{"id":431,"date":"2025-07-04T03:05:39","date_gmt":"2025-07-04T03:05:39","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=431"},"modified":"2026-01-02T10:04:40","modified_gmt":"2026-01-02T03:04:40","slug":"beta-quyen-155-nam-khanh-lich-thu-5-at-dau-1045","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-155-nam-khanh-lich-thu-5-at-dau-1045\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 155: N\u0102M KH\u00c1NH L\u1ecaCH TH\u1ee8 5 (\u1ea4T D\u1eacU, 1045)","rendered":"QUY\u1ec2N 155: N\u0102M KH\u00c1NH L\u1ecaCH TH\u1ee8 5 (\u1ea4T D\u1eacU, 1045)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 3 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u1edf \u0111i\u1ec7n Nh\u0129 Anh gi\u1ea3ng b\u00e0i th\u01a1 <i>\"Ph\u1ec9 Phong\"<\/i> trong Kinh Thi, c\u00f3 c\u00e2u: <i>\"Ai c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea5u c\u00e1, r\u1eeda s\u1ea1ch n\u1ed3i ni\u00eau?\"<\/i> Vua h\u1ecfi: <i>\"L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i 'Tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1edbn nh\u01b0 n\u1ea5u c\u00e1 nh\u1ecf', \u00fd ngh\u0129a c\u00f3 gi\u1ed1ng v\u1edbi c\u00e2u n\u00e0y kh\u00f4ng?\"<\/i> \u0110inh \u0110\u1ed9 \u0111\u00e1p: <i>\"N\u1ea5u c\u00e1 m\u00e0 qu\u1ea5y nhi\u1ec1u th\u00ec c\u00e1 n\u00e1t, tr\u1ecb d\u00e2n m\u00e0 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u th\u00ec d\u00e2n tan. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ecdc v\u1ea5n th\u00e2m s\u00e2u c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh, l\u00e0m sao th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a mu\u1ed1n c\u1ea7u tr\u1ecb?\"<\/i>\r\n\r\n[2] Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0\u1edfng cho ti\u1ebfn s\u0129 L\u00fd Ph\u1ecfng \u1edf Kh\u00fac Giang 10 h\u1ed9c th\u00f3c, 10 t\u1ea5m l\u1ee5a, v\u00e0 l\u1ec7nh cho ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u0103m h\u1ecfi.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, cha m\u1eb9 L\u00fd Ph\u1ecfng m\u1ea5t, \u00f4ng d\u1ef1ng l\u1ec1u \u1edf b\u00ean m\u1ed9. C\u00f3 h\u1ed5 d\u1eef l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn g\u1ea7n l\u1ec1u c\u1ee7a \u00f4ng. L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ea5y tr\u0103m con qu\u1ea1 tr\u1eafng[footnote]'qu\u1ea1' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'chim', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 13, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 456 truy\u1ec7n L\u00fd Ph\u1ecfng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] \u0111\u1eadu tr\u00ean m\u1ed9. Ch\u00e2u Thi\u1ec1u d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean Vua ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua ban chi\u1ebfu cho \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh Ty \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u00f4ng t\u1eed ch\u0103m ch\u1ec9 h\u1ecdc h\u00e0nh. C\u00e1c quan gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf c\u00e1c vi\u1ec7n M\u1ee5c Th\u00e2n Tr\u1ea1ch, B\u1eafc Tr\u1ea1ch th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n, v\u0103n t\u1eeb, th\u01b0 ph\u00e1p. <em>(\u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh T\u1ef1 r\u1eb1ng: \"Tr\u1eabm ngh\u0129 c\u00e1c b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng x\u01b0a, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu v\u1edbi th\u00e2n th\u00edch \u0111\u1ec3 ph\u00f2 t\u00e1 v\u01b0\u01a1ng th\u1ea5t, d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 m\u00e0 gi\u00e1o h\u00f3a thi\u00ean h\u1ea1. Nh\u00e0 T\u1ed1ng d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc h\u01a1n 80 n\u0103m, t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf c\u00e1c vi\u1ec7n M\u1ee5c Th\u00e2n Tr\u1ea1ch d\u1ea1y kinh \u0111i\u1ec3n, v\u0103n t\u1eeb v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.\")<\/em>\r\n\r\n[3.1] \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu H\u00e0n K\u1ef3 d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:\r\n\r\n<i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c, \u1eaft l\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea5y \u00f4ng ta c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea7n d\u00e1m b\u00e0n lu\u1eadn. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u00ec ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 m\u1edbi quy ph\u1ee5, t\u1ef1 xin \u0111i gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, v\u1ed1n c\u0169ng c\u00f3 danh ngh\u0129a. C\u00f2n vi\u1ec7c Ph\u00fa B\u1eadt ra \u0111i, th\u00ec t\u1ed5n th\u1ea5t r\u1ea5t l\u1edbn, th\u1ea7n ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng d\u00e1m d\u1ec5 d\u00e0ng t\u00e2u tr\u00ecnh, lo r\u1eb1ng c\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1ef1 c\u00f9ng c\u00e1c b\u1eadc th\u1ee9c gi\u1ea3 cao minh trong tri\u1ec1u, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng. Nh\u01b0ng m\u1ea5y ng\u00e0y qua nghe ng\u00f3ng, ch\u1eb3ng th\u1ea5y ai m\u1edf mi\u1ec7ng, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u00ec ti\u1ebfc th\u00e2n s\u1ee3 h\u1ecda, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi! Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c gia tr\u1ecdng \u00e2n, gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng trong tri\u1ec1u, n\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i k\u1ebf c\u1ee7a qu\u1ed1c gia[footnote] n\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i k\u1ebf c\u1ee7a qu\u1ed1c gia 'k\u1ebf' nguy\u00ean l\u00e0 'k\u1ec9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n, Ho\u1ea1t t\u1ef1 b\u1ea3n v\u00e0 \u300aAn D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp Trung Hi\u1ebfn H\u00e0n Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng gia truy\u1ec1n\u300b quy\u1ec3n 4 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c tai m\u1eaft thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec sao c\u00f3 th\u1ec3 an ph\u1eadn h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c, im l\u1eb7ng m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y Ph\u00fa B\u1eadt c\u00f3 \u0111\u1ea1i ti\u1ebft kh\u00f3 lay chuy\u1ec3n, tr\u1eddi ban cho l\u00f2ng trung ngh\u0129a. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khi\u1ebft \u0110an \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u00e1p s\u00e1t bi\u00ean gi\u1edbi, g\u1eedi th\u01b0 ng\u1ea1o m\u1ea1n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, trong l\u00fac v\u1ed9i v\u00e3, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 c\u1eed Ph\u00fa B\u1eadt \u0111i s\u1ee9. Ph\u00fa B\u1eadt t\u1eeb b\u1ecf t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a m\u1eb9 gi\u00e0, \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi hi\u1ec3m h\u1ecda kh\u00f4n l\u01b0\u1eddng, d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd ch\u00ednh \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 khu\u1ea5t ph\u1ee5c k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f2a ngh\u1ecb, qu\u00ean m\u00ecnh l\u1eadp c\u00f4ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a kh\u00f3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec v\u1eady, g\u1ea7n \u0111\u00e2y L\u00fd L\u01b0\u01a1ng Th\u1ea7n t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u00e3 khen ng\u1ee3i r\u1eb1ng t\u1eeb ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u1ec1u k\u00ednh tr\u1ecdng \u00f4ng. B\u1ec7 h\u1ea1 hai l\u1ea7n b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, nh\u01b0ng \u00f4ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nh\u1eadn c\u00f4ng lao, t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. \u0110\u1ebfn khi b\u1ecb \u00e9p ph\u1ea3i nh\u1eadn ch\u1ee9c, th\u00ec \u00f4ng kh\u00f4ng m\u00e0ng \u0111\u1ebfn ti\u1ebfng x\u1ea5u hay ti\u1ebfng t\u1ed1t, lu\u00f4n ngh\u0129 c\u00e1ch ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 mu\u1ed1n v\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1eadp n\u00ean s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u1ea1n \u0111\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>M\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, tuy\u00ean b\u1ed1 s\u1ebd \u0111\u00e1nh d\u1eb9p Nguy\u00ean H\u1ea1o. