 nghi v\u1ea5n \u1edf Tam ty, theo l\u1ec7 nh\u01b0 Khai Phong ph\u1ee7, cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Kh\u00e1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Y.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1 c\u1eed \u0111\u1ed3ng t\u1eed \u0111\u1ecdc thu\u1ed9c s\u00e1ch.<\/p>\n<p><em>(Xem th\u00e1ng 9 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3.)<\/em><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, ch\u00e2u Ki\u1ebfn b\u00e1o r\u1eb1ng t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng t\u01b0 m\u01b0a li\u00ean t\u1ee5c, n\u01b0\u1edbc su\u1ed1i d\u00e2ng cao tr\u00e0n v\u00e0o th\u00e0nh ch\u00e2u, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a d\u00e2n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau<a class=\"footnote\" title=\"Ban ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau, b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Ban ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau'.\" id=\"return-footnote-365-2\" href=\"#footnote-365-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, v\u00e0 lo vi\u1ec7c ch\u00f4n c\u1ea5t, t\u1ebf l\u1ec5 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e2n nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[24] Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf r\u1ea5t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn n\u00f4ng nghi\u1ec7p, lu\u00f4n lo l\u1eafng v\u1ec1 thi\u00ean tai l\u0169 l\u1ee5t v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn trong thi\u00ean h\u1ea1 m\u1ed7i tu\u1ea7n ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh m\u01b0a tuy\u1ebft, v\u00e0 l\u1ec7nh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi th\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, quy\u1ec1n Tri Ty thi\u00ean thi\u1ebfu gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng Duy \u0110\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u0103m t\u1edbi l\u00e0 n\u0103m K\u1ef7 M\u00e3o, th\u00e1ng ch\u1ea1p nhu\u1eadn, th\u00ec ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Canh Th\u00ecn s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c. Xin d\u1eddi th\u00e1ng nhu\u1eadn sang n\u0103m Canh Th\u00ecn, \u0111\u1ec3 nh\u1eadt th\u1ef1c x\u1ea3y ra v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng gi\u00eang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e1ng nhu\u1eadn l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh th\u1eddi ti\u1ebft v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 vi\u1ec7c d\u00e2n, sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh trong \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: M\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 4, Ty thi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m t\u1edbi s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, \u0111\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a ba tri\u1ec1u, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ki\u00eang k\u1ef5. Xin d\u1eddi th\u00e1ng nhu\u1eadn \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111i\u1ec1m x\u1ea5u.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u0169ng cho l\u00e0 ph\u1ea3i, b\u00e8n h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u00ecnh L\u00e2m t\u00e2u: <i>&#8220;M\u1eb7t tr\u1eddi l\u00e0 ch\u1ee7 c\u1ee7a c\u00e1c d\u01b0\u01a1ng, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng. Nay c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 do \u0111\u1ea1o c\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 ch\u1ed7 thi\u1ebfu s\u00f3t m\u00e0 g\u00e2y ra. Ch\u1ec9 c\u00f3 tu \u0111\u1ee9c, s\u1eeda ch\u00ednh tr\u1ecb m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh n\u00f3i r\u1ea5t \u0111\u00fang, Tr\u1eabm c\u0169ng ngh\u0129 nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i thi\u00ean bi\u1ebfn.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf s\u1ee3 thi\u00ean bi\u1ebfn, kh\u00f4ng b\u1ecb nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ee7a thu\u1eadt s\u0129 l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c.)<\/i><\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c khoa thi Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, N\u0103ng tr\u1ef1c ng\u00f4n c\u1ef1c gi\u00e1n, B\u00e1c th\u00f4ng ph\u1ea7n \u0111i\u1ec3n, Minh \u01b0 gi\u00e1o h\u00f3a, T\u00e0i th\u1ee9c ki\u00eam m\u1eadu, Minh \u01b0 th\u1ec3 d\u1ee5ng v\u00e0 M\u1eadu t\u00e0i d\u1ecb \u0111\u1eb3ng, b\u1ed1n khoa n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f9ng thi chung m\u1ed9t \u0111\u1ec1 s\u00e1ch. C\u00f2n c\u00e1c khoa T\u01b0\u1eddng minh l\u1ea1i l\u00fd, Kh\u1ea3 s\u1eed t\u00f2ng ch\u00ednh, \u0110\u1ed9ng th\u1ee9c thao l\u01b0\u1ee3c, V\u1eadn tr\u00f9 quy\u1ebft th\u1eafng, Qu\u00e2n m\u01b0u ho\u00e0nh vi\u1ec5n, T\u00e0i nhi\u1ec7m bi\u00ean k\u00fd, ba khoa n\u00e0y, m\u1ed7i khoa c\u00f3 \u0111\u1ec1 s\u00e1ch ri\u00eang.<\/p>\n<p>[27] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Tr\u01b0\u01a1ng Quan \u1edf s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh tr\u00e0 ph\u00e1p xin cho \u0111\u01b0a ti\u1ec1n v\u00e0o kinh s\u01b0 \u0111\u1ec3 b\u00e1n tr\u00e0 \u1edf b\u1ed1n s\u1edf v\u1ee5 v\u00e0 m\u01b0\u1eddi ba tr\u01b0\u1eddng t\u1ea1i Ch\u00e2n Ch\u00e2u. Gi\u00e1 tr\u1ecb m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, l\u1ea1i x\u00e9t theo s\u1ed1 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 ba gi\u1ea3m \u0111i, c\u00f2n s\u00e1u v\u1ea1n b\u1ea3y ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a ti\u1ec1n v\u00e0o H\u00e0 B\u1eafc mu\u1ed1n b\u00e1n tr\u00e0 l\u1ea1i gi\u1ea3m th\u00eam m\u1ed9t ngh\u00ecn, v\u00e0 chi\u1ebfu l\u1ea1i gi\u1ea3m th\u00eam hai ngh\u00ecn. Do \u0111\u00f3, ti\u1ec1n \u0111\u01b0a v\u00e0o kinh s\u01b0 ch\u1ec9 c\u00f2n s\u00e1u v\u1ea1n n\u0103m ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng, \u0111\u01b0a v\u00e0o H\u00e0 B\u1eafc c\u00f2n s\u00e1u v\u1ea1n b\u1ed1n ngh\u00ecn \u0111\u1ed3ng m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng \u0111\u1ebfn ng\u00e0y \u0111\u00f4ng ch\u00ed s\u1ebd c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ebf \u1edf Nam Giao, c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng nh\u01b0 xe c\u1ed9, y ph\u1ee5c, v.v., l\u1ec7nh cho Tam ty ph\u1ea3i theo l\u1ed1i gi\u1ea3n \u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n th\u1ed5 d\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf An H\u00f3a Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edbi c\u00e1c T\u1eed Vi \u1edf vi\u1ec7n X\u00e1 nh\u00e2n, Vua th\u00e2n ch\u1eef vi\u1ebft b\u1ea3ng hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ban n\u0103m kho\u1ea3nh ru\u1ed9ng h\u1ecdc cho ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u l\u00e0 B\u1ea3o Nguy\u00ean Th\u1ec3 Thi\u00ean Ph\u00e1p \u0110\u1ea1o Kh\u00e2m V\u0103n Th\u00f4ng V\u0169 Th\u00e1nh Th\u1ea7n Anh Du\u1ec7 Hi\u1ebfu \u0110\u1ee9c, Vua kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. Qu\u1ea7n th\u1ea7n n\u0103m l\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u, Vua b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1eddng M\u1ee5c T\u00f4ng n\u00f3i: &#8216;\u00c9p ta nh\u1eadn m\u1ef9 hi\u1ec7u, kh\u00f4ng b\u1eb1ng khi\u1ebfn ta l\u00e0m v\u1ecb Vua c\u00f3 \u0111\u1ea1o; th\u00eam cho ta h\u01b0 danh, kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u1eb7t ta v\u00e0o ch\u1ed7 kh\u00f4ng l\u1ed7i l\u1ea7m.&#8217; Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng y\u00eau th\u00edch l\u1eddi n\u00e0y, c\u00e1c khanh c\u0169ng n\u00ean hi\u1ec3u \u00fd \u1ea5y.&#8221;<\/i> S\u0129 T\u1ed1n kh\u1ea9n kho\u1ea3n xin m\u00e3i, Vua b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu b\u1ecf hai ch\u1eef <i>&#8220;Anh Du\u1ec7&#8221;<\/i>, c\u00f2n l\u1ea1i theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u.<\/p>\n<p><i>(H\u00f9ng Kh\u1eafc trong \u300aC\u1eedu Tri\u1ec1u Th\u00f4ng L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p: Vua d\u00f9ng l\u1eddi c\u1ee7a M\u1ee5c T\u00f4ng \u0111\u1ec3 r\u0103n S\u0129 T\u1ed1n, th\u1eadt l\u00e0 c\u00f3 \u00fd s\u00e2u xa.)<\/i><\/p>\n<p>[33] H\u1eefu ty gi\u00e1n H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00e2ng chi\u1ebfu xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i chu\u00f4ng nh\u1ea1c, t\u1eebng xem qua \u300aC\u1ea3nh H\u1eefu Qu\u1ea3ng L\u1ea1c K\u00fd\u300b<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'qu\u1ea3ng' trong 'C\u1ea3nh H\u1eefu Qu\u1ea3ng L\u1ea1c K\u00fd' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b L\u1ea1c 2-19, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 h\u1ea1, \u300aTh\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n C\u00e1ch L\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 19, \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ngh\u1ecb L\u1ea1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-365-3\" href=\"#footnote-365-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, th\u1ea5y nh\u1ea1c do L\u00fd Chi\u1ebfu ch\u1ebf t\u1ea1o kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi c\u1ed5 ph\u00e1p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1eb7t ra, t\u1ea1o th\u00e0nh lu\u1eadt \u0111\u1ed9 ri\u00eang, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 cho l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'd\u0129' trong 'th\u1ee9c gi\u1ea3 c\u1eedu d\u0129 vi phi' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'd\u0129', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-365-4\" href=\"#footnote-365-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>. Nay s\u1eafp th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf l\u1ec5 Nam Giao, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng nh\u1ea1c tr\u00e1i v\u1edbi c\u1ed5 ph\u00e1p \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u00e0 t\u00f4ng mi\u1ebfu. Tr\u1ed9m nghe nh\u1ea1c c\u0169 c\u1ee7a Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng hi\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n, xin d\u00f9ng l\u1ea1i trong \u0111\u1ea1i l\u1ec5 t\u1ebf Giao.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng Th\u1ee5, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Y\u1ebfn Th\u00f9 c\u00f9ng hai ch\u1ebf xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>Th\u1ee5 v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u1ea1c m\u1edbi c\u1ee7a L\u00fd Chi\u1ebfu so v\u1edbi nh\u1ea1c c\u0169 th\u1ea5p h\u01a1n ba lu\u1eadt. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. Xin theo l\u1eddi H\u00e0n K\u1ef3, trong t\u1ebf l\u1ec5 Giao Mi\u1ebfu d\u00f9ng l\u1ea1i nh\u1ea1c c\u0169 do H\u00f2a Hi\u1ec7n \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Nh\u1eefng chu\u00f4ng kh\u00e1nh c\u0169 ch\u01b0a qua L\u00fd Chi\u1ebfu m\u00e0i d\u0169a<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'chi\u1ebfu' trong 'c\u1ef1u l\u1ea1c chung kh\u00e1nh b\u1ea5t kinh chi\u1ebfu tuy\u00ean ma gi\u1ea3' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b L\u1ea1c 2-20, \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ngh\u1ecb L\u1ea1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-365-5\" href=\"#footnote-365-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, v\u1eabn c\u00f2n ba huy\u1ec7n k\u1ef3 v\u00e0 b\u1ea3y c\u1ee5<a class=\"footnote\" title=\"C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft: 'hi\u1ec7n c\u00f2n d\u01b0 b\u1ea3y gi\u00e1.' \u300aTh\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n C\u00e1ch L\u1ec5\u300b th\u00ec vi\u1ebft: 'c\u00f2n ba li\u1ec7u, d\u01b0 b\u1ea3y gi\u00e1.'