{"id":415,"date":"2025-07-04T03:05:39","date_gmt":"2025-07-04T03:05:39","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=415"},"modified":"2025-12-01T15:46:57","modified_gmt":"2025-12-01T08:46:57","slug":"beta-quyen-147-nam-khanh-lich-thu-4-giap-than-1044","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-147-nam-khanh-lich-thu-4-giap-than-1044\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 147: N\u0102M KH\u00c1NH L\u1ecaCH TH\u1ee8 4 (GI\u00c1P TH\u00c2N, 1044)","rendered":"QUY\u1ec2N 147: N\u0102M KH\u00c1NH L\u1ecaCH TH\u1ee8 4 (GI\u00c1P TH\u00c2N, 1044)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 3 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed ng\u01b0\u1eddi H\u1ed9i K\u00ea l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ti l\u00e0m Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9 th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7, \u0111\u1ec1 c\u1eed tr\u00f3c t\u1eb7c, thay th\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Canh.\r\n\r\n[2] Gi\u00e1n quan \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y xu\u1ea5t kho v\u00e0ng l\u1ee5a trong n\u1ed9i ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 ban cho Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n. Nghe n\u00f3i \u1edf Giang, Ho\u00e0i v\u1ec1 ph\u00eda nam, m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay h\u1ea1n h\u00e1n l\u1edbn, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 n\u01a1i gi\u1ebfng n\u01b0\u1edbc kh\u00f4 c\u1ea1n, tr\u00e2u b\u00f2 ch\u1ebft v\u00ec d\u1ecbch b\u1ec7nh, g\u00e0 ch\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n, n\u00f4ng d\u00e2n th\u1ea5t nghi\u1ec7p, d\u00e2n ch\u00fang k\u00eau than, nh\u01b0ng ch\u01b0a nghe tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p c\u1ee9u t\u1ebf n\u00e0o. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n t\u1eeb th\u00e1nh thi\u1ec7n, t\u1ea5m l\u00f2ng lo d\u00e2n y\u00eau v\u1eadt kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, ch\u1ec9 s\u1ee3 n\u1ed7i kh\u1ed5 n\u01a1i xa x\u00f4i ch\u01b0a th\u1ea5u \u0111\u1ebfn tai tr\u1eddi, n\u1ebfu c\u00f3 nghe th\u1ea5y, t\u1ea5t ph\u1ea3i l\u01b0u t\u00e2m. N\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i n\u00f3i.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf v\u00f9ng Giang, Ho\u00e0i, sau khi V\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n, gi\u1eb7c Lu\u00e2n v\u1eeba di\u1ec7t, v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a l\u00e0nh, l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1ecb n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, t\u1eeb m\u00f9a thu \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n, ba m\u00f9a h\u1ea1n h\u00e1n. Nay vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u, m\u00e0 m\u01b0a m\u00f3c ch\u01b0a th\u1ea5m, th\u00e1ng n\u00e0y kh\u00f4ng m\u01b0a, th\u00ec c\u1ea3 n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c ty \u1edf t\u1ec9nh th\u01b0\u1eddng thu thu\u1ebf ti\u1ec1n c\u1ee7a \u1edf ph\u01b0\u01a1ng nam, m\u00e0 c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ea1i t\u00ecm c\u00e1ch b\u00f3c l\u1ed9t, \u0111\u1ec3 d\u00e2ng ti\u1ec1n th\u1eeba. D\u00e2n Giang, Ho\u00e0i, tr\u00ean b\u1ecb thi\u00ean tai, d\u01b0\u1edbi kh\u1ed5 v\u00ec gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, trong ch\u1ecbu thu\u1ebf n\u1eb7ng c\u1ee7a t\u1ec9nh ty, ngo\u00e0i b\u1ecb chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi, so v\u1edbi n\u01a1i kh\u00e1c, c\u00e0ng kh\u1ed5 h\u01a1n nhi\u1ec1u. Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ee9u t\u1ebf, t\u01b0\u01a1ng lai l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u1ea5t m\u00f9a, th\u00ec d\u00e2n \u0111\u00f3i v\u00e0 k\u1ebb o\u00e1n h\u1eadn s\u1ebd c\u00f9ng nhau n\u1ed5i d\u1eady, m\u1ed1i h\u1ecda kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ng\u1eabu nhi\u00ean nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n n\u1eefa.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng d\u00e2n o\u00e1n \u0111\u00e3 l\u00e2u, d\u00e2n m\u1ec7t \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, nh\u00e2n l\u00fac h\u1ecd kh\u1ed1n kh\u00f3, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng ban \u01a1n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ng\u0103n ch\u1eb7n m\u1ed1i h\u1ecda gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m vui l\u00f2ng k\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi o\u00e1n h\u1eadn.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai m\u1ed9t hai s\u1ee9 th\u1ea7n, \u0111\u1ebfn c\u00e1c danh s\u01a1n Giang, Ho\u00e0i c\u1ea7u m\u01b0a, l\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u00e0 ch\u00e2u huy\u1ec7n, b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh h\u1ea1n h\u00e1n t\u1eebng n\u01a1i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00ecm m\u1ecdi c\u00e1ch c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ee1 th\u1eddi c\u01a1 m\u00e0 sinh h\u1eadu h\u1ecda.\"<\/i>\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Giang, Ho\u00e0i c\u1ea7u m\u01b0a.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Kim b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c th\u1ecb gi\u1ea3ng D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, ban cho \u00e1o m\u1eb7c tam ph\u1ea9m; T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba, S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n ki\u1ec3m th\u1ea3o, S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n thuy\u1ebft th\u01b0 Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c th\u1ecb gi\u1ea3ng, ban cho \u00e1o m\u1eb7c ng\u0169 ph\u1ea9m. Ban \u0111\u1ea7u, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"An Qu\u1ed1c, S\u01b0 D\u00e2n \u0111\u00e3 l\u00e2u h\u1ea7u \u1edf kinh di\u00ean, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh thu\u1ea7n ch\u1ea5t, c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi Th\u00f4i T\u00f4n \u0110\u1ed9 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 khen th\u01b0\u1edfng th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u0103ng V\u0103n c\u1ed5 vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1. Gi\u00e1n quan D\u01b0 T\u0129nh t\u00e2u:\r\n\r\n<i>\"B\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u b\u00e0n r\u1eb1ng: 'Nghi\u00eau T\u00e1 ki\u1ebfn th\u1ee9c n\u00f4ng c\u1ea1n, d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a cung t\u1ea7n, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 n\u1ed9i gi\u00e1ng, ban cho \u00e1o m\u1eb7c, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9i ph\u00ea sai khi\u1ec3n \u1edf t\u1ec9nh ph\u1ee7. C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n do d\u1ef1, kh\u00f4ng ki\u00ean quy\u1ebft ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, n\u00ean m\u1edbi cho l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 gi\u1edbi.'<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh ngh\u0129 b\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u lo tr\u1ecb l\u00fd, gi\u1ea3m b\u1edbt xa x\u1ec9, gi\u1ea3m b\u1edbt cung n\u1eef, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c quan t\u00e0 phong, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e2n s\u1ee7ng ri\u00eang t\u01b0, \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00e0m, sao l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ngo\u1ea1i gi\u1edbi b\u00e0n t\u00e1n nh\u01b0 v\u1eady? Th\u1ea7n r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ebfc cho b\u1ec7 h\u1ea1. Ph\u00e0m c\u00e1c cung t\u1ea7n, th\u00e2n th\u00edch, ch\u1ec9 n\u00ean ban nhi\u1ec1u t\u00e0i v\u1eadt, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng \u00e2n s\u1ee7ng. Nh\u01b0 Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00ean c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng m\u00e0 sai khi\u1ec3n. C\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta b\u00e0n t\u00e1n?<\/i>\r\n\r\n<i>Ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 gi\u1edbi, so v\u1edbi ph\u00e1n quan t\u1ec9nh ph\u1ee7, v\u1ed1n l\u00e0 gi\u00e1ng c\u1ea5p, nh\u01b0ng L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u0169ng t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c Tam ty ph\u00e1n quan, nh\u1eadn ch\u1ee9c n\u00e0y, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u1eeda n\u0103m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n kh\u00f4ng x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng, ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 con c\u1ee7a c\u1ef1u t\u01b0\u1edbng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn qu\u00e1 nhanh.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu sau n\u00e0y Nghi\u00eau T\u00e1 theo l\u1ec7 n\u00e0y m\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn, ngo\u1ea1i gi\u1edbi \u1eaft s\u1ebd cho l\u00e0 lo\u1ea1n t\u00e0 phong, \u00e2n s\u1ee7ng ri\u00eang t\u01b0, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n y\u00eau qu\u00fd \u00f4ng ta, chi b\u1eb1ng ban cho m\u1ed9t qu\u1eadn g\u1ea7n c\u00f3 ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng b\u1ec7 h\u1ea1 khu\u1ea5t m\u00ecnh v\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec t\u1ed5n h\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0 b\u00e1c c\u1ee7a Tu vi\u1ec7n, vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 v\u1ed9i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u1ecda c\u1ee7a Qu\u00e1ch h\u1eadu b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb D\u01b0\u01a1ng, Th\u01b0\u1ee3ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea3nh gi\u00e1c.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm h\u00e1 l\u1ea1i d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n ti\u1ebfn c\u1eed sao? Ch\u1ec9 v\u00ec c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i ti\u1ebfn c\u1eed n\u00ean m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u00f3 th\u00f4i. N\u1ebfu d\u01b0 lu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, s\u1ebd \u0111\u1ed5i cho l\u00e0m th\u1ee9 s\u1eed m\u1ed9t qu\u1eadn.\"<\/i> Vua tuy n\u00f3i v\u1eady, nh\u01b0ng Nghi\u00eau T\u00e1 cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng ra l\u00e0m quan. N\u0103m sau, th\u00e1ng 5 nhu\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n.\r\n\r\n[6] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ch\u1ebft tr\u1eadn ho\u1eb7c b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft, con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan m\u00e0 c\u00f2n nh\u1ecf tu\u1ed5i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, b\u00e3i b\u1ecf m\u1ed9t vi\u00ean quan ch\u1ee9c Th\u00f4i c\u01b0\u01a1ng \u1edf Qu\u1ea3ng T\u1ebf h\u00e0, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1ea3m 20 v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n ch\u1edf b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y m\u1ed7i n\u0103m.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u1ed1c gia \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay \u0111\u1ec3 gi\u00fap c\u00e1c qu\u1eadn \u1ea5p tr\u1ea5n \u00e1p gian t\u1eb7c. Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u1ee7a h\u1ecd, m\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eadu, sao c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft h\u1ecd t\u1eadn l\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c? T\u1eeb nay, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng c\u1ee7a Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay \u0111\u1ec1u c\u1ea5p b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebft kh\u1ea5u n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, T\u1eeb b\u1ed9 Lang trung, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd Ti\u1ec1n Ti\u00ean Chi \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u00e0y ra Sa M\u00f4n \u0111\u1ea3o, v\u00ec t\u1ed9i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 khi l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u00fa Ch\u00e2u, \u0111\u00e1ng t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c \u00e2n tha; Ti\u1ec1n L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng K\u00ec gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u V\u1ee5 Ch\u00e2u, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec7u S\u1ee9c gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ed3ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u v\u00ec t\u1ed9i x\u00e9t \u00e1n Ti\u00ean Chi sau khi \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1eddi t\u1ea5u h\u1eb7c c\u1ee7a quan gi\u00e1n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u1ee7a K\u00ec, S\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd th\u00e1ng 5, nay ch\u00e9p chung.)<\/i>\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, sai Di\u00eam thi\u1ebft Ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 Chu Duy \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y, c\u00f9ng \u0110\u00f4 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u00ecnh Kham xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n v\u00e0 tu s\u1eeda th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c, t\u00e2u r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0n K\u1ef3 cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n, n\u00ean t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf, nh\u01b0ng Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft xin ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng tr\u00ecnh. Khi H\u00e0n K\u1ef3 tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y, li\u1ec1n b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ee9 l\u1ed9 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n. Sau khi Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng, l\u1ea1i h\u1ebft l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c r\u1ea5t ti\u1ec7n l\u1ee3i, c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf; tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh li\u1ec1n ra l\u1ec7nh cho L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng tr\u00ecnh nh\u01b0 c\u0169. Do\u00e3n Chu, Tri ch\u00e2u V\u1ecb Ch\u00e2u, v\u00e0 \u0110\u1ecbch Thanh, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Kinh Nguy\u00ean, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t d\u00e2ng t\u1ea5u, cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh n\u00e0y c\u00f3 h\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i.\r\n\r\nC\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1i Chu Tu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i xem x\u00e9t. Ban \u0111\u1ea7u, Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n ra l\u1ec7nh cho H\u1ee9a Thi\u00ean, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Kinh Nguy\u00ean, \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn h\u1ed7 tr\u1ee3 vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh. Sau khi Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ee9 l\u1ed9 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, Do\u00e3n Chu li\u1ec1n tri\u1ec7u H\u1ee9a Thi\u00ean v\u1ec1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ra l\u1ec7nh cho L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam ng\u1eebng c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u00e0 tri\u1ec7u h\u1ecd v\u1ec1.\r\n\r\nTuy nhi\u00ean, c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean \u0111\u1ec1u ng\u0103n c\u1ea3n L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam, xin t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb t\u00e0i l\u1ef1c \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda th\u00e0nh. L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam c\u0169ng cho r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p, v\u1eadt t\u01b0 quan kh\u00f4ng th\u1ec3 giao l\u1ea1i, l\u1ea1i s\u1ee3 tr\u00e1i \u00fd c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean, sinh ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n, n\u00ean ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u1ea9y nhanh ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 c\u00f4ng tr\u00ecnh. Do\u00e3n Chu l\u1ea1i tri\u1ec7u h\u1ecd v\u1ec1, nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng tu\u00e2n l\u1ec7nh. Do\u00e3n Chu li\u1ec1n ra l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng Trung, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u1ea1i Ng\u00f5a \u0110\u00ecnh, \u0111\u1ebfn thay th\u1ebf L\u01b0u H\u1ed7, nh\u01b0ng h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn. Do\u00e3n Chu n\u1ed5i gi\u1eadn, ra l\u1ec7nh cho \u0110\u1ecbch Thanh d\u1eabn qu\u00e2n tu\u1ea7n tra bi\u00ean gi\u1edbi, truy b\u1eaft L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam, \u0111\u1ecbnh x\u1eed tr\u1ea3m v\u00ec t\u1ed9i vi ph\u1ea1m qu\u00e2n l\u1ec7nh. \u0110\u1ecbch Thanh b\u1eaft tr\u00f3i hai ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn ng\u1ee5c qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn. L\u00fac n\u00e0y, Chu Tu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ebfn. C\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean li\u1ec1n n\u00e1o lo\u1ea1n, tranh nhau thu gom t\u00edch tr\u1eef, gi\u1ebft h\u1ea1i quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn k\u00eau oan v\u1edbi Chu Tu\u00e2n. Chu Tu\u00e2n t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua ra chi\u1ebfu th\u1ea3 L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam, l\u1ec7nh cho h\u1ecd ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(Theo t\u1ea5u tr\u1ea1ng c\u1ee7a Do\u00e3n Chu xin b\u1eaft Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n giam v\u00e0o ng\u1ee5c, L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean b\u1ecb gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn ng\u1ee5c qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ng\u1ee5c ch\u00e2u B\u00e2n, l\u1ea1i theo t\u1ea5u tr\u1ea1ng c\u1ee7a L\u00fd Kh\u1eafc, \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam b\u1ecb giam h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\nTham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam t\u00e2u: <i>\"\u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1ea7u Tri\u1ec7u Ch\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam b\u1ecb \u0110\u1ecbch Thanh xi\u1ec1ng x\u00edch gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn ty L\u00fd vi\u1ec7n. X\u00e9t hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y v\u1ed1n tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a T\u1ee9 l\u1ed9 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, \u0111\u1ebfn tu s\u1eeda th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ef1 \u00fd kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng. Sau khi T\u1ee9 l\u1ed9 b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, b\u1ed9 th\u1ef1 ty c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1, hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i tu\u00e2n l\u1ec7nh ng\u1eebng tu s\u1eeda, kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ed1 ch\u1ea5p ch\u1ed1ng l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng, v\u00ec h\u1ecd t\u1eebng l\u1eadp c\u00f4ng \u1edf \u0111\u00f3, khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c xung quanh, l\u1ea1i \u0111\u00e3 b\u1eaft tay v\u00e0o x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i, s\u1ee3 r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n, b\u1ea3n l\u1ed9 s\u1ebd tr\u00e1ch c\u1ee9 vi\u1ec7c h\u1ecd b\u1ed1 tr\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u00fang, n\u00ean m\u1edbi li\u1ec1u ch\u1ebft ch\u1ed1ng l\u1ea1i; m\u1ed9t m\u1eb7t ti\u1ebfp t\u1ee5c x\u00e2y d\u1ef1ng, hy v\u1ecdng th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u1ed9i, \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd g\u00ec kh\u00e1c. Hu\u1ed1ng chi L\u01b0u H\u1ed7 l\u00e0 t\u01b0\u1edbng t\u00e1 n\u1ed5i ti\u1ebfng \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean, l\u1eadp nhi\u1ec1u chi\u1ebfn c\u00f4ng, qu\u1ed1c gia c\u1ea7n tr\u00e2n tr\u1ecdng, kh\u00f4ng th\u1ec3 khinh su\u1ea5t b\u1ecf r\u01a1i.<\/i>\r\n\r\n<i>E r\u1eb1ng \u0110\u1ecbch Thanh v\u00ec gi\u1eadn d\u1eef m\u00e0 thi h\u00e0nh qu\u00e2n ph\u00e1p, th\u00ec c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e1 n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i s\u1ebd \u0111\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn, cho r\u1eb1ng qu\u1ed1c gia ph\u1ee5 b\u1ea1c b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 c\u00f4ng, ai n\u1ea5y s\u1ebd tan r\u00e3, ai c\u00f2n d\u1ed1c s\u1ee9c lo vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng? C\u00f2n \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam l\u00e0 quan kinh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u01b0\u1edbng t\u00e1, c\u0169ng b\u1ecb xi\u1ec1ng x\u00edch tra x\u00e9t. B\u1edfi \u0110\u1ecbch Thanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4 l\u1ed7, kh\u00f4ng hi\u1ec3u l\u00fd l\u1ebd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. N\u1ebfu ch\u1eb3ng may hai ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u1ebft, gia quy\u1ebfn h\u1ecd \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft k\u00eau oan, l\u1ea1i c\u00e0ng nhi\u1ec1u quan l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb l\u00e0m phi\u1ec1n th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng.<\/i>\r\n\r\n<i>D\u00f9 bi\u1ebft t\u01b0\u1edbng s\u00fay c\u00f3 quy\u1ec1n thi h\u00e0nh qu\u00e2n ph\u00e1p, nh\u01b0ng \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac ti\u1ebfn tho\u00e1i qu\u00e2n s\u1ef1, vi ph\u1ea1m ti\u1ebft ch\u1ebf, ch\u1ec9 l\u00e0 tranh ch\u1ea5p l\u1ee3i h\u1ea1i, x\u00fac ph\u1ea1m uy t\u01b0\u1edbng. X\u01b0a Tr\u1ea7n Th\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 m\u1ea1o chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u1ecbch, V\u01b0\u01a1ng Tu\u1ea5n vi ph\u1ea1m ti\u1ebft ch\u1ebf \u0111\u1ec3 h\u1ea1 Ng\u00f4, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i phong h\u1ea7u, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch t\u01b0\u1edbng s\u0129. K\u00ednh mong th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c ph\u00e1i trung s\u1ee9 ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, giao cho Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n, Chu Duy \u0110\u1ee9c tra x\u00e9t t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a L\u01b0u H\u1ed7 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, t\u1ea1m giam \u1edf Ch\u00e2u B\u00e2n, ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. M\u1ed9t l\u00e0 c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c hai ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u1ecb gi\u1ebft oan; hai l\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ecbch Thanh, Do\u00e3n Chu, tr\u00e1nh \u0111\u1ec3 gia quy\u1ebfn h\u1ecd k\u00eau oan ki\u1ec7n t\u1ee5ng.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a th\u1ea7n, vi\u1ec7c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c hai to\u00e0n, t\u1ecf r\u00f5 \u01a1n b\u1ea3o h\u1ed9 bi\u00ean t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, khi\u1ebfn v\u00f5 th\u1ea7n li\u1ec1u ch\u1ebft b\u00e1o \u0111\u00e1p th\u00e1nh \u0111\u1ee9c.\"<\/i>\r\n\r\n[11] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p gi\u1eb7c Man n\u00fai, l\u1ea1i sai n\u1ed9i th\u1ecb mang chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111i xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh b\u1eaft gi\u1ebft gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Gi\u00e1n quan \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu n\u00f3i:\r\n\r\n<em>\"Th\u1ea7n nghe \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng gi\u1eb7c Man \u1edf H\u1ed3 Nam g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, gi\u1ebft h\u1ea1i quan l\u1ea1i, th\u1ebf l\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, h\u0103ng h\u00e1i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi Qu\u00e1ch Ph\u1ee5 Chi, kh\u00f4ng ch\u1ecbu chi\u00eau h\u00e0ng. L\u1ea1i n\u1eefa, khi V\u01b0\u01a1ng Ti \u0111i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb g\u00ec kh\u00e1c, e r\u1eb1ng khi Ti \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, s\u1ebd c\u00f9ng \u0110i\u1ec1n b\u00e0n m\u01b0u. V\u00ec gi\u1eb7c Man ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5, kh\u00f3 m\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t ngay \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 \u0110i\u1ec1n l\u1ea1i n\u00f3ng l\u00f2ng l\u1eadp c\u00f4ng, s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ebd m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i.<\/em>\r\n\r\n<em>Nay n\u1ebfu \u0111em qu\u00e2n ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u00e1nh, th\u00ec n\u00fai r\u1eebng hi\u1ec3m tr\u1edf, hang \u1ed5 s\u00e2u xa, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu d\u00f9ng qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef b\u00ean ngo\u00e0i, \u0111\u1ee3i ch\u00fang ra m\u00e0 \u0111\u00e1nh, th\u00ec c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i. V\u00ec gi\u1eb7c Man d\u1ef1a v\u00e0o n\u00fai, \u1edf gi\u1eefa c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0nh, V\u0129nh, \u0110\u1ea1o v\u00e0 qu\u1eadn Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng, b\u1ed1n ph\u00eda \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ra c\u01b0\u1edbp ph\u00e1. N\u1ebfu quan qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef ph\u00eda \u0111\u00f4ng, th\u00ec ch\u00fang s\u1ebd ra ph\u00eda t\u00e2y. N\u1ebfu quan qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef ph\u00eda nam, th\u00ec ch\u00fang s\u1ebd ra ph\u00eda b\u1eafc.<\/em>\r\n\r\n<em>N\u1ebfu \u0111\u00f3ng gi\u1eef c\u1ea3 b\u1ed1n ph\u00eda, th\u00ec c\u1ea7n qu\u00e2n s\u1ed1 qu\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u1ebfu chia qu\u00e2n ra ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh, th\u00ec qu\u00e2n \u00edt d\u1ec5 b\u1ecb thua. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00ecnh th\u1ebf ti\u1ebfn tho\u00e1i kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i thu\u1eadn l\u1ee3i \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh. Nay gi\u1eb7c Man ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0110\u1eb7ng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng, Ho\u00e0ng Tr\u00f3c Qu\u1ef7 v\u00e0 anh em ch\u00fang d\u1ee5 d\u1ed7, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u00fai kh\u00e1c nh\u01b0 M\u1ea1c Dao c\u0169ng t\u1ef1 n\u1ed5i l\u00ean l\u00e0m gi\u1eb7c. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i \u1edf huy\u1ec7n Th\u01b0\u1eddng Ninh, h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, gi\u1eb7c l\u1edbn nh\u1ecf c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t hai tr\u0103m nh\u00f3m.<\/em>\r\n\r\n<em>X\u00e9t nguy\u00ean nh\u00e2n d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y, l\u00e0 do phong t\u1ee5c c\u1ee7a M\u1ea1c Dao, y ph\u1ee5c, ng\u00f4n ng\u1eef gi\u1ed1ng h\u1ec7t gi\u1eb7c Man ch\u00ednh th\u1ee9c, khi Ho\u00e0ng, \u0110\u1eb7ng m\u1edbi n\u1ed5i l\u00ean, quan l\u1ea1i b\u1eaft gi\u1eb7c n\u00f3ng l\u00f2ng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi Man l\u00e0 gi\u1ebft, nhi\u1ec1u l\u1ea7n gi\u1ebft nh\u1ea7m ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, khi\u1ebfn M\u1ea1c Dao ho\u1ea3ng s\u1ee3. Nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 n\u00f3i, th\u00ec v\u1ed1n h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd l\u00e0m gi\u1eb7c, v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng mu\u1ed1n c\u00e1c nh\u00f3m gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Ho\u00e0ng, \u0110\u1eb7ng.<\/em>\r\n\r\n<i>(Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Thi\u1ec7u S\u1ee9c l\u00e0m Hi\u1ebfn s\u1ee9 H\u1ed3 Nam, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, kh\u00f4ng r\u00f5 S\u1ee9c gi\u1ebft Ho\u00e0ng Tr\u00f3c Qu\u1ef7 v\u00e0o th\u1eddi gian n\u00e0o. Th\u00e1ng 9 n\u0103m ngo\u00e1i, do Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1m t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Man Dao l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 vi\u1ec7c, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 Tr\u00f3c Qu\u1ef7 b\u1ecb gi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 3. Xem t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a D\u01b0 T\u0129nh v\u00e0o th\u00e1ng 5, n\u00f3i r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u Ho\u00e0nh Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Ph\u01b0\u01a1ng gi\u1ebft Tr\u00f3c Qu\u1ef7, c\u00f2n \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 Thi\u1ec7u S\u1ee9c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Tu \u0111\u00e3 n\u00f3i l\u00e0 Thi\u1ec7u S\u1ee9c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Ph\u01b0\u01a1ng c\u0169ng n\u1eb1m trong s\u1ed1 \u0111\u00f3.)<\/i>\r\n\r\n<em>Ban \u0111\u1ea7u khi chi\u00eau d\u1ee5 Ho\u00e0ng Tr\u00f3c Qu\u1ef7, \u0111\u00e3 m\u1ea5t l\u00f2ng tin, khi\u1ebfn h\u1eafn kinh s\u1ee3 b\u1ecf tr\u1ed1n. Sau \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1eb7t g\u00e2n ch\u00e2n, r\u1ed3i ch\u1ebft. Nay \u0110\u1eb7ng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u1ebfu l\u1ea5y vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m b\u00e0i h\u1ecdc, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u00e0ng, n\u1ebfu n\u00f3i t\u1ea1m chi\u00eau d\u1ee5, e r\u1eb1ng kh\u00f3 th\u00e0nh, c\u1ea7n ph\u1ea3i cho h\u1ecd th\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng tin[footnote] 'Vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng tin' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u00e2n t\u00edn', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 48 'Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Man Dao chi b\u1ea1n', \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 105 'T\u00e1i lu\u1eadn H\u1ed3 Nam man t\u1eb7c nghi t\u1ea3o chi\u00eau gi\u00e1ng tr\u00e1t t\u1eed[\/footnote], b\u00e0y t\u1ecf \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ea3m h\u00f3a. N\u1ebfu Ho\u00e0ng, \u0110\u1eb7ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh.<\/em>\r\n\r\n<em>Nay \u0111\u00e1nh s\u00e2u v\u00e0o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ee3i h\u1ecd ra \u0111\u00e1nh c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1eeba \u0111\u00e1nh v\u1eeba chi\u00eau d\u1ee5 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, theo th\u1ea7n ngh\u0129, chi b\u1eb1ng b\u00e3i binh, tha t\u1ed9i, t\u1ecf l\u00f2ng tin, ban \u00e2n, may ra chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd nghe l\u1ec7nh. Th\u1ea7n c\u0169ng h\u1ecfi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu ta t\u1ecf l\u00f2ng tin, h\u1ecd kh\u00f4ng kh\u00f3 chi\u00eau d\u1ee5. \u0110\u1eb7ng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u1edbn th\u00ec mong \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u1ee9c quan, nh\u1ecf th\u00ec l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb c\u0169ng \u0111\u1ee7. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Man ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00e0m ph\u1ea3n, \u0111\u01b0\u1ee3c danh hi\u1ec7u \u0110o\u00e0n ch\u1ee7 c\u0169ng \u0111\u1ee7. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi M\u1ea1c Dao, cho h\u1ecd y\u00ean \u1ed5n c\u00e0y c\u1ea5y, h\u00e0ng n\u0103m n\u1ed9p da th\u00fa v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may l\u1edbn c\u1ee7a h\u1ecd. Nay n\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u00e1nh m\u00e3i, th\u00ec h\u1ecda c\u00e0ng s\u00e2u.<\/em>\r\n\r\n<em>Hu\u1ed1ng chi s\u1eafp \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, ph\u01b0\u01a1ng Nam n\u00f3ng \u1ea9m[footnote] 'N\u00f3ng \u1ea9m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ch\u01b0\u1edbng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b[\/footnote], binh l\u00ednh kh\u00f4ng quen th\u1ee7y th\u1ed5, c\u1ea7n lo ch\u1ebft ch\u00f3c. L\u1ea1i s\u1ee3 b\u1ee9c b\u00e1ch qu\u00e1 g\u1ea5p, th\u00ec c\u00e1c tr\u1ea1i \u0110\u00e0m, S\u00e2m, To\u00e0n, Thi\u1ec7u v\u1ed1n \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn, \u0111\u1ec1u b\u1ecb d\u1ee5 d\u1ed7 n\u1ed5i d\u1eady, th\u00ec c\u1ea3 H\u1ed3 Nam s\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed1i lo c\u1ee7a qu\u1ed1c gia.<\/em>\r\n\r\n<em>Th\u1ea7n xin B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm sai hai ph\u1ee7 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 v\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, c\u00f9ng b\u00e0n k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu ch\u1ea7n ch\u1eeb \u0111\u1ec3 l\u00e2u, khi\u1ebfn h\u1ecd m\u1ea1nh l\u00ean, kh\u00f4ng may quan l\u1ea1i b\u1ecb gi\u1ebft nhi\u1ec1u, th\u00ec th\u1ec3 di\u1ec7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f3 m\u00e0 khu\u1ea5t ph\u1ee5c chi\u00eau d\u1ee5, h\u1ecd v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, \u1eaft s\u1ee3 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 tin, th\u00ec binh l\u00ednh l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng gi\u1ea3i, h\u1ecda kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 b\u1edd. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm quy\u1ebft \u0111o\u00e1n.\"<\/em>\r\n\r\nTu l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n nghe phong thanh r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c man, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y t\u00e1m m\u01b0\u01a1i th\u1ee7 c\u1ea5p, l\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0111\u00e3 ti\u1ebfn v\u00e0o s\u00e0o huy\u1ec7t c\u1ee7a ch\u00fang, c\u01b0\u1edbp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, l\u00e0m suy y\u1ebfu s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a gi\u1eb7c, t\u0103ng th\u00eam kh\u00ed th\u1ebf qu\u00e2n ta. D\u0169ng l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi m\u01b0u t\u00ednh vi\u1ec7c l\u1edbn, n\u00ean ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u00e2u d\u00e0i. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean d\u01b0\u1edbi v\u00ec n\u00f3ng v\u1ed9i d\u1eb9p gi\u1eb7c, nghe tin th\u1eafng nh\u1ecf n\u00e0y li\u1ec1n cho r\u1eb1ng qu\u00e2n ta \u0111\u00e3 th\u1eafng, kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef v\u1eefng t\u0129nh l\u1eb7ng, b\u00ean ngo\u00e0i t\u1ecf ra khinh su\u1ea5t. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 hai vi\u1ec7c c\u1ea7n suy ngh\u0129 s\u00e2u xa: M\u1ed9t l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee3i th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh; Hai l\u00e0 cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ebft h\u1ebft, kh\u00f4ng ch\u1ecbu chi\u00eau d\u1ee5. N\u1ebfu l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft s\u1ebd l\u00e0 sai l\u1ea7m l\u1edbn trong k\u1ebf s\u00e1ch v\u00e0 tai h\u1ecda s\u00e2u xa cho vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.<\/i>\r\n\r\n<i>Hi\u1ec7n nay \u1edf H\u1ed3 Nam, ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft gi\u1eb7c ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0n ti\u1ec1n. Qu\u00e2n quan v\u00ec l\u1ee3i th\u01b0\u1edfng, th\u1ea5y d\u00e2n th\u01b0\u1eddng c\u0169ng gi\u1ebft h\u1ebft, d\u00e2n ch\u00fang ho\u1ea3ng s\u1ee3, \u0111\u1ec1u n\u1ed5i d\u1eady l\u00e0m gi\u1eb7c. Ngo\u00e0i \u0110\u1eb7ng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng, L\u00fd Hoa C\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00ean c\u1ea7m \u0111\u1ea7u l\u1edbn ra[footnote] Ngo\u00e0i \u0110\u1eb7ng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng, L\u00fd Hoa C\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00ean c\u1ea7m \u0111\u1ea7u l\u1edbn ra, ch\u1eef 'h\u1ea1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u0129nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 105 \u300aLu\u1eadn H\u1ed3 Nam Man T\u1eb7c Kh\u1ea3 Chi\u00eau B\u1ea5t Kh\u1ea3 S\u00e1t Tr\u00e1t T\u1eed\u300b s\u1eeda, d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda theo.[\/footnote], c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh b\u00e8 \u0111\u1ea3ng l\u1edbn nh\u1ecf th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. Nay \u0110i\u1ec1n \u0111\u00e1nh ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00e3 t\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, trong hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, gi\u1ebft b\u1ea3y t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, t\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i, c\u00f2n l\u1ea1i t\u1ea1m th\u1eddi tan t\u00e1c, \u1eaft s\u1ebd l\u1ea1i t\u1ee5 t\u1eadp. Th\u1ea7n th\u1ea5y t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, gi\u1eb7c man g\u00e2y h\u1ecda ch\u01b0a t\u1eebng nghe n\u00f3i gi\u1ebft h\u1ebft, m\u00e0 ph\u1ea3i chi\u00eau h\u00e0ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec Thi\u1ec7u S\u1ee9c th\u1ea5t t\u00edn v\u1edbi Ho\u00e0ng Tr\u00f3c Qu\u1ef7, n\u00ean s\u1ee3 r\u1eb1ng kh\u00f3 chi\u00eau d\u1ee5 h\u01a1n n\u1eefa. Nay nh\u00e2n \u0110i\u1ec1n th\u1eafng nh\u1ecf, t\u1ecf r\u00f5 uy \u0111\u1ee9c, ch\u00ednh l\u00e0 th\u1eddi c\u01a1 tr\u1eddi cho \u0111\u1ec3 chi\u00eau ph\u1ee5c, kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1. N\u1ebfu cho \u0110i\u1ec1n t\u1ef1 m\u00ecnh suy t\u00ednh, chi\u00eau d\u1ee5 nh\u1eefng t\u00ean c\u1ea7m \u0111\u1ea7u l\u1edbn, nh\u00e2n th\u1eafng nh\u1ecf m\u00e0 truy\u1ec1n b\u00e1 tin th\u1eafng tr\u1eadn, nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00e1c t\u1ee5 t\u1eadp gi\u1eb7c s\u1ebd theo \u0111\u00f3 m\u00e0 chi\u00eau d\u1ee5, nh\u1edd thanh th\u1ebf n\u00e0y, \u1eaft c\u00f3 th\u1ec3 h\u00e0ng ph\u1ee5c h\u1ebft, trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, H\u1ed3 Nam s\u1ebd y\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu b\u1ecf l\u1ee1 th\u1eddi c\u01a1 n\u00e0y, d\u1ea7n sang m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, d\u00f9ng qu\u00e2n ta v\u1ed1n m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec n\u1eafng n\u00f3ng \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c quen th\u1ee7y th\u1ed5, n\u1ebfu th\u1ea5t b\u1ea1i nh\u1ecf, th\u1ebf gi\u1eb7c s\u1ebd l\u1ea1i m\u1ea1nh, kh\u00f4ng ch\u1ec9 g\u00e2y h\u1ecda cho H\u1ed3 Nam, m\u00e0 \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed1i lo cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Nay khi vi\u1ec7c ch\u01b0a xong, \u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, th\u00ec c\u00e1c n\u01a1i tu\u1ea7n ki\u1ec3m, b\u1eaft gi\u1eb7c th\u1ea5y \u0110i\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, s\u1ebd tranh nhau gi\u1ebft d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, m\u00e0 \u0110i\u1ec1n t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u1eadp c\u00f4ng trong chi\u1ebfn tr\u1eadn, ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng chi\u00eau d\u1ee5, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng c\u1eady v\u00e0o th\u1eafng nh\u1ecf c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n, kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00f2ng chi\u00eau d\u1ee5, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi m\u1ea5t m\u01b0u k\u1ebf, \u1eaft s\u1ebd th\u00e0nh \u0111\u1ea1i h\u1ecda.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1ec1 D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, xin h\u1ea1 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, giao vi\u1ec7c c\u1ea7n l\u00e0m, \u0111\u1ee3i khi chi\u00eau an xong, s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. Nay s\u1ed1 gi\u1eb7c H\u1ed3 Nam tuy nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u v\u00e0 gi\u1eb7c g\u1ed1c r\u1ea5t \u00edt, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi oan u\u1ed5ng b\u1ecb gi\u1ebft, b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c l\u00e0m gi\u1eb7c, theo t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi, h\u00e1 n\u1ee1 gi\u1ebft h\u1ebft? Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u s\u1ed1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec c\u00f4ng lao c\u00e0ng l\u1edbn. L\u1ea1i xin n\u00f3i r\u00f5 \u00fd n\u00e0y, d\u1ee5 cho D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng n\u00ean ch\u1eadm l\u1ea1i, m\u1edbi h\u1ee3p th\u1ec3 th\u1ed1ng.\"<\/i>\r\n\r\nD\u01b0 T\u0129nh t\u00e2u: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9, v\u00ec lo\u1ea1n \u0111\u1ea3ng c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, c\u1ea5m d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c canh t\u00e1c trong ph\u1ea1m vi hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m quanh n\u00fai, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 do ai ch\u1ec9 huy, vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u1ea9y d\u00e2n v\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m gi\u1eb7c. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef, chi ph\u00ed h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00e0y c\u1ea5y, m\u1ed9t n\u0103m kh\u00f4ng canh t\u00e1c th\u00ec \u0111\u00f3i r\u00e9t \u1eadp \u0111\u1ebfn. Nay gi\u1eb7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 c\u1eeda, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, quan l\u1ea1i l\u1ea1i c\u1ea5m h\u1ecd canh t\u00e1c, khi\u1ebfn h\u1ecd ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a. Mu\u1ed1n kh\u00f4ng l\u00e0m gi\u1eb7c c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0nh, S\u00e2m, \u0110\u1ea1o, V\u0129nh c\u00e1ch nhau ch\u1ec9 kho\u1ea3ng ng\u00e0n d\u1eb7m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u00fai non. Khi gi\u1eb7c m\u1edbi n\u1ed5i l\u00ean, ch\u1ec9 c\u00f3 kho\u1ea3ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111i l\u1ea1i trong n\u00fai. T\u1eeb khi quan l\u1ea1i \u0111em qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh, d\u00e2n c\u01b0 g\u1ea7n n\u00fai \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ebft, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u1ebft m\u00e0 may m\u1eafn s\u1ed1ng s\u00f3t l\u1ea1i b\u1ecb c\u1ea5m canh t\u00e1c. D\u00e2n ch\u00fang trong ph\u1ea1m vi ng\u00e0n d\u1eb7m \u0111\u1ec1u m\u1ea5t k\u1ebf sinh nhai, n\u1ebfu kh\u00f4ng theo gi\u1eb7c th\u00ec bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u! V\u00ec v\u1eady, trong n\u1eeda n\u0103m, s\u1ed1 gi\u1eb7c \u0111\u00e3 t\u1ee5 t\u1eadp l\u00ean \u0111\u1ebfn ba b\u1ed1n ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y, mu\u1ed1n b\u1eaft gi\u1eb7c nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u1ea9y d\u00e2n v\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m gi\u1eb7c.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban ch\u1ec9 d\u1ee5 nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u00e1ch c\u1ee9 c\u00e1c Gi\u00e1m ty, Su\u00fd th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u00e2u qu\u1eadn \u1edf H\u1ed3 Nam, nhanh ch\u00f3ng ra b\u1ea3ng c\u00e1o th\u1ecb cho d\u00e2n ch\u00fang, cho ph\u00e9p h\u1ecd ti\u1ebfp t\u1ee5c canh t\u00e1c nh\u01b0 c\u0169. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng ch\u1ee9a ch\u1ea5p gi\u1eb7c ho\u1eb7c b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c theo gi\u1eb7c, c\u0169ng n\u00ean chi\u00eau d\u1ee5, \u0111\u1ed1i x\u1eed khoan h\u1ed3ng h\u01a1n. Vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 gi\u1eb7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo tuy\u00ean ch\u1ec9, xin c\u1ee9 theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 thi h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Nghe n\u00f3i l\u00fac \u0111\u1ea7u \u1edf H\u1ed3 Nam, d\u00f9ng ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a \u0111\u1ec3 mua \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c man, qu\u00e2n l\u00ednh v\u00ec tham ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng li\u1ec1n cho l\u00e0 gi\u1eb7c m\u00e0 gi\u1ebft, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i c\u1eafm c\u1edd hi\u1ec7u tr\u00ean \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb qu\u00e2n quan s\u00e1t h\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u1edd hi\u1ec7u th\u00ec b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1edd hi\u1ec7u th\u00ec b\u1ecb qu\u00e2n quan gi\u1ebft. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00e1 gi\u1ea3 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a gia \u0111\u00ecnh v\u00e0o th\u00e0nh \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ecda. C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, v\u00e0o th\u00e0nh th\u00ec h\u1ebft l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u00ean \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i ch\u1ea1y theo gi\u1eb7c. Nay l\u1ea1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf C\u1eedu Nghi, l\u1ea5y vi\u1ec7c gi\u1ebft s\u1ea1ch l\u00e0m m\u1ee5c ti\u00eau, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng m\u00e3i m\u00e3i l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh l\u1ea7m than.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00e2n \u0111i\u1ec3n, r\u00fat qu\u00e2n kh\u1ecfi C\u1eedu Nghi, phong ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc cho th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi man, cho d\u00e2n ch\u00fang tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 khoan dung c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng binh s\u0129 b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf H\u1ed3 Nam tham lam ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, gi\u1ebft oan d\u00e2n l\u00e0nh, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n gi\u1ebft gi\u1eb7c c\u00f3 c\u00f4ng, \u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec7. (D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, ban cho \u00e1o m\u1eb7c ng\u0169 ph\u1ea9m, l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0a nghe n\u00f3i. T\u0129nh n\u00f3i '\u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec7', e r\u1eb1ng l\u00fac \u0111\u00f3 t\u1eebng c\u00f3 ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh n\u00e0y, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n. <i>Vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f3 l\u1ebd do l\u1eddi c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i> S\u1ee3 r\u1eb1ng cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 vi\u1ec3n v\u00f4ng, ch\u01b0a thi h\u00e0nh ngay; l\u1ea1i s\u1ee3 r\u1eb1ng khi D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n \u0111\u1ebfn, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y. V\u00ec gi\u1eb7c t\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ebft, d\u00e2n t\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng, th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ph\u1ea1t t\u1ed9i, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u t\u1eeb mi\u1ec7ng c\u00e1c s\u0129 nh\u00e2n t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111\u1ebfn. T\u1eeb khi D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n \u0111\u1ebfn H\u1ed3 Nam, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi chi ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng gi\u1ebft gi\u1eb7c[footnote] sau \u0111\u00f3 m\u1edbi chi ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng gi\u1ebft gi\u1eb7c 'm\u1edbi' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ea1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], v\u00ec th\u1ebf qu\u00e2n nh\u00e2n tham l\u1ee3i gi\u1ebft b\u1eeba, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ng\u1ecdc \u0111\u00e1, l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban s\u1eafc ch\u1ec9, ph\u00e0m d\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed, kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi quan qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft. K\u1ebb n\u00e0o d\u00e1m c\u1ea7m \u0111\u1ea7u d\u00e2n \u0111\u1ec3 m\u1ea1o nh\u1eadn th\u01b0\u1edfng, x\u1eed t\u1ed9i gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd; bi\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1 c\u00e1o, theo \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt ph\u1ea1m ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ed1 c\u00e1o c\u1ee7a b\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u00f3, v\u1eabn tr\u1ecb t\u1ed9i ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 nghi\u00eam qu\u00e2n l\u1ec7nh.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Nghe n\u00f3i gi\u1eb7c man \u1edf H\u1ed3 Nam \u0111\u00e1nh ph\u00e1, \u0111\u1ed1t th\u00e0nh qu\u00e1ch, g\u00e2y h\u1ea1i kh\u00f4ng ng\u1eebng. Th\u1ea7n ngh\u0129 b\u1ecdn gi\u1eb7c v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi man \u1edf n\u00fai, s\u1ed1ng trong hang \u0111\u1ed9ng hi\u1ec3m tr\u1edf, t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng k\u1ebb vong m\u1ec7nh, \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. M\u1ea5y n\u0103m nay, ch\u01b0a g\u00e2y h\u1ea1i nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng t\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay, kh\u00ed th\u1ebf ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do quan qu\u00e2n gi\u1ebft oan d\u00e2n l\u00e0nh \u0111\u1ec3 tham ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng l\u1edbn, d\u00e2n ch\u00fang g\u1ea7n n\u00fai \u0111\u1ec1u theo gi\u1eb7c. D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n \u0111\u00e1nh v\u00e0o s\u00e0o huy\u1ec7t c\u1ee7a gi\u1eb7c, mu\u1ed1n ti\u00eau di\u1ec7t h\u1ebft, khi\u1ebfn gi\u1eb7c ra kh\u1ecfi th\u00e0nh \u0111\u1ec3 tranh s\u1ed1ng ch\u1ebft. Tuy nghe n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nhi\u1ec1u l\u1ea7n ra l\u1ec7nh chi\u00eau ph\u1ee7, nh\u01b0ng D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n hung h\u00e3n, ch\u1ec9 mu\u1ed1n gi\u1ebft s\u1ea1ch b\u1ecdn gi\u1eb7c.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i m\u1ea5y ng\u00e0n t\u00ean gi\u1eb7c, th\u1eafng c\u0169ng ch\u1eb3ng v\u1ebb vang g\u00ec, m\u00e0 thua th\u00ec c\u00e0ng nh\u1ee5c nh\u00e3. Nay d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u b\u1ecf tr\u1ed1n, gi\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef, ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh g\u1ea5p m\u1edbi th\u1ea5y th\u1eafng b\u1ea1i, n\u1ebfu gi\u1ebft h\u1ebft gi\u1eb7c, e r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng ch\u1ebft h\u1ebft. Th\u1ea7n ngh\u0129 th\u1ebf gi\u1eb7c \u0111\u00e3 c\u00f9ng, mu\u1ed1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng t\u1eeb l\u00e2u, nh\u01b0ng v\u00ec D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n c\u1ed1 ch\u1ea5p \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, gi\u1eb7c c\u0169ng o\u00e1n h\u1eadn, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00e1ch ch\u1ee9c D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, gi\u1eb7c s\u1ebd nghi ng\u1edd. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u00ean nh\u00e2n l\u00fac D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n \u0111ang ch\u1ecbu t\u1ed9i <i>(D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n ch\u1ecbu t\u1ed9i, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec thua tr\u1eadn \u1edf C\u00f4 T\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed9ng, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m thua tr\u1eadn)<\/i>, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. L\u1ea5y c\u1edb n\u00e0y \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi man, n\u00f3i r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd chi\u00eau n\u1ea1p c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, gi\u1ebft h\u1ea1i nhi\u1ec1u, nay giao cho t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi, th\u01b0\u01a1ng y\u00eau d\u00e2n ch\u00fang. D\u00e2n ch\u00fang nh\u1edd \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi man c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. Sau khi vi\u1ec7c xong, d\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng quan qu\u00e2n gi\u1ebft oan d\u00e2n l\u00e0nh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a tin, nay Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng L\u1ed9 c\u0169ng t\u1ea5u r\u1eb1ng th\u1ed5 \u0111inh \u1edf Li\u00ean Ch\u00e2u v\u00ec ph\u00f2ng b\u1ecb gi\u1eb7c H\u1ed3, gi\u1ebft oan h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n mu\u1ed1i, suy ra c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft t\u00e1c h\u1ea1i \u1edf H\u1ed3 Nam. K\u00ednh mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xem x\u00e9t k\u1ef9 \u0111\u1ea1i k\u1ebf, kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 ti\u1ebfc D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n m\u00e0 coi nh\u1eb9 d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t l\u1ed9 Kinh Nam.\"<\/i>\r\n\r\n[13] Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u1ed5 h\u1ecdc \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch vi\u1ec7c h\u1ecdc, nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb m\u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, l\u1ea5y th\u1ef1c h\u00e0nh l\u00e0m g\u1ed1c. Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i b\u00e0n b\u1ea1c.\r\n\r\nB\u1ea5y gi\u1edd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng K\u1ef3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Mai Ch\u00ed, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c th\u1ecb gi\u1ea3ng T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, V\u01b0\u01a1ng Chu, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n T\u00f4n Ph\u1ee7, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Th\u1ef1c, t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y[footnote] T\u00e1m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, nh\u01b0ng theo v\u0103n b\u1ea3n th\u00ec l\u00e0 ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi g\u1ed3m T\u1ed1ng K\u1ef3, V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n, v.v., nghi ng\u1edd ch\u1eef 't\u00e1m' l\u00e0 sai so v\u1edbi ch\u1eef 'ch\u00edn'.[\/footnote], c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n th\u1ea3o s\u1eed c\u1ee7a L\u00fd Thanh Th\u1ea7n, c\u00f9ng t\u1ea5u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"K\u00ednh v\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e0n vi\u1ec7c, r\u1eb1ng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ph\u1ea3i c\u1ea7u th\u1ef1c ch\u1ea5t, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng. Nay vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c kh\u00f4ng l\u1ea5y tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc l\u00e0m g\u1ed1c, k\u1ebb s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t \u1edf l\u00e0ng x\u00e3, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c danh th\u1ef1c; quan l\u1ea1i b\u00f3 bu\u1ed9c b\u1edfi thanh b\u1ec7nh, h\u1ecdc gi\u1ea3 ch\u1ec9 chuy\u00ean v\u1ec1 ghi nh\u1edb, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f9ng n\u00f3i. K\u00ednh xin tham kh\u1ea3o c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn, ch\u1ecdn ra \u0111i\u1ec1u thu\u1eadn ti\u1ec7n cho hi\u1ec7n t\u1ea1i, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng vi\u1ec7c khi\u1ebfn k\u1ebb s\u0129 \u0111\u1ec1u \u1edf t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 d\u1ea1y d\u1ed7 \u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, sau \u0111\u00f3 ch\u00e2u huy\u1ec7n x\u00e9t xem h\u00e0nh vi c\u1ee7a h\u1ecd, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc s\u1ebd tu s\u1eeda.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec v\u1eady, xin thi\u1ebft l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p b\u1ea3o minh c\u1eed t\u1ed1ng[footnote] C\u00e2u n\u00e0y trong b\u1ea3n T\u1ed1ng ghi l\u00e0 'thi\u1ebft l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc b\u1ea3o ti\u1ebfn t\u1ed1ng', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3, ph\u1ea7n 23 ghi l\u00e0 'l\u1eadp h\u1ecdc h\u1ee3p b\u1ea3o ti\u1ebfn t\u1ed1ng'.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110i\u1ec1u m\u00e0 b\u1ec1 tr\u00ean \u01b0a th\u00edch, k\u1ebb d\u01b0\u1edbi s\u1ebd theo \u0111u\u1ed5i. Nay n\u1ebfu l\u1ea5y s\u00e1ch lu\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ea7u, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi v\u0103n t\u1eeb s\u1ebd ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn tr\u1ecb lo\u1ea1n; gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c quy ch\u1ebf, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi uy\u00ean b\u00e1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa s\u1ee9c; h\u1ecfi \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean kinh s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng ghi nh\u1edb. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a th\u1ec3 t\u1ef1 do l\u00e0m th\u01a1 ph\u00fa th\u00ec d\u00f9ng th\u1ec3 th\u1ee9c hi\u1ec7n t\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a th\u00f4ng th\u1ea1o kinh thu\u1eadt th\u00ec v\u1eabn theo khoa c\u0169, nh\u01b0 v\u1eady ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00e1t huy h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec v\u1eady, xin \u0111\u1eb7t s\u00e1ch lu\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ea7u, gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c thi ph\u00fa, \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p h\u1ecfi \u0111\u1ea1i ngh\u0129a c\u00e1c khoa[footnote] C\u00e2u n\u00e0y nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u1eb7t s\u00e1ch lu\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ea7u, th\u1ee9 \u0111\u1ebfn gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c thi ph\u00fa', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3, ph\u1ea7n 23, \u300aTh\u00e1i b\u00ecnh tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28, ph\u1ea7n v\u1ec1 khoa c\u1eed th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f2n vi\u1ec7c ch\u00e2u qu\u1eadn ni\u00eam phong sao ch\u00e9p, ti\u1ebfn s\u0129, c\u00e1c khoa thi\u1ebfp kinh, \u0111\u1ec1u l\u00e0 phi\u1ec1n ph\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch, xin b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft. Ph\u00e1p l\u1ec7nh thi h\u00e0nh th\u00ec th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t r\u00f5 r\u00e0ng. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng k\u1ebb s\u0129 c\u00f3 g\u1ed1c, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t, l\u00e0 c\u00e1i g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc.\"<\/i>\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Nho gi\u1ea3 th\u00f4ng hi\u1ec3u l\u1ebd tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi, r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c tr\u1ecb lo\u1ea1n x\u01b0a nay, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 uy\u00ean b\u00e1c. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t huy \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng l\u1ea1i ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o vi\u1ec7c b\u1eaft b\u1ebb t\u1eebng c\u00e2u ch\u1eef \u0111\u1ec3 h\u1ea1n ch\u1ebf h\u1ecd, v\u1eady th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi xu\u1ea5t ch\u00fang l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u? K\u1ebb s\u0129 c\u00f3 v\u1ebb \u0111\u1eb9p thu\u1ea7n khi\u1ebft, ch\u1ea5t ph\u00e1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 r\u00e8n luy\u1ec7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu th\u00e2n gi\u1eef ti\u1ebft l\u1ea1i b\u1ecb \u0111\u1eb7t ngang h\u00e0ng v\u1edbi k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i, v\u1eady th\u00ec nh\u1eefng b\u1eadc hi\u1ec1n t\u00e0i \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, nhanh nh\u1eb9n l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n? \u0110\u00e2y l\u00e0 t\u1ec7 n\u1ea1n l\u1edbn trong vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc t\u1ef1 coi \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed1i lo, c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn.<\/i>\r\n\r\n<i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, v\u00e0 l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u1ee7 tham gia quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u1ec3 gi\u00e1o d\u1ee5c, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t th\u1ef1c ch\u1ea5t; tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 thi s\u00e1ch lu\u1eadn, \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec7n lu\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn; gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c quy tr\u00ecnh, \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi uy\u00ean b\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00e0i n\u0103ng. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean v\u1ec1 kinh thu\u1eadt, h\u00e3y t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ch\u00fat quy \u0111\u1ecbnh m\u1edbi[footnote] 'Ch\u1ebf' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u1ebf', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 157, chi\u1ebfu l\u1ec7nh x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u00e1p d\u1ee5ng quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi trung b\u00ecnh. Nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh r\u01b0\u1eddm r\u00e0, chi ti\u1ebft, \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft. R\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 khuy\u1ebfn kh\u00edch nhau. Nh\u01b0 v\u1eady, \u00fd \u0111\u1ecbnh tr\u1ecdng d\u1ee5ng nh\u00e2n t\u00e0i s\u1ebd chu to\u00e0n, \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i s\u1ebd r\u1ed9ng m\u1edf.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1eddi h\u1ee3t, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1ch h\u1ecd thi\u1ebfu s\u00e2u s\u1eafc. Nay Tr\u1eabm x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, ph\u00e1t huy \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, \u0111\u1ec3 t\u00f4n vinh h\u00e0nh vi c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1i phu; v\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ebf \u0111\u1ed9, lo\u1ea1i b\u1ecf t\u1ec7 n\u1ea1n, \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00e3 r\u1ea5t c\u1ea9n th\u1eadn. C\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng h\u00e3y nghi\u00eam t\u00fac trong vi\u1ec7c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd Tr\u1eabm. Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc h\u00e3y ti\u1ebfn \u0111\u1ee9c tu nghi\u1ec7p, \u0111\u1eebng b\u1ecf l\u1ee1 th\u1eddi c\u01a1. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n quy \u0111\u1ecbnh, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu l\u00e2u d\u00e0i.<\/i>\r\n\r\n<em>L\u1ec7nh r\u1eb1ng:<\/em>\r\n\r\n<i>C\u00e1c ch\u00e2u v\u00e0 huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u00f3 ch\u1ecdn quan thu\u1ed9c b\u1ed9 l\u00e0m gi\u00e1o th\u1ee5, ba n\u0103m th\u00ec thay; n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1ea1i vi\u00ean th\u00ec ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u1edf l\u00e0ng x\u00e3, ba n\u0103m kh\u00f4ng b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed. S\u0129 t\u1eed ph\u1ea3i h\u1ecdc t\u1eadp t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng ba tr\u0103m ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi thu ph\u00fa[footnote]'Ph\u00fa' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u00ed', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 108 \u300aTuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 8 h\u1ea1, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 12 s\u1eeda, c\u00e1c ch\u1ed7 sau c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.[\/footnote]; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng d\u1ef1 thi th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0y. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 cha m\u1eb9 gi\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, ph\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p h\u1ecdc t\u1ea1i nh\u00e0, nh\u01b0ng ph\u1ea3i thi t\u1ea1i ch\u00e2u v\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00f3 b\u1ea3y \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m: M\u1ed9t l\u00e0 gi\u1ea5u tang; hai l\u00e0 t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t; ba l\u00e0 h\u00e0nh vi b\u1ea5t hi\u1ebfu, c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u00e0ng; b\u1ed1n l\u00e0 vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n[footnote]'Ph\u1ea1t' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ed3ng', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u300aTuy\u1ec3n c\u1eed\u300b 3-25, \u300aTh\u00e1i b\u00ecnh tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28 \u300aT\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n\u300b s\u1eeda.[\/footnote], ho\u1eb7c ch\u01b0a b\u1ecb ph\u1ea1t nh\u01b0ng g\u00e2y h\u1ea1i cho l\u00e0ng x\u00f3m; n\u0103m l\u00e0 h\u1ed9 t\u1ecbch kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ea3n \u0111\u1ecba, gi\u1ea3 m\u1ea1o h\u1ed9 t\u1ecbch; s\u00e1u l\u00e0 cha \u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u1eadp \u00e1c t\u1eeb t\u1ee9 \u0111\u1eb3ng tr\u1edf l\u00ean; b\u1ea3y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ngh\u1ec1 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, t\u1ea1p d\u1ecbch, ho\u1eb7c t\u1eebng l\u00e0m t\u0103ng \u0111\u1ea1o. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u1ef3 thi Ti\u1ebfn s\u0129 g\u1ed3m ba ph\u1ea7n: \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 thi s\u00e1ch, ti\u1ebfp theo l\u00e0 thi lu\u1eadn, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 thi th\u01a1 ph\u00fa. C\u00e1c ph\u1ea7n thi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5m chung \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed7 tr\u01b0\u1ee3t, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e3i b\u1ecf ph\u1ea7n thi kinh ngh\u0129a. Theo quy ch\u1ebf c\u0169, khi d\u00f9ng th\u1ec3 th\u01a1 ph\u00fa, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m quy t\u1eafc v\u1ec1 thanh \u0111i\u1ec7u ho\u1eb7c \u0111\u1ed1i ng\u1eabu, s\u1ebd b\u1ecb lo\u1ea1i ngay. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng bi\u1ebft nhi\u1ec1u, khi l\u00e0m v\u0103n ph\u1ea3i e d\u00e8, tu\u00e2n theo quy t\u1eafc, khi\u1ebfn \u00fd t\u1ee9 hay \u0111\u1eb9p b\u1ecb k\u00ecm h\u00e3m, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t huy. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 b\u00e0i ph\u00fa 'T\u00ednh t\u1eadp t\u01b0\u01a1ng c\u1eadn vi\u1ec5n' c\u1ee7a B\u1ea1ch C\u01b0 D\u1ecb v\u00e0 b\u00e0i ph\u00fa 'Ph\u00f3ng tu\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng' c\u1ee7a \u0110\u1ed9c C\u00f4 Th\u1ee5, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i thi t\u1ea1i L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1eddi \u0111\u00f3.<\/i>\r\n\r\n<i>Ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i ng\u1eabu ch\u1ec9n chu, c\u00f2n c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u00e1ng tr\u00e2n tr\u1ecdng. N\u00ean cho ph\u00e9p b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc th\u1ec3 th\u01a1 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec3 th\u00ed sinh tho\u1ea3i m\u00e1i ph\u00e1t huy t\u00e0i n\u0103ng. Nh\u1eefng th\u00ed sinh th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh thu\u1eadt, mu\u1ed1n thi \u0111\u1ed1i s\u00e1ch, th\u00ec thi m\u01b0\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi, y\u00eau c\u1ea7u hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ea1t, \u0111\u00fang n\u0103m c\u00e2u l\u00e0 tr\u00fang c\u00e1ch. Khoa Tam s\u1eed ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a l\u1ecbch s\u1eed, v\u0103n l\u00fd kh\u1ea3 quan. Khoa Minh ph\u00e1p thi x\u1eed \u00e1n, gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i danh Gi\u00e1p \u1ea4t, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi lu\u1eadt l\u1ec7, hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a ph\u00e1p lu\u1eadt, v\u0103n l\u00fd xu\u1ea5t s\u1eafc, th\u00ec x\u1ebfp lo\u1ea1i \u01b0u.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t trong m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u c\u1ee7a Tr\u1ecdng Y\u00eam, \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 ba l\u00e0 tinh tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i qua khoa c\u1eed, \u0111\u00e3 n\u00f3i s\u01a1 qua v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o th\u00e1ng ch\u00edn n\u0103m th\u1ee9 ba.)<\/i>\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Tri\u1ec7u phong Tri\u1ec7u B\u1ea3o Trung, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Phi\u00ean quan Di\u00ean Ch\u00e2u, ch\u1ee9c H\u1eefu Ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, l\u00e0m H\u1eefu Th\u1ecb c\u1ea5m. B\u1ea3o Trung, t\u00ean c\u0169 l\u00e0 M\u00e3 S\u01a1n, \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean m\u1edbi. Khi B\u00e0ng T\u1ecbch \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u, giao cho \u00f4ng ph\u00f2ng th\u1ee7 Thanh Gi\u1ea3n Xuy\u00ean, d\u00f9ng b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m Phi\u00ean Tr\u00f3c Sinh, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1ea1i huy\u1ec7n Tuy \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c.\r\n\r\nKhi \u0111\u00f3, v\u00e0i tr\u0103m k\u1ef5 binh gi\u1eb7c T\u00e2y sang c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 bi\u00ean gi\u1edbi, B\u1ea3o Trung d\u1eabn qu\u00e2n ch\u1ed1ng tr\u1ea3, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u kh\u00ed gi\u1edbi, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i phong m\u1eb9 \u00f4ng l\u00e0 L\u00fd th\u1ecb l\u00e0m Ph\u00fac X\u01b0\u01a1ng huy\u1ec7n Th\u00e1i qu\u00e2n, v\u00ec B\u00e0ng T\u1ecbch n\u00f3i b\u00e0 L\u00fd th\u1ecb r\u1ea5t hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o ngh\u0129a. <em>(Vi\u1ec7c phong cho L\u00fd th\u1ecb l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y Canh Th\u00ecn th\u00e1ng b\u1ea3y, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/em>\r\n\r\n[17] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu ch\u1ec9: Nh\u1eefng vi\u00ean l\u1ea1i \u1edf Khai Phong ph\u1ee7 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t x\u1eed khoan h\u1ed3ng, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c xu\u1ea5t ra 13 tr\u1ee5c ng\u1ef1 th\u01b0, g\u1ed3m 35 \u0111i\u1ec1u: 1. Tu\u00e2n theo l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, 2. K\u1ebf th\u1eeba s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf, 3. T\u1ed5 t\u00f4ng gian nan, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec3 m\u1ea5t, 4. Ch\u00e2n T\u00f4ng y\u00eau d\u00e2n, l\u00f2ng hi\u1ebfu c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, 5. Gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn ngh\u0129a, 6. Kh\u00f4ng d\u00f9ng m\u01b0u m\u1eb9o gian tr\u00e1, 7. Ham h\u1ecdc r\u1ed9ng, 8. Tinh th\u00f4ng l\u1ee5c ngh\u1ec7, 9. C\u1ea9n tr\u1ecdng l\u1eddi n\u00f3i, 10. K\u00ednh tr\u1ecdng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, 11. Ti\u1ebfn t\u0129nh l\u00f9i[footnote]Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u0129nh ti\u1ebfn l\u00f9i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u00ednh ch\u00ednh.[\/footnote], 12. C\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi trung ch\u00ednh, 13. S\u1ee3 \u0111\u1ecba v\u1ecb qu\u00e1 cao, 14. B\u1ea3o v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng t\u00e0i, 15. Tr\u1ecdng s\u00e1ch Nho, 16. B\u00e0n v\u1ec1 Ph\u1eadt v\u00e0 L\u00e3o, 17. Coi tr\u1ecdng b\u1ec1 t\u00f4i hi\u1ec1n, 18. M\u1edf r\u1ed9ng tai m\u1eaft, 19. C\u00f4ng lao kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u1ea5u v\u1ebft, 20. C\u1ea9n th\u1eadn vui gi\u1eadn, 21. Hi\u1ec3u r\u00f5 s\u1ef1 kh\u00e9o l\u00e9o xu n\u1ecbnh, 22. Ph\u00e2n bi\u1ec7t \u00fd ri\u00eang, 23. Theo \u00fd d\u00e2n, 24. C\u1ea3nh gi\u00e1c s\u1ef1 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, 25. Th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t binh l\u00ednh ph\u01a1i n\u1eafng, 26. Th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m d\u00e2n c\u00f4 qu\u1ea3, 27. T\u00ecm ki\u1ebfm b\u1ec1 t\u00f4i t\u1eeb n\u01a1i h\u00e8n m\u1ecdn, 28. B\u00e0n k\u1ebf ho\u1ea1ch xa, 29. Ph\u00e2n bi\u1ec7t b\u00e8 ph\u00e1i, 30. B\u00e0i tr\u1eeb n\u1ecbnh th\u1ea7n, 31. Xem x\u00e9t l\u00f2ng trung nh\u1ecf, 32. Gi\u00e1m s\u00e1t s\u1ef1 a dua, 33. T\u1ef1 tr\u00e1ch v\u00ec d\u00e2n, 34. Hy sinh th\u00e2n m\u00ecnh \u0111\u1ec3 an \u1ee7i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, 35. M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7u, l\u1ed7i nh\u1ecf kh\u00f4ng b\u1ecf.\r\n\r\nVua b\u1ea3o \u0110inh \u0110\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm l\u00fac r\u1ea3nh xem s\u00e1ch, ch\u1ecdn nh\u1eefng l\u1eddi t\u00e2u v\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p c\u1ee7a c\u00e1c khanh c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, vi\u1ebft ra \u0111\u1ec3 ban cho c\u00e1c khanh.\"<\/i> \u0110inh \u0110\u1ed9 c\u00f9ng T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c, V\u01b0\u01a1ng Chu \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1, xin ch\u00fa th\u00edch \u00fd ngh\u0129a, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri D\u0129nh Ch\u00e2u, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Li\u1ec5u Th\u1ef1c l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri Ho\u00e0ng Ch\u00e2u, v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n t\u1eb7c Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[20] Ghi ch\u00e9p h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee5 Qu\u00e1ch T\u1eed Nghi \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Qu\u00e1ch Nguy\u00ean Hanh l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng Th\u1ea1ch Gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n ki\u00eam Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 H\u00e0n K\u1ef3 xin tri\u1ec7u th\u1eed, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n \u0111\u1ee7 500 quan m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u1ec1 c\u1ea5p b\u1eadc, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00fd do \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u xin x\u00e9t x\u1eed.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch m\u1ed9t n\u0103m cho d\u00e2n ch\u00fang \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0nh, \u0110\u1ea1o v\u00e0 gi\u00e1m Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng b\u1ecb gi\u1eb7c Man c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e2n th\u1ed5 binh v\u00e0o n\u00fai b\u1eaft gi\u1eb7c Man. <em>(S\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u s\u1eed - Ch\u01b0 Man truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u1eb7c Man \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u \u0111\u1ec1u gi\u1ebft h\u1ea1i, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1ed1t ph\u00e1, c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t t\u00e0i s\u1ea3n, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u1ea1i v\u00e0 qu\u00e2n th\u1ed5 binh v\u00e0o n\u00fai b\u1eaft gi\u1eb7c Man \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf d\u1ecbch kh\u00e1c nhau. L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a D\u01b0 T\u0129nh v\u00e0 c\u00e1c quan c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/em>\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a kh\u00e1c nhau gi\u1eefa ba b\u1ed9 truy\u1ec7n trong \u300aXu\u00e2n Thu\u300b, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u00e1p: <i>\"\u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b ch\u1ee7 y\u1ebfu ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c, c\u00f2n \u300aC\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng truy\u1ec7n\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ed1c L\u01b0\u1ee3ng truy\u1ec7n\u300b chuy\u00ean gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a kinh[footnote] 'Chuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'truy\u1ec1n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y vi\u1ec7c t\u00f4n v\u01b0\u01a1ng th\u1ea5t, ch\u00ednh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t l\u00e0m m\u1ee5c \u0111\u00edch. Tuy nhi\u00ean, ba b\u1ed9 truy\u1ec7n c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau, x\u00e9t k\u1ef9 th\u00ec m\u1ed7i b\u1ed9 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 m\u1ea5t.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, \u0110inh \u0110\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi th\u00e1nh \u00fd \u1edf Nh\u0129 Anh. Vua xem h\u1ebft s\u00e1ch, ch\u1ec9 ra s\u00e1u vi\u1ec7c l\u1edbn trong \u0111\u00f3, giao cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ec7nh ph\u1ee5ng h\u00e0nh[footnote]'L\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Kim', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 30, ph\u1ea7n Th\u00e1nh \u0111\u1ee9c s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. S\u00e1ch tr\u1ea3 l\u1eddi th\u00e1nh v\u1ea5n ch\u00ednh l\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch 35 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.\r\n\r\nL\u1eddi t\u1ef1a vi\u1ebft: <i>\"K\u00ednh v\u00e2ng l\u1ec7nh tuy\u00ean th\u1ecb 13 tr\u1ee5c ng\u1ef1 th\u01b0. K\u00ednh xem th\u00e1nh ch\u1ec9, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ec7 h\u1ea1 tr\u00ean ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u1ed5 t\u00f4ng, d\u01b0\u1edbi lo vi\u1ec7c ch\u00ednh tr\u1ecb, k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng vi\u1ec7c an nguy th\u00e0nh b\u1ea1i, trung t\u00e0 thi\u1ec7n \u00e1c, h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung, d\u00e1m \u0111\u00e2u kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng? Tr\u1ed9m ngh\u0129 t\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c b\u1eadc Vua c\u1ea7u tr\u1ecb, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng mu\u1ed1n h\u01b0ng th\u1ecbnh \u0111\u1ea1o l\u00fd, y\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, thu n\u1ea1p ng\u01b0\u1eddi trung ch\u00ednh, lo\u1ea1i b\u1ecf k\u1ebb gian t\u00e0, m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ef1 th\u00f4ng minh, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nghi\u1ec7p. Nh\u01b0ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u00e1ng su\u1ed1t v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. S\u00e1ng su\u1ed1t th\u00ec kh\u00f4ng m\u00ea mu\u1ed9i, uy nghi\u00eam th\u00ec n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n h\u00e0nh, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. T\u1ed5ng h\u1ee3p ba \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, gi\u1eef v\u1eefng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ea5t, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n th\u00ec ai l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1ea5y Hi\u1ebfn T\u00f4ng th\u00f4ng minh, ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, t\u1ec3 th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y y\u1ebfu l\u0129nh ch\u00ednh tr\u1ecb[footnote]'Tr\u00ecnh b\u00e0y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Can gi\u00e1n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 12 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], Vua nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh h\u1ecfi \u0111i h\u1ecfi l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi \u0111\u00e3 hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea1o l\u00fd, Vua n\u00f3i: 'Ph\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t, n\u00f3i th\u00ec d\u1ec5, l\u00e0m th\u00ec kh\u00f3; c\u00e1c khanh \u0111\u00e3 n\u00f3i cho Tr\u1eabm nghe, th\u00ec ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 n\u00f3i su\u00f4ng.' L\u00fd Gi\u00e1ng \u0111\u00e1p: 'Kh\u00f4ng ph\u1ea3i bi\u1ebft kh\u00f3, m\u00e0 l\u00e0m m\u1edbi kh\u00f3, b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00f4m nay x\u1eed l\u00fd, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 l\u1eddi hay. Nh\u01b0ng th\u1ea7n c\u0169ng cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 theo vi\u1ec7c b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m, kh\u00f4ng theo l\u1eddi b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i, ch\u1ec9 mong m\u1ed7i l\u1ea7n n\u00f3i th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh l\u00e0m.' Hi\u1ebfn T\u00f4ng r\u1ea5t khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn. Nay th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nghe th\u00e1nh d\u1ee5, tr\u00ecnh b\u00e0y y\u1ebfu l\u0129nh tr\u1ecb qu\u1ed1c, c\u0169ng mong b\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y ng\u00e0y c\u00f9ng c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n n\u00eau l\u00ean nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y, suy x\u00e9t v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 Vua t\u00f4i nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng chuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng t\u1ed1t \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc.'