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c, Ph\u00fa B\u1eadt cho r\u1eb1ng bi\u00ean ph\u00f2ng H\u00e0 S\u00f3c ch\u01b0a ho\u00e0n thi\u1ec7n, l\u1ea1i t\u1ef1 xin \u0111i. \u0110\u1ebfn nay \u0111\u00e3 \u1edf ngo\u00e0i n\u1eeda n\u0103m, k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i ch\u1ed1ng gi\u1eb7c \u0111\u00e3 s\u1eb5n trong l\u00f2ng. Vi\u1ec7c xong tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u, v\u1eeba \u0111\u1ebfn c\u1eeda th\u00e0nh, ch\u01b0a k\u1ecbp tr\u00ecnh b\u00e0y tr\u01b0\u1edbc b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u00e3 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o qu\u1eadn nh\u00e0n. Trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i, th\u1ea7n c\u0169ng \u0111au x\u00f3t kh\u00f4ng hi\u1ec3u Ph\u00fa B\u1eadt c\u00f3 l\u1ed7i g\u00ec v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c nh\u1ee5c nh\u00e3 \u0111\u1ebfn th\u1ebf! Th\u1ea7n s\u1ee3 r\u1eb1ng t\u1eeb nay trung th\u1ea7n ngh\u0129a s\u0129 trong thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd l\u1ea5y Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, ai c\u00f2n d\u00e1m ra s\u1ee9c v\u00ec qu\u1ed1c gia, t\u1ed5n th\u1ea5t \u0111\u00e2u ph\u1ea3i nh\u1ecf. Th\u1ea7n bi\u1ebft m\u1ec7nh l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea1i, nh\u01b0ng c\u00f2n m\u1ed9t k\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n sai l\u1ea7m, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y L\u00fd D\u1ee5ng H\u00f2a nhi\u1ec1u b\u1ec7nh, b\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n tri\u1ec7u L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 kinh qu\u1ea3n vi\u1ec7c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty, nh\u01b0ng trong h\u00e0ng v\u00f5 th\u1ea7n t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi thay Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u kh\u00f3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1ea7n ngh\u0129 b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng b\u1eb1ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, ki\u00eam ch\u1ee9c B\u1ed9 th\u1ef1, sai m\u1ed9t trung s\u1ee9 tuy\u00ean d\u1ee5, l\u1ec7nh v\u1ec1 kinh t\u00e2u vi\u1ec7c c\u00f4ng H\u00e0 B\u1eafc xong th\u00ec nh\u1eadm ch\u1ee9c. \u0110\u1ee3i khi v\u00e0o ch\u1ea7u, an \u1ee7i r\u1ed3i sai \u0111i. Ph\u00fa B\u1eadt v\u1ed1n trung ngh\u0129a, l\u1ea1i c\u1ea3m \u00e2n n\u00e0y, ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u00e1o \u0111\u1ec1n, \u0111\u00e2u d\u00e1m \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ngo\u00e0i m\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn g\u00ec kh\u00e1c. Nh\u01b0 v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd giao vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc cho Ph\u00fa B\u1eadt, vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y cho Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, khi\u1ebfn h\u1ecd ng\u00e0y \u0111\u00eam lo li\u1ec7u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng bi\u1ebfn c\u1ed1 t\u1eeb hai k\u1ebb \u0111\u1ecbch, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 ch\u1ed7 d\u1ef1a.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u1ed1n bi\u1ebft uy v\u1ecdng c\u1ee7a B\u1eadt, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u00fd \u0111\u1ecbnh khinh su\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec th\u00ec b\u1ecf r\u01a1i \u1edf qu\u1eadn nh\u00e0n, c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec b\u1eaft ph\u1ea3i gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng ch\u1ec9 s\u1eafp x\u1ebfp mu\u1ed9n m\u00e0ng, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia[footnote]C\u0169ng l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, ch\u1eef 'Qu\u1ed1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b m\u00e0 s\u1eeda. S\u00e1ch \u300aAn D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp gia truy\u1ec1n\u300b quy\u1ec3n 4 vi\u1ebft l\u00e0 'C\u0169ng l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ea1i th\u1ec3 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia'.[\/footnote]. Th\u1ea7n kh\u00f4ng tr\u00e1nh nghi ng\u1edd v\u1ec1 phe \u0111\u1ea3ng, ch\u1ec9 mong m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1ecf ng\u1ed9 v\u1edbi th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, b\u1edfi v\u00ec phe \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ti\u1ebfn th\u00e2n, nay th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n s\u1ee7ng, \u0111\u1ecba v\u1ecb \u0111\u00e3 cao, kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef m\u00ecnh im l\u1eb7ng, theo \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng l\u00ean xu\u1ed1ng, d\u1ea7n d\u1ea7n m\u01b0u c\u1ea7u ti\u1ebfn th\u00e2n, m\u00e0 l\u1ea1i c\u1ee9u gi\u00fap nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i, t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y h\u1ecda ho\u1ea1n v\u00ec phe \u0111\u1ea3ng, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ngu xu\u1ea9n sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t l\u00f2ng th\u1ea7n, th\u00ec nghi ng\u1edd v\u1ec1 phe \u0111\u1ea3ng t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd gi\u1ea3i t\u1ecfa. Th\u00eam n\u1eefa, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c quan l\u1ea1i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ch\u1ec9 ch\u0103m ch\u00fa c\u00f4ng k\u00edch ng\u01b0\u1eddi trung l\u01b0\u01a1ng, th\u1ecfa m\u00e3n t\u01b0 ph\u1eabn, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.\"<\/i>\r\n\r\nT\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, m\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft ki\u1ec7n t\u1ee5ng vi\u1ec7c th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u1ee7ng h\u1ed9, K\u1ef3 kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng, kh\u1ea9n thi\u1ebft xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i.\r\n\r\nNg\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, K\u1ef3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, gia phong ch\u1ee9c T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, L\u01b0u H\u00e3ng, Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u, ki\u00eam ch\u1ee9c Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aH\u00e3ng truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u, \u0111\u00e3 ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9. X\u00e9t theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b th\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. Tuy nhi\u00ean, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u0169ng ch\u00e9p r\u1eb1ng th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u1ed3 Nam, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u300aH\u00e3ng truy\u1ec1n\u300b, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c khoa thi c\u1ed1ng c\u1eed.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0110\u1ed7 K\u1ef7, Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c man \u1edf Nghi ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh.\r\n\r\n<i>(K\u1ef7 l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111i \u0111\u1ebfn Ch\u00e2n Ch\u00e2u[footnote] {M\u1ed9c T\u1ef5} l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111i \u0111\u1ebfn Ch\u00e2n Ch\u00e2u, 'Ch\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Trinh', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 300 truy\u1ec7n \u0110\u1ed7 {M\u1ed9c T\u1ef5} v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 47 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean sai ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y tr\u1ea1m mang h\u1ecbch d\u1ee5 gi\u1eb7c man, cho ch\u00fang c\u01a1 h\u1ed9i t\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o, nh\u01b0ng khi \u0111\u1ebfn Nghi Ch\u00e2u, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi man n\u00e0o \u0111\u1ebfn. K\u1ef7 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u \u00fay Ng\u00f4 H\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ch\u00e2u v\u00e0 t\u00f9 nh\u00e2n Khu Th\u1ebf Ho\u00e0nh, th\u00e1o xi\u1ec1ng x\u00edch cho h\u1ecd, cho \u00e1o qu\u1ea7n, sai v\u00e0o \u0111\u1ed9ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c, nh\u01b0ng ch\u00fang kh\u00f4ng nghe. K\u1ef7 b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c tr\u1ea1i B\u1ea1ch Nhai, Ho\u00e0ng N\u00ea, C\u1eedu C\u01b0 S\u01a1n c\u00f9ng n\u0103m \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 kho t\u00e0ng, ch\u00e9m h\u01a1n tr\u0103m \u0111\u1ea7u, kh\u00f4i ph\u1ee5c Ho\u00e0n Ch\u00e2u.