\" id=\"return-footnote-365-6\" href=\"#footnote-365-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ea1i trong t\u1ebf l\u1ec5 Giao Mi\u1ebfu v\u00e0 \u0111i\u1ec7n \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho nh\u1ea1c c\u0169 c\u1ee7a Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, nh\u1ea1c do L\u00fd Chi\u1ebfu ch\u1ebf t\u1ea1o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 5, T\u1ed1ng Th\u1ee5 v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh ngh\u1ecb v\u00e0o th\u00e1ng 7, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed, li\u00ean k\u1ebft vi\u1ebft l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[34] \u0110\u00f4 quan vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ng\u1ee5y Trang t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y th\u00fac gi\u1ee5c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o tr\u1edf v\u1ec1, sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u, b\u00e8n xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan \u1edf c\u01a1 quan trung \u01b0\u01a1ng. H\u1eefu ty gi\u00e1n H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;Trang l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 nh\u1edd V\u01b0\u01a1ng T\u00f9y ti\u1ebfn c\u1eed m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan \u1edf huy\u1ec7n l\u1edbn, m\u00e0 Tam ty l\u1ea1i v\u00ec n\u1ecbnh h\u00f3t m\u00e0 ti\u1ebfn c\u1eed, sai \u0111i Thi\u1ec3m T\u00e2y. Ng\u00e0y t\u1eeb bi\u1ec7t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o tam ph\u1ea9m, nay l\u1ea1i d\u00e1m xin x\u1ecf, xin tr\u1ecb t\u1ed9i h\u1eafn.&#8221;<\/i> Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, gi\u00e1ng Trang l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ra \u0111\u1ec1 thi cho c\u00e1c hi\u1ec1n t\u00e0i l\u00e0 Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh n\u0103ng tr\u1ef1c ng\u00f4n c\u1ef1c gi\u00e1n Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, v\u00e0 M\u1eadu t\u00e0i d\u1ecb \u0111\u1eb3ng Thi\u1ec7u Kh\u00e1ng. Hu\u1ed1ng \u0111\u1ed7 v\u00e0o h\u1ea1ng t\u01b0, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u1ed7 h\u1ea1ng t\u01b0 th\u1ee9. Kh\u00e1ng v\u00ec c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 h\u00f4n nh\u00e2n v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n n\u00ean b\u1ecb lo\u1ea1i. Hu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh l\u00e0m Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Th\u00f4ng ph\u00e1n Giang Ninh ph\u1ee7 v\u00e0 M\u1ee5c ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Hu\u1ed1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00edn \u0110\u00f4; Kh\u00e1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110an D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng b\u00e0i thi c\u1ee7a Kh\u00e1ng \u00edt ch\u1eef, kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t chu\u1ea9n, nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Kh\u00e1ng. V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea trong b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 Kh\u00e1ng c\u0169ng ch\u00e9p: Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam ti\u1ebfn c\u1eed Kh\u00e1ng \u1ee9ng thi khoa Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 14 ng\u01b0\u1eddi \u00e1o v\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u, \u0111\u1ec1u thi \u1edf B\u00ed c\u00e1c, ch\u1ec9 c\u00f3 Kh\u00e1ng \u0111\u1ed7. \u0110\u1ebfn khi thi \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ebfn Khang qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 k\u1ebb mu\u1ed1n h\u1ea1i T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, b\u00e8n gi\u00e8m pha r\u1eb1ng Kh\u00e1ng c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 h\u00f4n nh\u00e2n v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, n\u00ean Kh\u00e1ng b\u1ecb lo\u1ea1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u00ec sao. Th\u1ef1c ra Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u1ea5y v\u1ee3 h\u1ecd Ph\u00f9ng, con trai l\u1ea5y v\u1ee3 h\u1ecd Thi\u1ec7u, Thi\u1ec7u v\u00f4 t\u00ecnh c\u00f9ng h\u1ecd v\u1edbi Kh\u00e1ng. S\u0129 T\u1ed1n kh\u00f4ng bi\u1ec7n b\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c, Kh\u00e1ng c\u0169ng im l\u1eb7ng ra \u0111i.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, thi v\u00f5 c\u1eed nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[37] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, thi v\u00f5 c\u1eed nh\u00e2n v\u1ec1 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u1eafn cung.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, \u0111\u1eb7t l\u1ea1i ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh H\u1ed3, l\u1ea5y Binh b\u1ed9 lang trung Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n D\u01b0\u01a1ng Nh\u1eadt Nghi\u00eam v\u00e0 \u0110\u1ed9 chi lang trung D\u01b0\u01a1ng C\u00e1o l\u00e0m ch\u1ee9c n\u00e0y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0110o\u00e0n Thi\u1ebfu Li\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea7n l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ho\u00e0i Nam, g\u1eb7p n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, n\u00ean s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o cung n\u1ea1p \u0111\u1ec1u ho\u00e0n th\u00e0nh. Nh\u01b0ng c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u l\u00e0m theo \u00fd m\u00ecnh, kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, e r\u1eb1ng l\u00e2u ng\u00e0y s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i k\u1ebf.&#8221;<\/i> Vua nghe theo l\u1eddi Thi\u1ebfu Li\u00ean, l\u1ea1i sai Nh\u1eadt Nghi\u00eam v\u00e0 C\u00e1o \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf T\u1ed5, \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 h\u00ecnh ng\u1ee5c, xin t\u1eeb nay c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c tu\u1ea7n tra trong b\u1ed9 ph\u1eadn m\u00ecnh, n\u1ebfu d\u00e2n c\u00f3 k\u00eau oan th\u00ec cho ph\u00e9p th\u1ee5 l\u00fd. Chi\u1ebfu cho ph\u00e9p nh\u1eadn \u0111\u01a1n t\u1eeb, g\u1eedi chuy\u1ec3n v\u1eadn ty thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n, tri ch\u1ebf c\u00e1o, ph\u00e1n H\u00ecnh b\u1ed9; B\u00e0nh Th\u1eeba, t\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n. L\u1ea1i chi\u1ebfu t\u1eeb nay th\u01b0\u1eddng sai m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, c\u1ea5p th\u00eam ti\u1ec1n m\u1ed9t v\u1ea1n, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n c\u1ea5p ti\u1ec1n tr\u00e0 n\u0103m ngh\u00ecn.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh, c\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, tri ch\u1ebf c\u00e1o, l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n sang Khi\u1ebft \u0110an; Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 V\u0169, l\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9, l\u00e0m ph\u00f3. H\u00e0n K\u1ef3, h\u1eefu ty gi\u00e1n, tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n; Cao K\u1ebf Tung, t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, l\u00e0m ph\u00f3.<\/p>\n<p>H\u00e0n K\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;K\u1ebf Tung tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m tri ch\u00e2u Ho\u00e0n, v\u00ec qu\u00e2n s\u0129 nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u0169i t\u00ean th\u1ea5t l\u1ea1c, k\u00e8m theo v\u0103n th\u01b0 n\u1eb7c danh, n\u00f3i K\u1ebf Tung s\u1ebd l\u00e0m ph\u1ea3n, K\u1ebf Tung trong l\u00f2ng b\u1ea5t an, xin v\u1ec1 tri\u1ec1u<a class=\"footnote\" title=\"'xin' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'h\u1ea5t', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 10 Gia truy\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-365-7\" href=\"#footnote-365-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>. Th\u1ea7n x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 hai \u0111i\u1ec1u gi\u1ea3 d\u1ed1i, m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u m\u00ea ho\u1eb7c. K\u1ebf Tung l\u00e2u n\u0103m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y, n\u1ed5i ti\u1ebfng d\u0169ng c\u1ea3m, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y gh\u00e9t, b\u00e0y k\u1ebf ph\u1ea3n gi\u00e1n \u0111\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf. N\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u00ec do cai qu\u1ea3n nghi\u00eam kh\u1eafc, b\u1ecb qu\u00e2n l\u00ednh bi\u00ean ph\u00f2ng d\u00f9ng m\u01b0u k\u1ebf h\u00e3m h\u1ea1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 hai \u0111i\u1ec1u gi\u1ea3 d\u1ed1i c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e9t.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, n\u1ebfu K\u1ebf Tung ph\u1ea3n ngh\u0129a \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, Nguy\u00ean H\u1ea1o \u1eaft s\u1ebd b\u00ed m\u1eadt ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a h\u1eafn. N\u1ebfu Nguy\u00ean H\u1ea1o trung th\u00e0nh v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u00ec n\u00ean b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u00f9ng m\u0169i t\u00ean th\u1ea5t l\u1ea1c \u0111\u1ec3 t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c l\u00e0m ph\u1ea3n? \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u m\u00ea ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ec7n b\u1ea1ch. Th\u1ea7n ngu cho r\u1eb1ng n\u00ean v\u1ed9i sai K\u1ebf Tung tr\u1edf l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f2n v\u0103n th\u01b0 n\u1eb7c danh t\u1ed1 c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u0169ng xin x\u1eed t\u1ed9i theo lu\u1eadt. B\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n m\u01b0u k\u1ebf ph\u1ea3n gi\u00e1n c\u1ee7a gi\u1eb7c x\u1ea3o quy\u1ec7t, b\u00ean trong \u0111\u1ec3 ph\u00e1 tan k\u1ebf h\u00e3m h\u1ea1i c\u1ee7a qu\u00e2n l\u00ednh l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng<a class=\"footnote\" title=\"'l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng' trong \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111o\u1ea1', \u300aAn D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp\u300b Gia truy\u1ec1n quy\u1ec3n 1 c\u0169ng gi\u1ed1ng\" id=\"return-footnote-365-8\" href=\"#footnote-365-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, sau n\u1eefa \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a K\u1ebf Tung. Khi\u1ebfn c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi nghe tin, ai ch\u1eb3ng k\u00ednh s\u1ee3 s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c gi\u1eef l\u00f2ng trung ngh\u0129a.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Cao K\u1ebf Tung l\u1ea1i l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ho\u00e0n Ch\u00e2u, c\u1eed T\u00e2y Nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng \u00cdch thay l\u00e0m s\u1ee9 sang Khi\u1ebft \u0110an.<\/p>\n<p>T\u00f2ng \u00cdch l\u00e0 con c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng H\u00e1n Trung.<\/p>\n<p>[43] Tr\u1ea5n Qu\u1ed1c qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac b\u1ecb b\u1ec7nh, d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c, vi\u1ec7n d\u1eabn chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a Vi T\u1ef1 L\u1eadp \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban hi\u1ec7u s\u01a1n l\u00e2m<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'l\u00e2m' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'vi\u1ec7n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 464 truy\u1ec7n L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-365-9\" href=\"#footnote-365-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. Vua kh\u00f4ng cho, th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn th\u0103m, ban 5.000 l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim, \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, Vua l\u1ea1i \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, ng\u1eebng tri\u1ec1u hai ng\u00e0y, truy t\u1eb7ng Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, th\u1ee5y l\u00e0 H\u00f2a V\u0103n.