\"<\/i>\r\n\r\n[26] C\u00f9ng ng\u00e0y, ch\u00f9a Ng\u0169 \u0110\u00e0i S\u01a1n b\u1ecb ch\u00e1y.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng sai c\u00e1c quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc gi\u1ea3ng gi\u1ea3i ngh\u0129a kinh \u0111i\u1ec3n tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, ch\u01b0a t\u1eebng b\u1ea3o h\u1ecd ph\u1ea3i ki\u00eang k\u1ef5 \u0111i\u1ec1u g\u00ec. G\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u1ea3ng v\u1ec1 ph\u1ea7n Qu\u1ed1c phong trong Kinh Thi, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 ch\u00ea tr\u00e1ch nh\u1eefng vi\u1ec7c lo\u1ea1n l\u1ea1c th\u1eddi x\u01b0a, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng r\u0103n d\u1ea1y.\"<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u00fa t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u L\u1ee5c Kinh, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc h\u01b0ng vong c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00f3 th\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu \u0111\u1ec3 tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc.\"<\/i>\r\n\r\n[28] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang T\u00e2y ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u thu\u1ed9c quy\u1ec1n, ph\u00e0m mua mu\u1ed1i m\u1ea1t ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam m\u1ed9t ph\u1ea7n ba s\u1ed1 ti\u1ec1n. Th\u00f4ng ph\u00e1n C\u00e1t Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Ngu Khanh nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 \u0111\u1ec3 mi\u1ec5n ph\u1ea7n n\u1ed9p th\u00eam, vi\u1ec7c b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, \u0110\u1ea1i L\u00fd \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i theo lu\u1eadt u\u1ed5ng ph\u00e1p. Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n \u0110inh \u0110\u1ed9 n\u00f3i: <i>\"U\u1ed5ng ph\u00e1p l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e9p t\u1eafc. Ngu Khanh ch\u1ec9 vi ph\u1ea1m v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> Nh\u1edd v\u1eady Ngu Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i ch\u1ebft.\r\n\r\n\u0110inh \u0110\u1ed9 th\u00edch b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 c\u00e1c quan tr\u1ea5n th\u1ee7 khi t\u1eeb bi\u1ec7t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c Vua ti\u1ebfp ki\u1ebfn. Khi Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ph\u1ee5 t\u1ea5u vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110inh \u0110\u1ed9 t\u00e2u: <i>\"B\u1ec1 t\u00f4i ra ngo\u00e0i, \u1eaft c\u00f3 \u0111i\u1ec1u mu\u1ed1n t\u00e2u b\u00e0y. Nay nh\u1ea5t lo\u1ea1t b\u1ea3o ph\u1ee5 t\u1ea5u, nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch ng\u0103n ng\u1eeba b\u1ecbt k\u00edn l\u1eddi n\u00f3i.\"<\/i> L\u1ea1i cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 n\u1ed9i th\u1ea7n x\u1eed \u00e1n chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, b\u00e8n d\u1eabn ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng v\u1ec1 vi\u1ec7c Tam ty tham \u00e1n, xin giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed, b\u00e3i b\u1ecf n\u1ed9i th\u1ea7n.\r\n\r\n<i>(\u0110inh \u0110\u1ed9 nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng n\u00e0y ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng n\u00e0y. Vi\u1ec7c ti\u1ebfp ki\u1ebfn v\u00e0 x\u1eed \u00e1n c\u0169ng ph\u1ee5 ch\u00e9p. Vi\u1ec7c thi h\u00e0nh hay kh\u00f4ng, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. L\u00fd Ngu Khanh, trong \u300aTh\u1ea7n l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 114 c\u00f3 truy\u1ec7n, c\u0169ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u1ed9p th\u00eam, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n C\u00e1t Ch\u00e2u, ch\u1eafc l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.)<\/i>\r\n\r\n[30] Gi\u00e1n quan D\u01b0 T\u0129nh d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y B\u1ec7 h\u1ea1 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ban chi\u1ebfu th\u01b0, l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n hai ph\u1ee7 tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh hi\u1ec7n nay. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00e2u ng\u00e0y ch\u00e1n ng\u00e1n nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i c\u0169 k\u1ef9, mong mu\u1ed1n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng n\u1ec1n tr\u1ecb v\u00ec m\u1edbi, n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean h\u1ecfi han \u0111\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i nh\u1eefng k\u1ebf s\u00e1ch hay, quy\u1ebft t\u00e2m thay \u0111\u1ed5i m\u1ea1nh m\u1ebd, lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n suy \u0111\u1ed3i. Tuy c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n th\u1ec9nh tho\u1ea3ng d\u00e2ng k\u1ebf ho\u1ea1ch, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng mong m\u1ecfi c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, ho\u1eb7c ch\u1ec9 tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1ee5c r\u01b0\u1eddm r\u00e0, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang th\u00eam ph\u1eabn n\u1ed9, n\u00ean h\u1ecd e d\u00e8 kh\u00f4ng d\u00e1m h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 g\u00ec?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi nh\u1eefng tai bi\u1ebfn l\u1edbn, ho\u1ea1n n\u1ea1n l\u1edbn, r\u1ed3i minh qu\u00e2n m\u1edbi t\u1ef1 s\u1eeda m\u00ecnh, hi\u1ec1n th\u1ea7n m\u1edbi chung s\u1ee9c, c\u00f9ng nhau tu s\u1eeda \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 c\u1ee9u nguy th\u1eddi th\u1ebf. D\u00f9 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng phi th\u01b0\u1eddng, c\u0169ng ph\u1ea3i nh\u1edd th\u1eddi th\u1ebf thu\u1eadn l\u1ee3i, \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u1edfi \u0111\u1ea7u r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n. V\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1 hi\u1ec7n nay, v\u1edbi t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n hi\u1ec7n t\u1ea1i, v\u1edbi nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n t\u00e0i, th\u1ea7n e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef3 v\u1ecdng c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1. T\u1ea1i sao?<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, Nguy\u00ean H\u1ea1o x\u01b0ng \u0111\u1ebf, Khi\u1ebft \u0110an ki\u00eau ng\u1ea1o, l\u00fac \u0111\u00f3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 lo s\u1ee3 suy vong, m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n t\u00e0i xu\u1ea5t ch\u00fang, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi th\u1ebf thu\u1eadn l\u1ee3i \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda qu\u1ed1c gia, kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5 l\u1ed7i cho Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, L\u1eef Di Gi\u1ea3n, tr\u00e1ch h\u1ecd ch\u1ec9 bi\u1ebft vun v\u00e9n c\u00e1 nh\u00e2n, kh\u00f4ng bi\u1ebft linh ho\u1ea1t. T\u1eeb khi L\u1eef Di Gi\u1ea3n b\u1ec7nh m\u1ea5t, B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, Y\u1ebfn Th\u00f9, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y tu s\u1eeda ph\u00e1p \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng l\u00f2ng mong \u0111\u1ee3i c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1. Nay \u0111\u00e3 qua m\u1ed9t n\u0103m, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng g\u00ec n\u1eefa.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu sau khi Nguy\u00ean H\u1ea1o \u0111\u00e3 h\u00f2a ho\u00e3n, v\u1eabn c\u00f2n th\u1eddi th\u1ebf thu\u1eadn l\u1ee3i, th\u00ec vi\u1ec7c gi\u1ea3m nh\u1eb9 g\u00e1nh n\u1eb7ng cho d\u00e2n, ho\u00e0n thi\u1ec7n qu\u1ed1c d\u1ee5ng l\u00e0 \u01b0u ti\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia, \u1edf kinh th\u00e0nh n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c c\u01a1 quan, \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng n\u00ean ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng t\u00e0i, cai tr\u1ecb d\u00e2n n\u00ean ch\u1ecdn quan l\u1ea1i hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh n\u00ean giao cho quan l\u1ea1i s\u00e1ng su\u1ed1t, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec binh n\u00f4ng, h\u00ecnh ch\u00ednh, c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda. B\u1ecf b\u1edbt binh l\u00ednh th\u1eeba, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, th\u1eadn tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c c\u1ea5m bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec qu\u1ed1c d\u1ee5ng s\u1ebd \u0111\u1ee7. Gi\u1ea3m b\u1edbt thu\u1ebf m\u00e1, quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o, lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng, th\u00ec s\u1ee9c d\u00e2n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c h\u1ed3i. Th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ch\u00fa \u00fd nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y, d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ti\u1ec3u khang, \u0111\u1ec1u n\u00ean t\u00f9y th\u1eddi m\u00e0 l\u00e0m, kh\u00f4ng c\u1ea7n ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng vi\u1ec7c v\u1ee5n v\u1eb7t \u0111\u1ec3 b\u1ecb ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>Vua ch\u00faa d\u00f9ng \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 ph\u1ee5c t\u00f9ng, ch\u00ednh l\u00e0 uy l\u1ec7nh. Uy l\u1ef1c kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng khu\u1ea5t ph\u1ee5c, m\u1ec7nh l\u1ec7nh kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, nh\u01b0 tay ch\u1ec9 huy c\u00e1nh tay, kh\u00f4ng ai d\u00e1m tr\u00e1i l\u1ec7nh. Nay c\u00e1c s\u0129 nh\u00e2n, tranh gi\u00e0nh danh l\u1ee3i, kh\u00f4ng coi tr\u1ecdng ph\u00e1p lu\u1eadt, ai c\u0169ng \u00f4m l\u00f2ng ngang ng\u1ea1nh, phong t\u1ee5c h\u1ee7 b\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf, kh\u00f4ng n\u00ean dung t\u00fang. X\u01b0a kia, b\u1eadc hi\u1ec1n t\u00e0i l\u00e0 c\u00e1nh chim c\u1ee7a Vua ch\u00faa; b\u1eadc v\u00f5 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 nanh vu\u1ed1t c\u1ee7a Vua ch\u00faa.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u1eedu khanh \u0111\u1eddi H\u00e1n, l\u00ean l\u00e0m Tam c\u00f4ng; m\u01b0\u1eddi s\u00e1u v\u1ec7 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, ra n\u1eafm quy\u1ec1n ti\u1ebft, \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u1ec3 s\u1eb5n s\u00e0ng s\u1eed d\u1ee5ng. Nay g\u1eb7p vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec kh\u00f4ng nghe th\u1ea5y ai[footnote] 'Nghe' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gian', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], \u0111\u1ec1u d\u1ef1 tr\u1eef nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u1ec3 gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf kinh th\u00e0nh, khi c\u1ea5p b\u00e1ch c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn b\u00e0n b\u1ea1c, c\u1eed \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, th\u00ec mu\u1ed1n sai ai \u0111i? Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i cho r\u1eb1ng, hi\u1ec7n nay k\u1ebf s\u00e1ch cho b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1ef1 n\u1eafm l\u1ea5y uy quy\u1ec1n, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f4ng khai th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, trong th\u00ec ch\u1ecdn b\u00e1 quan, ngo\u00e0i th\u00ec ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, ng\u0103n ch\u1eb7n kh\u00ed th\u1ebf man di, b\u1ecbt ngu\u1ed3n g\u1ed1c gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, n\u1edbi s\u1ee9c d\u00e2n, \u0111\u1ee7 d\u00f9ng n\u01b0\u1edbc, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n l\u00e2u d\u00e0i.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(D\u01b0 T\u0129nh trong s\u1edb t\u00e2u n\u00f3i L\u1eef Di Gi\u1ea3n b\u1ec7nh t\u1eeb ch\u1ee9c nay \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m. X\u00e9t Di Gi\u1ea3n b\u00e3i ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng n\u0103m th\u1ee9 ba, n\u00ean ph\u1ee5 s\u1edb n\u00e0y v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0. B\u1ea3n th\u1ea3o can gi\u00e1n c\u1ee7a T\u0129nh n\u00f3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 uy t\u00edn \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f2n \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Anh th\u00ec n\u00f3i \"Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, Y\u1ebfn Th\u00f9\", nay theo \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[31] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam t\u00e2u: <i>\"Xin ch\u1ecdn t\u1eeb ba \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u1ea7y thu\u1ed1c \u1edf Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m, tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc ngh\u1ec1 y \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng mi\u1ebfu, d\u1ea1y h\u1ecd c\u00e1ch b\u1eaft m\u1ea1ch v\u00e0 ph\u1ed1i h\u1ee3p thu\u1ed1c men. \u0110\u1ed1i v\u1edbi ch\u00e2m c\u1ee9u, c\u0169ng l\u1eadp ri\u00eang m\u1ed9t khoa, \u0111\u1ee3i sau ba n\u0103m th\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c thi tuy\u1ec3n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1t lo\u1ea1i cao s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o vi\u1ec7n l\u00e0m h\u1ecdc sinh.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng theo h\u1ecdc th\u1ea7y th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o vi\u1ec7n. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ec1 y, ph\u1ea3i c\u00f3 ba v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi n\u00e0y, l\u1ea1i giao cho Tuy\u00ean Huy vi\u1ec7n ph\u00fac kh\u1ea3o, ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t s\u1eafc m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o vi\u1ec7n. N\u1ebfu l\u00e0 th\u1ea7y thu\u1ed1c trong cung v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7n, kh\u00f4ng qua h\u1ecdc \u1edf quan h\u1ecdc, d\u00f9 c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, ph\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o, ho\u1eb7c s\u1eafp x\u1ebfp l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tam ty, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o vi\u1ec7n.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7 \u0111\u00e3 c\u00f3 Y h\u1ecdc b\u00e1c s\u0129, c\u0169ng cho d\u1ea1y h\u1ecdc t\u1ea1i ch\u1ed7, ch\u1ecdn quan chuy\u00ean qu\u1ea3n, giao cho Gi\u00e1m ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m. H\u1ecdc sinh n\u00e0o tinh th\u00f4ng hai b\u1ed9 s\u00e1ch y, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n c\u00e1c lo\u1ea1i sai d\u1ecbch trong h\u1ed9; nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o. Mong r\u1eb1ng ngh\u1ec1 y trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c r\u00f5 r\u00e0ng.\"<\/i> Chi\u1ebfu cho Tuy\u00ean Huy vi\u1ec7n y theo l\u1eddi t\u00e2u thi h\u00e0nh.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng ba.)<\/i>\r\n\r\n[32] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m t\u00e2u: <i>\"N\u01a1i Nho gi\u1ea3 gi\u1ea3ng h\u1ecdc, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan y \u0111\u1ed1i di\u1ec7n. Th\u1ea7n th\u1ea5y ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng T\u1ef1 c\u00f3 t\u00e1m c\u1ee5c, Th\u00e1i Y thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u00f3, c\u00f3 b\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ec3 d\u1ea1y, vi\u1ec7c thi c\u1eed tuy\u1ec3n d\u1ee5ng c\u0169ng nh\u01b0 ph\u00e9p c\u1ee7a Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m. Xin cho Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng T\u1ef1 qu\u1ea3n l\u00fd thi h\u00e0nh. Nh\u1eefng kinh s\u00e1ch c\u1ea7n m\u01b0\u1ee3n, xin cho b\u1ea3n t\u1ef1 l\u00e0m v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m \u0111\u1ec3 l\u1ea5y \u1ee9ng ph\u00f3.\"<\/i> Chi\u1ebfu giao cho Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng T\u1ef1.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng T\u1ef1 t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1eb7t Th\u00e1i Y C\u1ee5c, l\u1ec7nh thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u1ea3n t\u1ef1, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ea1m cho gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1ea1i C\u1ed5 X\u00fay C\u1ee5c[footnote] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ea1m cho gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1ea1i C\u1ed5 X\u00fay C\u1ee5c 'Tr\u01b0\u1edbc' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e1c', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote]. Nay \u0111\u00e3 chi\u00eau m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i h\u1ecdc sinh c\u00e1c khoa, nh\u01b0ng C\u1ed5 X\u00fay C\u1ee5c ch\u1ec9 c\u00f3 ba gian ch\u1eadt h\u1eb9p, l\u1ea1i ph\u1ea3i ph\u1ee5 tr\u00e1ch d\u1ea1y nh\u1ea1c m\u1ed7i ng\u00e0y cho Nam Giao, vi\u1ec7c gi\u1ea3ng d\u1ea1y kh\u00f4ng ti\u1ec7n, xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ebfu.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b l\u00e0 ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 3 v\u00e0 ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 8[footnote] V\u00e0 ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 8 'ng\u00e0y' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.[\/footnote], nay g\u1ed9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 3, c\u1ea7n x\u00f3a b\u1ecf ri\u00eang.)<\/i>\r\n\r\n[33] Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y Do\u00e3n Chu t\u00e0i n\u0103ng, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khen ng\u1ee3i. N\u1ebfu t\u1eeb \u0111\u00e0i c\u00e1c ti\u1ebfn d\u1ee5ng, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0o hai ch\u1ebf, nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t th\u0103ng ch\u1ee9c \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh th\u00ec kh\u00f4ng ti\u1ec7n. V\u00ec m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m ngo\u00e1i, \u00f4ng \u1ea5y c\u00f2n l\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n L\u1ed9 ph\u00e2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m H\u1ee9a Thi\u00ean, Tr\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec7u; m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i, chuy\u1ec3n l\u00e0m T\u01b0 gi\u00e1n, qu\u1ea3n c\u00e2u Kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u00f4ng s\u1ef1, tr\u00ean quy\u1ec1n Ki\u1ec1m h\u1ea1t An Tu\u1ea5n; m\u1edbi n\u1eeda n\u0103m, n\u1ebfu th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf, l\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t tr\u00ean B\u1ed9 th\u1ef1 \u0110\u1ecbch Thanh. Kh\u00f4ng nh\u1edd c\u00f4ng lao, kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i l\u1ed9 ph\u00e2n, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n s\u1ee7ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t[footnote] 'Th\u1ee5' nguy\u00ean l\u00e0 '\u00c1i', 'Tr\u1ea1c' nguy\u00ean l\u00e0 'Quy\u1ec1n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote], l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng thu\u1eadn, th\u1ec3 ch\u1ebf kh\u00f4ng \u1ed5n. N\u1ebfu c\u1ea7n th\u0103ng ch\u1ee9c, nay s\u1eafp v\u00e0o h\u1ea1, bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, xin tri\u1ec7u Do\u00e3n Chu v\u1ec1 kinh, cho \u00f4ng \u1ea5y t\u00e2u vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu l\u1eddi t\u00e2u c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb, th\u00ec th\u0103ng ch\u1ee9c, r\u1ed3i sai tr\u1edf l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n. Nh\u01b0 v\u1eady, nh\u1edd l\u1eddi t\u00e2u m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n s\u1ee7ng, quan bi\u00ean gi\u1edbi nghe c\u0169ng kh\u00f4ng cho l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p.\"<\/i> Do\u00e3n Chu cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng.\r\n\r\n[34] Chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 3 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 4 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng \u0111\u00f3.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed ng\u01b0\u1eddi H\u1ed9i K\u00ea l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ti l\u00e0m Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9 th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7, \u0111\u1ec1 c\u1eed tr\u00f3c t\u1eb7c, thay th\u1ebf Tr\u01b0\u01a1ng Canh.<\/p>\n<p>[2] Gi\u00e1n quan \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y xu\u1ea5t kho v\u00e0ng l\u1ee5a trong n\u1ed9i ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 ban cho Thi\u1ec3m T\u00e2y c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n. Nghe n\u00f3i \u1edf Giang, Ho\u00e0i v\u1ec1 ph\u00eda nam, m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay h\u1ea1n h\u00e1n l\u1edbn, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00f3 n\u01a1i gi\u1ebfng n\u01b0\u1edbc kh\u00f4 c\u1ea1n, tr\u00e2u b\u00f2 ch\u1ebft v\u00ec d\u1ecbch b\u1ec7nh, g\u00e0 ch\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n, n\u00f4ng d\u00e2n th\u1ea5t nghi\u1ec7p, d\u00e2n ch\u00fang k\u00eau than, nh\u01b0ng ch\u01b0a nghe tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p c\u1ee9u t\u1ebf n\u00e0o. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00e2n t\u1eeb th\u00e1nh thi\u1ec7n, t\u1ea5m l\u00f2ng lo d\u00e2n y\u00eau v\u1eadt kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, ch\u1ec9 s\u1ee3 n\u1ed7i kh\u1ed5 n\u01a1i xa x\u00f4i ch\u01b0a th\u1ea5u \u0111\u1ebfn tai tr\u1eddi, n\u1ebfu c\u00f3 nghe th\u1ea5y, t\u1ea5t ph\u1ea3i l\u01b0u t\u00e2m. N\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, ch\u1ee9c v\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i n\u00f3i.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf v\u00f9ng Giang, Ho\u00e0i, sau khi V\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n, gi\u1eb7c Lu\u00e2n v\u1eeba di\u1ec7t, v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng ch\u01b0a l\u00e0nh, l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1ecb n\u1ea1n ch\u00e2u ch\u1ea5u, t\u1eeb m\u00f9a thu \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n, ba m\u00f9a h\u1ea1n h\u00e1n. Nay vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00e1ng \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u, m\u00e0 m\u01b0a m\u00f3c ch\u01b0a th\u1ea5m, th\u00e1ng n\u00e0y kh\u00f4ng m\u01b0a, th\u00ec c\u1ea3 n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c ty \u1edf t\u1ec9nh th\u01b0\u1eddng thu thu\u1ebf ti\u1ec1n c\u1ee7a \u1edf ph\u01b0\u01a1ng nam, m\u00e0 c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u1ea1i t\u00ecm c\u00e1ch b\u00f3c l\u1ed9t, \u0111\u1ec3 d\u00e2ng ti\u1ec1n th\u1eeba. D\u00e2n Giang, Ho\u00e0i, tr\u00ean b\u1ecb thi\u00ean tai, d\u01b0\u1edbi kh\u1ed5 v\u00ec gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, trong ch\u1ecbu thu\u1ebf n\u1eb7ng c\u1ee7a t\u1ec9nh ty, ngo\u00e0i b\u1ecb chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi, so v\u1edbi n\u01a1i kh\u00e1c, c\u00e0ng kh\u1ed5 h\u01a1n nhi\u1ec1u. Nay n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ee9u t\u1ebf, t\u01b0\u01a1ng lai l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u1ea5t m\u00f9a, th\u00ec d\u00e2n \u0111\u00f3i v\u00e0 k\u1ebb o\u00e1n h\u1eadn s\u1ebd c\u00f9ng nhau n\u1ed5i d\u1eady, m\u1ed1i h\u1ecda kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ng\u1eabu nhi\u00ean nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Lu\u00e2n n\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng d\u00e2n o\u00e1n \u0111\u00e3 l\u00e2u, d\u00e2n m\u1ec7t \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, nh\u00e2n l\u00fac h\u1ecd kh\u1ed1n kh\u00f3, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng ban \u01a1n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ng\u0103n ch\u1eb7n m\u1ed1i h\u1ecda gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m vui l\u00f2ng k\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi o\u00e1n h\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai m\u1ed9t hai s\u1ee9 th\u1ea7n, \u0111\u1ebfn c\u00e1c danh s\u01a1n Giang, Ho\u00e0i c\u1ea7u m\u01b0a, l\u1ea1i h\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u00e0 ch\u00e2u huy\u1ec7n, b\u00e1o c\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh h\u1ea1n h\u00e1n t\u1eebng n\u01a1i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00ecm m\u1ecdi c\u00e1ch c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ee1 th\u1eddi c\u01a1 m\u00e0 sinh h\u1eadu h\u1ecda.