<\/i>\r\n\r\n<i>Khu Hi Ph\u1ea1m v\u00e0 M\u00f4ng C\u1ea3n ch\u1ea1y t\u00e1n lo\u1ea1n, K\u1ef7 sai Ng\u00f4 H\u01b0\u01a1ng chi\u00eau d\u1ee5 M\u00f4ng C\u1ea3n ra h\u00e0ng. K\u1ef7 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e1: \"Gi\u1eb7c man d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf, uy kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ch\u1ebf ng\u1ef1, th\u00ec \u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea3m h\u00f3a, n\u00ean ch\u00fang th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean l\u00e0m ph\u1ea3n. Nay ch\u00fang v\u00ec c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, sau n\u00e0y \u1eaft s\u1ebd l\u1ea1i n\u1ed5i lo\u1ea1n, chi b\u1eb1ng gi\u1ebft h\u1ebft \u0111\u1ec3 tr\u1eeb h\u1eadu ho\u1ea1n.\" B\u00e8n gi\u1ebft tr\u00e2u ng\u1ef1a, l\u00e0m r\u01b0\u1ee3u M\u1ea1n \u0110\u00e0 La, m\u1edf h\u1ed9i l\u1edbn \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u, trong l\u00fac y\u1ebfn ti\u1ec7c, ph\u1ee5c binh n\u1ed5i d\u1eady, b\u1eaft gi\u1ebft h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, v\u1ebd h\u00ecnh ng\u0169 t\u1ea1ng l\u00e0m \u0111\u1ed3. Th\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m y\u1ebfu, b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec thua tr\u1eadn m\u00e0 h\u00e0ng, h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. Ba ng\u00e0y sau, l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Khu Hi Ph\u1ea1m, l\u00e0m m\u1eafm g\u1eedi cho c\u00e1c \u0111\u1ed9ng. Ban \u0111\u1ea7u, Khu Hi Ph\u1ea1m v\u00e0o tr\u00fa trong \u0111\u1ed9ng L\u1ec7 Ba, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ra \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi qu\u00e2n quan.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi K\u1ef7 \u0111\u1ebfn Ho\u00e0n Ch\u00e2u, sai nhi\u1ebfp quan Khu Di\u1ec7p, ti\u1ebfn s\u0129 T\u0103ng T\u1eed Hoa, \u00e1p ty quan Ng\u00f4 H\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Nghi Ch\u00e2u d\u1ee5 h\u01a1n s\u00e1u tr\u0103m \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a ch\u00fang[footnote] \u00c1p ty quan Ng\u00f4 H\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Nghi Ch\u00e2u d\u1ee5 h\u01a1n s\u00e1u tr\u0103m \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a ch\u00fang, 'Nghi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Quan', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 495 truy\u1ec7n man di s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ban \u0111\u1ea7u k\u1ebft minh v\u1edbi ch\u00fang, b\u1ecf r\u01b0\u1ee3u M\u1ea1n \u0110\u00e0 La v\u00e0o, khi ch\u00fang say m\u1ec1m, g\u1ecdi d\u1eady h\u1ecfi han, \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u1ea9y ng\u00e3 xu\u1ed1ng s\u00e2n sau. \u0110\u1ebfn t\u1ed1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi t\u1ec9nh, ho\u1ea3ng h\u1ed1t ch\u1ea1y tr\u1ed1n, nh\u01b0ng c\u1eeda c\u00f3 qu\u00e2n canh kh\u00f4ng ra \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n b\u1eaft gi\u1ebft h\u1ebft. Ba ng\u00e0y sau, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c M\u00f4ng C\u1ea3n, Khu Hi Ph\u1ea1m, Khu Phi T\u1ee5c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed5 b\u1ee5ng v\u1ebd h\u00ecnh ng\u0169 t\u1ea1ng, l\u1ea1i l\u00e0m m\u1eafm g\u1eedi cho c\u00e1c \u0111\u1ed9ng. <\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi ch\u00e9p. Nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a K\u1ef7.)<\/i>\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam ch\u1ee9c h\u1ecdc quan, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i tham c\u00e1i h\u01b0 danh s\u00f9ng Nho, ch\u1ec9 lo t\u0103ng th\u00eam nh\u00e0 c\u1eeda, khi\u1ebfn c\u00e1c s\u0129 t\u1eed kh\u1eafp n\u01a1i \u0111ua nhau \u0111\u1ebfn, b\u1ecf qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng m\u00e0 \u0111i, d\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0o \u1edf nghe gi\u1ea3ng.\"<\/i>\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty, t\u1eeb nay khi x\u00e9t x\u1eed quan l\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai quan \u0111i \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh sinh s\u1ef1.\r\n\r\n<i>(C\u1ea7n x\u00e9t ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u00e2ng k\u1ebf s\u00e1ch l\u00fac \u0111\u00f3.)<\/i>\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Mi Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh H\u00f2a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean kh\u00e1nh s\u1ee9; Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, T\u1eed Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u00f4 tri V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9; N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, Vinh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri L\u01b0u T\u00f2ng Nguy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9. T\u1eeb khi T\u00e2y H\u1ea1 ngh\u1ecb h\u00f2a, \u0111\u00e3 n\u0103m l\u1ea7n c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 V\u0129nh H\u00f2a v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c bi\u1ec7n lu\u1eadn c\u00f3 c\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. C\u1ed1ng vi\u1ec7n xin l\u1ea5y s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi trong c\u00e1c khoa thi n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 4 v\u00e0 Kh\u00e1nh L\u1ecbch nguy\u00ean ni\u00ean, ch\u1ecdn n\u0103m n\u00e0o nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u00ec cho ph\u00e9p d\u1ef1 thi v\u1edbi t\u1ef7 l\u1ec7 hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. D\u00f9 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi nhi\u1ec1u, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng th\u00eam c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ed9t n\u1eeda so v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u0169. Ri\u00eang Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9, ch\u1ec9 c\u00f3 hai n\u01a1i l\u00e0 V\u0129nh H\u01b0ng v\u00e0 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi c\u00f2n \u00edt, n\u00ean d\u00f9ng \u00e2n x\u00e1 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 4 \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam t\u1ef7 l\u1ec7. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam, nay mu\u1ed1n m\u1ed7i ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. Ba qu\u00e2n B\u1ea3o An, Tr\u1ea5n Nhung[footnote] Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u0129nh Nhung qu\u00e2n', x\u00e9t Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 T\u0129nh Nhung qu\u00e2n, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi, nay m\u1ed7i n\u01a1i cho ph\u00e9p m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven bi\u1ec3n H\u00e0 \u0110\u00f4ng[footnote] Tr\u00ean ch\u1eef 'H\u00e0 \u0110\u00f4ng duy\u00ean bi\u00ean ch\u00e2u qu\u00e2n', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'H\u00e0 B\u1eafc', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.[\/footnote], v\u1ed1n \u00edt ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, kh\u00f3 b\u00e0n th\u00eam. T\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, t\u0103ng th\u00eam 359 ng\u01b0\u1eddi. Chi\u1ebfu ban ra, l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aThi Kinh\u300b thi\u00ean <i>\"L\u1ee5c nguy\u1ec7t\"<\/i>, Vua n\u00f3i: <i>\"L\u1eddi t\u1ef1a n\u00e0y t\u1eeb b\u00e0i 'L\u1ed9c minh' \u0111\u1ebfn b\u00e0i 'Tinh tinh gi\u1ea3 nga', \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, hay ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi?\"<\/i> D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u00e1p: <i>\"X\u01b0a U V\u01b0\u01a1ng m\u1ea5t \u0111\u1ea1o, Ti\u1ec3u Nh\u00e3 b\u1ecb b\u1ecf h\u1ebft, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng x\u00e2m l\u1ea5n, \u0111\u1ea1o Trung Qu\u1ed1c suy vi, ti\u00ean nho l\u00e0m l\u1eddi t\u1ef1a n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho mu\u00f4n \u0111\u1eddi.\"<\/i> Vua b\u00e8n sai gi\u1ea3ng l\u1ea1i.