<\/p>\n<p>Tu\u00e2n H\u00fac h\u1ecdc r\u1ed9ng, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n qu\u00fd tr\u1ecdng \u00f4ng. \u00d4ng t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch, n\u00ean c\u00f3 b\u1ed5n ph\u1eadn gi\u00fap \u0111\u1ee1.<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, \u00f4ng t\u1eebng t\u00e2u vi\u1ec7c \u1edf trong \u0111i\u1ec7n, Vua \u0111\u1ee9ng d\u1eady thay \u00e1o, Trang Hi\u1ebfn th\u00e1i h\u1eadu b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu lui ra, h\u1ecfi g\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u00ean ngo\u00e0i c\u00f3 l\u1eddi g\u00ec, Tu\u00e2n H\u00fac \u1eadm \u1eeb. Th\u00e1i h\u1eadu g\u1eb7ng h\u1ecfi, Tu\u00e2n H\u00fac n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n kh\u00f4ng nghe g\u00ec kh\u00e1c, ch\u1ec9 nghe ng\u01b0\u1eddi ta b\u00e0n r\u1eb1ng thi\u00ean t\u1eed \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, th\u00e1i h\u1eadu n\u00ean tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00ednh quy\u1ec1n.&#8221;<\/i> Th\u00e1i h\u1eadu n\u00f3i: <i>&#8220;Ta kh\u00f4ng luy\u1ebfn ti\u1ebfc quy\u1ec1n h\u00e0nh, nh\u01b0ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f2n tr\u1ebb, n\u1ed9i th\u1ecb nhi\u1ec1u, s\u1ee3 ch\u01b0a ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u00d4ng t\u1eebng d\u00e2ng ba thuy\u1ebft n\u0103m vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 b\u00e0n v\u1ec1 tri\u1ec1u ch\u00ednh. Khi th\u00e1i h\u1eadu b\u0103ng, \u00f4ng b\u00ed m\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u0169 m\u1eabu c\u1ee7a th\u00e1i h\u1eadu l\u00e0 T\u1ea5n qu\u1ed1c phu nh\u00e2n L\u00e2m th\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y hay can d\u1ef1 qu\u1ed1c s\u1ef1, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u ch\u00e1n gh\u00e9t, n\u00ean \u0111\u01b0a b\u00e0 \u0111\u1ebfn \u1edf bi\u1ec7t vi\u1ec7n, h\u1ea1n ch\u1ebf vi\u1ec7c v\u00e0o g\u1eb7p, \u0111\u1ec3 th\u1ecfa l\u00f2ng d\u00e2n. Tu\u00e2n H\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c ban nh\u00e0 v\u00e0 v\u01b0\u1eddn ao, \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t kinh th\u00e0nh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00f4ng k\u1ebft giao \u0111\u1ec1u l\u00e0 danh s\u0129 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi.<\/p>\n<p>\u00d4ng theo D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c h\u1ecdc l\u00e0m v\u0103n, khi \u1ee8c m\u1ea5t, \u00f4ng m\u1eb7c tang ph\u1ee5c. Khi l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ee9a Ch\u00e2u, \u00f4ng \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng m\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c \u1edf n\u00fai C\u1ee5 T\u1ef3, kh\u00f3c l\u00f3c r\u1ed3i v\u1ec1.<\/p>\n<p>\u00d4ng c\u0169ng th\u00e2n thi\u1ebft v\u1edbi L\u01b0u Qu\u00e2n, khi Qu\u00e2n m\u1ea5t, \u00f4ng chu c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh. \u00d4ng r\u1ea5t th\u00f4ng hi\u1ec3u Ph\u1eadt h\u1ecdc, l\u00fac s\u1eafp m\u1ea5t, c\u00f9ng nh\u00e0 s\u01b0 S\u1edf Vi\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p b\u1eb1ng k\u1ec7 t\u1ee5ng, d\u1eb7n d\u00f2 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 v\u00e0ng ng\u1ecdc trong quan t\u00e0i.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111i\u1ec7n th\u1ecb mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i sang v\u0103n ch\u1ee9c th\u00ec ph\u1ea3i c\u00f3 ba \u0111\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m v\u0103n ch\u1ee9c m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c, k\u1ebb n\u00e0o gian l\u1eadn s\u1ebd b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 mi\u1ec5n, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh c\u0169ng b\u1ecb x\u1eed nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed l\u00e0m huy\u1ec7n l\u1ec7nh th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1eddng v\u1ee5.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, H\u1eefu K\u1ef3 K\u1ef5 s\u1ee9, Qu\u00fd Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i Ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh H\u00f2a \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0110\u00f4 tri, L\u1ec5 t\u00e2n Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o T\u00edn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m L\u1ea1c Uy\u1ec3n Ph\u00f3 s\u1ee9. V\u0129nh H\u00f2a v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o nghi tr\u01b0\u1ee3ng cho l\u1ec5 Nam Giao, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[47] L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n t\u00e2u r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn n\u1ebfu t\u1eebng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ho\u1eb7c b\u1ea3n ch\u00e2u x\u00e9t th\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 li\u00eam ch\u00ednh, th\u00ec khi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn, s\u1ebd xem x\u00e9t gi\u00e1ng b\u1eadc. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[48] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, xu\u1ea5t kho\u1ea3ng m\u1ed9t tri\u1ec7u t\u1ea5m g\u1ea5m v\u00f3c t\u1eeb N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1, giao cho Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n s\u1ef1.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u0110\u1ed9 chi Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n Ki\u1ec3m th\u1ea3o, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng V\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng \u0110\u1ea1o b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Gi\u1ea3ng th\u01b0 \u1edf M\u1ee5c Th\u00e2n tr\u1ea1ch v\u00e0 \u0110\u1ed3ng tri Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n, v\u00ec t\u1ed9i kh\u00f4ng tham d\u1ef1 vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 trong l\u1ec5 M\u1ea1nh Thu t\u1ebf Th\u00e1i Mi\u1ebfu v\u00e0 l\u1ec5 T\u1ecbch Nguy\u1ec7t. T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u1eebng nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ea5u s\u1ef1, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1eb1ng \u0111\u00e3 l\u00e0m quan \u1edf V\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, ban cho \u00e1o m\u0169. Ng\u1ef1 s\u1eed h\u1eb7c t\u1ea5u, vi\u1ec7c b\u1ecb b\u1ecf qua kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p><i>(T\u00f4ng \u0110\u1ea1o t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b v\u00e0 \u300aK\u00fd s\u1ef1\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o, n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Gi\u1ea3ng th\u01b0 \u1edf M\u1ee5c Th\u00e2n tr\u1ea1ch v\u00e0 ch\u1ee9c \u0110\u1ed3ng tri. \u0110\u00e0i quan h\u1eb7c t\u1ea5u, vi\u1ec7c b\u1ecb b\u1ecf qua kh\u00f4ng x\u1eed l\u00fd, s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u00e0n K\u1ef3 Gi\u00e1n c\u1ea3o\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[50] Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh, Tr\u1ef1c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n, Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Nh\u1eadm Trung S\u01b0 t\u00e2u r\u1eb1ng, ch\u00e2u c\u00f3 \u1ea5n Th\u1ecb b\u1ea1c s\u1ee9, nh\u01b0ng Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n, S\u1ee9 th\u1ea7n k\u1ebft h\u00e0m<a class=\"footnote\" title=\"m\u00e0 Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n, S\u1ee9 th\u1ea7n k\u1ebft h\u00e0m, ch\u1eef 'k\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u1ea5p', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-365-10\" href=\"#footnote-365-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c C\u00e2u \u0111\u01b0\u01a1ng Th\u1ecb b\u1ea1c ty. Ng\u00e0y Canh T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c Tri ch\u00e2u c\u00f3 ch\u1ee9c Thi\u1ebfu khanh gi\u00e1m tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m Th\u1ecb b\u1ea1c s\u1ee9. Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u1ecb b\u1ea1c s\u1ee9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Trung S\u01b0.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, \u00cdch L\u1ee3i Ki\u1ec1m h\u1ea1t ty t\u00e2u r\u1eb1ng, Tri B\u1ea3o Ch\u00e2u \u0110\u1ed5ng K\u1ebf Thi\u00ean m\u1ea5t, th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 l\u1ea1c xin cho con trai \u00f4ng l\u00e0 Nguy\u00ean Tr\u1ecdng thay l\u00e0m Tri B\u1ea3o Ch\u00e2u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1 trong vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u00e0nh k\u00ednh, s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[53] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng k\u1ebb c\u01b0\u1edbp b\u1eaft tr\u00f3i ng\u01b0\u1eddi n\u00e9m xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 may m\u1eafn kh\u00f4ng ch\u1ebft, s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed nh\u01b0 t\u1ed9i \u0111\u00e3 g\u00e2y th\u01b0\u01a1ng t\u00edch.<\/p>\n<p>[54] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh \u1edf hai ch\u00e2u Nghi, Dung tham gia \u0111\u00e1nh d\u1eb9p man t\u1ed9c.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng, Tri\u1ec7u S\u01a1n Ng\u1ed9 sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Kim Minh, h\u1eb9n v\u1edbi \u0110\u00f4 gi\u00e1m L\u00fd S\u0129 B\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u00e3 l\u1ec7nh t\u1eeb ch\u1ed1i. Chi\u1ebfu cho ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Kinh Nguy\u00ean, L\u00e2n Ph\u1ee7, v.v. \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn canh ph\u00f2ng, n\u1ebfu S\u01a1n Ng\u1ed9 l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn, ch\u1ec9 b\u1ea3o S\u0129 B\u00e2n d\u00f9ng \u00fd m\u00ecnh t\u1eeb ch\u1ed1i, c\u1ed1t sao gi\u1eef y\u00ean bi\u00ean ph\u00f2ng.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c t\u1ed9c, l\u1ea5y m\u00e1u c\u00e1nh tay h\u00f2a v\u1edbi r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u1eb7t v\u00e0o s\u1ecd ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng u\u1ed1ng, h\u1eb9n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0111\u00e1nh Phu Di\u00ean, mu\u1ed1n t\u1eeb ba \u0111\u01b0\u1eddng \u0110\u1ee9c T\u0129nh, T\u1eafc M\u00f4n, X\u00edch Th\u00e0nh c\u00f9ng ti\u1ebfn v\u00e0o. C\u00f3 th\u1ee7 l\u0129nh n\u00e0o can ng\u0103n, li\u1ec1n gi\u1ebft ngay.<\/p>\n<p>S\u01a1n Ng\u1ed9 l\u00e0 ch\u00fa c\u1ee7a Nguy\u00ean H\u1ea1o, nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean Nguy\u00ean H\u1ea1o nh\u01b0ng kh\u00f4ng nghe. S\u01a1n Ng\u1ed9 s\u1ee3 b\u1ecb gi\u1ebft, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean sai ng\u01b0\u1eddi mang chi\u1ebfu gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn S\u0129 B\u00e2n, mu\u1ed1n t\u1ef1 \u0111em qu\u00e2n ch\u1eb7n b\u1ebfn ph\u00eda nam s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0<a class=\"footnote\" title=\"Mu\u1ed1n t\u1ef1 \u0111em qu\u00e2n ch\u1eb7n b\u1ebfn ph\u00eda nam s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 'Ch\u1eb7n', \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 7 n\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh Nguy\u00ean H\u1ea1o qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi ch\u00e9p l\u00e0 'C\u1eaft'.