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu \u1edf L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, Giang, Ho\u00e0i c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Kim b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c th\u1ecb gi\u1ea3ng D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ef1c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, ban cho \u00e1o m\u1eb7c tam ph\u1ea9m; T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba, S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n ki\u1ec3m th\u1ea3o, S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n thuy\u1ebft th\u01b0 Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c th\u1ecb gi\u1ea3ng, ban cho \u00e1o m\u1eb7c ng\u0169 ph\u1ea9m. Ban \u0111\u1ea7u, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;An Qu\u1ed1c, S\u01b0 D\u00e2n \u0111\u00e3 l\u00e2u h\u1ea7u \u1edf kinh di\u00ean, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh thu\u1ea7n ch\u1ea5t, c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi Th\u00f4i T\u00f4n \u0110\u1ed9 \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 khen th\u01b0\u1edfng th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n \u0110\u0103ng V\u0103n c\u1ed5 vi\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Khai Phong ph\u1ee7 c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ea5n c\u00f4ng s\u1ef1. Gi\u00e1n quan D\u01b0 T\u0129nh t\u00e2u:<\/p>\n<p><i>&#8220;B\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u b\u00e0n r\u1eb1ng: &#8216;Nghi\u00eau T\u00e1 ki\u1ebfn th\u1ee9c n\u00f4ng c\u1ea1n, d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf l\u1ef1c c\u1ee7a cung t\u1ea7n, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ee5 n\u1ed9i gi\u00e1ng, ban cho \u00e1o m\u1eb7c, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed9i ph\u00ea sai khi\u1ec3n \u1edf t\u1ec9nh ph\u1ee7. C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n do d\u1ef1, kh\u00f4ng ki\u00ean quy\u1ebft ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, n\u00ean m\u1edbi cho l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 gi\u1edbi.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh ngh\u0129 b\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u lo tr\u1ecb l\u00fd, gi\u1ea3m b\u1edbt xa x\u1ec9, gi\u1ea3m b\u1edbt cung n\u1eef, b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c quan t\u00e0 phong, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e2n s\u1ee7ng ri\u00eang t\u01b0, \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00e0m, sao l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ngo\u1ea1i gi\u1edbi b\u00e0n t\u00e1n nh\u01b0 v\u1eady? Th\u1ea7n r\u1ea5t l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ebfc cho b\u1ec7 h\u1ea1. Ph\u00e0m c\u00e1c cung t\u1ea7n, th\u00e2n th\u00edch, ch\u1ec9 n\u00ean ban nhi\u1ec1u t\u00e0i v\u1eadt, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng \u00e2n s\u1ee7ng. Nh\u01b0 Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00ean c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00e0i n\u0103ng m\u00e0 sai khi\u1ec3n. C\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta b\u00e0n t\u00e1n?<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 gi\u1edbi, so v\u1edbi ph\u00e1n quan t\u1ec9nh ph\u1ee7, v\u1ed1n l\u00e0 gi\u00e1ng c\u1ea5p, nh\u01b0ng L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u0169ng t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c Tam ty ph\u00e1n quan, nh\u1eadn ch\u1ee9c n\u00e0y, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u1eeda n\u0103m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n kh\u00f4ng x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng, ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 con c\u1ee7a c\u1ef1u t\u01b0\u1edbng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn qu\u00e1 nhanh.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu sau n\u00e0y Nghi\u00eau T\u00e1 theo l\u1ec7 n\u00e0y m\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn, ngo\u1ea1i gi\u1edbi \u1eaft s\u1ebd cho l\u00e0 lo\u1ea1n t\u00e0 phong, \u00e2n s\u1ee7ng ri\u00eang t\u01b0, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n y\u00eau qu\u00fd \u00f4ng ta, chi b\u1eb1ng ban cho m\u1ed9t qu\u1eadn g\u1ea7n c\u00f3 ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1n, \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng b\u1ec7 h\u1ea1 khu\u1ea5t m\u00ecnh v\u00ec vi\u1ec7c c\u00f4ng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec t\u1ed5n h\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0 b\u00e1c c\u1ee7a Tu vi\u1ec7n, vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 v\u1ed9i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, h\u1ecda c\u1ee7a Qu\u00e1ch h\u1eadu b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb D\u01b0\u01a1ng, Th\u01b0\u1ee3ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea3nh gi\u00e1c.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm h\u00e1 l\u1ea1i d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n ti\u1ebfn c\u1eed sao? Ch\u1ec9 v\u00ec c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i ti\u1ebfn c\u1eed n\u00ean m\u1edbi d\u00f9ng \u0111\u00f3 th\u00f4i. N\u1ebfu d\u01b0 lu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, s\u1ebd \u0111\u1ed5i cho l\u00e0m th\u1ee9 s\u1eed m\u1ed9t qu\u1eadn.&#8221;<\/i> Vua tuy n\u00f3i v\u1eady, nh\u01b0ng Nghi\u00eau T\u00e1 cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng ra l\u00e0m quan. N\u0103m sau, th\u00e1ng 5 nhu\u1eadn, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n.<\/p>\n<p>[6] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ch\u1ebft tr\u1eadn ho\u1eb7c b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft, con ch\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m quan m\u00e0 c\u00f2n nh\u1ecf tu\u1ed5i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, b\u00e3i b\u1ecf m\u1ed9t vi\u00ean quan ch\u1ee9c Th\u00f4i c\u01b0\u01a1ng \u1edf Qu\u1ea3ng T\u1ebf h\u00e0, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi gi\u1ea3m 20 v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n ch\u1edf b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y m\u1ed7i n\u0103m.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay \u0111\u1ec3 gi\u00fap c\u00e1c qu\u1eadn \u1ea5p tr\u1ea5n \u00e1p gian t\u1eb7c. Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u1ee7a h\u1ecd, m\u00e0 b\u1ed5ng l\u1ed9c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eadu, sao c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft h\u1ecd t\u1eadn l\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c? T\u1eeb nay, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng c\u1ee7a Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay \u0111\u1ec1u c\u1ea5p b\u1eb1ng ti\u1ec1n m\u1eb7t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebft kh\u1ea5u n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, T\u1eeb b\u1ed9 Lang trung, T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd Ti\u1ec1n Ti\u00ean Chi \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u00e0y ra Sa M\u00f4n \u0111\u1ea3o, v\u00ec t\u1ed9i nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 khi l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u00fa Ch\u00e2u, \u0111\u00e1ng t\u1ed9i ch\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c \u00e2n tha; Ti\u1ec1n L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng K\u00ec gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u V\u1ee5 Ch\u00e2u, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec7u S\u1ee9c gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ed3ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ec1u v\u00ec t\u1ed9i x\u00e9t \u00e1n Ti\u00ean Chi sau khi \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1eddi t\u1ea5u h\u1eb7c c\u1ee7a quan gi\u00e1n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c gi\u00e1ng ch\u1ee9c c\u1ee7a K\u00ec, S\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd th\u00e1ng 5, nay ch\u00e9p chung.)<\/i><\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, sai Di\u00eam thi\u1ebft Ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n, Cung uy\u1ec3n s\u1ee9 Chu Duy \u0110\u1ee9c \u0111\u1ebfn Thi\u1ec3m T\u00e2y, c\u00f9ng \u0110\u00f4 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u00ecnh Kham xem x\u00e9t vi\u1ec7c \u0111\u00fac ti\u1ec1n v\u00e0 tu s\u1eeda th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c, t\u00e2u r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0n K\u1ef3 cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c l\u00e0 b\u1ea5t ti\u1ec7n, n\u00ean t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf, nh\u01b0ng Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n l\u1ea1i ki\u00ean quy\u1ebft xin ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng tr\u00ecnh. Khi H\u00e0n K\u1ef3 tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y, li\u1ec1n b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ee9 l\u1ed9 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 c\u1ee7a Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n. Sau khi Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri ph\u1ee7 V\u0129nh H\u01b0ng, l\u1ea1i h\u1ebft l\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c r\u1ea5t ti\u1ec7n l\u1ee3i, c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e3i b\u1ecf; tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh li\u1ec1n ra l\u1ec7nh cho L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00f4ng tr\u00ecnh nh\u01b0 c\u0169. Do\u00e3n Chu, Tri ch\u00e2u V\u1ecb Ch\u00e2u, v\u00e0 \u0110\u1ecbch Thanh, Ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 Kinh Nguy\u00ean, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t d\u00e2ng t\u1ea5u, cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh n\u00e0y c\u00f3 h\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i.<\/p>\n<p>C\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u00e1i Chu Tu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111i xem x\u00e9t. Ban \u0111\u1ea7u, Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n ra l\u1ec7nh cho H\u1ee9a Thi\u00ean, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Kinh Nguy\u00ean, \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn h\u1ed7 tr\u1ee3 vi\u1ec7c tu s\u1eeda th\u00e0nh. Sau khi Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c T\u1ee9 l\u1ed9 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, Do\u00e3n Chu li\u1ec1n tri\u1ec7u H\u1ee9a Thi\u00ean v\u1ec1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ra l\u1ec7nh cho L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam ng\u1eebng c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u00e0 tri\u1ec7u h\u1ecd v\u1ec1.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean \u0111\u1ec1u ng\u0103n c\u1ea3n L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam, xin t\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb t\u00e0i l\u1ef1c \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda th\u00e0nh. L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam c\u0169ng cho r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ed9 d\u00e2n \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p, v\u1eadt t\u01b0 quan kh\u00f4ng th\u1ec3 giao l\u1ea1i, l\u1ea1i s\u1ee3 tr\u00e1i \u00fd c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean, sinh ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n, n\u00ean ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u1ea9y nhanh ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 c\u00f4ng tr\u00ecnh. Do\u00e3n Chu l\u1ea1i tri\u1ec7u h\u1ecd v\u1ec1, nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng tu\u00e2n l\u1ec7nh. Do\u00e3n Chu li\u1ec1n ra l\u1ec7nh cho Tr\u01b0\u01a1ng Trung, \u0110\u00f4 gi\u00e1m tr\u1ea1i Ng\u00f5a \u0110\u00ecnh, \u0111\u1ebfn thay th\u1ebf L\u01b0u H\u1ed7, nh\u01b0ng h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn. Do\u00e3n Chu n\u1ed5i gi\u1eadn, ra l\u1ec7nh cho \u0110\u1ecbch Thanh d\u1eabn qu\u00e2n tu\u1ea7n tra bi\u00ean gi\u1edbi, truy b\u1eaft L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam, \u0111\u1ecbnh x\u1eed tr\u1ea3m v\u00ec t\u1ed9i vi ph\u1ea1m qu\u00e2n l\u1ec7nh. \u0110\u1ecbch Thanh b\u1eaft tr\u00f3i hai ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn ng\u1ee5c qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn. L\u00fac n\u00e0y, Chu Tu\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ebfn. C\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean li\u1ec1n n\u00e1o lo\u1ea1n, tranh nhau thu gom t\u00edch tr\u1eef, gi\u1ebft h\u1ea1i quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn k\u00eau oan v\u1edbi Chu Tu\u00e2n. Chu Tu\u00e2n t\u00e2u l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Vua ra chi\u1ebfu th\u1ea3 L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam, l\u1ec7nh cho h\u1ecd ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Theo t\u1ea5u tr\u1ea1ng c\u1ee7a Do\u00e3n Chu xin b\u1eaft Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n giam v\u00e0o ng\u1ee5c, L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean b\u1ecb gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn ng\u1ee5c qu\u00e2n \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn ng\u1ee5c ch\u00e2u B\u00e2n, l\u1ea1i theo t\u1ea5u tr\u1ea1ng c\u1ee7a L\u00fd Kh\u1eafc, \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam b\u1ecb giam h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y th\u00e1ng n\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1ea7u Tri\u1ec7u Ch\u00ednh t\u00e2u r\u1eb1ng, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban L\u01b0u H\u1ed7 v\u00e0 Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam b\u1ecb \u0110\u1ecbch Thanh xi\u1ec1ng x\u00edch gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn ty L\u00fd vi\u1ec7n. X\u00e9t hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y v\u1ed1n tu\u00e2n theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a T\u1ee9 l\u1ed9 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, \u0111\u1ebfn tu s\u1eeda th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ef1 \u00fd kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng. Sau khi T\u1ee9 l\u1ed9 b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, b\u1ed9 th\u1ef1 ty c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1, hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i tu\u00e2n l\u1ec7nh ng\u1eebng tu s\u1eeda, kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ed1 ch\u1ea5p ch\u1ed1ng l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng, v\u00ec h\u1ecd t\u1eebng l\u1eadp c\u00f4ng \u1edf \u0111\u00f3, khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c xung quanh, l\u1ea1i \u0111\u00e3 b\u1eaft tay v\u00e0o x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u1ea1i, s\u1ee3 r\u1eb1ng n\u1ebfu b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n, b\u1ea3n l\u1ed9 s\u1ebd tr\u00e1ch c\u1ee9 vi\u1ec7c h\u1ecd b\u1ed1 tr\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u00fang, n\u00ean m\u1edbi li\u1ec1u ch\u1ebft ch\u1ed1ng l\u1ea1i; m\u1ed9t m\u1eb7t ti\u1ebfp t\u1ee5c x\u00e2y d\u1ef1ng, hy v\u1ecdng th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u1ed9i, \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i r\u00f5 r\u00e0ng, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd g\u00ec kh\u00e1c. Hu\u1ed1ng chi L\u01b0u H\u1ed7 l\u00e0 t\u01b0\u1edbng t\u00e1 n\u1ed5i ti\u1ebfng \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean, l\u1eadp nhi\u1ec1u chi\u1ebfn c\u00f4ng, qu\u1ed1c gia c\u1ea7n tr\u00e2n tr\u1ecdng, kh\u00f4ng th\u1ec3 khinh su\u1ea5t b\u1ecf r\u01a1i.<\/i><\/p>\n<p><i>E r\u1eb1ng \u0110\u1ecbch Thanh v\u00ec gi\u1eadn d\u1eef m\u00e0 thi h\u00e0nh qu\u00e2n ph\u00e1p, th\u00ec c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e1 n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i s\u1ebd \u0111\u1ec1u o\u00e1n h\u1eadn, cho r\u1eb1ng qu\u1ed1c gia ph\u1ee5 b\u1ea1c b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 c\u00f4ng, ai n\u1ea5y s\u1ebd tan r\u00e3, ai c\u00f2n d\u1ed1c s\u1ee9c lo vi\u1ec7c bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng? C\u00f2n \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam l\u00e0 quan kinh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u01b0\u1edbng t\u00e1, c\u0169ng b\u1ecb xi\u1ec1ng x\u00edch tra x\u00e9t. B\u1edfi \u0110\u1ecbch Thanh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4 l\u1ed7, kh\u00f4ng hi\u1ec3u l\u00fd l\u1ebd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. N\u1ebfu ch\u1eb3ng may hai ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u1ebft, gia quy\u1ebfn h\u1ecd \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft k\u00eau oan, l\u1ea1i c\u00e0ng nhi\u1ec1u quan l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb l\u00e0m phi\u1ec1n th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng.<\/i><\/p>\n<p><i>D\u00f9 bi\u1ebft t\u01b0\u1edbng s\u00fay c\u00f3 quy\u1ec1n thi h\u00e0nh qu\u00e2n ph\u00e1p, nh\u01b0ng \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac ti\u1ebfn tho\u00e1i qu\u00e2n s\u1ef1, vi ph\u1ea1m ti\u1ebft ch\u1ebf, ch\u1ec9 l\u00e0 tranh ch\u1ea5p l\u1ee3i h\u1ea1i, x\u00fac ph\u1ea1m uy t\u01b0\u1edbng. X\u01b0a Tr\u1ea7n Th\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 m\u1ea1o chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 ph\u00e1 \u0111\u1ecbch, V\u01b0\u01a1ng Tu\u1ea5n vi ph\u1ea1m ti\u1ebft ch\u1ebf \u0111\u1ec3 h\u1ea1 Ng\u00f4, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i phong h\u1ea7u, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch t\u01b0\u1edbng s\u0129. K\u00ednh mong th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c ph\u00e1i trung s\u1ee9 ng\u1ef1a tr\u1ea1m \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, giao cho Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n, Chu Duy \u0110\u1ee9c tra x\u00e9t t\u1ed9i tr\u1ea1ng c\u1ee7a L\u01b0u H\u1ed7 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, t\u1ea1m giam \u1edf Ch\u00e2u B\u00e2n, ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. M\u1ed9t l\u00e0 c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c hai ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd b\u1ecb gi\u1ebft oan; hai l\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ecbch Thanh, Do\u00e3n Chu, tr\u00e1nh \u0111\u1ec3 gia quy\u1ebfn h\u1ecd k\u00eau oan ki\u1ec7n t\u1ee5ng.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a th\u1ea7n, vi\u1ec7c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c hai to\u00e0n, t\u1ecf r\u00f5 \u01a1n b\u1ea3o h\u1ed9 bi\u00ean t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, khi\u1ebfn v\u00f5 th\u1ea7n li\u1ec1u ch\u1ebft b\u00e1o \u0111\u00e1p th\u00e1nh \u0111\u1ee9c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[11] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p gi\u1eb7c Man n\u00fai, l\u1ea1i sai n\u1ed9i th\u1ecb mang chi\u1ebfu th\u01b0 \u0111i xem x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh b\u1eaft gi\u1ebft gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. Gi\u00e1n quan \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu n\u00f3i:<\/p>\n<p><em>&#8220;Th\u1ea7n nghe \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng gi\u1eb7c Man \u1edf H\u1ed3 Nam g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, gi\u1ebft h\u1ea1i quan l\u1ea1i, th\u1ebf l\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. Ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, h\u0103ng h\u00e1i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi Qu\u00e1ch Ph\u1ee5 Chi, kh\u00f4ng ch\u1ecbu chi\u00eau h\u00e0ng. L\u1ea1i n\u1eefa, khi V\u01b0\u01a1ng Ti \u0111i, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb g\u00ec kh\u00e1c, e r\u1eb1ng khi Ti \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, s\u1ebd c\u00f9ng \u0110i\u1ec1n b\u00e0n m\u01b0u. V\u00ec gi\u1eb7c Man ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5, kh\u00f3 m\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t ngay \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 \u0110i\u1ec1n l\u1ea1i n\u00f3ng l\u00f2ng l\u1eadp c\u00f4ng, s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ebd m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i.<\/em><\/p>\n<p><em>Nay n\u1ebfu \u0111em qu\u00e2n ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u00e1nh, th\u00ec n\u00fai r\u1eebng hi\u1ec3m tr\u1edf, hang \u1ed5 s\u00e2u xa, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu d\u00f9ng qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef b\u00ean ngo\u00e0i, \u0111\u1ee3i ch\u00fang ra m\u00e0 \u0111\u00e1nh, th\u00ec c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00f3 l\u1ee3i. V\u00ec gi\u1eb7c Man d\u1ef1a v\u00e0o n\u00fai, \u1edf gi\u1eefa c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0nh, V\u0129nh, \u0110\u1ea1o v\u00e0 qu\u1eadn Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng, b\u1ed1n ph\u00eda \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ra c\u01b0\u1edbp ph\u00e1. N\u1ebfu quan qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef ph\u00eda \u0111\u00f4ng, th\u00ec ch\u00fang s\u1ebd ra ph\u00eda t\u00e2y. N\u1ebfu quan qu\u00e2n \u0111\u00f3ng gi\u1eef ph\u00eda nam, th\u00ec ch\u00fang s\u1ebd ra ph\u00eda b\u1eafc.<\/em><\/p>\n<p><em>N\u1ebfu \u0111\u00f3ng gi\u1eef c\u1ea3 b\u1ed1n ph\u00eda, th\u00ec c\u1ea7n qu\u00e2n s\u1ed1 qu\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u1ebfu chia qu\u00e2n ra ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh, th\u00ec qu\u00e2n \u00edt d\u1ec5 b\u1ecb thua. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00ecnh th\u1ebf ti\u1ebfn tho\u00e1i kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i thu\u1eadn l\u1ee3i \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh. Nay gi\u1eb7c Man ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0110\u1eb7ng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng, Ho\u00e0ng Tr\u00f3c Qu\u1ef7 v\u00e0 anh em ch\u00fang d\u1ee5 d\u1ed7, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u00fai kh\u00e1c nh\u01b0 M\u1ea1c Dao c\u0169ng t\u1ef1 n\u1ed5i l\u00ean l\u00e0m gi\u1eb7c. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i \u1edf huy\u1ec7n Th\u01b0\u1eddng Ninh, h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, gi\u1eb7c l\u1edbn nh\u1ecf c\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t hai tr\u0103m nh\u00f3m.<\/em><\/p>\n<p><em>X\u00e9t nguy\u00ean nh\u00e2n d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y, l\u00e0 do phong t\u1ee5c c\u1ee7a M\u1ea1c Dao, y ph\u1ee5c, ng\u00f4n ng\u1eef gi\u1ed1ng h\u1ec7t gi\u1eb7c Man ch\u00ednh th\u1ee9c, khi Ho\u00e0ng, \u0110\u1eb7ng m\u1edbi n\u1ed5i l\u00ean, quan l\u1ea1i b\u1eaft gi\u1eb7c n\u00f3ng l\u00f2ng \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi Man l\u00e0 gi\u1ebft, nhi\u1ec1u l\u1ea7n gi\u1ebft nh\u1ea7m ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, khi\u1ebfn M\u1ea1c Dao ho\u1ea3ng s\u1ee3. Nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 n\u00f3i, th\u00ec v\u1ed1n h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd l\u00e0m gi\u1eb7c, v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng mu\u1ed1n c\u00e1c nh\u00f3m gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Ho\u00e0ng, \u0110\u1eb7ng.<\/em><\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Thi\u1ec7u S\u1ee9c l\u00e0m Hi\u1ebfn s\u1ee9 H\u1ed3 Nam, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft, kh\u00f4ng r\u00f5 S\u1ee9c gi\u1ebft Ho\u00e0ng Tr\u00f3c Qu\u1ef7 v\u00e0o th\u1eddi gian n\u00e0o. Th\u00e1ng 9 n\u0103m ngo\u00e1i, do Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1m t\u1ea5u tr\u00ecnh v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Man Dao l\u00e0m lo\u1ea1n, \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 vi\u1ec7c, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 Tr\u00f3c Qu\u1ef7 b\u1ecb gi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 3. Xem t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a D\u01b0 T\u0129nh v\u00e0o th\u00e1ng 5, n\u00f3i r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u Ho\u00e0nh Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Ph\u01b0\u01a1ng gi\u1ebft Tr\u00f3c Qu\u1ef7, c\u00f2n \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 Thi\u1ec7u S\u1ee9c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Tu \u0111\u00e3 n\u00f3i l\u00e0 Thi\u1ec7u S\u1ee9c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Ph\u01b0\u01a1ng c\u0169ng n\u1eb1m trong s\u1ed1 \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p><em>Ban \u0111\u1ea7u khi chi\u00eau d\u1ee5 Ho\u00e0ng Tr\u00f3c Qu\u1ef7, \u0111\u00e3 m\u1ea5t l\u00f2ng tin, khi\u1ebfn h\u1eafn kinh s\u1ee3 b\u1ecf tr\u1ed1n. Sau \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1eb7t g\u00e2n ch\u00e2n, r\u1ed3i ch\u1ebft. Nay \u0110\u1eb7ng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u1ebfu l\u1ea5y vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m b\u00e0i h\u1ecdc, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ecbu h\u00e0ng, n\u1ebfu n\u00f3i t\u1ea1m chi\u00eau d\u1ee5, e r\u1eb1ng kh\u00f3 th\u00e0nh, c\u1ea7n ph\u1ea3i cho h\u1ecd th\u1ea5y vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng tin<a class=\"footnote\" title=\"'Vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng tin' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u00e2n t\u00edn', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 48 'Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Man Dao chi b\u1ea1n', \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 105 'T\u00e1i lu\u1eadn H\u1ed3 Nam man t\u1eb7c nghi t\u1ea3o chi\u00eau gi\u00e1ng tr\u00e1t t\u1eed\" id=\"return-footnote-415-1\" href=\"#footnote-415-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, b\u00e0y t\u1ecf \u00e2n \u0111\u1ee9c c\u1ea3m h\u00f3a. N\u1ebfu Ho\u00e0ng, \u0110\u1eb7ng \u0111\u1ea7u h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh.<\/em><\/p>\n<p><em>Nay \u0111\u00e1nh s\u00e2u v\u00e0o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ee3i h\u1ecd ra \u0111\u00e1nh c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u1eeba \u0111\u00e1nh v\u1eeba chi\u00eau d\u1ee5 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, theo th\u1ea7n ngh\u0129, chi b\u1eb1ng b\u00e3i binh, tha t\u1ed9i, t\u1ecf l\u00f2ng tin, ban \u00e2n, may ra chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd nghe l\u1ec7nh. Th\u1ea7n c\u0169ng h\u1ecfi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111\u1ebfn, n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu ta t\u1ecf l\u00f2ng tin, h\u1ecd kh\u00f4ng kh\u00f3 chi\u00eau d\u1ee5. \u0110\u1eb7ng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u1edbn th\u00ec mong \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u1ee9c quan, nh\u1ecf th\u00ec l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb c\u0169ng \u0111\u1ee7. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Man ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00e0m ph\u1ea3n, \u0111\u01b0\u1ee3c danh hi\u1ec7u \u0110o\u00e0n ch\u1ee7 c\u0169ng \u0111\u1ee7. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi M\u1ea1c Dao, cho h\u1ecd y\u00ean \u1ed5n c\u00e0y c\u1ea5y, h\u00e0ng n\u0103m n\u1ed9p da th\u00fa v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may l\u1edbn c\u1ee7a h\u1ecd. Nay n\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u00e1nh m\u00e3i, th\u00ec h\u1ecda c\u00e0ng s\u00e2u.<\/em><\/p>\n<p><em>Hu\u1ed1ng chi s\u1eafp \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, ph\u01b0\u01a1ng Nam n\u00f3ng \u1ea9m<a class=\"footnote\" title=\"'N\u00f3ng \u1ea9m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ch\u01b0\u1edbng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b\" id=\"return-footnote-415-2\" href=\"#footnote-415-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, binh l\u00ednh kh\u00f4ng quen th\u1ee7y th\u1ed5, c\u1ea7n lo ch\u1ebft ch\u00f3c. L\u1ea1i s\u1ee3 b\u1ee9c b\u00e1ch qu\u00e1 g\u1ea5p, th\u00ec c\u00e1c tr\u1ea1i \u0110\u00e0m, S\u00e2m, To\u00e0n, Thi\u1ec7u v\u1ed1n \u0111\u00e3 quy thu\u1eadn, \u0111\u1ec1u b\u1ecb d\u1ee5 d\u1ed7 n\u1ed5i d\u1eady, th\u00ec c\u1ea3 H\u1ed3 Nam s\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed1i lo c\u1ee7a qu\u1ed1c gia.<\/em><\/p>\n<p><em>Th\u1ea7n xin B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm sai hai ph\u1ee7 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 v\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, c\u00f9ng b\u00e0n k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu ch\u1ea7n ch\u1eeb \u0111\u1ec3 l\u00e2u, khi\u1ebfn h\u1ecd m\u1ea1nh l\u00ean, kh\u00f4ng may quan l\u1ea1i b\u1ecb gi\u1ebft nhi\u1ec1u, th\u00ec th\u1ec3 di\u1ec7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f3 m\u00e0 khu\u1ea5t ph\u1ee5c chi\u00eau d\u1ee5, h\u1ecd v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, \u1eaft s\u1ee3 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 tin, th\u00ec binh l\u00ednh l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng gi\u1ea3i, h\u1ecda kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 b\u1edd. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm quy\u1ebft \u0111o\u00e1n.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Tu l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe phong thanh r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c man, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y t\u00e1m m\u01b0\u01a1i th\u1ee7 c\u1ea5p, l\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0111\u00e3 ti\u1ebfn v\u00e0o s\u00e0o huy\u1ec7t c\u1ee7a ch\u00fang, c\u01b0\u1edbp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, l\u00e0m suy y\u1ebfu s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a gi\u1eb7c, t\u0103ng th\u00eam kh\u00ed th\u1ebf qu\u00e2n ta. D\u0169ng l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi m\u01b0u t\u00ednh vi\u1ec7c l\u1edbn, n\u00ean ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u00e2u d\u00e0i. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean d\u01b0\u1edbi v\u00ec n\u00f3ng v\u1ed9i d\u1eb9p gi\u1eb7c, nghe tin th\u1eafng nh\u1ecf n\u00e0y li\u1ec1n cho r\u1eb1ng qu\u00e2n ta \u0111\u00e3 th\u1eafng, kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef v\u1eefng t\u0129nh l\u1eb7ng, b\u00ean ngo\u00e0i t\u1ecf ra khinh su\u1ea5t. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 hai vi\u1ec7c c\u1ea7n suy ngh\u0129 s\u00e2u xa: M\u1ed9t l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee3i th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh; Hai l\u00e0 cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ebft h\u1ebft, kh\u00f4ng ch\u1ecbu chi\u00eau d\u1ee5. N\u1ebfu l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, \u1eaft s\u1ebd l\u00e0 sai l\u1ea7m l\u1edbn trong k\u1ebf s\u00e1ch v\u00e0 tai h\u1ecda s\u00e2u xa cho vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.<\/i><\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay \u1edf H\u1ed3 Nam, ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft gi\u1eb7c ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0n ti\u1ec1n. Qu\u00e2n quan v\u00ec l\u1ee3i th\u01b0\u1edfng, th\u1ea5y d\u00e2n th\u01b0\u1eddng c\u0169ng gi\u1ebft h\u1ebft, d\u00e2n ch\u00fang ho\u1ea3ng s\u1ee3, \u0111\u1ec1u n\u1ed5i d\u1eady l\u00e0m gi\u1eb7c. Ngo\u00e0i \u0110\u1eb7ng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng, L\u00fd Hoa C\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00ean c\u1ea7m \u0111\u1ea7u l\u1edbn ra<a class=\"footnote\" title=\"Ngo\u00e0i \u0110\u1eb7ng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng, L\u00fd Hoa C\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00ean c\u1ea7m \u0111\u1ea7u l\u1edbn ra, ch\u1eef 'h\u1ea1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u0129nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 105 \u300aLu\u1eadn H\u1ed3 Nam Man T\u1eb7c Kh\u1ea3 Chi\u00eau B\u1ea5t Kh\u1ea3 S\u00e1t Tr\u00e1t T\u1eed\u300b s\u1eeda, d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda theo.\" id=\"return-footnote-415-3\" href=\"#footnote-415-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ee5 t\u1eadp th\u00e0nh b\u00e8 \u0111\u1ea3ng l\u1edbn nh\u1ecf th\u00ec kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. Nay \u0110i\u1ec1n \u0111\u00e1nh ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00e3 t\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, trong hai ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, gi\u1ebft b\u1ea3y t\u00e1m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, t\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i, c\u00f2n l\u1ea1i t\u1ea1m th\u1eddi tan t\u00e1c, \u1eaft s\u1ebd l\u1ea1i t\u1ee5 t\u1eadp. Th\u1ea7n th\u1ea5y t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, gi\u1eb7c man g\u00e2y h\u1ecda ch\u01b0a t\u1eebng nghe n\u00f3i gi\u1ebft h\u1ebft, m\u00e0 ph\u1ea3i chi\u00eau h\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec Thi\u1ec7u S\u1ee9c th\u1ea5t t\u00edn v\u1edbi Ho\u00e0ng Tr\u00f3c Qu\u1ef7, n\u00ean s\u1ee3 r\u1eb1ng kh\u00f3 chi\u00eau d\u1ee5 h\u01a1n n\u1eefa. Nay nh\u00e2n \u0110i\u1ec1n th\u1eafng nh\u1ecf, t\u1ecf r\u00f5 uy \u0111\u1ee9c, ch\u00ednh l\u00e0 th\u1eddi c\u01a1 tr\u1eddi cho \u0111\u1ec3 chi\u00eau ph\u1ee5c, kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1. N\u1ebfu cho \u0110i\u1ec1n t\u1ef1 m\u00ecnh suy t\u00ednh, chi\u00eau d\u1ee5 nh\u1eefng t\u00ean c\u1ea7m \u0111\u1ea7u l\u1edbn, nh\u00e2n th\u1eafng nh\u1ecf m\u00e0 truy\u1ec1n b\u00e1 tin th\u1eafng tr\u1eadn, nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00e1c t\u1ee5 t\u1eadp gi\u1eb7c s\u1ebd theo \u0111\u00f3 m\u00e0 chi\u00eau d\u1ee5, nh\u1edd thanh th\u1ebf n\u00e0y, \u1eaft c\u00f3 th\u1ec3 h\u00e0ng ph\u1ee5c h\u1ebft, trong v\u00f2ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, H\u1ed3 Nam s\u1ebd y\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu b\u1ecf l\u1ee1 th\u1eddi c\u01a1 n\u00e0y, d\u1ea7n sang m\u00f9a h\u00e8 n\u00f3ng n\u1ef1c, d\u00f9ng qu\u00e2n ta v\u1ed1n m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec n\u1eafng n\u00f3ng \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi gi\u1eb7c quen th\u1ee7y th\u1ed5, n\u1ebfu th\u1ea5t b\u1ea1i nh\u1ecf, th\u1ebf gi\u1eb7c s\u1ebd l\u1ea1i m\u1ea1nh, kh\u00f4ng ch\u1ec9 g\u00e2y h\u1ecda cho H\u1ed3 Nam, m\u00e0 \u1eaft s\u1ebd \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed1i lo cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Nay khi vi\u1ec7c ch\u01b0a xong, \u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, th\u00ec c\u00e1c n\u01a1i tu\u1ea7n ki\u1ec3m, b\u1eaft gi\u1eb7c th\u1ea5y \u0110i\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng, s\u1ebd tranh nhau gi\u1ebft d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, m\u00e0 \u0110i\u1ec1n t\u1ef1 cho m\u00ecnh l\u1eadp c\u00f4ng trong chi\u1ebfn tr\u1eadn, ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng chi\u00eau d\u1ee5, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng c\u1eady v\u00e0o th\u1eafng nh\u1ecf c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n, kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00f2ng chi\u00eau d\u1ee5, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi m\u1ea5t m\u01b0u k\u1ebf, \u1eaft s\u1ebd th\u00e0nh \u0111\u1ea1i h\u1ecda.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ec1 D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, xin h\u1ea1 chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i, giao vi\u1ec7c c\u1ea7n l\u00e0m, \u0111\u1ee3i khi chi\u00eau an xong, s\u1ebd ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh. Nay s\u1ed1 gi\u1eb7c H\u1ed3 Nam tuy nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng k\u1ebb c\u1ea7m \u0111\u1ea7u v\u00e0 gi\u1eb7c g\u1ed1c r\u1ea5t \u00edt, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi oan u\u1ed5ng b\u1ecb gi\u1ebft, b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c l\u00e0m gi\u1eb7c, theo t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi, h\u00e1 n\u1ee1 gi\u1ebft h\u1ebft? Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u s\u1ed1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec c\u00f4ng lao c\u00e0ng l\u1edbn. L\u1ea1i xin n\u00f3i r\u00f5 \u00fd n\u00e0y, d\u1ee5 cho D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng n\u00ean ch\u1eadm l\u1ea1i, m\u1edbi h\u1ee3p th\u1ec3 th\u1ed1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>D\u01b0 T\u0129nh t\u00e2u: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam L\u1ed9, v\u00ec lo\u1ea1n \u0111\u1ea3ng c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, c\u1ea5m d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c canh t\u00e1c trong ph\u1ea1m vi hai m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m quanh n\u00fai, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 do ai ch\u1ec9 huy, vi\u1ec7c n\u00e0y th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u1ea9y d\u00e2n v\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m gi\u1eb7c. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef, chi ph\u00ed h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u1ec1u d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c c\u00e0y c\u1ea5y, m\u1ed9t n\u0103m kh\u00f4ng canh t\u00e1c th\u00ec \u0111\u00f3i r\u00e9t \u1eadp \u0111\u1ebfn. Nay gi\u1eb7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ed1t ph\u00e1 nh\u00e0 c\u1eeda, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, quan l\u1ea1i l\u1ea1i c\u1ea5m h\u1ecd canh t\u00e1c, khi\u1ebfn h\u1ecd ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a. Mu\u1ed1n kh\u00f4ng l\u00e0m gi\u1eb7c c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0nh, S\u00e2m, \u0110\u1ea1o, V\u0129nh c\u00e1ch nhau ch\u1ec9 kho\u1ea3ng ng\u00e0n d\u1eb7m, \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u00fai non. Khi gi\u1eb7c m\u1edbi n\u1ed5i l\u00ean, ch\u1ec9 c\u00f3 kho\u1ea3ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111i l\u1ea1i trong n\u00fai. T\u1eeb khi quan l\u1ea1i \u0111em qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e1nh, d\u00e2n c\u01b0 g\u1ea7n n\u00fai \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ebft, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u1ebft m\u00e0 may m\u1eafn s\u1ed1ng s\u00f3t l\u1ea1i b\u1ecb c\u1ea5m canh t\u00e1c. D\u00e2n ch\u00fang trong ph\u1ea1m vi ng\u00e0n d\u1eb7m \u0111\u1ec1u m\u1ea5t k\u1ebf sinh nhai, n\u1ebfu kh\u00f4ng theo gi\u1eb7c th\u00ec bi\u1ebft \u0111i \u0111\u00e2u! V\u00ec v\u1eady, trong n\u1eeda n\u0103m, s\u1ed1 gi\u1eb7c \u0111\u00e3 t\u1ee5 t\u1eadp l\u00ean \u0111\u1ebfn ba b\u1ed1n ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y, mu\u1ed1n b\u1eaft gi\u1eb7c nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u1ea9y d\u00e2n v\u00e0o \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m gi\u1eb7c.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ban ch\u1ec9 d\u1ee5 nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u00e1ch c\u1ee9 c\u00e1c Gi\u00e1m ty, Su\u00fd th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c ch\u00e2u qu\u1eadn \u1edf H\u1ed3 Nam, nhanh ch\u00f3ng ra b\u1ea3ng c\u00e1o th\u1ecb cho d\u00e2n ch\u00fang, cho ph\u00e9p h\u1ecd ti\u1ebfp t\u1ee5c canh t\u00e1c nh\u01b0 c\u0169. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng ch\u1ee9a ch\u1ea5p gi\u1eb7c ho\u1eb7c b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c theo gi\u1eb7c, c\u0169ng n\u00ean chi\u00eau d\u1ee5, \u0111\u1ed1i x\u1eed khoan h\u1ed3ng h\u01a1n. Vi\u1ec7c chi\u00eau d\u1ee5 gi\u1eb7c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo tuy\u00ean ch\u1ec9, xin c\u1ee9 theo ch\u1ec9 d\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i l\u00fac \u0111\u1ea7u \u1edf H\u1ed3 Nam, d\u00f9ng ti\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee5a \u0111\u1ec3 mua \u0111\u1ea7u gi\u1eb7c man, qu\u00e2n l\u00ednh v\u00ec tham ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng li\u1ec1n cho l\u00e0 gi\u1eb7c m\u00e0 gi\u1ebft, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i c\u1eafm c\u1edd hi\u1ec7u tr\u00ean \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb qu\u00e2n quan s\u00e1t h\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u1edd hi\u1ec7u th\u00ec b\u1ecb gi\u1eb7c gi\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1edd hi\u1ec7u th\u00ec b\u1ecb qu\u00e2n quan gi\u1ebft. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00e1 gi\u1ea3 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a gia \u0111\u00ecnh v\u00e0o th\u00e0nh \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1ecda. C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, v\u00e0o th\u00e0nh th\u00ec h\u1ebft l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u00ean \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i ch\u1ea1y theo gi\u1eb7c. Nay l\u1ea1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf C\u1eedu Nghi, l\u1ea5y vi\u1ec7c gi\u1ebft s\u1ea1ch l\u00e0m m\u1ee5c ti\u00eau, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng m\u00e3i m\u00e3i l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh l\u1ea7m than.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00e2n \u0111i\u1ec3n, r\u00fat qu\u00e2n kh\u1ecfi C\u1eedu Nghi, phong ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc cho th\u1ee7 l\u0129nh ng\u01b0\u1eddi man, cho d\u00e2n ch\u00fang tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 khoan dung c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng binh s\u0129 b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf H\u1ed3 Nam tham lam ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, gi\u1ebft oan d\u00e2n l\u00e0nh, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n gi\u1ebft gi\u1eb7c c\u00f3 c\u00f4ng, \u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec7. (D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, ban cho \u00e1o m\u1eb7c ng\u0169 ph\u1ea9m, l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0a nghe n\u00f3i. T\u0129nh n\u00f3i &#8216;\u0111\u00e3 ban th\u01b0\u1edfng theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec7&#8217;, e r\u1eb1ng l\u00fac \u0111\u00f3 t\u1eebng c\u00f3 ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh n\u00e0y, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n. <i>Vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f3 l\u1ebd do l\u1eddi c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, c\u1ea7n xem x\u00e9t.)<\/i> S\u1ee3 r\u1eb1ng cho l\u1eddi th\u1ea7n l\u00e0 vi\u1ec3n v\u00f4ng, ch\u01b0a thi h\u00e0nh ngay; l\u1ea1i s\u1ee3 r\u1eb1ng khi D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n \u0111\u1ebfn, ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y. V\u00ec gi\u1eb7c t\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ebft, d\u00e2n t\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng, th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ph\u1ea1t t\u1ed9i, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u t\u1eeb mi\u1ec7ng c\u00e1c s\u0129 nh\u00e2n t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng Nam \u0111\u1ebfn. T\u1eeb khi D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n \u0111\u1ebfn H\u1ed3 Nam, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi chi ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng gi\u1ebft gi\u1eb7c<a class=\"footnote\" title=\"sau \u0111\u00f3 m\u1edbi chi ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng gi\u1ebft gi\u1eb7c 'm\u1edbi' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ea1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-415-4\" href=\"#footnote-415-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, v\u00ec th\u1ebf qu\u00e2n nh\u00e2n tham l\u1ee3i gi\u1ebft b\u1eeba, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ng\u1ecdc \u0111\u00e1, l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f2a kh\u00ed.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban s\u1eafc ch\u1ec9, ph\u00e0m d\u00e2n kh\u00f4ng c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed, kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi quan qu\u00e2n, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft. K\u1ebb n\u00e0o d\u00e1m c\u1ea7m \u0111\u1ea7u d\u00e2n \u0111\u1ec3 m\u1ea1o nh\u1eadn th\u01b0\u1edfng, x\u1eed t\u1ed9i gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 \u00fd; bi\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1 c\u00e1o, theo \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt ph\u1ea1m ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ed1 c\u00e1o c\u1ee7a b\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u00f3, v\u1eabn tr\u1ecb t\u1ed9i ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ec3 nghi\u00eam qu\u00e2n l\u1ec7nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i gi\u1eb7c man \u1edf H\u1ed3 Nam \u0111\u00e1nh ph\u00e1, \u0111\u1ed1t th\u00e0nh qu\u00e1ch, g\u00e2y h\u1ea1i kh\u00f4ng ng\u1eebng. Th\u1ea7n ngh\u0129 b\u1ecdn gi\u1eb7c v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi man \u1edf n\u00fai, s\u1ed1ng trong hang \u0111\u1ed9ng hi\u1ec3m tr\u1edf, t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng k\u1ebb vong m\u1ec7nh, \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c. M\u1ea5y n\u0103m nay, ch\u01b0a g\u00e2y h\u1ea1i nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng t\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay, kh\u00ed th\u1ebf ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do quan qu\u00e2n gi\u1ebft oan d\u00e2n l\u00e0nh \u0111\u1ec3 tham ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng l\u1edbn, d\u00e2n ch\u00fang g\u1ea7n n\u00fai \u0111\u1ec1u theo gi\u1eb7c. D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n \u0111\u00e1nh v\u00e0o s\u00e0o huy\u1ec7t c\u1ee7a gi\u1eb7c, mu\u1ed1n ti\u00eau di\u1ec7t h\u1ebft, khi\u1ebfn gi\u1eb7c ra kh\u1ecfi th\u00e0nh \u0111\u1ec3 tranh s\u1ed1ng ch\u1ebft. Tuy nghe n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nhi\u1ec1u l\u1ea7n ra l\u1ec7nh chi\u00eau ph\u1ee7, nh\u01b0ng D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n hung h\u00e3n, ch\u1ec9 mu\u1ed1n gi\u1ebft s\u1ea1ch b\u1ecdn gi\u1eb7c.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i m\u1ea5y ng\u00e0n t\u00ean gi\u1eb7c, th\u1eafng c\u0169ng ch\u1eb3ng v\u1ebb vang g\u00ec, m\u00e0 thua th\u00ec c\u00e0ng nh\u1ee5c nh\u00e3. Nay d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u b\u1ecf tr\u1ed1n, gi\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef, ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh g\u1ea5p m\u1edbi th\u1ea5y th\u1eafng b\u1ea1i, n\u1ebfu gi\u1ebft h\u1ebft gi\u1eb7c, e r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00fang c\u0169ng ch\u1ebft h\u1ebft. Th\u1ea7n ngh\u0129 th\u1ebf gi\u1eb7c \u0111\u00e3 c\u00f9ng, mu\u1ed1n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng t\u1eeb l\u00e2u, nh\u01b0ng v\u00ec D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n c\u1ed1 ch\u1ea5p \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, gi\u1eb7c c\u0169ng o\u00e1n h\u1eadn, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00e1ch ch\u1ee9c D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, gi\u1eb7c s\u1ebd nghi ng\u1edd. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng n\u00ean nh\u00e2n l\u00fac D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n \u0111ang ch\u1ecbu t\u1ed9i <i>(D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n ch\u1ecbu t\u1ed9i, c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec thua tr\u1eadn \u1edf C\u00f4 T\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed9ng, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m thua tr\u1eadn)<\/i>, b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. L\u1ea5y c\u1edb n\u00e0y \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi man, n\u00f3i r\u1eb1ng D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd chi\u00eau n\u1ea1p c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, gi\u1ebft h\u1ea1i nhi\u1ec1u, nay giao cho t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi, th\u01b0\u01a1ng y\u00eau d\u00e2n ch\u00fang. D\u00e2n ch\u00fang nh\u1edd \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi man c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n. Sau khi vi\u1ec7c xong, d\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng quan qu\u00e2n gi\u1ebft oan d\u00e2n l\u00e0nh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a tin, nay Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng L\u1ed9 c\u0169ng t\u1ea5u r\u1eb1ng th\u1ed5 \u0111inh \u1edf Li\u00ean Ch\u00e2u v\u00ec ph\u00f2ng b\u1ecb gi\u1eb7c H\u1ed3, gi\u1ebft oan h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n mu\u1ed1i, suy ra c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft t\u00e1c h\u1ea1i \u1edf H\u1ed3 Nam. K\u00ednh mong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xem x\u00e9t k\u1ef9 \u0111\u1ea1i k\u1ebf, kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 ti\u1ebfc D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n m\u00e0 coi nh\u1eb9 d\u00e2n ch\u00fang m\u1ed9t l\u1ed9 Kinh Nam.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[13] Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u1ed5 h\u1ecdc \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch vi\u1ec7c h\u1ecdc, nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb m\u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, l\u1ea5y th\u1ef1c h\u00e0nh l\u00e0m g\u1ed1c. Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i b\u00e0n b\u1ea1c.<\/p>\n<p>B\u1ea5y gi\u1edd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u1ed1ng K\u1ef3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Mai Ch\u00ed, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c th\u1ecb gi\u1ea3ng T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, V\u01b0\u01a1ng Chu, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n T\u00f4n Ph\u1ee7, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Th\u1ef1c, t\u00e1m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"T\u00e1m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, nh\u01b0ng theo v\u0103n b\u1ea3n th\u00ec l\u00e0 ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi g\u1ed3m T\u1ed1ng K\u1ef3, V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n, v.v., nghi ng\u1edd ch\u1eef 't\u00e1m' l\u00e0 sai so v\u1edbi ch\u1eef 'ch\u00edn'.\" id=\"return-footnote-415-5\" href=\"#footnote-415-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n th\u1ea3o s\u1eed c\u1ee7a L\u00fd Thanh Th\u1ea7n, c\u00f9ng t\u1ea5u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;K\u00ednh v\u00e2ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e0n vi\u1ec7c, r\u1eb1ng ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i ph\u1ea3i c\u1ea7u th\u1ef1c ch\u1ea5t, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng. Nay vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c kh\u00f4ng l\u1ea5y tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc l\u00e0m g\u1ed1c, k\u1ebb s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t \u1edf l\u00e0ng x\u00e3, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c danh th\u1ef1c; quan l\u1ea1i b\u00f3 bu\u1ed9c b\u1edfi thanh b\u1ec7nh, h\u1ecdc gi\u1ea3 ch\u1ec9 chuy\u00ean v\u1ec1 ghi nh\u1edb, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f9ng n\u00f3i. K\u00ednh xin tham kh\u1ea3o c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn, ch\u1ecdn ra \u0111i\u1ec1u thu\u1eadn ti\u1ec7n cho hi\u1ec7n t\u1ea1i, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng vi\u1ec7c khi\u1ebfn k\u1ebb s\u0129 \u0111\u1ec1u \u1edf t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 d\u1ea1y d\u1ed7 \u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, sau \u0111\u00f3 ch\u00e2u huy\u1ec7n x\u00e9t xem h\u00e0nh vi c\u1ee7a h\u1ecd, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc s\u1ebd tu s\u1eeda.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec v\u1eady, xin thi\u1ebft l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p b\u1ea3o minh c\u1eed t\u1ed1ng<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e2u n\u00e0y trong b\u1ea3n T\u1ed1ng ghi l\u00e0 'thi\u1ebft l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc b\u1ea3o ti\u1ebfn t\u1ed1ng', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3, ph\u1ea7n 23 ghi l\u00e0 'l\u1eadp h\u1ecdc h\u1ee3p b\u1ea3o ti\u1ebfn t\u1ed1ng'.\" id=\"return-footnote-415-6\" href=\"#footnote-415-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110i\u1ec1u m\u00e0 b\u1ec1 tr\u00ean \u01b0a th\u00edch, k\u1ebb d\u01b0\u1edbi s\u1ebd theo \u0111u\u1ed5i. Nay n\u1ebfu l\u1ea5y s\u00e1ch lu\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ea7u, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi v\u0103n t\u1eeb s\u1ebd ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn tr\u1ecb lo\u1ea1n; gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c quy ch\u1ebf, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi uy\u00ean b\u00e1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa s\u1ee9c; h\u1ecfi \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean kinh s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng ghi nh\u1edb. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a th\u1ec3 t\u1ef1 do l\u00e0m th\u01a1 ph\u00fa th\u00ec d\u00f9ng th\u1ec3 th\u1ee9c hi\u1ec7n t\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a th\u00f4ng th\u1ea1o kinh thu\u1eadt th\u00ec v\u1eabn theo khoa c\u0169, nh\u01b0 v\u1eady ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00e1t huy h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec v\u1eady, xin \u0111\u1eb7t s\u00e1ch lu\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ea7u, gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c thi ph\u00fa, \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p h\u1ecfi \u0111\u1ea1i ngh\u0129a c\u00e1c khoa<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e2u n\u00e0y nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u1eb7t s\u00e1ch lu\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ea7u, th\u1ee9 \u0111\u1ebfn gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c thi ph\u00fa', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3, ph\u1ea7n 23, \u300aTh\u00e1i b\u00ecnh tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28, ph\u1ea7n v\u1ec1 khoa c\u1eed th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-415-7\" href=\"#footnote-415-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f2n vi\u1ec7c ch\u00e2u qu\u1eadn ni\u00eam phong sao ch\u00e9p, ti\u1ebfn s\u0129, c\u00e1c khoa thi\u1ebfp kinh, \u0111\u1ec1u l\u00e0 phi\u1ec1n ph\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch, xin b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft. Ph\u00e1p l\u1ec7nh thi h\u00e0nh th\u00ec th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t r\u00f5 r\u00e0ng. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng k\u1ebb s\u0129 c\u00f3 g\u1ed1c, ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t, l\u00e0 c\u00e1i g\u1ed1c c\u1ee7a vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Nho gi\u1ea3 th\u00f4ng hi\u1ec3u l\u1ebd tr\u1eddi \u0111\u1ea5t v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi, r\u00f5 ngu\u1ed3n g\u1ed1c tr\u1ecb lo\u1ea1n x\u01b0a nay, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 uy\u00ean b\u00e1c. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t huy \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng l\u1ea1i ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o vi\u1ec7c b\u1eaft b\u1ebb t\u1eebng c\u00e2u ch\u1eef \u0111\u1ec3 h\u1ea1n ch\u1ebf h\u1ecd, v\u1eady th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi xu\u1ea5t ch\u00fang l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u? K\u1ebb s\u0129 c\u00f3 v\u1ebb \u0111\u1eb9p thu\u1ea7n khi\u1ebft, ch\u1ea5t ph\u00e1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 r\u00e8n luy\u1ec7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu th\u00e2n gi\u1eef ti\u1ebft l\u1ea1i b\u1ecb \u0111\u1eb7t ngang h\u00e0ng v\u1edbi k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i, v\u1eady th\u00ec nh\u1eefng b\u1eadc hi\u1ec1n t\u00e0i \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, nhanh nh\u1eb9n l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n? \u0110\u00e2y l\u00e0 t\u1ec7 n\u1ea1n l\u1edbn trong vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc t\u1ef1 coi \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed1i lo, c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, v\u00e0 l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u1ee7 tham gia quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u1ec3 gi\u00e1o d\u1ee5c, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 xem x\u00e9t th\u1ef1c ch\u1ea5t; tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 thi s\u00e1ch lu\u1eadn, \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec7n lu\u1eadn c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ebft \u00fd ki\u1ebfn; gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c quy tr\u00ecnh, \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi uy\u00ean b\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00e0i n\u0103ng. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean v\u1ec1 kinh thu\u1eadt, h\u00e3y t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ch\u00fat quy \u0111\u1ecbnh m\u1edbi<a class=\"footnote\" title=\"'Ch\u1ebf' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u1ebf', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 157, chi\u1ebfu l\u1ec7nh x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-415-8\" href=\"#footnote-415-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u00e1p d\u1ee5ng quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi trung b\u00ecnh. Nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh r\u01b0\u1eddm r\u00e0, chi ti\u1ebft, \u0111\u1ec1u b\u00e3i b\u1ecf h\u1ebft. R\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 khuy\u1ebfn kh\u00edch nhau. Nh\u01b0 v\u1eady, \u00fd \u0111\u1ecbnh tr\u1ecdng d\u1ee5ng nh\u00e2n t\u00e0i s\u1ebd chu to\u00e0n, \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i s\u1ebd r\u1ed9ng m\u1edf.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1eddi h\u1ee3t, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1ch h\u1ecd thi\u1ebfu s\u00e2u s\u1eafc. Nay Tr\u1eabm x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, ph\u00e1t huy \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, \u0111\u1ec3 t\u00f4n vinh h\u00e0nh vi c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1i phu; v\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ebf \u0111\u1ed9, lo\u1ea1i b\u1ecf t\u1ec7 n\u1ea1n, \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00e3 r\u1ea5t c\u1ea9n th\u1eadn. C\u00e1c c\u01a1 quan ch\u1ee9c n\u0103ng h\u00e3y nghi\u00eam t\u00fac trong vi\u1ec7c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u00fd Tr\u1eabm. Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc h\u00e3y ti\u1ebfn \u0111\u1ee9c tu nghi\u1ec7p, \u0111\u1eebng b\u1ecf l\u1ee1 th\u1eddi c\u01a1. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n quy \u0111\u1ecbnh, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu l\u00e2u d\u00e0i.<\/i><\/p>\n<p><em>L\u1ec7nh r\u1eb1ng:<\/em><\/p>\n<p><i>C\u00e1c ch\u00e2u v\u00e0 huy\u1ec7n \u0111\u1ec1u l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u00f3 ch\u1ecdn quan thu\u1ed9c b\u1ed9 l\u00e0m gi\u00e1o th\u1ee5, ba n\u0103m th\u00ec thay; n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 l\u1ea1i vi\u00ean th\u00ec ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u1edf l\u00e0ng x\u00e3, ba n\u0103m kh\u00f4ng b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed. S\u0129 t\u1eed ph\u1ea3i h\u1ecdc t\u1eadp t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng ba tr\u0103m ng\u00e0y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi thu ph\u00fa<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u00fa' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u00ed', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 108 \u300aTuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 8 h\u1ea1, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 12 s\u1eeda, c\u00e1c ch\u1ed7 sau c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\" id=\"return-footnote-415-9\" href=\"#footnote-415-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng d\u1ef1 thi th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t tr\u0103m ng\u00e0y. Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 cha m\u1eb9 gi\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng, ph\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p h\u1ecdc t\u1ea1i nh\u00e0, nh\u01b0ng ph\u1ea3i thi t\u1ea1i ch\u00e2u v\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o l\u00e3nh.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00f3 b\u1ea3y \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m: M\u1ed9t l\u00e0 gi\u1ea5u tang; hai l\u00e0 t\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t; ba l\u00e0 h\u00e0nh vi b\u1ea5t hi\u1ebfu, c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u00e0ng; b\u1ed1n l\u00e0 vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n b\u1ecb ph\u1ea1t ti\u1ec1n<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u1ea1t' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ed3ng', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u300aTuy\u1ec3n c\u1eed\u300b 3-25, \u300aTh\u00e1i b\u00ecnh tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28 \u300aT\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-415-10\" href=\"#footnote-415-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, ho\u1eb7c ch\u01b0a b\u1ecb ph\u1ea1t nh\u01b0ng g\u00e2y h\u1ea1i cho l\u00e0ng x\u00f3m; n\u0103m l\u00e0 h\u1ed9 t\u1ecbch kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ea3n \u0111\u1ecba, gi\u1ea3 m\u1ea1o h\u1ed9 t\u1ecbch; s\u00e1u l\u00e0 cha \u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u1eadp \u00e1c t\u1eeb t\u1ee9 \u0111\u1eb3ng tr\u1edf l\u00ean; b\u1ea3y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ngh\u1ec1 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, t\u1ea1p d\u1ecbch, ho\u1eb7c t\u1eebng l\u00e0m t\u0103ng \u0111\u1ea1o. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u1ef3 thi Ti\u1ebfn s\u0129 g\u1ed3m ba ph\u1ea7n: \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 thi s\u00e1ch, ti\u1ebfp theo l\u00e0 thi lu\u1eadn, cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 thi th\u01a1 ph\u00fa. C\u00e1c ph\u1ea7n thi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5m chung \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed7 tr\u01b0\u1ee3t, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e3i b\u1ecf ph\u1ea7n thi kinh ngh\u0129a. Theo quy ch\u1ebf c\u0169, khi d\u00f9ng th\u1ec3 th\u01a1 ph\u00fa, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m quy t\u1eafc v\u1ec1 thanh \u0111i\u1ec7u ho\u1eb7c \u0111\u1ed1i ng\u1eabu, s\u1ebd b\u1ecb lo\u1ea1i ngay. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc r\u1ed9ng bi\u1ebft nhi\u1ec1u, khi l\u00e0m v\u0103n ph\u1ea3i e d\u00e8, tu\u00e2n theo quy t\u1eafc, khi\u1ebfn \u00fd t\u1ee9 hay \u0111\u1eb9p b\u1ecb k\u00ecm h\u00e3m, kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t huy. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 b\u00e0i ph\u00fa &#8216;T\u00ednh t\u1eadp t\u01b0\u01a1ng c\u1eadn vi\u1ec5n&#8217; c\u1ee7a B\u1ea1ch C\u01b0 D\u1ecb v\u00e0 b\u00e0i ph\u00fa &#8216;Ph\u00f3ng tu\u1ea7n t\u01b0\u1ee3ng&#8217; c\u1ee7a \u0110\u1ed9c C\u00f4 Th\u1ee5, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i thi t\u1ea1i L\u1ec5 b\u1ed9 th\u1eddi \u0111\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>Ngo\u00e0i vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i ng\u1eabu ch\u1ec9n chu, c\u00f2n c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u00e1ng tr\u00e2n tr\u1ecdng. N\u00ean cho ph\u00e9p b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc th\u1ec3 th\u01a1 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ec3 th\u00ed sinh tho\u1ea3i m\u00e1i ph\u00e1t huy t\u00e0i n\u0103ng. Nh\u1eefng th\u00ed sinh th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh thu\u1eadt, mu\u1ed1n thi \u0111\u1ed1i s\u00e1ch, th\u00ec thi m\u01b0\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi, y\u00eau c\u1ea7u hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ea1t, \u0111\u00fang n\u0103m c\u00e2u l\u00e0 tr\u00fang c\u00e1ch. Khoa Tam s\u1eed ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a l\u1ecbch s\u1eed, v\u0103n l\u00fd kh\u1ea3 quan. Khoa Minh ph\u00e1p thi x\u1eed \u00e1n, gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i danh Gi\u00e1p \u1ea4t, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi lu\u1eadt l\u1ec7, hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a ph\u00e1p lu\u1eadt, v\u0103n l\u00fd xu\u1ea5t s\u1eafc, th\u00ec x\u1ebfp lo\u1ea1i \u01b0u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t trong m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u c\u1ee7a Tr\u1ecdng Y\u00eam, \u0111i\u1ec1u th\u1ee9 ba l\u00e0 tinh tuy\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i qua khoa c\u1eed, \u0111\u00e3 n\u00f3i s\u01a1 qua v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o th\u00e1ng ch\u00edn n\u0103m th\u1ee9 ba.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, Tri\u1ec7u phong Tri\u1ec7u B\u1ea3o Trung, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m Phi\u00ean quan Di\u00ean Ch\u00e2u, ch\u1ee9c H\u1eefu Ban \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c, l\u00e0m H\u1eefu Th\u1ecb c\u1ea5m. B\u1ea3o Trung, t\u00ean c\u0169 l\u00e0 M\u00e3 S\u01a1n, \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean m\u1edbi. Khi B\u00e0ng T\u1ecbch \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u, giao cho \u00f4ng ph\u00f2ng th\u1ee7 Thanh Gi\u1ea3n Xuy\u00ean, d\u00f9ng b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m Phi\u00ean Tr\u00f3c Sinh, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1ea1i huy\u1ec7n Tuy \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c.<\/p>\n<p>Khi \u0111\u00f3, v\u00e0i tr\u0103m k\u1ef5 binh gi\u1eb7c T\u00e2y sang c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 bi\u00ean gi\u1edbi, B\u1ea3o Trung d\u1eabn qu\u00e2n ch\u1ed1ng tr\u1ea3, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u th\u1ee7 c\u1ea5p, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u kh\u00ed gi\u1edbi, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i phong m\u1eb9 \u00f4ng l\u00e0 L\u00fd th\u1ecb l\u00e0m Ph\u00fac X\u01b0\u01a1ng huy\u1ec7n Th\u00e1i qu\u00e2n, v\u00ec B\u00e0ng T\u1ecbch n\u00f3i b\u00e0 L\u00fd th\u1ecb r\u1ea5t hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o ngh\u0129a. <em>(Vi\u1ec7c phong cho L\u00fd th\u1ecb l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y Canh Th\u00ecn th\u00e1ng b\u1ea3y, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/em><\/p>\n<p>[17] Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu ch\u1ec9: Nh\u1eefng vi\u00ean l\u1ea1i \u1edf Khai Phong ph\u1ee7 nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9, d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t x\u1eed khoan h\u1ed3ng, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, Vua \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c xu\u1ea5t ra 13 tr\u1ee5c ng\u1ef1 th\u01b0, g\u1ed3m 35 \u0111i\u1ec1u: 1. Tu\u00e2n theo l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, 2. K\u1ebf th\u1eeba s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf, 3. T\u1ed5 t\u00f4ng gian nan, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ec3 m\u1ea5t, 4. Ch\u00e2n T\u00f4ng y\u00eau d\u00e2n, l\u00f2ng hi\u1ebfu c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, 5. Gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn ngh\u0129a, 6. Kh\u00f4ng d\u00f9ng m\u01b0u m\u1eb9o gian tr\u00e1, 7. Ham h\u1ecdc r\u1ed9ng, 8. Tinh th\u00f4ng l\u1ee5c ngh\u1ec7, 9. C\u1ea9n tr\u1ecdng l\u1eddi n\u00f3i, 10. K\u00ednh tr\u1ecdng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0, 11. Ti\u1ebfn t\u0129nh l\u00f9i<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u0129nh ti\u1ebfn l\u00f9i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u00ednh ch\u00ednh.\" id=\"return-footnote-415-11\" href=\"#footnote-415-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, 12. C\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi trung ch\u00ednh, 13. S\u1ee3 \u0111\u1ecba v\u1ecb qu\u00e1 cao, 14. B\u1ea3o v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng t\u00e0i, 15. Tr\u1ecdng s\u00e1ch Nho, 16. B\u00e0n v\u1ec1 Ph\u1eadt v\u00e0 L\u00e3o, 17. Coi tr\u1ecdng b\u1ec1 t\u00f4i hi\u1ec1n, 18. M\u1edf r\u1ed9ng tai m\u1eaft, 19. C\u00f4ng lao kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 d\u1ea5u v\u1ebft, 20. C\u1ea9n th\u1eadn vui gi\u1eadn, 21. Hi\u1ec3u r\u00f5 s\u1ef1 kh\u00e9o l\u00e9o xu n\u1ecbnh, 22. Ph\u00e2n bi\u1ec7t \u00fd ri\u00eang, 23. Theo \u00fd d\u00e2n, 24. C\u1ea3nh gi\u00e1c s\u1ef1 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, 25. Th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t binh l\u00ednh ph\u01a1i n\u1eafng, 26. Th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m d\u00e2n c\u00f4 qu\u1ea3, 27. T\u00ecm ki\u1ebfm b\u1ec1 t\u00f4i t\u1eeb n\u01a1i h\u00e8n m\u1ecdn, 28. B\u00e0n k\u1ebf ho\u1ea1ch xa, 29. Ph\u00e2n bi\u1ec7t b\u00e8 ph\u00e1i, 30. B\u00e0i tr\u1eeb n\u1ecbnh th\u1ea7n, 31. Xem x\u00e9t l\u00f2ng trung nh\u1ecf, 32. Gi\u00e1m s\u00e1t s\u1ef1 a dua, 33. T\u1ef1 tr\u00e1ch v\u00ec d\u00e2n, 34. Hy sinh th\u00e2n m\u00ecnh \u0111\u1ec3 an \u1ee7i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, 35. M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7u, l\u1ed7i nh\u1ecf kh\u00f4ng b\u1ecf.<\/p>\n<p>Vua b\u1ea3o \u0110inh \u0110\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c quan r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm l\u00fac r\u1ea3nh xem s\u00e1ch, ch\u1ecdn nh\u1eefng l\u1eddi t\u00e2u v\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p c\u1ee7a c\u00e1c khanh c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, vi\u1ebft ra \u0111\u1ec3 ban cho c\u00e1c khanh.&#8221;<\/i> \u0110inh \u0110\u1ed9 c\u00f9ng T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c, V\u01b0\u01a1ng Chu \u0111\u1ec1u l\u1ea1y t\u1ea1, xin ch\u00fa th\u00edch \u00fd ngh\u0129a, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri D\u0129nh Ch\u00e2u, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Li\u1ec5u Th\u1ef1c l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tri Ho\u00e0ng Ch\u00e2u, v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e2n t\u1eb7c Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[20] Ghi ch\u00e9p h\u1eadu du\u1ec7 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee5 Qu\u00e1ch T\u1eed Nghi \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng l\u00e0 Qu\u00e1ch Nguy\u00ean Hanh l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o \u1edf V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Th\u00e1i t\u1eed Trung do\u00e3n, Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng Th\u1ea1ch Gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n ki\u00eam Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 H\u00e0n K\u1ef3 xin tri\u1ec7u th\u1eed, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng ti\u1ec1n \u0111\u1ee7 500 quan m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i v\u1ec1 c\u1ea5p b\u1eadc, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00fd do \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u xin x\u00e9t x\u1eed.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, mi\u1ec5n thu\u1ebf d\u1ecbch m\u1ed9t n\u0103m cho d\u00e2n ch\u00fang \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u Ho\u00e0nh, \u0110\u1ea1o v\u00e0 gi\u00e1m Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng b\u1ecb gi\u1eb7c Man c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e2n th\u1ed5 binh v\u00e0o n\u00fai b\u1eaft gi\u1eb7c Man. <em>(S\u00e1ch \u300aL\u01b0\u1ee1ng tri\u1ec1u s\u1eed &#8211; Ch\u01b0 Man truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: L\u00fac \u0111\u00f3, gi\u1eb7c Man \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u \u0111\u1ec1u gi\u1ebft h\u1ea1i, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u1ed1t ph\u00e1, c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t t\u00e0i s\u1ea3n, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u1ea1i v\u00e0 qu\u00e2n th\u1ed5 binh v\u00e0o n\u00fai b\u1eaft gi\u1eb7c Man \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf d\u1ecbch kh\u00e1c nhau. L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a D\u01b0 T\u0129nh v\u00e0 c\u00e1c quan c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/em><\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua h\u1ecfi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a kh\u00e1c nhau gi\u1eefa ba b\u1ed9 truy\u1ec7n trong \u300aXu\u00e2n Thu\u300b, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u300aT\u1ea3 truy\u1ec7n\u300b ch\u1ee7 y\u1ebfu ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c, c\u00f2n \u300aC\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng truy\u1ec7n\u300b v\u00e0 \u300aC\u1ed1c L\u01b0\u1ee3ng truy\u1ec7n\u300b chuy\u00ean gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a kinh<a class=\"footnote\" title=\"'Chuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'truy\u1ec1n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-415-12\" href=\"#footnote-415-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y vi\u1ec7c t\u00f4n v\u01b0\u01a1ng th\u1ea5t, ch\u00ednh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t l\u00e0m m\u1ee5c \u0111\u00edch. Tuy nhi\u00ean, ba b\u1ed9 truy\u1ec7n c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau, x\u00e9t k\u1ef9 th\u00ec m\u1ed7i b\u1ed9 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 m\u1ea5t.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, \u0110inh \u0110\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi th\u00e1nh \u00fd \u1edf Nh\u0129 Anh. Vua xem h\u1ebft s\u00e1ch, ch\u1ec9 ra s\u00e1u vi\u1ec7c l\u1edbn trong \u0111\u00f3, giao cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n l\u1ec7nh ph\u1ee5ng h\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"'L\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Kim', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 30, ph\u1ea7n Th\u00e1nh \u0111\u1ee9c s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-415-13\" href=\"#footnote-415-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>. S\u00e1ch tr\u1ea3 l\u1eddi th\u00e1nh v\u1ea5n ch\u00ednh l\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch 35 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>L\u1eddi t\u1ef1a vi\u1ebft: <i>&#8220;K\u00ednh v\u00e2ng l\u1ec7nh tuy\u00ean th\u1ecb 13 tr\u1ee5c ng\u1ef1 th\u01b0. K\u00ednh xem th\u00e1nh ch\u1ec9, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ec7 h\u1ea1 tr\u00ean ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u1ed5 t\u00f4ng, d\u01b0\u1edbi lo vi\u1ec7c ch\u00ednh tr\u1ecb, k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng vi\u1ec7c an nguy th\u00e0nh b\u1ea1i, trung t\u00e0 thi\u1ec7n \u00e1c, h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung, d\u00e1m \u0111\u00e2u kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng? Tr\u1ed9m ngh\u0129 t\u1eeb x\u01b0a c\u00e1c b\u1eadc Vua c\u1ea7u tr\u1ecb, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng mu\u1ed1n h\u01b0ng th\u1ecbnh \u0111\u1ea1o l\u00fd, y\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, thu n\u1ea1p ng\u01b0\u1eddi trung ch\u00ednh, lo\u1ea1i b\u1ecf k\u1ebb gian t\u00e0, m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ef1 th\u00f4ng minh, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nghi\u1ec7p. Nh\u01b0ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n ph\u1ea3i s\u00e1ng su\u1ed1t v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. S\u00e1ng su\u1ed1t th\u00ec kh\u00f4ng m\u00ea mu\u1ed9i, uy nghi\u00eam th\u00ec n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n h\u00e0nh, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. T\u1ed5ng h\u1ee3p ba \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, gi\u1eef v\u1eefng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ea5t, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eadc th\u00e1nh nh\u00e2n th\u00ec ai l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u1ecdc s\u00e1ch \u0110\u01b0\u1eddng, th\u1ea5y Hi\u1ebfn T\u00f4ng th\u00f4ng minh, ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, t\u1ec3 th\u1ea7n tr\u00ecnh b\u00e0y y\u1ebfu l\u0129nh ch\u00ednh tr\u1ecb<a class=\"footnote\" title=\"'Tr\u00ecnh b\u00e0y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Can gi\u00e1n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 12 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-415-14\" href=\"#footnote-415-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, Vua nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh h\u1ecfi \u0111i h\u1ecfi l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi \u0111\u00e3 hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea1o l\u00fd, Vua n\u00f3i: &#8216;Ph\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ed1t, n\u00f3i th\u00ec d\u1ec5, l\u00e0m th\u00ec kh\u00f3; c\u00e1c khanh \u0111\u00e3 n\u00f3i cho Tr\u1eabm nghe, th\u00ec ph\u1ea3i th\u1ef1c hi\u1ec7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 n\u00f3i su\u00f4ng.&#8217; L\u00fd Gi\u00e1ng \u0111\u00e1p: &#8216;Kh\u00f4ng ph\u1ea3i bi\u1ebft kh\u00f3, m\u00e0 l\u00e0m m\u1edbi kh\u00f3, b\u1ec7 h\u1ea1 h\u00f4m nay x\u1eed l\u00fd, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 l\u1eddi hay. Nh\u01b0ng th\u1ea7n c\u0169ng cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 theo vi\u1ec7c b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0m, kh\u00f4ng theo l\u1eddi b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i, ch\u1ec9 mong m\u1ed7i l\u1ea7n n\u00f3i th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh l\u00e0m.&#8217; Hi\u1ebfn T\u00f4ng r\u1ea5t khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn. Nay th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nghe th\u00e1nh d\u1ee5, tr\u00ecnh b\u00e0y y\u1ebfu l\u0129nh tr\u1ecb qu\u1ed1c, c\u0169ng mong b\u1ec7 h\u1ea1 ng\u00e0y ng\u00e0y c\u00f9ng c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n n\u00eau l\u00ean nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y, suy x\u00e9t v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 Vua t\u00f4i nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng chuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng t\u1ed1t \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc.'&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[26] C\u00f9ng ng\u00e0y, ch\u00f9a Ng\u0169 \u0110\u00e0i S\u01a1n b\u1ecb ch\u00e1y.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng sai c\u00e1c quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc gi\u1ea3ng gi\u1ea3i ngh\u0129a kinh \u0111i\u1ec3n tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t, ch\u01b0a t\u1eebng b\u1ea3o h\u1ecd ph\u1ea3i ki\u00eang k\u1ef5 \u0111i\u1ec1u g\u00ec. G\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u1ea3ng v\u1ec1 ph\u1ea7n Qu\u1ed1c phong trong Kinh Thi, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 ch\u00ea tr\u00e1ch nh\u1eefng vi\u1ec7c lo\u1ea1n l\u1ea1c th\u1eddi x\u01b0a, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng r\u0103n d\u1ea1y.