\r\n\r\n[12] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 v\u00e0 C\u1ed1ng vi\u1ec7n r\u1eb1ng b\u00e0i thi ph\u00fa c\u1ee7a ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0 b\u00e0i \u0111\u1ed1i kinh ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e1c khoa kh\u00e1c \u0111\u1ec1u theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 m\u00e0 kh\u1ea3o x\u00e9t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ea3i c\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m b\u1ea5t ti\u1ec7n, \u0111\u1ea1i \u00fd n\u00f3i r\u1eb1ng thi ph\u00fa d\u1ec5 kh\u1ea3o x\u00e9t v\u00ec c\u00f3 quy t\u1eafc v\u1ec1 thanh b\u1ec7nh, c\u00f2n s\u00e1ch lu\u1eadn th\u00ec m\u00eanh m\u00f4ng kh\u00f3 bi\u1ebft, n\u00ean t\u1ed5 t\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, nay b\u1ecf l\u1ee3i \u00edch tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c r\u1ed1i r\u1eafm n\u00e0y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay, n\u00ean theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. Vua giao xu\u1ed1ng cho c\u00e1c quan b\u00e0n, c\u00e1c quan xin r\u1eb1ng vi\u1ec7c kh\u1ea3o x\u00e9t nay n\u00ean t\u1ea1m theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. B\u00e8n ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ch\u00e9p r\u1eb1ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i vi\u1ec7c \u1ea5y b\u1ea5t ti\u1ec7n, kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y theo \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b. X\u00e9t \u300aD\u01b0\u01a1ng S\u00e1t B\u1ea3n truy\u1ec1n\u300b c\u0169ng ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 8 m\u1edbi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 vi\u1ec7c C\u1ed1ng vi\u1ec7n t\u00e2u xin, kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean ng\u01b0\u1eddi. X\u00e9t \u300aB\u1ea3n truy\u1ec1n\u300b th\u00ec S\u00e1t th\u1ef1c quy\u1ec1n ph\u00e1n C\u1ed1ng vi\u1ec7n, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 ch\u00ednh l\u00e0 S\u00e1t. \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng b\u1ed1n n\u0103m sau, C\u1ed1ng vi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u xin, th\u00ec l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0 hai chi\u1ebfu n\u0103m th\u1ee9 8 \u0111\u1ec1u do S\u00e1t \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[13] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m do \u1ea5m b\u1ed5 t\u1eeb nay ch\u1ec9 do L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y tham tuy\u1ec3n th\u00ec kh\u1ea3o x\u00e9t t\u00e0i ngh\u1ec7 m\u00e0 b\u1ed5 ch\u1ee9c, c\u00f2n \u0111i\u1ec1u ch\u1ebf th\u00e1ng 11 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 3 th\u00ec kh\u00f4ng thi h\u00e0nh n\u1eefa.\r\n\r\n<i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2[footnote]\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2, 'th\u00e1ng 2', c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'th\u00e1ng 3'.[\/footnote].)<\/i>\r\n\r\n[14] Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Bao Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ban r\u1eb1ng: Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn do \u01a1n t\u1ea5u \u1ea5m t\u1eeb 25 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, g\u1eb7p d\u1ecbp \u0111\u1ea1i l\u1ec5 Nam Giao, trong v\u00f2ng n\u1eeda n\u0103m cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn nha m\u00f4n n\u1ed9p \u0111\u01a1n, quan vi\u00ean kinh th\u00e0nh m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m n\u1ed9p \u0111\u01a1n. V\u00e0 sai hai v\u1ecb quan ch\u1ebf c\u00e1o \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i kh\u1ea3o th\u00ed, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc t\u1eeb nghi\u1ec7p th\u00ec thi lu\u1eadn ho\u1eb7c thi ph\u00fa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc kinh nghi\u1ec7p th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean m\u1ed9t kinh, thi m\u1eb7c ngh\u0129a, n\u1ebfu \u0111\u1ed7 th\u00ec cho b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan v\u00e0 sai ph\u00e1i.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb khi chi\u1ebfu ban ra, con em c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng h\u01b0\u1edbng theo, ch\u0103m ch\u1ec9 h\u1ecdc h\u00e0nh. Chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng: 'Kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u00e2n t\u00e0i, m\u00e0 c\u00f2n v\u00ec b\u1ec1 t\u00f4i l\u1eadp nghi\u1ec7p', th\u1ef1c l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng nh\u00e2n t\u00e0i.<\/i>\r\n\r\n<i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe c\u00f3 quan vi\u00ean d\u00e2ng l\u1eddi mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u01b0a suy ngh\u0129 k\u1ef9. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng ban \u01a1n c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, t\u1ec7 n\u1ea1n c\u00e0ng nhi\u1ec1u, k\u00e9o d\u00e0i l\u00e2u ng\u00e0y, vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n v\u00e0 ch\u1ecdn l\u1ecdc ch\u01b0a tinh, nay chi\u1ebfu m\u1ec7nh v\u1eeba ban ra, \u0111\u00e3 v\u1ed9i mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i, khi\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m h\u1ecdc ng\u00e0y c\u00e0ng l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, m\u1ed9t khi b\u1eaft h\u1ecd \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1, h\u1ecd s\u1ebd m\u01a1 h\u1ed3 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc t\u1eeb \u0111\u00e2u, gi\u1ed1ng nh\u01b0 ch\u01b0a bi\u1ebft c\u1ea7m dao m\u00e0 b\u1eaft h\u1ecd c\u1eaft v\u1eady. N\u1ebfu c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f2n thi\u1ebfu s\u00f3t, mong ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan xem x\u00e9t l\u1ea1i, v\u1eabn thi h\u00e0nh nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\n[15] Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 B\u00e0ng T\u1ecbch t\u00e2u, N\u00e3ng Ti\u00eau \u0111\u00e3 nh\u1eadn s\u00e1ch phong, mong s\u1edbm l\u1ec7nh cho Di\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 B\u1ea3o An Qu\u00e2n x\u00e1c \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ghi nh\u1eadn ch\u1eaft c\u1ee7a Chu Th\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0 S\u00e0i Qu\u1ef9 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[17] Gi\u00e1n quan Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt t\u00e2u, c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Ng\u0169 ph\u00f2ng Trung th\u01b0, \u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan[footnote]\u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eadu \u0111\u01b0\u1eddng quan', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 3-24 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9, Ch\u1ee7 s\u1ef1, L\u1ec7nh s\u1eed tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00f2ng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, xin t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao thi\u1ec7p v\u1edbi c\u00e1c quan vi\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[18] Tam ban vi\u1ec7n t\u00e2u, t\u1eeb nay c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n h\u1ebft tang, xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a quan vi\u00ean kinh th\u00e0nh, \u0111\u1eb7c mi\u1ec5n vi\u1ec7c sai ph\u00e1i ng\u1eafn h\u1ea1n, th\u0103ng n\u1eeda n\u0103m v\u00e0 cho sai ph\u00e1i thu\u1eadn ti\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[19] Ban ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi cho c\u00e1c qu\u00e2n d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, chi\u1ebfu cho An ph\u1ee7 chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9, nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn man t\u1ed9c m\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o kh\u00f4ng k\u1ecbp, cho ph\u00e9p t\u00f9y nghi x\u1eed l\u00fd.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u00e3 tha t\u1ed9i cho N\u00e3ng Ti\u00eau[footnote]Ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tam', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], cho ph\u00e9p h\u1ecd l\u1ea1i l\u00e0m phi\u00ean th\u1ea7n, nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1 ng\u1eebng binh \u0111ao, c\u00f9ng nhau b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea1i. Tr\u1eabm ngh\u0129 t\u1eeb khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i xu\u1ea5t chinh, binh s\u0129 Thi\u1ec3m T\u00e2y ph\u01a1i m\u00ecnh n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u1eadn r\u1ea5t kh\u1ed5 c\u1ef1c, d\u00e2n ch\u00fang m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng. V\u1eady gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n m\u1ed9t b\u1eadc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 roi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha; binh l\u00ednh bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n; d\u00e2n ch\u00fang n\u1ee3 thu\u1ebf n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00f2i, mi\u1ec5n gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf ru\u1ed9ng. C\u00e1c ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 t\u1eebng b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ee3 thu\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 m\u1ed9t l\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c khoa thi hai l\u1ea7n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thi n\u0103m nay.