\" id=\"return-footnote-365-11\" href=\"#footnote-365-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng b\u1ed9 l\u1ea1c quy thu\u1ed9c, r\u1ed3i \u0111em v\u1ee3 v\u00e0o D\u00e3 L\u1ee3i La, con l\u00e0 A Ng\u1ed9 c\u00f9ng th\u00e2n thu\u1ed9c ba m\u01b0\u01a1i hai ng\u01b0\u1eddi, mang theo ch\u00e2u b\u00e1u, ng\u1ef1a qu\u00fd \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng n\u00e0y, ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0111\u1ebfn qu\u00e2n B\u1ea3o An. Tri qu\u00e2n B\u1ea3o An Chu Nh\u01b0\u1ee3c C\u00e1t b\u00e1o cho Tri ch\u00e2u Di\u00ean Ch\u00e2u Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn bi\u1ebft, Khuy\u1ebfn c\u00f9ng Ki\u1ec1m h\u1ea1t L\u00fd V\u1ecb do d\u1ef1 kh\u00f4ng d\u00e1m nh\u1eadn.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, S\u01a1n Ng\u1ed9 \u0111\u00e3 g\u1eedi ch\u00e2u b\u00e1u cho S\u0129 B\u00e2n tr\u1ecb gi\u00e1 h\u00e0ng v\u1ea1n, Khuy\u1ebfn tra h\u1ecfi S\u0129 B\u00e2n, S\u0129 B\u00e2n tham c\u1ee7a, tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3, l\u1ea1i n\u00f3i ch\u01b0a t\u1eebng chi\u00eau d\u1ee5 h\u1ecd. Khuy\u1ebfn, V\u1ecb c\u0169ng cho r\u1eb1ng t\u1eeb khi \u0110\u1ee9c Minh n\u1ed9p c\u1ed1ng \u0111\u00e3 b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m, ch\u01b0a t\u1eebng gi\u1eef l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o quy thu\u1ed9c, c\u00f9ng b\u00e0n \u0111\u1ecbnh \u0111u\u1ed5i v\u1ec1, l\u1ea1i ra l\u1ec7nh d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Do \u0111\u00f3 t\u00e2u l\u00ean, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu n\u00e0y. Khuy\u1ebfn, V\u1ecb li\u1ec1n sai S\u01a1n Ng\u1ed9 v\u1ec1, S\u01a1n Ng\u1ed9 kh\u00f4ng ch\u1ecbu, b\u00e8n l\u1ec7nh Gi\u00e1m \u00e1p H\u00e0n Chu b\u1eaft S\u01a1n Ng\u1ed9 \u0111\u01b0a v\u1ec1 cho Nguy\u00ean H\u1ea1o. \u0110\u1ebfn Nhi\u1ebfp Di Ba, Nguy\u00ean H\u1ea1o t\u1eadp h\u1ee3p k\u1ef5 binh, x\u1ea1 th\u1ee7 b\u1eafn ch\u1ebft.<\/p>\n<p>S\u01a1n Ng\u1ed9 t\u00ean l\u00e0 Duy L\u01b0\u1ee3ng, c\u00f9ng em l\u00e0 Duy V\u0129nh chia nhau n\u1eafm qu\u00e2n T\u1ea3, H\u1eefu s\u01b0\u01a1ng. Em h\u1ecd l\u00e0 Duy T\u1ef1 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n c\u1eadn v\u00e0 gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng. S\u01a1n Ng\u1ed9 c\u00f3 t\u00e0i d\u0169ng l\u01b0\u1ee3c, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi trong n\u01b0\u1edbc k\u00ednh tr\u1ecdng. Nguy\u00ean H\u1ea1o gh\u00e9t \u00f4ng kh\u00f4ng theo m\u00ecnh, t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Duy T\u1ef1: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i h\u00e3y t\u1ed1 c\u00e1o S\u01a1n Ng\u1ed9 l\u00e0m ph\u1ea3n, ta s\u1ebd ban cho ng\u01b0\u01a1i ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc c\u1ee7a S\u01a1n Ng\u1ed9. N\u1ebfu kh\u00f4ng, c\u1ea3 h\u1ecd s\u1ebd b\u1ecb di\u1ec7t.&#8221;<\/i> Duy T\u1ef1 kh\u00f4ng n\u1ee1, b\u00e8n \u0111em chuy\u1ec7n n\u00e0y b\u00e1o cho S\u01a1n Ng\u1ed9.<\/p>\n<p>S\u01a1n Ng\u1ed9 mu\u1ed1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, b\u00e0n v\u1edbi Duy V\u0129nh, Duy V\u0129nh n\u00f3i: <i>&#8220;Nam tri\u1ec1u kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a Ng\u1ed9t T\u1ed1t, s\u1ebd kh\u00f4ng tin anh, anh \u1eaft s\u1ebd g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n.&#8221;<\/i> S\u01a1n Ng\u1ed9 n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c. N\u1ebfu Nam tri\u1ec1u c\u00f3 ph\u00fac, \u1eaft s\u1ebd thu nh\u1eadn ta.&#8221;<\/i> B\u00e8n b\u00e1o v\u1edbi m\u1eb9, m\u1eb9 \u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;Con h\u00e3y t\u1ef1 lo li\u1ec7u. M\u1eb9 \u0111\u00e3 h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, kh\u00f4ng th\u1ec3 theo con \u0111i, s\u1ebd th\u00e0nh g\u00e1nh n\u1eb7ng cho con, h\u00e3y \u0111\u1eb7t m\u1eb9 trong nh\u00e0 r\u1ed3i ch\u00e2m l\u1eeda \u0111\u1ed1t.&#8221;<\/i> S\u01a1n Ng\u1ed9 v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3c l\u00f3c l\u00e0m theo l\u1eddi m\u1eb9. Khi b\u1ecb H\u00e0n Chu b\u1eaft, \u00f4ng kh\u00f3c l\u00f3c k\u00eau oan. Chu \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Nguy\u00ean H\u1ea1o \u1edf H\u1ef1u Ch\u00e2u. Nguy\u00ean H\u1ea1o m\u1eb7c \u00e1o g\u1ea5m, \u0111\u1ed9i m\u0169 l\u00f4ng v\u00e0ng, kh\u00f4ng ch\u1ecbu nh\u1eadn S\u01a1n Ng\u1ed9, n\u00f3i: <i>&#8220;Di\u00ean Ch\u00e2u d\u1ee5 d\u1ed7 b\u1ec1 t\u00f4i ph\u1ea3n ngh\u1ecbch c\u1ee7a ta, ta s\u1ebd d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Di\u00ean Ch\u00e2u, nh\u1eadn ch\u00fang tr\u01b0\u1edbc s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a tri ch\u00e2u.&#8221;<\/i> Chu khuy\u00ean gi\u1ea3i m\u00e3i, Nguy\u00ean H\u1ea1o m\u1edbi ch\u1ecbu nh\u1eadn.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Nguy\u00ean H\u1ea1o t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 Ng\u1ed9t T\u1ed1t \u0111\u00e3 m\u1ea5y n\u0103m. Ng\u1ed9t T\u1ed1t, theo ti\u1ebfng H\u00e1n, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Thanh Thi\u00ean T\u1eed, g\u1ecdi Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 Ho\u00e0ng Thi\u00ean T\u1eed. Nguy\u00ean H\u1ea1o gi\u1ebft S\u01a1n Ng\u1ed9 xong, b\u00e8n m\u01b0u vi\u1ec7c x\u01b0ng \u0111\u1ebf.<\/p>\n<p><i>(T\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a anh em S\u01a1n Ng\u1ed9 \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo l\u1eddi H\u00e0n Chu trong \u300aNh\u1eadt k\u00fd\u300b c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang. Chu c\u00f2n n\u00f3i v\u1ee3 S\u01a1n Ng\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd th\u1ecb \u0111\u00e3 t\u1ef1 s\u00e1t tr\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0ng S\u01a1n Ng\u1ed9 th\u1ef1c ra c\u00f9ng v\u1ee3 l\u00e0 D\u00e3 L\u1ee3i La \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, e r\u1eb1ng l\u1eddi Chu n\u00f3i ch\u01b0a ch\u00ednh x\u00e1c, n\u00ean nay b\u1ecf \u0111o\u1ea1n n\u00e0y kh\u00f4ng ghi.)<\/i><\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u Tri Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed Ph\u1ee5c Ch\u00e2u l\u00e0 Tri\u1ec7u Ch\u1ea5n l\u00e0m Tri Ho\u00e0n Ch\u00e2u, T\u1ea3 T\u00e0ng Kh\u1ed1 S\u1ee9 T\u00e2y Kinh l\u00e0 Cao K\u1ebf Tung l\u0129nh ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed Chi\u00eau Ch\u00e2u, l\u00e0m Ki\u1ec1m H\u1ea1t l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, ki\u00eam Tri Kh\u00e1nh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, ti\u1ebfn phong T\u1ec1 Qu\u1ed1c V\u0129nh Th\u1ecd B\u1ea3o Th\u00e1nh phu nh\u00e2n h\u1ecd H\u1ee9a l\u00e0m Ng\u1ee5y Qu\u1ed1c phu nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c quan \u0110\u1ec1 c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ecbch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"B\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c quan \u0110\u1ec1 c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ecbch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 39.9-13, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee5m t\u1eeb 'Ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o', ch\u1eef 's\u1ee9' \u1edf \u0111\u00e2y nghi ng\u1edd n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'ti\u1ec7n'.\" id=\"return-footnote-365-12\" href=\"#footnote-365-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 c\u00f9ng c\u00e1c quan Th\u00f4ng ph\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 c\u1eed.<\/p>\n<p>[59] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u0103n d\u1ea1y b\u00e1ch quan v\u1ec1 vi\u1ec7c k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, L\u1eef Di Gi\u1ea3n \u0111u\u1ed5i Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, sau h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, Di Gi\u1ea3n c\u0169ng b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, t\u1eeb \u0111\u00f3 lu\u1eadn b\u00e0n v\u1ec1 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng n\u1ed5i l\u00ean. C\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu v\u00ec Tr\u1ecdng Y\u00eam m\u00e0 n\u00f3i kh\u00f4ng ng\u1eebng, v\u00ec th\u1ebf trong tri\u1ec1u ban xu\u1ed1ng t\u1edd tr\u00e1t n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tr\u1ecdng Y\u00eam l\u00e0 v\u00ec \u00f4ng ta b\u00ed m\u1eadt xin l\u1eadp Ho\u00e0ng th\u00e1i \u0111\u1ec7 ho\u1eb7c ch\u00e1u, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 ph\u1ec9 b\u00e1ng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. Nay c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i nhi\u1ec1u l\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed Tr\u1ecdng Y\u00eam, vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, n\u00ean r\u0103n d\u1ea1y h\u1ecd.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf l\u1ea1i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[60] Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y phong t\u1ee5c suy \u0111\u1ed3i, chuy\u00ean d\u00f9ng b\u00e8 ph\u00e1i \u0111\u1ec3 vu h\u00e3m ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n. V\u1ed1n qu\u00e2n t\u1eed v\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 lo\u1ea1i ri\u00eang, nay \u0111\u1ec1u coi h\u1ecd l\u00e0 b\u00e8 ph\u00e1i, e r\u1eb1ng b\u1ec1 t\u00f4i ch\u00ednh tr\u1ef1c s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi l\u1eddi t\u00e2u \u1ea5y.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, chi\u1ebfu th\u01b0 ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n chuy\u00ean r\u0103n d\u1ea1y v\u1ec1 b\u00e8 ph\u00e1i, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng k\u1ebb ti\u1ebfn c\u1eed Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam. B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Tr\u1ecdng Y\u00eam ch\u00e9p l\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi L\u00e3 S\u0129 T\u1ed1n, c\u0169ng gi\u1ed1ng v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. Nh\u01b0ng b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u, Vua t\u1ec9nh ng\u1ed9, b\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu d\u1ee5 trong ngo\u00e0i. Tuy nhi\u00ean, chi\u1ebfu th\u01b0 l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi \u00fd c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c. C\u00f3 l\u1ebd chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00e0y ban xu\u1ed1ng r\u1ed3i, Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c m\u1edbi d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u, Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 gi\u1ea3i t\u1ecfa nghi ng\u1edd v\u1ec1 b\u00e8 ph\u00e1i. Ban \u0111\u1ea7u h\u1ea1 chi\u1ebfu n\u00e0y, th\u1ef1c ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i do Nh\u01b0\u1ee3c C\u1ed1c d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u. Nay l\u01b0\u1ee3c b\u1edbt v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p: Th\u00e1i b\u00ecnh l\u00e2u ng\u00e0y, k\u1ebb s\u0129 tranh nhau xu ph\u1ee5, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1a v\u00e0o quy\u1ec1n th\u1ebf \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn d\u1ee5ng. L\u1ea1i th\u00eam, \u0111\u00e0i gi\u00e1n d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u vi\u1ec7c v\u1ee5n v\u1eb7t, kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn c\u1ed1t l\u00f5i tr\u1ecb qu\u1ed1c, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u mang o\u00e1n b\u00e1o th\u00f9, h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, Vua r\u1ea5t ch\u00e1n gh\u00e9t, b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;X\u01b0a khanh \u0111\u1ea1i phu nh\u01b0\u1eddng nh\u1ecbn nhau \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, s\u0129 th\u1ee9 nh\u00e2n nh\u01b0\u1eddng nh\u1ecbn nhau ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng. Chu Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t<a class=\"footnote\" title=\"Chu Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, 'h\u00ecnh th\u1ed1' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u00ecnh th\u1ee9c', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 37, Ph\u1ea1m D\u01b0 Do\u00e3n \u00c2u k\u1ebf xu\u1ea5t s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-365-13\" href=\"#footnote-365-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, th\u1eddi H\u00e1n V\u0103n \u0110\u1ebf h\u1ed5 th\u1eb9n khi n\u00f3i l\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi. Nay k\u1ebb s\u0129 \u0111\u1ec1u vu c\u00e1o l\u1eabn nhau<a class=\"footnote\" title=\"Nay k\u1ebb s\u0129 \u0111\u1ec1u vu c\u00e1o l\u1eabn nhau, s\u00e1ch tr\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'Nay tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u vu c\u00e1o l\u1eabn nhau'.