&#8221;<\/i> Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u00fa t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u L\u1ee5c Kinh, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc h\u01b0ng vong c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00f3 th\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu \u0111\u1ec3 tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[28] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Giang T\u00e2y ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u thu\u1ed9c quy\u1ec1n, ph\u00e0m mua mu\u1ed1i m\u1ea1t ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam m\u1ed9t ph\u1ea7n ba s\u1ed1 ti\u1ec1n. Th\u00f4ng ph\u00e1n C\u00e1t Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Ngu Khanh nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 \u0111\u1ec3 mi\u1ec5n ph\u1ea7n n\u1ed9p th\u00eam, vi\u1ec7c b\u1ecb ph\u00e1t gi\u00e1c, \u0110\u1ea1i L\u00fd \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i theo lu\u1eadt u\u1ed5ng ph\u00e1p. Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n \u0110inh \u0110\u1ed9 n\u00f3i: <i>&#8220;U\u1ed5ng ph\u00e1p l\u00e0 ch\u1ec9 vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e9p t\u1eafc. Ngu Khanh ch\u1ec9 vi ph\u1ea1m v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> Nh\u1edd v\u1eady Ngu Khanh \u0111\u01b0\u1ee3c tha t\u1ed9i ch\u1ebft.<\/p>\n<p>\u0110inh \u0110\u1ed9 th\u00edch b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 c\u00e1c quan tr\u1ea5n th\u1ee7 khi t\u1eeb bi\u1ec7t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c Vua ti\u1ebfp ki\u1ebfn. Khi Vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n ph\u1ee5 t\u1ea5u vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110inh \u0110\u1ed9 t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i ra ngo\u00e0i, \u1eaft c\u00f3 \u0111i\u1ec1u mu\u1ed1n t\u00e2u b\u00e0y. Nay nh\u1ea5t lo\u1ea1t b\u1ea3o ph\u1ee5 t\u1ea5u, nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch ng\u0103n ng\u1eeba b\u1ecbt k\u00edn l\u1eddi n\u00f3i.&#8221;<\/i> L\u1ea1i cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 n\u1ed9i th\u1ea7n x\u1eed \u00e1n chi\u1ebfu ch\u1ec9 l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, b\u00e8n d\u1eabn ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng v\u1ec1 vi\u1ec7c Tam ty tham \u00e1n, xin giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed, b\u00e3i b\u1ecf n\u1ed9i th\u1ea7n.<\/p>\n<p><i>(\u0110inh \u0110\u1ed9 nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng n\u00e0y ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng n\u00e0y. Vi\u1ec7c ti\u1ebfp ki\u1ebfn v\u00e0 x\u1eed \u00e1n c\u0169ng ph\u1ee5 ch\u00e9p. Vi\u1ec7c thi h\u00e0nh hay kh\u00f4ng, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i. L\u00fd Ngu Khanh, trong \u300aTh\u1ea7n l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 114 c\u00f3 truy\u1ec7n, c\u0169ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u1ed9p th\u00eam, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n C\u00e1t Ch\u00e2u, ch\u1eafc l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Gi\u00e1n quan D\u01b0 T\u0129nh d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y B\u1ec7 h\u1ea1 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ban chi\u1ebfu th\u01b0, l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n hai ph\u1ee7 tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh hi\u1ec7n nay. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 l\u00e2u ng\u00e0y ch\u00e1n ng\u00e1n nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i c\u0169 k\u1ef9, mong mu\u1ed1n kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng n\u1ec1n tr\u1ecb v\u00ec m\u1edbi, n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean h\u1ecfi han \u0111\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i nh\u1eefng k\u1ebf s\u00e1ch hay, quy\u1ebft t\u00e2m thay \u0111\u1ed5i m\u1ea1nh m\u1ebd, lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n suy \u0111\u1ed3i. Tuy c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n th\u1ec9nh tho\u1ea3ng d\u00e2ng k\u1ebf ho\u1ea1ch, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng mong m\u1ecfi c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, ho\u1eb7c ch\u1ec9 tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1ee5c r\u01b0\u1eddm r\u00e0, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang th\u00eam ph\u1eabn n\u1ed9, n\u00ean h\u1ecd e d\u00e8 kh\u00f4ng d\u00e1m h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 g\u00ec?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi nh\u1eefng tai bi\u1ebfn l\u1edbn, ho\u1ea1n n\u1ea1n l\u1edbn, r\u1ed3i minh qu\u00e2n m\u1edbi t\u1ef1 s\u1eeda m\u00ecnh, hi\u1ec1n th\u1ea7n m\u1edbi chung s\u1ee9c, c\u00f9ng nhau tu s\u1eeda \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 c\u1ee9u nguy th\u1eddi th\u1ebf. D\u00f9 c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng phi th\u01b0\u1eddng, c\u0169ng ph\u1ea3i nh\u1edd th\u1eddi th\u1ebf thu\u1eadn l\u1ee3i, \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u1edfi \u0111\u1ea7u r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n. V\u1edbi t\u00ecnh h\u00ecnh thi\u00ean h\u1ea1 hi\u1ec7n nay, v\u1edbi t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n hi\u1ec7n t\u1ea1i, v\u1edbi nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n t\u00e0i, th\u1ea7n e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef3 v\u1ecdng c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1. T\u1ea1i sao?<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, Nguy\u00ean H\u1ea1o x\u01b0ng \u0111\u1ebf, Khi\u1ebft \u0110an ki\u00eau ng\u1ea1o, l\u00fac \u0111\u00f3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 lo s\u1ee3 suy vong, m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n t\u00e0i xu\u1ea5t ch\u00fang, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi th\u1ebf thu\u1eadn l\u1ee3i \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda qu\u1ed1c gia, kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5 l\u1ed7i cho Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, L\u1eef Di Gi\u1ea3n, tr\u00e1ch h\u1ecd ch\u1ec9 bi\u1ebft vun v\u00e9n c\u00e1 nh\u00e2n, kh\u00f4ng bi\u1ebft linh ho\u1ea1t. T\u1eeb khi L\u1eef Di Gi\u1ea3n b\u1ec7nh m\u1ea5t, B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, Y\u1ebfn Th\u00f9, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y tu s\u1eeda ph\u00e1p \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng l\u00f2ng mong \u0111\u1ee3i c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1. Nay \u0111\u00e3 qua m\u1ed9t n\u0103m, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng g\u00ec n\u1eefa.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu sau khi Nguy\u00ean H\u1ea1o \u0111\u00e3 h\u00f2a ho\u00e3n, v\u1eabn c\u00f2n th\u1eddi th\u1ebf thu\u1eadn l\u1ee3i, th\u00ec vi\u1ec7c gi\u1ea3m nh\u1eb9 g\u00e1nh n\u1eb7ng cho d\u00e2n, ho\u00e0n thi\u1ec7n qu\u1ed1c d\u1ee5ng l\u00e0 \u01b0u ti\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u1ed1c gia, \u1edf kinh th\u00e0nh n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c c\u01a1 quan, \u1edf bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng n\u00ean ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng t\u00e0i, cai tr\u1ecb d\u00e2n n\u00ean ch\u1ecdn quan l\u1ea1i hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i ch\u00ednh n\u00ean giao cho quan l\u1ea1i s\u00e1ng su\u1ed1t, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec binh n\u00f4ng, h\u00ecnh ch\u00ednh, c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda. B\u1ecf b\u1edbt binh l\u00ednh th\u1eeba, ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, th\u1eadn tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c c\u1ea5m bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, th\u00ec qu\u1ed1c d\u1ee5ng s\u1ebd \u0111\u1ee7. Gi\u1ea3m b\u1edbt thu\u1ebf m\u00e1, quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o, lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng, th\u00ec s\u1ee9c d\u00e2n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c h\u1ed3i. Th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ch\u00fa \u00fd nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y, d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ti\u1ec3u khang, \u0111\u1ec1u n\u00ean t\u00f9y th\u1eddi m\u00e0 l\u00e0m, kh\u00f4ng c\u1ea7n ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng vi\u1ec7c v\u1ee5n v\u1eb7t \u0111\u1ec3 b\u1ecb ch\u00ea c\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>Vua ch\u00faa d\u00f9ng \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 ph\u1ee5c t\u00f9ng, ch\u00ednh l\u00e0 uy l\u1ec7nh. Uy l\u1ef1c kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng khu\u1ea5t ph\u1ee5c, m\u1ec7nh l\u1ec7nh kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, nh\u01b0 tay ch\u1ec9 huy c\u00e1nh tay, kh\u00f4ng ai d\u00e1m tr\u00e1i l\u1ec7nh. Nay c\u00e1c s\u0129 nh\u00e2n, tranh gi\u00e0nh danh l\u1ee3i, kh\u00f4ng coi tr\u1ecdng ph\u00e1p lu\u1eadt, ai c\u0169ng \u00f4m l\u00f2ng ngang ng\u1ea1nh, phong t\u1ee5c h\u1ee7 b\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf, kh\u00f4ng n\u00ean dung t\u00fang. X\u01b0a kia, b\u1eadc hi\u1ec1n t\u00e0i l\u00e0 c\u00e1nh chim c\u1ee7a Vua ch\u00faa; b\u1eadc v\u00f5 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 nanh vu\u1ed1t c\u1ee7a Vua ch\u00faa.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u1eedu khanh \u0111\u1eddi H\u00e1n, l\u00ean l\u00e0m Tam c\u00f4ng; m\u01b0\u1eddi s\u00e1u v\u1ec7 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, ra n\u1eafm quy\u1ec1n ti\u1ebft, \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u1ec3 s\u1eb5n s\u00e0ng s\u1eed d\u1ee5ng. Nay g\u1eb7p vi\u1ec7c l\u1edbn th\u00ec kh\u00f4ng nghe th\u1ea5y ai<a class=\"footnote\" title=\"'Nghe' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gian', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-415-15\" href=\"#footnote-415-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u d\u1ef1 tr\u1eef nh\u00e2n t\u00e0i \u0111\u1ec3 gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf kinh th\u00e0nh, khi c\u1ea5p b\u00e1ch c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn b\u00e0n b\u1ea1c, c\u1eed \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, th\u00ec mu\u1ed1n sai ai \u0111i? Th\u1ea7n ngu mu\u1ed9i cho r\u1eb1ng, hi\u1ec7n nay k\u1ebf s\u00e1ch cho b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1ef1 n\u1eafm l\u1ea5y uy quy\u1ec1n, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n c\u00f4ng khai th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, trong th\u00ec ch\u1ecdn b\u00e1 quan, ngo\u00e0i th\u00ec ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, ng\u0103n ch\u1eb7n kh\u00ed th\u1ebf man di, b\u1ecbt ngu\u1ed3n g\u1ed1c gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, n\u1edbi s\u1ee9c d\u00e2n, \u0111\u1ee7 d\u00f9ng n\u01b0\u1edbc, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n l\u00e2u d\u00e0i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(D\u01b0 T\u0129nh trong s\u1edb t\u00e2u n\u00f3i L\u1eef Di Gi\u1ea3n b\u1ec7nh t\u1eeb ch\u1ee9c nay \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m. X\u00e9t Di Gi\u1ea3n b\u00e3i ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbng n\u0103m th\u1ee9 ba, n\u00ean ph\u1ee5 s\u1edb n\u00e0y v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 t\u01b0. B\u1ea3n th\u1ea3o can gi\u00e1n c\u1ee7a T\u0129nh n\u00f3i ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 uy t\u00edn \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f2n \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Anh th\u00ec n\u00f3i &#8220;Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, Y\u1ebfn Th\u00f9&#8221;, nay theo \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[31] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam t\u00e2u: <i>&#8220;Xin ch\u1ecdn t\u1eeb ba \u0111\u1ebfn n\u0103m th\u1ea7y thu\u1ed1c \u1edf Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m, tri\u1ec7u t\u1eadp nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc ngh\u1ec1 y \u1edf kinh th\u00e0nh \u0111\u1ebfn V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng mi\u1ebfu, d\u1ea1y h\u1ecd c\u00e1ch b\u1eaft m\u1ea1ch v\u00e0 ph\u1ed1i h\u1ee3p thu\u1ed1c men. \u0110\u1ed1i v\u1edbi ch\u00e2m c\u1ee9u, c\u0169ng l\u1eadp ri\u00eang m\u1ed9t khoa, \u0111\u1ee3i sau ba n\u0103m th\u00ec t\u1ed5 ch\u1ee9c thi tuy\u1ec3n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1t lo\u1ea1i cao s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o vi\u1ec7n l\u00e0m h\u1ecdc sinh.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng theo h\u1ecdc th\u1ea7y th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o vi\u1ec7n. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ec1 y, ph\u1ea3i c\u00f3 ba v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi n\u00e0y, l\u1ea1i giao cho Tuy\u00ean Huy vi\u1ec7n ph\u00fac kh\u1ea3o, ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t s\u1eafc m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o vi\u1ec7n. N\u1ebfu l\u00e0 th\u1ea7y thu\u1ed1c trong cung v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7n, kh\u00f4ng qua h\u1ecdc \u1edf quan h\u1ecdc, d\u00f9 c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, ph\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi n\u0103m tr\u1edf l\u00ean, nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o, ho\u1eb7c s\u1eafp x\u1ebfp l\u00e0m \u0110i\u1ec7n th\u1ecb, t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tam ty, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o vi\u1ec7n.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7 \u0111\u00e3 c\u00f3 Y h\u1ecdc b\u00e1c s\u0129, c\u0169ng cho d\u1ea1y h\u1ecdc t\u1ea1i ch\u1ed7, ch\u1ecdn quan chuy\u00ean qu\u1ea3n, giao cho Gi\u00e1m ty \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m. H\u1ecdc sinh n\u00e0o tinh th\u00f4ng hai b\u1ed9 s\u00e1ch y, \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n c\u00e1c lo\u1ea1i sai d\u1ecbch trong h\u1ed9; nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tr\u1ee3 gi\u00e1o. Mong r\u1eb1ng ngh\u1ec1 y trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c r\u00f5 r\u00e0ng.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu cho Tuy\u00ean Huy vi\u1ec7n y theo l\u1eddi t\u00e2u thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang, nay ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng ba.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m t\u00e2u: <i>&#8220;N\u01a1i Nho gi\u1ea3 gi\u1ea3ng h\u1ecdc, kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan y \u0111\u1ed1i di\u1ec7n. Th\u1ea7n th\u1ea5y ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng T\u1ef1 c\u00f3 t\u00e1m c\u1ee5c, Th\u00e1i Y thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u00f3, c\u00f3 b\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ec3 d\u1ea1y, vi\u1ec7c thi c\u1eed tuy\u1ec3n d\u1ee5ng c\u0169ng nh\u01b0 ph\u00e9p c\u1ee7a Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m. Xin cho Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng T\u1ef1 qu\u1ea3n l\u00fd thi h\u00e0nh. Nh\u1eefng kinh s\u00e1ch c\u1ea7n m\u01b0\u1ee3n, xin cho b\u1ea3n t\u1ef1 l\u00e0m v\u0103n th\u01b0 \u0111\u1ebfn Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m \u0111\u1ec3 l\u1ea5y \u1ee9ng ph\u00f3.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu giao cho Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng T\u1ef1.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng T\u1ef1 t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1eb7t Th\u00e1i Y C\u1ee5c, l\u1ec7nh thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u1ea3n t\u1ef1, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ea1m cho gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1ea1i C\u1ed5 X\u00fay C\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ea1m cho gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1ea1i C\u1ed5 X\u00fay C\u1ee5c 'Tr\u01b0\u1edbc' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e1c', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-415-16\" href=\"#footnote-415-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>. Nay \u0111\u00e3 chi\u00eau m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n t\u00e1m m\u01b0\u01a1i h\u1ecdc sinh c\u00e1c khoa, nh\u01b0ng C\u1ed5 X\u00fay C\u1ee5c ch\u1ec9 c\u00f3 ba gian ch\u1eadt h\u1eb9p, l\u1ea1i ph\u1ea3i ph\u1ee5 tr\u00e1ch d\u1ea1y nh\u1ea1c m\u1ed7i ng\u00e0y cho Nam Giao, vi\u1ec7c gi\u1ea3ng d\u1ea1y kh\u00f4ng ti\u1ec7n, xin d\u1eddi \u0111\u1ebfn V\u0169 Th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng Mi\u1ebfu.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b l\u00e0 ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 3 v\u00e0 ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 8<a class=\"footnote\" title=\"V\u00e0 ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 8 'ng\u00e0y' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-415-17\" href=\"#footnote-415-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, nay g\u1ed9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 3, c\u1ea7n x\u00f3a b\u1ecf ri\u00eang.)<\/i><\/p>\n<p>[33] Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y Do\u00e3n Chu t\u00e0i n\u0103ng, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khen ng\u1ee3i. N\u1ebfu t\u1eeb \u0111\u00e0i c\u00e1c ti\u1ebfn d\u1ee5ng, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0o hai ch\u1ebf, nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t th\u0103ng ch\u1ee9c \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh th\u00ec kh\u00f4ng ti\u1ec7n. V\u00ec m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m ngo\u00e1i, \u00f4ng \u1ea5y c\u00f2n l\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n L\u1ed9 ph\u00e2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m H\u1ee9a Thi\u00ean, Tr\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec7u; m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i, chuy\u1ec3n l\u00e0m T\u01b0 gi\u00e1n, qu\u1ea3n c\u00e2u Kinh l\u01b0\u1ee3c ty c\u00f4ng s\u1ef1, tr\u00ean quy\u1ec1n Ki\u1ec1m h\u1ea1t An Tu\u1ea5n; m\u1edbi n\u1eeda n\u0103m, n\u1ebfu th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf, l\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t tr\u00ean B\u1ed9 th\u1ef1 \u0110\u1ecbch Thanh. Kh\u00f4ng nh\u1edd c\u00f4ng lao, kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i l\u1ed9 ph\u00e2n, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n s\u1ee7ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ee5' nguy\u00ean l\u00e0 '\u00c1i', 'Tr\u1ea1c' nguy\u00ean l\u00e0 'Quy\u1ec1n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-415-18\" href=\"#footnote-415-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng thu\u1eadn, th\u1ec3 ch\u1ebf kh\u00f4ng \u1ed5n. N\u1ebfu c\u1ea7n th\u0103ng ch\u1ee9c, nay s\u1eafp v\u00e0o h\u1ea1, bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec, xin tri\u1ec7u Do\u00e3n Chu v\u1ec1 kinh, cho \u00f4ng \u1ea5y t\u00e2u vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu l\u1eddi t\u00e2u c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb, th\u00ec th\u0103ng ch\u1ee9c, r\u1ed3i sai tr\u1edf l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169ng ch\u01b0a mu\u1ed9n. Nh\u01b0 v\u1eady, nh\u1edd l\u1eddi t\u00e2u m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n s\u1ee7ng, quan bi\u00ean gi\u1edbi nghe c\u0169ng kh\u00f4ng cho l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p.&#8221;<\/i> Do\u00e3n Chu cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng.<\/p>\n<p>[34] Chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-415-1\"> 'Vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng tin' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u00e2n t\u00edn', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 48 'Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Man Dao chi b\u1ea1n', \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 105 'T\u00e1i lu\u1eadn H\u1ed3 Nam man t\u1eb7c nghi t\u1ea3o chi\u00eau gi\u00e1ng tr\u00e1t t\u1eed <a href=\"#return-footnote-415-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-2\"> 'N\u00f3ng \u1ea9m' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'ch\u01b0\u1edbng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b <a href=\"#return-footnote-415-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-3\"> Ngo\u00e0i \u0110\u1eb7ng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng, L\u00fd Hoa C\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00ean c\u1ea7m \u0111\u1ea7u l\u1edbn ra, ch\u1eef 'h\u1ea1ng' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u0129nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 105 \u300aLu\u1eadn H\u1ed3 Nam Man T\u1eb7c Kh\u1ea3 Chi\u00eau B\u1ea5t Kh\u1ea3 S\u00e1t Tr\u00e1t T\u1eed\u300b s\u1eeda, d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eeda theo. <a href=\"#return-footnote-415-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-4\"> sau \u0111\u00f3 m\u1edbi chi ti\u1ec1n th\u01b0\u1edfng gi\u1ebft gi\u1eb7c 'm\u1edbi' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ea1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-415-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-5\"> T\u00e1m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, nh\u01b0ng theo v\u0103n b\u1ea3n th\u00ec l\u00e0 ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi g\u1ed3m T\u1ed1ng K\u1ef3, V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n, v.v., nghi ng\u1edd ch\u1eef 't\u00e1m' l\u00e0 sai so v\u1edbi ch\u1eef 'ch\u00edn'. <a href=\"#return-footnote-415-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-6\"> C\u00e2u n\u00e0y trong b\u1ea3n T\u1ed1ng ghi l\u00e0 'thi\u1ebft l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc b\u1ea3o ti\u1ebfn t\u1ed1ng', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3, ph\u1ea7n 23 ghi l\u00e0 'l\u1eadp h\u1ecdc h\u1ee3p b\u1ea3o ti\u1ebfn t\u1ed1ng'. <a href=\"#return-footnote-415-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-7\"> C\u00e2u n\u00e0y nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u1eb7t s\u00e1ch lu\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ea7u, th\u1ee9 \u0111\u1ebfn gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c thi ph\u00fa', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 3, ph\u1ea7n 23, \u300aTh\u00e1i b\u00ecnh tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28, ph\u1ea7n v\u1ec1 khoa c\u1eed th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng, s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-415-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-8\"> 'Ch\u1ebf' nguy\u00ean l\u00e0 'Ch\u1ebf', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 157, chi\u1ebfu l\u1ec7nh x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-415-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-9\">'Ph\u00fa' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u00ed', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 108 \u300aTuy\u1ec3n c\u1eed ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 8 h\u1ea1, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 12 s\u1eeda, c\u00e1c ch\u1ed7 sau c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. <a href=\"#return-footnote-415-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-10\">'Ph\u1ea1t' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0110\u1ed3ng', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u300aTuy\u1ec3n c\u1eed\u300b 3-25, \u300aTh\u00e1i b\u00ecnh tr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 28 \u300aT\u1ed5 t\u00f4ng khoa c\u1eed th\u1ee7 nh\u00e2n\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-415-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-11\">Nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 't\u0129nh ti\u1ebfn l\u00f9i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c \u0111\u00ednh ch\u00ednh. <a href=\"#return-footnote-415-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-12\"> 'Chuy\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'truy\u1ec1n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-415-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-13\">'L\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Kim', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 30, ph\u1ea7n Th\u00e1nh \u0111\u1ee9c s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-415-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-14\">'Tr\u00ecnh b\u00e0y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Can gi\u00e1n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft c\u1ee7a T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 12 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-415-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-15\"> 'Nghe' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'gian', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-415-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-16\"> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1ea1m cho gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1ea1i C\u1ed5 X\u00fay C\u1ee5c 'Tr\u01b0\u1edbc' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e1c', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-415-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-17\"> V\u00e0 ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 8 'ng\u00e0y' ch\u1eef nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-415-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-415-18\"> 'Th\u1ee5' nguy\u00ean l\u00e0 '\u00c1i', 'Tr\u1ea1c' nguy\u00ean l\u00e0 'Quy\u1ec1n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-415-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":48,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-415","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/415","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/415\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1542,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/415\/revisions\/1542"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/415\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=415"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=415"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}