\"<\/i>\r\n\r\n[22] T\u1ea1i Nh\u0129 Anh c\u00e1c, \u0111\u1ecdc s\u00e1ch \u300aH\u00e1n th\u01b0\u300b vi\u1ec7c H\u00e1n Cao T\u1ed5 phong H\u00e0n T\u00edn l\u00e0m T\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng, Vua n\u00f3i: <i>\"H\u00e1n Cao T\u1ed5 bi\u1ebft nghe l\u1eddi can gi\u00e1n, kh\u00e9o d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd nh\u01b0 v\u1eady[footnote]Ch\u1eef 'nghi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nghi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 29 ph\u1ea7n gi\u1ea3ng di\u00ean, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 8 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\"<\/i> \u0110inh \u0110\u1ed9 \u0111\u00e1p: <i>\"H\u00e1n Cao T\u1ed5 th\u00f4ng minh r\u1ed9ng l\u01b0\u1ee3ng, n\u00ean b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ebft l\u00f2ng trung th\u00e0nh. N\u1ebfu kh\u00f4ng, sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01a1 nghi\u1ec7p \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng?\"<\/i>\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt, ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i bi\u00ean ph\u00f2ng, thay \u0111\u1ed5i binh kh\u00ed, qu\u00e2n tr\u1eadn, h\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a, \u0111\u1ec1u giao cho S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc, xem x\u00e9t nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e2u d\u00e0i r\u1ed3i \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh lu\u1eadt l\u1ec7.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c d\u00e2ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong quan. <em>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Canh.)<\/em>\r\n\r\n[25] Th\u00e1ng n\u00e0y, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng: K\u1ebb s\u0129 kh\u00f4ng qu\u00ean th\u00e2n m\u00ecnh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 trung t\u00edn; l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng ngh\u1ecbch tai, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 can gi\u00e1n. V\u00ec th\u1ebf, th\u1ea7n kh\u00f4ng tr\u00e1nh h\u1ecda b\u1ecb b\u1ecdn gian t\u00e0 c\u0103m gh\u00e9t, d\u00e1m m\u1ea1o mu\u1ed9i ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn m\u1eb7t m\u0169i kh\u00f3 x\u00fac ph\u1ea1m c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 mong nh\u1edd \u01a1n th\u00e1nh t\u1eeb x\u00e9t soi. Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n, H\u00e0n K\u1ef3, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eebng \u1ee7y th\u00e1c, m\u1ed9t s\u1edbm b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c li\u00ean ti\u1ebfp, s\u0129 t\u1eed trong thi\u00ean h\u1ea1 v\u1ed1n bi\u1ebft h\u1ecd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng nghe n\u00f3i h\u1ecd c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec \u0111\u00e1ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/i>\r\n\r\n<i>Ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a th\u1ea7n tuy \u1edf ngo\u00e0i, kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng s\u1ef1 vi\u1ec7c, nh\u01b0ng th\u1ea7n th\u1ea5y t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n gi\u00e8m pha h\u00e3m h\u1ea1i b\u1eadc trung hi\u1ec1n, m\u01b0u k\u1ebf kh\u00f4ng xa, mu\u1ed1n h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u1ec9 ra h\u1ecd l\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, mu\u1ed1n lung lay \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, th\u00ec t\u1ea5t ph\u1ea3i vu c\u00e1o h\u1ecd chuy\u00ean quy\u1ec1n. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 g\u00ec? B\u1edfi v\u00ec b\u1ecf \u0111i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t kh\u00e1c v\u1eabn c\u00f2n, th\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 l\u1ee3i cho b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n, mu\u1ed1n lo\u1ea1i b\u1ecf h\u1ebft, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t \u00edt l\u1ed7i l\u1ea7m, kh\u00f3 t\u00ecm ra khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m, ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u1ec9 ra h\u1ecd l\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0111u\u1ed5i h\u1ebft trong m\u1ed9t l\u00fac.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u00e0 tin d\u00f9ng, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111\u1ec3 lung lay, ch\u1ec9 c\u00f3 chuy\u00ean quy\u1ec1n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 gh\u00e9t, n\u00ean ph\u1ea3i d\u00f9ng l\u1eddi n\u00e0y m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ea1 b\u1ec7 h\u1ecd. Th\u1ea7n \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1edbn, nh\u01b0ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c c\u00f9ng l\u00fac, Ph\u00fa B\u1eadt v\u00e0 Tr\u1ecdng Y\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y th\u00e1c s\u00e2u s\u1eafc, nh\u01b0ng \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb ly gi\u00e1n, \u1eaft c\u00f3 l\u1eddi b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, chuy\u00ean quy\u1ec1n, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng. Th\u1ea7n xin tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 l\u00f2ng trung t\u00edn v\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng th\u1eafn, c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n s\u0129 trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u tranh nhau khen ng\u1ee3i v\u00e0 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9. Khi \u0111\u00f3, b\u1ecdn gian th\u1ea7n vu c\u00e1o \u00f4ng k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f3 m\u00e0 bi\u1ec7n minh \u0111\u01b0\u1ee3c. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 b\u1ea1t m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 trong hai ph\u1ee7, xem x\u00e9t vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5. \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam, c\u1ea9n th\u1eadn v\u00e0 tu\u00e2n th\u1ee7 quy c\u1ee7; Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam th\u00ec khoan dung, t\u1ef1 tin v\u00e0 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd; H\u00e0n K\u1ef3 th\u00ec thu\u1ea7n ch\u00ednh v\u00e0 ch\u1ea5t ph\u00e1c; Ph\u00fa B\u1eadt th\u00ec th\u00f4ng minh, nh\u1ea1y b\u00e9n v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. T\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00e1c nhau, tuy \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1eadn trung[footnote] '\u0110\u1ec1u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'C\u00e1c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ed5n m\u1ea1t\u300b c\u00f9ng \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nh\u01b0ng quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a h\u1ecd l\u1ea1i kh\u00e1c nhau, n\u00ean khi b\u00e0n vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nhau.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ed nh\u01b0 \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n mu\u1ed1n tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng \u0110\u1eb1ng T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0ng Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam l\u1ea1i ra s\u1ee9c tranh lu\u1eadn \u0111\u1ec3 khoan h\u1ed3ng cho \u00f4ng ta. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam cho r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u00e1nh H\u00e0 \u0110\u00f4ng, xin g\u1ea5p r\u00fat tu s\u1eeda ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng Ph\u00fa B\u1eadt l\u1ea1i d\u1ef1a v\u00e0o ch\u00edn s\u1ef1 vi\u1ec7c, kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. L\u1ea1i nh\u01b0 Do\u00e3n Chu, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, nh\u01b0ng khi tranh lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c Th\u1ee7y L\u1ea1c th\u00e0nh, H\u00e0n K\u1ef3 \u1ee7ng h\u1ed9 Do\u00e3n Chu m\u00e0 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i L\u01b0u H\u1ed7, c\u00f2n Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam l\u1ea1i \u1ee7ng h\u1ed9 L\u01b0u H\u1ed7 m\u00e0 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i Do\u00e3n Chu.