\" id=\"return-footnote-365-14\" href=\"#footnote-365-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, Tr\u1eabm r\u1ea5t h\u1ed5 th\u1eb9n.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n d\u1ea1y, \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00e1ng 10 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 5. Chi\u1ebfu th\u01b0 ban xu\u1ed1ng, nh\u1eefng k\u1ebb gian n\u1ecbnh \u0111\u1ec1u th\u00eam h\u1ed5 th\u1eb9n. Chi\u1ebfu th\u01b0 th\u00e1ng 10 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 5 ch\u00ednh l\u00e0 chi\u1ebfu n\u00e0y. Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1ef1c, ghi ch\u00e9p sai l\u1ea7m, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng. X\u00e9t ra, n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103m th\u1ee9 5, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e2y l\u00e0 sai l\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung T\u01b0 M\u00e3 Tr\u00ec h\u1ebft h\u1ea1n nhi\u1ec7m k\u1ef3, Trung th\u01b0 ti\u1ebfn t\u00ean, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c gi\u00e1n quan.&#8221;<\/i> B\u00e8n phong l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, tri ph\u1ee7 H\u00e0 Trung.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, l\u1ea5y Tr\u01b0\u01a1ng Duy L\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an quy thu\u1eadn, b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, ban cho t\u00ean l\u00e0 Kh\u00e1nh; em l\u00e0 Duy Th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ea1 ban \u0111i\u1ec7n th\u1ecb, ban cho t\u00ean l\u00e0 Hi\u1ec3n.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng Th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m T\u1ea3 L\u0129nh Qu\u00e2n V\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 \u0111\u1ebfn Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c Th\u1ecb lang tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p m\u01b0\u1ee3n m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi 10 binh s\u0129 thu\u1ed9c L\u1ee5c qu\u00e2n; C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0110\u00e3i ch\u1ebf m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1ee3n 7 binh s\u0129. Khi nh\u1eadn ch\u1ee9c ngo\u1ea1i nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i binh s\u0129. C\u00e1c ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba, Tri Khai Phong ph\u1ee7, Qu\u1ea7n m\u1ee5c s\u1ee9, L\u0129nh Tam cung quan s\u1ef1, n\u1ebfu \u0111\u00e3 l\u1ea5y binh s\u0129 t\u1ea1i ch\u1ed7 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng th\u00eam.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o cho x\u00e2y \u0111\u00e0n nh\u1eadn s\u00e1ch phong, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 \u0110\u1ea1i H\u1ea1 Th\u1ee7y V\u0103n Anh V\u0169 H\u01b0ng Ph\u00e1p Ki\u1ebfn L\u1ec5 Nh\u00e2n Hi\u1ebfu ho\u00e0ng \u0111\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"S\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 10, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 h\u1ea1, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 127 ph\u1ea7n T\u00e2y H\u1ea1, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 7 ph\u1ea7n Khang \u0110\u1ecbnh Nguy\u00ean H\u1ea1o nhi\u1ec5u bi\u00ean \u0111\u1ec1u ghi gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 485 ph\u1ea7n H\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec1n ch\u00e9p 'Anh V\u0169' l\u00e0 'B\u1ea3n V\u0169'.\" id=\"return-footnote-365-15\" href=\"#footnote-365-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh n\u0103m th\u1ee9 2 th\u00e0nh Thi\u00ean Th\u1ee5 L\u1ec5 Ph\u00e1p Di\u00ean T\u1ed9 n\u0103m th\u1ee9 1. Sai Phan D\u00e3 B\u1ed1 D\u1ecbch L\u00ed M\u00e3 Kh\u1ea5t \u0111i\u1ec1u binh t\u1eadp h\u1ee3p \u1edf n\u00fai B\u1ed3ng T\u1eed, c\u00f2n m\u00ecnh th\u00ec \u0111\u1ebfn T\u00e2y L\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7 t\u1ebf th\u1ea7n, r\u1ed3i sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u00e1o vi\u1ec7c x\u01b0ng \u0111\u1ebf.<\/p>\n<p>[66] H\u1eefu ty gi\u00e1n H\u00e0n K\u1ef3 xin tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y \u0111\u1ea1i x\u00e1 m\u1ed9t th\u00e1ng, ra l\u1ec7nh c\u1ea5m \u1edf kinh s\u01b0 nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u1ed9m c\u1eafp \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u00e0y ho\u1eb7c l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1 t\u1ed9i. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, Vi\u1ec7n Th\u1ea9m quan t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan kinh tri\u1ec1u khi nh\u1eadn ch\u1ee9c sai khi\u1ec3n, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c m\u00e0 theo ph\u00e1p lu\u1eadt ph\u1ea3i tr\u00e1nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00f3i, \u0111\u1ebfn khi nh\u1eadm ch\u1ee9c m\u1edbi xin chuy\u1ec3n \u0111i, th\u00ec \u0111\u1ec1u b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i nh\u1ecf h\u1ebbo l\u00e1nh. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, \u0111\u1ed5i t\u00ean V\u1ea1n Xu\u00e2n c\u00e1c th\u00e0nh Di\u00ean Xu\u00e2n c\u00e1c. C\u00e1c n\u00e0y n\u1eb1m trong c\u1ea5m th\u00e0nh, ph\u00eda b\u1eafc gi\u00e1p H\u1eadu uy\u1ec3n, l\u00e0 n\u01a1i Vua th\u01b0\u1eddng qua l\u1ea1i khi \u0111i ch\u01a1i.<\/p>\n<p>[69] Thi\u1ebft l\u1eadp th\u00eam m\u1ed9t ch\u1ec9 huy \u0111\u1ed9i Cung ti\u1ec5n th\u1ee7 \u1edf Ho\u00e0n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Tri\u1ec7u Ch\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o, th\u1ee5y l\u00e0 Hi Ch\u1ea5t.<\/p>\n<p>[71] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, \u0111\u1ed5i Gia Kh\u00e1nh vi\u1ec7n th\u00e0nh \u0111\u1ea1o vi\u1ec7n c\u1ee7a C\u1ea3nh Linh cung.<\/p>\n<p>[72] Cho con c\u1ee7a huy\u1ec7n \u00fay huy\u1ec7n Th\u1eeba Th\u1ecb l\u00e0 M\u1ea1nh T\u00e2n l\u00e0 Qu\u1ea3 l\u00e0m Th\u00e1i mi\u1ebfu trai lang, D\u1ee5c l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang, v\u00ec T\u00e2n b\u1eaft c\u01b0\u1edbp m\u00e0 b\u1ecb ch\u1ebft, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[73] Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e2u H\u00e3n x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb \u0111\u1ed5 nh\u00e0 \u0111\u00e8 ch\u1ebft, c\u00f3 25 h\u1ed9 nh\u01b0 L\u00fd U\u00e2n \u0111\u1ec1u tuy\u1ec7t t\u1ef1, ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t t\u00e0i s\u1ea3n s\u1ebd b\u1ecb t\u1ecbch thu sung c\u00f4ng. Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng n\u1ebfu th\u00e2n t\u1ed9c kh\u00e1c h\u1ecd nguy\u1ec7n mua th\u00ec cho ph\u00e9p, l\u1ea1i gi\u1ea3m gi\u00e1 ban \u0111\u1ea7u ba ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00e2n thu\u1ed9c, n\u1ebfu l\u00e0 quan kinh th\u00e0nh, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ee7 tu\u1ed5i, l\u1ea1i ph\u1ea3i thi vi\u1ebft ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u1ecdc lu\u1eadt, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ra l\u00e0m quan.<\/p>\n<p>[75] Chi\u1ebfu cho ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 th\u00fac gi\u1ee5c qu\u00e2n \u1edf ch\u00e2u Nghi, ch\u00e2u Dung ti\u1ebfn binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p gi\u1eb7c An H\u00f3a. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c, b\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, Ki\u1ec1m h\u1ea1t Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i Ch\u00ed c\u00f9ng n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn.<\/p>\n<p>Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n T\u00f4 Th\u00e2n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn hai v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc, m\u00e0 \u00edt \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng nam, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 h\u1ecda ng\u00e0y nay, th\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng lo l\u1eafng. Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf ch\u00e2u Nghi, hi\u1ec3u s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh gi\u1eb7c. \u0110\u1ea5t An H\u00f3a r\u1ed9ng m\u1ea5y tr\u0103m d\u1eb7m, qu\u00e2n gi\u1eb7c ch\u1ec9 c\u00f3 kho\u1ea3ng ba b\u1ed1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng ch\u00fang d\u00e1m ho\u00e0nh h\u00e0nh x\u00e2m ph\u1ea1m, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf, m\u00e0 c\u00f2n do c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef bi\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y m\u01b0u k\u1ebf k\u00e9m c\u1ecfi, l\u1ea1i th\u00eam tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh qu\u00e1 khoan dung.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea7n nghe l\u1ea1i d\u00e2n ch\u00e2u Nghi k\u1ec3, v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, gi\u1eb7c n\u1ed5i lo\u1ea1n, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. L\u00fac \u0111\u00f3, ch\u1ec9 c\u00f3 An ph\u1ee7 \u0111\u00f4 gi\u00e1m M\u00e3 Ng\u1ecdc d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o, gi\u1ebft v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u gi\u1eb7c. Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u T\u00e0o Kh\u1eafc Minh ghen gh\u00e9t c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 ng\u0103n c\u1ea3n, n\u00ean \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a M\u00e3 Ng\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa m\u00e3n. \u0110\u1ebfn nay gi\u1eb7c v\u1eabn khi\u1ebfp s\u1ee3 danh ti\u1ebfng c\u1ee7a \u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft chuy\u1ec7n v\u1eabn ti\u1ebfc nu\u1ed1i. Gi\u1ea3 s\u1eed l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u0111\u1ec1u nh\u01b0 M\u00e3 Ng\u1ecdc, th\u00ec gi\u1eb7c \u0111\u00e3 b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ecda ng\u00e0y nay. \u0110\u1ebfn n\u1ed7i gi\u1eb7c th\u1eeba c\u01a1 x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, gi\u1ebft h\u1ea1i t\u01b0\u1edbng s\u0129, t\u1ed5n h\u1ea1i qu\u1ed1c uy, kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n th\u1ebf. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng nh\u00e2n l\u00fac n\u00e0y ph\u00e1t binh, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 r\u0103n \u0111e t\u01b0\u01a1ng lai, l\u00e0m ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng v\u00f9ng bi\u00ean vi\u1ec5n. S\u00e1u v\u1ecb t\u01b0\u1edbng kia, tuy kh\u00f4ng gi\u1ecfi c\u1ea7m qu\u00e2n, t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y th\u1ea5t b\u1ea1i, nh\u01b0ng oan khu\u1ea5t nh\u1ee5c nh\u00e3, c\u1ea7n ph\u1ea3i r\u1eeda s\u1ea1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xem t\u00ecnh h\u00ecnh gi\u1eb7c, ch\u00fang d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m y\u1ebfu, chi\u1ebfm cao \u0111\u00e1nh xu\u1ed1ng, \u0111\u1ea1i qu\u00e2n kh\u00f3 ti\u1ebfn c\u00f9ng l\u00fac. Nh\u01b0ng \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1eb1n c\u1ed7i, c\u1ee7a c\u1ea3i thi\u1ebfu th\u1ed1n, ch\u00fang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1t r\u1eebng l\u00e0m r\u1eaby \u0111\u1ec3 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c. T\u00ecnh th\u1ebf n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1nh nhanh, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u01b0u \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng s\u1ee9c tranh gi\u00e0nh. Nay c\u00e1c qu\u00e2n Trung C\u1ea3m, Tr\u1eebng H\u1ea3i \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng, Qu\u1ea3ng T\u00e2y, H\u00f9ng V\u0169 \u1edf H\u1ed3 Nam, H\u1ed3 B\u1eafc, \u0111\u1ec1u quen v\u01b0\u1ee3t hi\u1ec3m tr\u1edf<a class=\"footnote\" title=\"'Quen v\u01b0\u1ee3t hi\u1ec3m tr\u1edf', ch\u1eef 'v\u01b0\u1ee3t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u00e8o', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n T\u00f4 Th\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-365-16\" href=\"#footnote-365-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>. L\u1ea1i th\u00eam v\u0169 kh\u00ed h\u1ecd d\u00f9ng c\u0169ng gi\u1ed1ng gi\u1eb7c. Xin h\u00e3y nhanh ch\u00f3ng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Nghi \u1ee9ng ph\u00f3, thay b\u1eb1ng qu\u00e2n kh\u00e1c.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i sai Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ee7 d\u00f9ng v\u00e0i n\u0103m, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn l\u00fac giao m\u00f9a thu \u0111\u00f4ng, kh\u00ed n\u00fai tan \u0111i, ti\u1ebfn qu\u00e2n chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1eddng ra v\u00e0o, chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5 qu\u00e2n, d\u00f9ng k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i. \u0110\u1ee3i khi thu\u1eadn l\u1ee3i, li\u1ec1n t\u00ednh k\u1ebf ti\u1ebfn s\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 tan s\u00e0o huy\u1ec7t, ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i l\u1ea1i. D\u00f9 ch\u00fang ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o r\u1eebng r\u1eadm, c\u0169ng ph\u00e1 h\u1ee7y nh\u00e0 c\u1eeda, \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o, khi\u1ebfn ti\u1ebfn kh\u00f4ng c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec, lui kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u00f2ng th\u1ee7. Sau \u0111\u00f3 ban \u01a1n n\u01b0\u1edbc, cho ch\u00fang \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, d\u1eddi v\u00e0o n\u1ed9i \u0111\u1ecba, thu l\u1ea1i \u0111\u1ea5t \u0111ai, chi\u00eau d\u00e2n khai kh\u1ea9n, sau n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0m l\u00e1 ch\u1eafn.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c l\u00e2n c\u1eadn, n\u00f3i r\u00f5 \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e1nh k\u1ebb ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 c\u1ea5p, s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. N\u1ebfu t\u00ednh k\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ed9t n\u0103m, gi\u1eb7c ph\u1ea3n lo\u1ea1n \u1eaft b\u1ecb ti\u00eau di\u1ec7t. Hu\u1ed1ng chi \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00e2y, Kinh H\u1ed3, Xuy\u00ean H\u1ea1p c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ed9 l\u1ea1c, \u0111a s\u1ed1 hay g\u00e2y r\u1ed1i, nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u s\u1ebd khi\u1ebfp s\u1ee3, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m m\u1ea5y ch\u1ee5c n\u0103m kh\u00f4ng lo b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[76] L\u00fac \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed Vinh Ch\u00e2u l\u00e0 Ph\u00f9ng Th\u00e2n K\u1ec9 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Qu\u1ebf Ch\u00e2u, ki\u00eam ch\u1ee9c Qu\u1ea3ng T\u00e2y Ki\u1ec1m h\u1ea1t. Th\u00e2n K\u1ec9 \u0111i qua Giang L\u0103ng, ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i, Vua sai Trung s\u1ee9 b\u1ea3o Th\u00e2n K\u1ec9 ph\u1ea3i \u0111i nhanh. Th\u00e2n K\u1ec9 ng\u00e0y \u0111\u00eam g\u1ea5p r\u00fat \u0111\u1ebfn Nghi Ch\u00e2u, s\u1eeda ch\u1eefa kh\u00ed gi\u1edbi, hu\u1ea5n luy\u1ec7n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n ch\u00fang, huy \u0111\u1ed9ng trai tr\u00e1ng chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ti\u1ebfn qu\u00e2n theo ba \u0111\u01b0\u1eddng. Th\u00e2n K\u1ec9 \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n, m\u1ed9t m\u00ecnh c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a ra tr\u1eadn, n\u00f3i v\u1edbi t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i r\u1ea5t h\u1eadu, sao l\u1ea1i t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y di\u1ec7t vong! Thi\u00ean t\u1eed sai ta \u0111\u1ebfn h\u1ecfi c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i, n\u1ebfu nghe l\u1eddi ta th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng. B\u1eb1ng kh\u00f4ng, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n ai s\u1ed1ng s\u00f3t.&#8221;<\/i> C\u00e1c man t\u1ed9c ng\u1eeda m\u1eb7t kh\u00f3c, l\u1ea1y r\u1ea1p xu\u1ed1ng n\u00f3i: <i>&#8220;Kh\u00f4ng ng\u1edd h\u00f4m nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p Ph\u00f9ng c\u00f4ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0o cu\u1ed1i ni\u00ean hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 v\u00e0 kho\u1ea3ng ni\u00ean hi\u1ec7u Thi\u00ean Th\u00e1nh, Th\u00e2n K\u1ec9 t\u1eebng hai l\u1ea7n l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nghi Ch\u00e2u, c\u00e1c man t\u1ed9c r\u1ea5t k\u00ednh ph\u1ee5c uy t\u00edn c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i v\u1eady. H\u00f4m sau, t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng man l\u00e0 M\u00f4ng \u0110\u00ednh n\u1ed9p h\u00e0ng v\u1ea1n kh\u00ed gi\u1edbi, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn c\u1eeda qu\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. Ban \u0111\u1ea7u, qu\u00e2n s\u0129 v\u00ec s\u1ee3 li\u00ean l\u1ee5y m\u00e0 tr\u1ed1n tr\u00e1nh, Th\u00e2n K\u1ec9 n\u00f3i: <i>&#8220;K\u1ef7 lu\u1eadt kh\u00f4ng nghi\u00eam, t\u01b0\u1edbng t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y th\u1ea5t b\u1ea1i, qu\u00e2n s\u0129 c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec.&#8221;<\/i> Xin tha t\u1ed9i ch\u1ebft, h\u1eb9n ng\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd, Qu\u1ea3ng T\u00e2y t\u1eeb \u0111\u00f3 y\u00ean \u1ed5n.<\/p>\n<p>Th\u00e2n K\u1ec9 l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Ph\u00f9ng Ch\u1eedng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aT\u00f4 Th\u00e2n truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng man l\u00e0 M\u00f4ng Quang Nguy\u1ec7t, s\u00e1ch \u300aPh\u00f9ng Th\u00e2n K\u1ec9 truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p l\u00e0 M\u00f4ng \u0110\u00ednh, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi hay m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam. Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t Qu\u1ea3ng T\u00e2y m\u1edbi t\u00e2u l\u00ean vi\u1ec7c d\u1eb9p y\u00ean man t\u1ed9c An H\u00f3a Ch\u00e2u, nay nh\u00e2n vi\u1ec7c th\u00fac gi\u1ee5c ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t ti\u1ebfn qu\u00e2n, li\u1ec1n ghi ch\u00e9p th\u00eam t\u1edd t\u00e2u c\u1ee7a T\u00f4 Th\u00e2n v\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c Ph\u00f9ng Th\u00e2n K\u1ec9 \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc qu\u00e2n. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c d\u1eb9p y\u00ean man t\u1ed9c ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 n\u0103m nay. Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau l\u00e0 ng\u00e0y t\u1ea5u tr\u00ecnh l\u00ean, T\u00e2n H\u1ee3i th\u1ef1c l\u00e0 ng\u00e0y 20 th\u00e1ng gi\u00eang.)<\/i><\/p>\n<p>[77] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, man t\u1ed9c \u0111\u00e1nh gi\u1ebft t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i, qu\u00e2n s\u0129 s\u1ee3 b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y m\u00e0 b\u1ecb gi\u1ebft, \u0111\u1ecbnh l\u00e0m ph\u1ea3n, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 T\u1eeb \u0110\u00edch g\u1ea5p r\u00fat \u0111\u1ebfn Nghi Ch\u00e2u, an \u1ee7i v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i m\u1ea5t t\u01b0\u1edbng l\u1ea1i v\u1ed1n c\u00f3 t\u1ed9i, nh\u01b0ng n\u1ebfu ra s\u1ee9c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i. N\u1ebfu s\u00e1ng l\u00e0m ph\u1ea3n th\u00ec chi\u1ec1u s\u1ebd ch\u1ebft, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf hay.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nghe theo. L\u1ea1i th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng quen \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, t\u00e2u xin kh\u00f4i ph\u1ee5c qu\u00e2n Tr\u1eebng H\u1ea3i v\u00e0 Trung C\u1ea3m, qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Nam Giao L\u1ec5 Nghi S\u1ee9 T\u1ed1ng Th\u1ee5 d\u00e2ng l\u00ean 10 quy\u1ec3n \u300aL\u1ed7 B\u1ea1 \u0110\u1ed3 K\u00fd\u300b, \u0111\u01b0\u1ee3c ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5 Truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: Khi t\u1ebf giao, T\u1ed1ng Th\u1ee5 t\u1ea1m quy\u1ec1n Th\u00e1i B\u1ed9c Khanh, \u0111i theo xe ng\u1ecdc, Vua h\u1ecfi v\u1ec1 nghi th\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec3n c\u1ed1, \u00f4ng \u1ee9ng \u0111\u1ed1i r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u00e2ng l\u00ean 10 quy\u1ec3n \u300aL\u1ed7 B\u1ea1 \u0110\u1ed3 K\u00fd\u300b<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n 'truy\u1ec1n' s\u1eeda th\u00e0nh 'so\u1ea1n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 291, \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5 Truy\u1ec7n\u300b\" id=\"return-footnote-365-17\" href=\"#footnote-365-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(X\u00e9t: \u300aL\u1ed7 B\u1ea1 \u0110\u1ed3 K\u00fd\u300b \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng l\u00ean v\u00e0o n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 6, l\u1eddi t\u1ef1a n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1eeda sang l\u1ea1i \u0111\u1ea1i gi\u00e1 \u0111\u1ec3 t\u1ebf giao Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf, t\u1ee9c l\u00e0 n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 2. N\u0103m th\u1ee9 5, Nh\u00e2n T\u00f4ng hai l\u1ea7n t\u1ebf giao. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, l\u1ea1i t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ebft m\u1ee5c.)<\/i><\/p>\n<p>[79] C\u01a1 quan T\u01b0\u1eddng \u0110\u1ecbnh C\u00e1c M\u00f4n Nghi Ch\u1ebf t\u00e2u r\u1eb1ng, Ng\u1ef1 S\u1eed Trung Th\u1eeba d\u1eabn c\u00e1c thu\u1ed9c quan l\u00ean \u0111i\u1ec7n, h\u00e0ng ng\u0169 \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Khai Phong Ph\u1ee7, n\u1ebfu xin \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p ri\u00eang th\u00ec theo th\u1ee9 t\u1ef1 quan ch\u1ee9c, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. L\u00fac \u0111\u00f3, Trung Th\u1eeba Y\u1ebfn Th\u00f9 n\u00f3i, theo l\u1ec7 c\u0169, Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u00e0i t\u00e2u vi\u1ec7c, h\u00e0ng ng\u0169 \u0111\u1ee9ng sau Tam Ty v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc Khai Phong Ph\u1ee7, n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh th\u1ee9 9 m\u1edbi d\u00f9ng nghi th\u1ee9c N\u1ed9i \u0110\u00f4ng M\u00f4n, n\u00ean h\u00e0ng ng\u0169 \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi Khai Phong Ph\u1ee7, v\u00ec th\u1ebf xin l\u00e0m r\u00f5 l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[80] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng d\u00e2n Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1edf l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u Nghi, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf h\u1ea1 n\u0103m sau. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf Ch\u00e2u Nghi v\u00e0 Ch\u00e2u Dung t\u1eebng b\u1ecb gi\u1eb7c Man qu\u1ea5y nhi\u1ec5u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'nh\u1ecb ni\u00ean' nghi l\u00e0 'nh\u1ecb ch\u00e2u', v\u00ec gi\u1eb7c An H\u00f3a qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Ch\u00e2u Nghi v\u00e0 Ch\u00e2u Dung v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean nguy\u00ean ni\u00ean, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11 Ph\u00f9ng Th\u00e2n K\u1ef7 \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u Nghi, Qu\u1ea3ng T\u00e2y m\u1edbi y\u00ean.\" id=\"return-footnote-365-18\" href=\"#footnote-365-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i \u0111i phu v\u00e0o \u0111\u1ed9ng, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n to\u00e0n b\u1ed9. S\u1ee9 th\u1ea7n, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u t\u1eed tr\u1eadn, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng quan ch\u1ee9c, v\u00e0 ghi ch\u00e9p con ch\u00e1u \u0111\u1ec3 b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf C\u1ea3nh Linh Cung.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, h\u01b0\u1edfng t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu v\u00e0 Ph\u1ee5ng T\u1eeb Mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf \u0111\u00e0n Vi\u00ean Kh\u00e2u, \u0111\u1ea1i x\u00e1, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u. T\u1eeb ng\u00e0y n\u00e0y tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng thu\u1ebf m\u00e1 \u1ea9n l\u1eadu t\u00edch t\u1ee5 l\u00e2u n\u0103m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tra x\u00e9t ra, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n b\u1ecf.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, l\u1ea1i cho ti\u1ebfn c\u1eed Huy\u1ec7n L\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ch\u00e2u V\u1eadn t\u00e2u r\u1eb1ng T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1 V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng m\u1ea5t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ng\u1eebng ch\u1ea7u hai ng\u00e0y, truy t\u1eb7ng Th\u1ecb trung, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n Ch\u00ednh.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng t\u01b0 ch\u1ea5t \u0111oan h\u1eadu, m\u00e0y m\u1eaft nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc h\u1ecda, m\u1eb7c \u00e1o m\u0169 ch\u1ec9nh t\u1ec1, \u0111i \u0111\u1ee9ng v\u1eefng v\u00e0ng. Khi v\u00e0o tri\u1ec1u, ti\u1ebfn tho\u00e1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. L\u00fac \u1edf nh\u00e0 \u00edt n\u00f3i, t\u1ef1 m\u00ecnh s\u1ed1ng thanh b\u1ea1ch, kh\u00f4ng ai d\u00e1m d\u00f9ng t\u01b0 t\u00ecnh can thi\u1ec7p, danh ti\u1ebfng l\u1eebng l\u1eaby kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1. Thu\u1edf nh\u1ecf c\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c l\u00e0m th\u1ecb t\u00f2ng. D\u01b0\u01a1ng \u1ee8c th\u00edch \u0111\u00f9a c\u1ee3t, nh\u01b0ng khi n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng th\u00ec n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4i kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u00f9a v\u1edbi \u00f4ng.&#8221;<\/i> \u00d4ng t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c ph\u1ee5 ch\u00ednh trong m\u01b0\u1eddi n\u0103m, vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed hay c\u00e1ch ch\u1ee9c quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ai bi\u1ebft. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam t\u1eebng h\u1ecfi \u00f4ng v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ef1, n\u1ebfu mu\u1ed1n \u0111em \u00e2n hu\u1ec7 v\u1ec1 m\u00ecnh, th\u00ec o\u00e1n h\u1eadn s\u1ebd v\u1ec1 ai?&#8221;<\/i> Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam k\u00ednh ph\u1ee5c l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u00f4i sao l\u1edbn r\u01a1i xu\u1ed1ng n\u01a1i \u00f4ng \u1edf, t\u1ea3 h\u1eefu kinh h\u00e3i b\u00e1o l\u1ea1i, \u00f4ng n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ed9t th\u00e1ng sau s\u1ebd bi\u1ebft.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn k\u1ef3 h\u1ea1n, qu\u1ea3 nhi\u00ean \u00f4ng m\u1ea5t.<\/p>\n<p>N\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u, Vua vi\u1ebft ch\u1eef tri\u1ec7n tr\u00ean bia m\u1ed9 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 <i>&#8220;Bia Tinh Hi\u1ec1n&#8221;<\/i>, sau l\u1ea1i \u0111\u1ed5i t\u00ean qu\u00ea \u00f4ng l\u00e0 Tinh Hi\u1ec1n. T\u1eeb V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng tr\u1edf \u0111i, bia m\u1ed9 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i th\u1ea7n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban ch\u1eef tri\u1ec7n.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, ty \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n H\u00e0 B\u1eafc t\u00e2u r\u1eb1ng mu\u1ed1n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng B\u00e1ch T\u1ebf \u1edf c\u1eeda Th\u1ea1ch Tr\u1ee7ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5 v\u00e0o c\u00e1c \u0111\u1ea7m ven bi\u00ean gi\u1edbi, xin mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng d\u00e2n d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. L\u00fac \u0111\u00f3 tr\u1eddi h\u1ea1n h\u00e1n, n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7m c\u1ea1n, Tri ch\u00e2u H\u00f9ng l\u00e0 C\u00e1t Ho\u00e0i M\u1eabn lo ng\u1ea1i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn \u0111o \u0111\u1ea1c \u0111\u1ed9 s\u00e2u r\u1ed9ng, b\u00e8n d\u1eabn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Gi\u1edbi \u0111\u1ed5 v\u00e0o, \u0111\u1ea7m l\u1ea1i \u0111\u1ea7y nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Ho\u00e0i M\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00eam trong b\u1ea3n truy\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 v\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n c\u00e1o s\u1eafc, cho ph\u00e9p th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a h\u1ecd d\u00f9ng tr\u1ea1m d\u1ecbch \u0111\u1ec3 mang ban.<\/p>\n<p>[88] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i th\u00e1ng 12, phong T\u1ec3 th\u1ea7n Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n l\u00e0m D\u0129nh Qu\u1ed1c c\u00f4ng, ban \u00e2n cho tr\u0103m quan.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, kinh s\u01b0 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ty \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Phu Di\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o l\u00e0m ph\u1ea3n.<\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, \u0111i\u1ec1u Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, Ung Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 L\u01b0u B\u00ecnh l\u00e0m Ph\u00f3 b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 Phu Di\u00ean.<\/p>\n<p>[92] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, l\u1ec7nh Tam ty s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u1ea1 T\u1ee7ng l\u00e0m Ph\u1ee5ng Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n; T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7 Ph\u1ea1m Ung l\u00e0m Ch\u1ea5n V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri Di\u00ean Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[93] Giao Ch\u1ec9 qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Nam B\u00ecnh v\u01b0\u01a1ng, th\u1ee7 l\u0129nh M\u1ea1c Xuy\u00ean, L\u01b0u h\u1eadu B\u1ea3o Thu\u1eadn qu\u00e2n C\u1ed1t T\u01b0 La l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[94] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Y\u1ebfn Th\u00f9 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri Duy\u1ec7n ch\u00e2u Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 v\u00e0o l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba.<\/p>\n<p>[95] Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, v\u00ec Th\u00e1i Nguy\u00ean l\u00e0 n\u01a1i tr\u1ecdng y\u1ebfu, c\u1ea7n \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n tr\u1ea5n ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[96] Chi\u1ebfu c\u1ea5m tuy\u1ec7t c\u00e1c n\u01a1i bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi Nguy\u00ean H\u1ea1o \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng ai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi do Nguy\u00ean H\u1ea1o ph\u00e1i \u0111i do th\u00e1m s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>[98] L\u1ea1i chi\u1ebfu c\u00e1c L\u1ed9 b\u1ed1 tr\u00ed, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ty xem x\u00e9t c\u00e1c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Gi\u00e1m \u00e1p s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i d\u0169ng, am hi\u1ec3u vi\u1ec7c bi\u00ean ph\u00f2ng, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u00e1o t\u00ean l\u00ean.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, d\u1eddi Ph\u00e1n H\u1ee9a ch\u00e2u L\u1eef Di Gi\u1ea3n l\u00e0m Ph\u00e1n Thi\u00ean H\u00f9ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, chi\u1ebfu cho Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n H\u1ea1 T\u1ee7ng ki\u00eam \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed b\u1ea3n l\u1ed9, \u0110\u1ec1 c\u1eed qu\u00e2n m\u00e3 c\u00e1c ch\u00e2u C\u00e0n, Di\u1ec7u, An ph\u1ee7 s\u1ee9 Kinh Nguy\u00ean T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9, Tri Di\u00ean ch\u00e2u Ph\u1ea1m Ung ki\u00eam \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed Phu Di\u00ean l\u1ed9, An ph\u1ee7 s\u1ee9 Phu Di\u00ean Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, l\u1ec7nh C\u1ea5p s\u1ef1 trung, T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Du Hi\u1ebfn Khanh c\u00f9ng Tam ty xem x\u00e9t vi\u1ec7c mi\u1ec5n tr\u1eeb n\u1ee3 n\u1ea7n trong thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, H\u1ea1 T\u1ee7ng xin \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u00fd, chi\u1ebfu cho \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t qu\u00fd.<\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, chi\u1ebfu cho Tam ty m\u1ed7i n\u0103m c\u1ea5p cho C\u1ed1t T\u01b0 La m\u1ed9t ngh\u00ecn t\u1ea5m l\u1ee5a, m\u1ed9t ngh\u00ecn c\u00e2n tr\u00e0 g\u00f3c, m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u0103m c\u00e2n tr\u00e0 t\u00e1n.<\/p>\n<p>[104] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i Cao ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ee9c, Qu\u1ea3ng ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u00f4i K\u1ebf Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n<p>[105] Ban \u0111\u1ea7u, ch\u00e2u H\u00e3n x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 T\u01b0 Y\u1ec3n t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u00e0 do \u00e2m kh\u00ed th\u1ecbnh. Hi\u1ec7n nay ch\u00ednh l\u1ec7nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ch\u1ec9 do tr\u00ean ban ra, m\u00e0 \u00e2n tr\u1ea1ch c\u1ee7a h\u1eadu cung v\u00e0 ngo\u1ea1i th\u00edch ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, \u0111\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec7u \u1ee9ng c\u1ee7a d\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, gi\u1eb7c ngo\u00e0i x\u00e2m l\u1ea5n, gi\u1eb7c trong x\u00e2m ph\u1ea1m, n\u00ean ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng luy\u1ec7n qu\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng ng\u1eeba x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi t\u1ebf Nam Giao, Tri\u1ec7u Nguy\u00ean H\u1ea1o kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u c\u1ed1ng, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ecbnh b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. Y\u1ec3n n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1ed9i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p th\u00ec qu\u00e1 b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c. N\u00ean sai s\u1ee9 h\u1ecfi t\u1ed9i tr\u1ea1ng kh\u00f4ng th\u1ea7n ph\u1ee5c c\u1ee7a h\u1eafn, \u0111\u1ee3i khi h\u1eafn l\u1eddi l\u1ebd khu\u1ea5t ph\u1ee5c r\u1ed3i m\u1edbi xu\u1ea5t binh, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec s\u1ef1 kh\u00f4ng ngay th\u1eb3ng thu\u1ed9c v\u1ec1 h\u1eafn, m\u00e0 qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng xu\u1ea5t chinh s\u1ebd c\u00f3 danh ngh\u0129a.