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5 r\u00e0ng, b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n \u0111\u00e3 bi\u1ebft. B\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 b\u1eadc hi\u1ec1n nh\u00e2n ch\u00ed c\u00f4ng v\u00f4 t\u01b0. Khi nh\u00e0n r\u1ed7i, h\u1ecd kh\u00f4ng ng\u1eebng khen ng\u1ee3i nhau, nh\u01b0ng khi b\u00e0n vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, h\u1ecd tranh lu\u1eadn c\u00f4ng khai tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 kh\u00f4ng v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i. Qua \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y, th\u1ea7n th\u1ea5y \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u m\u00e0 s\u1eed H\u00e1n g\u1ecdi l\u00e0 'B\u1ec1 t\u00f4i trung th\u00e0nh c\u00f3 ti\u1ebft th\u00e1o kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p', c\u00f2n b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n vu c\u00e1o h\u1ecd k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, th\u1eadt l\u00e0 vu kh\u1ed1ng v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 m\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u00ean quy\u1ec1n. Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eeb khi Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0o hai ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn nay, kh\u00f4ng th\u1ea5y d\u1ea5u hi\u1ec7u chuy\u00ean quy\u1ec1n, m\u00e0 ch\u1ec9 th\u1ea5y h\u1ecd kh\u00e9o l\u00e9o tr\u00e1nh quy\u1ec1n l\u1ef1c. Quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c danh v\u1ecb th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh[footnote]Quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c danh v\u1ecb th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh, ch\u1eef 'quy\u1ec1n' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'gi\u1ea3', theo hai b\u1ea3n v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 x\u00f3a.[\/footnote], n\u00ean nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i thi h\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c, \u1eaft tham danh v\u1ecb.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 tri\u1ec7u K\u1ef3 v\u00e0 Tr\u1ecdng Y\u00eam t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y, K\u1ef3 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn n\u0103m s\u00e1u l\u1ea7n, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng tri\u1ec7u h\u1ecd n\u0103m s\u00e1u l\u1ea7n. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 Ph\u00fa B\u1eadt, ba l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c phong h\u1ecdc s\u0129, hai l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c phong Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c phong, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng kh\u1ea9n kho\u1ea3n nh\u01b0\u1eddng nh\u1ecbn, m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00e0ng d\u00f9ng h\u1ecd ki\u00ean quy\u1ebft, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. Th\u1ea7n ch\u1ec9 th\u1ea5y h\u1ecd tr\u00e1nh nh\u01b0\u1eddng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ea5y h\u1ecd chuy\u00ean quy\u1ec1n tham v\u1ecb. \u0110\u1ebfn khi b\u1ec7 h\u1ea1 ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng cho t\u1eeb ch\u1ed1i, h\u1ecd m\u1edbi d\u00e1m nh\u1eadn m\u1ec7nh, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a d\u00e1m l\u00e0m g\u00ec kh\u00e1c. B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c, b\u00e8n m\u1edf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn v\u00e0 ban cho ng\u1ed3i[footnote]B\u00e8n m\u1edf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn v\u00e0 ban cho ng\u1ed3i, ch\u1eef 'Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'c\u00e1c', theo hai b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 x\u00f3a.[\/footnote], trao gi\u1ea5y b\u00fat, b\u1ea3o h\u1ecd li\u1ec7t k\u00ea. Nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u tr\u00e1nh nh\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng d\u00e1m vi\u1ebft, B\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec th\u1ebf l\u1ea1i l\u00e0m phi\u1ec1n Th\u00e1nh t\u1eeb ban chi\u1ebfu ch\u1ec9, ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh t\u00ean tu\u1ed5i, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c li\u1ec7t k\u00ea \u0111\u1ea1i s\u1ef1, v\u00e0 thi h\u00e0nh l\u00e2u d\u00e0i[footnote]V\u00e0 thi h\u00e0nh l\u00e2u d\u00e0i, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'd\u0129', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp s\u1eeda.[\/footnote], mong \u0111\u1ec1u c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3[footnote]Mong \u0111\u1ec1u c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, ch\u1eef 'giai' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'k\u1ef3', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 38 H\u00e0n \u00c2u Th\u1ea1ch d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u Ph\u1ea1m Ph\u00fa \u0111\u00e3 tr\u00e1ch b\u00e3i, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp s\u1eeda.[\/footnote]. B\u1eadt t\u00ednh tuy s\u1eafc b\u00e9n, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, ch\u1ec9 n\u00eau chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, xin b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn m\u00e0 l\u00e0m.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, qu\u00e2n th\u1ea7n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eafc, m\u1ed9t l\u1eddi h\u1ee3p \u0111\u1ea1o, g\u1eb7p vi\u1ec7c th\u00ec l\u00e0m, kh\u00f4ng h\u1ec1 tr\u00e1nh n\u00e9. B\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e1nh \u00fd \u1ee7y nhi\u1ec7m, \u0111\u1ed1c th\u00fac d\u1eb7n d\u00f2, m\u00e0 v\u1eabn ch\u1eadm ch\u1ea1p t\u1ef1 nghi ng\u1edd, l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, th\u1ebf m\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00e9o vu c\u00e1o, n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd chuy\u00ean quy\u1ec1n, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 vu oan sao?<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c hai l\u1ed9 tuy\u00ean ph\u1ee7, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u1eed \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111i, hu\u1ed1ng chi uy th\u1ebf c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng, n\u00ean Nguy\u00ean H\u1ea1o n\u1ed5i lo\u1ea1n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 s\u1ef1 m\u1ec7t nh\u1ecdc kh\u1ed1n kh\u1ed5 lan kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i, ph\u00e1 b\u1ecf minh \u01b0\u1edbc m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, th\u01b0 t\u1eeb c\u1ee7a ch\u00fang ng\u1ea1o m\u1ea1n, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 l\u1eddi tr\u00e1ch c\u1ee9 t\u1ed5 ti\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 tuy r\u1ea5t ph\u1eabn n\u1ed9 v\u00e0 nh\u1ee5c nh\u00e3, nh\u01b0ng v\u00ec bi\u00ean ph\u00f2ng ch\u01b0a chu\u1ea9n b\u1ecb, ch\u01b0a th\u1ec3 tranh ch\u1ea5p, n\u00ean \u0111\u00e0nh khu\u1ea5t ch\u00ed mua h\u00f2a, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u1ed7i nh\u1ee5c l\u1edbn nh\u1ea5t. B\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ea5y Trung Qu\u1ed1c nhi\u1ec1u n\u0103m b\u1ecb x\u00e2m l\u0103ng, c\u1ea3m k\u00edch \u00e2n \u0111i\u1ec3n b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng ng\u1eebng th\u0103ng ti\u1ebfn, n\u00ean \u0111\u1ec1u t\u1ef1 xin \u0111i, ra s\u1ee9c ngh\u0129 c\u00e1ch r\u1eeda nh\u1ee5c, d\u1ecdc n\u00fai ven bi\u1ec3n, kh\u00f4ng ng\u1ea1i kh\u00f3 nh\u1ecdc, mu\u1ed1n l\u00e0m cho v\u00f5 b\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda l\u1ea1i, uy th\u1ebf n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5n h\u01b0ng. Th\u1ea7n th\u1ea5y B\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1ee5ng t\u00e2m, v\u1ed1n mu\u1ed1n t\u00f4n uy quy\u1ec1n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, ch\u01b0a th\u1ea5y h\u1ecd l\u1ea5n quy\u1ec1n m\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh ngh\u0129 b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh s\u00e1ng su\u1ed1t, c\u00f3 t\u00e0i bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 b\u1eadc th\u00e1nh, n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i, th\u1ea5u hi\u1ec3u kh\u00f4ng s\u00f3t, n\u00ean trong h\u00e0ng ng\u00e0n quan l\u1ea1i, \u0111\u00edch th\u00e2n ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u b\u00e3i ch\u1ee9c, khi\u1ebfn b\u1ecdn gian th\u1ea7n trong tri\u1ec1u vui m\u1eebng, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng ngo\u00e0i bi\u00ean c\u0169ng vui m\u1eebng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n ti\u1ebfc cho b\u1ec7 h\u1ea1.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 \u0111\u1ee9c th\u00e1nh nh\u00e2n t\u1eeb, b\u1ea3o to\u00e0n trung th\u1ea7n thi\u1ec7n s\u0129, khi h\u1ecd lui v\u1ec1, \u00e2n l\u1ec5 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nay Tr\u1ecdng Y\u00eam nh\u1eadn ch\u1ee9c b\u1ed1n l\u1ed9, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eb9, mong b\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ef1 tuy\u1ec7t l\u1eddi gi\u00e8m pha c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, tin t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e0m h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ecnh, v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 \u00edch. Hi\u1ec7n nay hai k\u1ebb th\u00f9 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u00e0 B\u1eafc, giao tranh ch\u01b0a d\u1ee9t, ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac tr\u1eddi cho b\u1ec7 h\u1ea1 kinh doanh, m\u00e0 B\u1eadt v\u00e0 K\u1ef3 sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u1edf ch\u1ed7 nh\u00e0n r\u1ed7i? K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm ph\u00e2n bi\u1ec7t l\u1eddi gi\u00e8m pha x\u1ea3o tr\u00e1, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tr\u1ecdng d\u1ee5ng, th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 may m\u1eafn v\u00f4 c\u00f9ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n t\u1eeb n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o Vi\u1ec7n Gi\u00e1n, trong m\u01b0\u1eddi th\u00e1ng, b\u1ea3y l\u1ea7n nh\u1eadn \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o h\u00e0ng l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf[footnote] m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o h\u00e0ng l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf '\u0111\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1eb7t', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp s\u1eeda.[\/footnote], th\u01b0\u1eddng ngh\u0129 \u00e2n s\u1ee7ng qu\u00e1 l\u1edbn, ch\u01b0a bi\u1ebft b\u00e1o \u0111\u00e1p th\u1ebf n\u00e0o, b\u1ecdn gian th\u1ea7n tranh nhau ti\u1ebfn c\u1eed l\u1eddi gi\u00e8m pha x\u1ea3o tr\u00e1, m\u00e0 b\u1eadc ch\u00ednh s\u0129 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t r\u1eddi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac th\u1ea7n qu\u00ean m\u00ecnh b\u00e1o qu\u1ed1c, sao c\u00f3 th\u1ec3 im l\u1eb7ng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u1ed9i!\"<\/i>\r\n\r\nT\u1edd t\u1ea5u d\u00e2ng l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 tr\u00edch \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng c\u00e0ng th\u00eam \u00e1c c\u1ea3m.\r\n\r\n<em>(T\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00ednh k\u00e8m, th\u1eddi gian c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng h\u01a1n. Nh\u1eefng k\u1ebb thu\u1ed9c phe \u0111\u1ea3ng c\u00e0ng th\u00eam \u00e1c c\u1ea3m v\u1edbi \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aM\u1eb7c s\u1eed\u300b.)<\/em>\r\n\r\n[26] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, Ty thi\u00ean b\u00e1o r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, nh\u01b0ng tr\u1eddi \u00e2m u kh\u00f4ng th\u1ea5y, c\u00e1c T\u1ec3 th\u1ea7n c\u00f9ng c\u00e1c quan theo h\u1ea7u d\u00e2ng l\u1eddi ch\u00fac m\u1eebng.\r\n\r\n[27] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam gi\u1eef, sai Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Nguy\u00ean Du c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn Tam Kinh \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n.\r\n\r\nNg\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Kinh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1eadn l\u1ea5y l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o c\u1ee7a tr\u1eddi, lo s\u1ee3 tu s\u1eeda, tr\u00e1nh ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, n\u00ean tinh th\u1ea7n c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, ng\u00e0y x\u1ea3y ra nh\u1eadt th\u1ef1c m\u00e0 m\u00e2y \u0111en che khu\u1ea5t. D\u00f9 T\u1ed1ng C\u1ea3nh C\u00f4ng khi\u1ebfn sao Hu\u1ef3nh Ho\u1eb7c l\u00f9i b\u01b0\u1edbc, Th\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1i M\u1eadu khi\u1ebfn c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 l\u00faa c\u00f9ng kh\u00f4 h\u00e9o, c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec. Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n c\u00f3 ch\u00fat nghi ng\u1edd, t\u1eeb n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean s\u01a1 ni\u00ean, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u01a1ng x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, ph\u00e1 h\u1ee7y th\u00e0nh qu\u00e1ch, \u0111\u1ed5 s\u1eadp nh\u00e0 c\u1eeda, ch\u1ebft \u0111\u00e8 h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi n\u0103m, \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 do hai k\u1ebb \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y B\u1eafc c\u00f3 \u00fd d\u00f2m ng\u00f3 Trung Qu\u1ed1c sao!<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u00e1ng hai s\u1ea5m s\u00e9t n\u1ed5i l\u00ean, trong Kinh D\u1ecbch l\u00e0 qu\u1ebb D\u1ef1, n\u00f3i r\u1eb1ng v\u1ea1n v\u1eadt xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb. Th\u00e1ng t\u00e1m s\u1ea5m s\u00e9t l\u1eb7ng \u0111i, trong Kinh D\u1ecbch l\u00e0 qu\u1ebb Quy Mu\u1ed9i, n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ea5m s\u00e9t tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u1ea5t, tr\u00e1nh h\u1ea1i c\u1ee7a \u00e2m kh\u00ed. Nay th\u00e1ng t\u01b0 s\u1ea5m s\u00e9t ch\u01b0a n\u1ed5i l\u00ean, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 do hi\u1ec7u l\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin sao! Mong b\u1ec7 h\u1ea1 r\u0103n d\u1ea1y quan bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00f2ng b\u1ecb r\u1ee3 Di \u0110\u1ecbch, khuy\u00ean c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n th\u1eadn tr\u1ecdng khi ban b\u1ed1 m\u1ec7nh l\u1ec7nh, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n h\u1ecda tr\u01b0\u1edbc khi n\u00f3 h\u00ecnh th\u00e0nh.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, Th\u01b0\u1ee3ng M\u1ef9 Nh\u00e2n b\u1ecb b\u1ecf \u1edf ngo\u1ea1i qu\u00e1n nhi\u1ec1u n\u0103m, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o, th\u1ea7n lo r\u1eb1ng b\u00e0 ta d\u00f9ng m\u1ecb \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng d\u1ee9t b\u1ecf. Mi\u00eau K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0 con em c\u1ee7a cung phi, nh\u1edd \u00e2n t\u01b0 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m, n\u00ean c\u1eaft b\u1ecf t\u00ecnh y\u00eau ri\u00eang t\u01b0, coi tr\u1ecdng ph\u00e2n bi\u1ec7t danh kh\u00ed, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1 th\u00e1nh minh.\"<\/i>\r\n\r\nVua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u. Th\u00e1ng nhu\u1eadn ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 t\u1eeb Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, H\u01b0\u1edbng Truy\u1ec1n S\u01b0 thay th\u1ebf[footnote]H\u01b0\u1edbng Truy\u1ec1n S\u01b0 thay th\u1ebf, ch\u1eef 'truy\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u00f3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 282 truy\u1ec7n H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\n<i>(Kh\u00f4ng r\u00f5 Mi\u00eau K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o l\u00fac n\u00e0o, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Th\u00e1ng hai ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed T\u01b0 Ch\u00e2u Mi\u00eau K\u1ebf Tuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i, ki\u00eam Tri H\u00e3n Ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 K\u1ebf T\u00f4ng v\u00e0 K\u1ebf Tuy\u00ean c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 anh em kh\u00f4ng.)