&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n l\u00ednh th\u00fa bi\u00ean thay phi\u00ean tr\u1edf v\u1ec1, n\u00ean theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, xem x\u00e9t t\u00e0i ngh\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ed3i m\u1edbi l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t ti\u1ebfn c\u1eed. Khi \u1ea5y c\u00f3 binh l\u00ednh \u0111\u00fat l\u00f3t cho quan coi kho \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn \u00e1o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, h\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft giam. L\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00e1ng t\u00e1m, s\u01b0\u01a1ng tuy\u1ebft \u0111\u1ed9t nhi\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n, Y\u1ec3n suy x\u00e9t \u0111i\u1ec1m <i>&#8220;C\u1ea5p, th\u01b0\u1eddng h\u00e0n nh\u01b0\u1ee3c&#8221;<\/i> trong \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b, xin gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>Binh l\u00ednh th\u00fa bi\u00ean ph\u00eda t\u00e2y, v\u1ee3 con \u1edf l\u1ea1i kinh s\u01b0, ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft, Vua kh\u00f4ng n\u1ee1 \u0111\u1ec3 h\u1ecd ch\u1ecbu h\u00ecnh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n b\u1ecf thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u1ed3 \u0103n th\u1ee9c u\u1ed1ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebft l\u00e0nh. Y\u1ec3n h\u1ebft s\u1ee9c can ng\u0103n vi\u1ec7c \u0111\u00f3, Vua c\u0169ng h\u1ed1i h\u1eadn m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>Ho\u1ea1n quan Tr\u00ecnh Tr\u00ed Th\u00e0nh v\u00e0 t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi s\u1ee9 th\u1ea7n Tam ban l\u00e0 Ph\u00f9ng V\u0103n Hi\u1ec3n ph\u1ea1m t\u1ed9i, Vua sai tha cho Tr\u00ed Th\u00e0nh v\u00e0 ba ng\u01b0\u1eddi, c\u00f2n V\u0103n Hi\u1ec3n v\u00e0 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi kia v\u1eabn x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Y\u1ec3n n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t ng\u01b0\u1eddi g\u1ea7n m\u00e0 b\u1ecf qua ng\u01b0\u1eddi xa, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1, hu\u1ed1ng chi c\u00f9ng t\u1ed9i m\u00e0 kh\u00e1c h\u00ecnh ph\u1ea1t.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n ra chi\u1ebfu tha h\u1ebft.<\/p>\n<p>Y\u1ec3n t\u1eebng nh\u1eadn chi\u1ebfu kh\u1ea3o h\u1ea1ch l\u1ea1i vi\u00ean Trung th\u01b0, c\u00f3 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n g\u1eedi th\u01b0 nh\u1edd v\u1ea3, Y\u1ec3n kh\u00f4ng d\u00e1m m\u1edf xem, v\u1ed9i \u0111\u1ed1t \u0111i, v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1edf ra m\u00e0 n\u00f3i, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 kh\u1eafc b\u1ea1c sao!&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng t\u00e1m s\u01b0\u01a1ng tuy\u1ebft \u0111\u1ed9t nhi\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n, kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p trong \u300aNg\u0169 H\u00e0nh Ch\u00ed\u300b v\u00e0 \u300aB\u1ea3n K\u1ef7\u300b, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 n\u0103m n\u00e0o? B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y sau khi Y\u1ec3n quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7, nghi r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1ee3 con binh l\u00ednh th\u00fa bi\u00ean ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u00e0 Tr\u00ecnh Tr\u00ed Th\u00e0nh b\u1ecb x\u1eed ph\u00e1p, \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c khi Y\u1ec3n c\u1ee9u x\u00e9t h\u00ecnh ng\u1ee5c, kh\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh l\u00e0 \u1edf Khai Phong, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-365-1\">B\u1ea3o B\u00ecnh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt O\u00e1t, nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Gia Lu\u1eadt C\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aLi\u00eau s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 18 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-365-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-2\">Ban ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau, b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'Ban ti\u1ec1n cho gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau'. <a href=\"#return-footnote-365-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-3\">Ch\u1eef 'qu\u1ea3ng' trong 'C\u1ea3nh H\u1eefu Qu\u1ea3ng L\u1ea1c K\u00fd' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b L\u1ea1c 2-19, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 h\u1ea1, \u300aTh\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n C\u00e1ch L\u1ec5\u300b quy\u1ec3n 19, \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ngh\u1ecb L\u1ea1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-365-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-4\">Ch\u1eef 'd\u0129' trong 'th\u1ee9c gi\u1ea3 c\u1eedu d\u0129 vi phi' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 'd\u0129', nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-365-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-5\">Ch\u1eef 'chi\u1ebfu' trong 'c\u1ef1u l\u1ea1c chung kh\u00e1nh b\u1ea5t kinh chi\u1ebfu tuy\u00ean ma gi\u1ea3' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b L\u1ea1c 2-20, \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ngh\u1ecb L\u1ea1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-365-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-6\">C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng H\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft: 'hi\u1ec7n c\u00f2n d\u01b0 b\u1ea3y gi\u00e1.' \u300aTh\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n C\u00e1ch L\u1ec5\u300b th\u00ec vi\u1ebft: 'c\u00f2n ba li\u1ec7u, d\u01b0 b\u1ea3y gi\u00e1.' <a href=\"#return-footnote-365-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-7\">'xin' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'h\u1ea5t', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 10 Gia truy\u1ec1n s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-365-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-8\">'l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng' trong \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y c\u00f4ng t\u1eadp\u300b ch\u00e9p l\u00e0 '\u0111o\u1ea1', \u300aAn D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp\u300b Gia truy\u1ec1n quy\u1ec3n 1 c\u0169ng gi\u1ed1ng <a href=\"#return-footnote-365-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-9\">Ch\u1eef 'l\u00e2m' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 'vi\u1ec7n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 464 truy\u1ec7n L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-365-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-10\">m\u00e0 Tri ch\u00e2u v\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n, S\u1ee9 th\u1ea7n k\u1ebft h\u00e0m, ch\u1eef 'k\u1ebft' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u1ea5p', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-365-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-11\">Mu\u1ed1n t\u1ef1 \u0111em qu\u00e2n ch\u1eb7n b\u1ebfn ph\u00eda nam s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 'Ch\u1eb7n', \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 7 n\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh Nguy\u00ean H\u1ea1o qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi ch\u00e9p l\u00e0 'C\u1eaft'. <a href=\"#return-footnote-365-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-12\">B\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c quan \u0110\u1ec1 c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ecbch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, Thi\u1ec3m T\u00e2y, theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Th\u1ef1c h\u00f3a 39.9-13, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee5m t\u1eeb 'Ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o', ch\u1eef 's\u1ee9' \u1edf \u0111\u00e2y nghi ng\u1edd n\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'ti\u1ec7n'. <a href=\"#return-footnote-365-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-13\">Chu Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng d\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t, 'h\u00ecnh th\u1ed1' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u00ecnh th\u1ee9c', theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 37, Ph\u1ea1m D\u01b0 Do\u00e3n \u00c2u k\u1ebf xu\u1ea5t s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-365-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-14\">Nay k\u1ebb s\u0129 \u0111\u1ec1u vu c\u00e1o l\u1eabn nhau, s\u00e1ch tr\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 'Nay tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u vu c\u00e1o l\u1eabn nhau'. <a href=\"#return-footnote-365-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-15\">S\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 10, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 7 h\u1ea1, \u300a\u0110\u00f4ng \u0111\u00f4 s\u1ef1 l\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 127 ph\u1ea7n T\u00e2y H\u1ea1, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 7 ph\u1ea7n Khang \u0110\u1ecbnh Nguy\u00ean H\u1ea1o nhi\u1ec5u bi\u00ean \u0111\u1ec1u ghi gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 485 ph\u1ea7n H\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec1n ch\u00e9p 'Anh V\u0169' l\u00e0 'B\u1ea3n V\u0169'. <a href=\"#return-footnote-365-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-16\"> 'Quen v\u01b0\u1ee3t hi\u1ec3m tr\u1edf', ch\u1eef 'v\u01b0\u1ee3t' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tr\u00e8o', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n T\u00f4 Th\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-365-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-17\">Nguy\u00ean v\u0103n 'truy\u1ec1n' s\u1eeda th\u00e0nh 'so\u1ea1n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 291, \u300aT\u1ed1ng Th\u1ee5 Truy\u1ec7n\u300b <a href=\"#return-footnote-365-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-365-18\">Ch\u1eef 'nh\u1ecb ni\u00ean' nghi l\u00e0 'nh\u1ecb ch\u00e2u', v\u00ec gi\u1eb7c An H\u00f3a qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Ch\u00e2u Nghi v\u00e0 Ch\u00e2u Dung v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean nguy\u00ean ni\u00ean, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11 Ph\u00f9ng Th\u00e2n K\u1ef7 \u0111\u1ebfn Ch\u00e2u Nghi, Qu\u1ea3ng T\u00e2y m\u1edbi y\u00ean. <a href=\"#return-footnote-365-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":23,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-365","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1355,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/365\/revisions\/1355"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/365\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=365"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=365"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}