<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, T\u1ea3 Long V\u0169 qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u00d4n Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00f2ng \u0110\u1ea3ng v\u00ec t\u1ed9i b\u1eafn ch\u1ebft quan th\u00e2n s\u1ef1, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc b\u1ecf quan t\u01b0\u1edbc, v\u1eabn b\u1ecb giam gi\u1eef \u1edf bi\u1ec7t tr\u1ea1ch.\r\n\r\nT\u00f2ng \u0110\u1ea3ng l\u00e0 con c\u1ee7a Duy Ch\u00ednh.\r\n\r\nTri gi\u00e1n vi\u1ec7n D\u01b0 T\u0129nh t\u00e2u: <i>\"S\u00e1ch x\u01b0ng t\u00e1n \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a Vua Nghi\u00eau th\u00ec n\u00f3i 'h\u00f2a h\u1ee3p ch\u00edn h\u1ecd', s\u1eed khen vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n th\u00ec n\u00f3i 'n\u1ed1i d\u00f2ng [\u0111\u00e3] tuy\u1ec7t t\u1ef1', \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m d\u00e0y g\u1ed1c nh\u00e2n ngh\u0129a, l\u00e0m t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh c\u1ee7a t\u00f4ng t\u1ed9c. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ed1i nghi\u1ec7p s\u00e1ng c\u1ee7a Vua Nghi\u00eau, noi g\u01b0\u01a1ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n, h\u00f2a thu\u1eadn t\u00f4ng t\u1ed9c, \u00fd y\u00eau th\u01b0\u01a1ng r\u1ed9ng r\u00e3i, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee5ng m\u1ec7nh, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nghe n\u00f3i T\u00f2ng \u0110\u1ea3ng v\u00ec t\u1ee9c gi\u1eadn m\u00e0 \u0111\u00e1nh th\u01b0\u01a1ng vi\u00ean quan gi\u00e1m m\u00f4n, quan l\u1ea1i t\u00e2u l\u00e0 \u0111i\u00ean cu\u1ed3ng, b\u1eaft giam trong nh\u00e0 tr\u1ed1ng. Th\u1ea7n ngh\u0129 \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n l\u1ea5y con c\u1ee7a Duy Trung l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 cho Duy Ch\u00ednh v\u00ec Duy Ch\u00ednh kh\u00f4ng c\u00f3 con, ph\u00e0m n\u00f3i l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c trong nh\u00e0, ph\u1ee5ng th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean. Nay v\u00ec l\u1ed7i nh\u1ecf do n\u00f3ng gi\u1eadn m\u00e0 b\u1ecb giam c\u1ea7m, khi\u1ebfn vi\u1ec7c trong nh\u00e0 kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec, vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, th\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd h\u00f2a thu\u1eadn t\u00f4ng t\u1ed9c c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u00ean ngo\u00e0i b\u00e0n t\u00e1n r\u1eb1ng T\u00f2ng \u0110\u1ea3ng ham h\u1ecdc, kh\u00ed kh\u00e1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eabn nh\u1ee5c, v\u00ec n\u00f3ng gi\u1eadn m\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i, e kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ec7nh \u0111i\u00ean, d\u00f9 th\u1ef1c c\u00f3 b\u1ec7nh \u0111i\u00ean c\u0169ng n\u00ean cho th\u1ea7y thu\u1ed1c ch\u1eefa tr\u1ecb \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u01a1n l\u1edbn. N\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00ec khinh su\u1ea5t th\u00ec n\u00ean nh\u00e2n t\u1eeb tha th\u1ee9, cho v\u1ec1 nh\u00e0, \u0111\u1ec3 tr\u00ean th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng nh\u00e2n h\u00f2a h\u1ee3p ch\u00edn h\u1ecd, n\u1ed1i d\u00f5i tuy\u1ec7t t\u1ef1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, d\u01b0\u1edbi th\u1ecfa vi\u1ec7c ch\u1ee7 tr\u00ec trong nh\u00e0, ph\u1ee5ng th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1ed9c, l\u1ea1i th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1ee9c th\u00e2n \u00e1i, x\u00e9t ph\u1ea1t c\u1ea9n th\u1eadn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.\"<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\nT\u00f2ng \u0110\u1ea3ng sau \u0111\u00f3 t\u1ef1 v\u1eabn, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, truy ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169, l\u1ea1i t\u1eb7ng T\u1ebf ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, T\u1ebf Nam h\u1ea7u.\r\n\r\n<i>(Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, m\u1edbi sai ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169, l\u1ea1i gia t\u1eb7ng, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o t\u1ef1 v\u1eabn. Nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, \u0111i\u1ec1u Tri V\u1ecb ch\u00e2u, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 l\u00e0m Tri Hoa ch\u00e2u.\r\n\r\n[30] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0111\u00e3 h\u1eb7c t\u1ea5u chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u Kinh \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng mua v\u1eadt t\u01b0 ri\u00eang g\u00e2y nhi\u1ec5u d\u00e2n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c L\u01b0u Kinh v\u00e0 t\u1eeb nay kh\u00f4ng giao cho \u00f4ng ta nhi\u1ec7m v\u1ee5 qu\u00e2n th\u00e2u n\u1eefa, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Minh H\u1ea1o \u1edf T\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111i\u1ec1u tra. Khi \u0111\u00f3, l\u1ea1i ph\u00e1t hi\u1ec7n L\u01b0u Kinh t\u1eebng nh\u1edd mua g\u1ed7 khi c\u00f2n l\u00e0m gi\u00e1n quan, v\u00e0 \u00f4ng ta \u0111\u00e3 giao cho l\u1ec7nh huy\u1ec7n V\u0103n Th\u1ee7y l\u00e0 \u0110\u1ed5ng V\u1ecdng mua, l\u00e0m thi\u1ec7t h\u1ea1i ti\u1ec1n thu\u00ea xe v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u1ebf gi\u1ea3 m\u1ea1o l\u00ean \u0111\u1ebfn b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, L\u01b0u Kinh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.\r\n\r\n<em>(L\u01b0u Kinh d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean l\u1ea1i b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ea5u, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong gia ph\u1ea3 nh\u00e0 V\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh.<\/em>\r\n\r\n<em>Th\u00e1ng 5 nhu\u1eadn, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng L\u01b0u Kinh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00ec t\u1ed9i mua b\u00e1n v\u1eadt t\u01b0, ch\u1ec9 l\u00e0m tri ch\u00e2u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ghi th\u1eddi \u0111i\u1ec3m L\u01b0u Kinh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay kh\u00f4ng giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 qu\u00e2n th\u00e2u cho L\u01b0u Kinh n\u1eefa, t\u1ee9c l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/em>\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, phong con g\u00e1i th\u1ee9 t\u00e1m c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00e0 B\u1ea3o T\u1eeb S\u00f9ng H\u1eefu \u0111\u1ea1i s\u01b0 \u1ea4u Ng\u1ed9 l\u00e0m \u0110\u1eb7ng Qu\u1ed1c c\u00f4ng ch\u00faa, gi\u1eef nguy\u00ean s\u01b0 hi\u1ec7u. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ti\u1ebfn phong l\u00e0m T\u1ec1 Qu\u1ed1c, b\u1ecf s\u01b0 hi\u1ec7u. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00f4ng ch\u00faa qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong l\u00e0m H\u00e0n Qu\u1ed1c.\r\n\r\n[32] Qu\u1ed1c ch\u1ee7 n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 l\u00e0 N\u00e3ng Ti\u00eau l\u1ea7n \u0111\u1ea7u c\u1eed T\u1ed1 T\u00ea Nh\u01b0\u1ee1ng B\u1ed1 Di T\u1eafc v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Hi\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean, t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng h\u00e0ng n\u0103m.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng b\u00e0i \u300aTi\u1ec3u M\u00e2n\u300b trong \u300aKinh Thi\u300b, c\u00f3 c\u00e2u: <i>\"Nh\u01b0 d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u1ecb cu\u1ed1n tr\u00f4i m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u1ecfi Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n: <i>\"D\u00f9ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 d\u1ee5 v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1, c\u00f3 \u00fd ch\u1ec9 g\u00ec ch\u0103ng?\"<\/i> Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n \u0111\u00e1p: <i>\"T\u00ednh n\u01b0\u1edbc thu\u1eadn, n\u00ean th\u00f4ng, th\u00f4ng th\u00ec trong. Ngh\u1ecbch th\u00ec t\u1eafc, t\u1eafc th\u00ec h\u1ecfng. D\u1ee5 v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n th\u00ec ch\u00ednh s\u1ef1 nh\u00e0 Vua th\u00f4ng su\u1ed1t m\u00e0 \u0111\u1eddi thanh b\u00ecnh, d\u00f9ng k\u1ebb t\u00e0 th\u00ec \u00e2n tr\u1ea1ch nh\u00e0 Vua b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn m\u00e0 \u0111\u1eddi \u0111\u1ee5c. U V\u01b0\u01a1ng th\u1ea5t \u0111\u1ea1o, b\u1ecf ch\u00ednh d\u00f9ng t\u00e0, ch\u00ednh kh\u00f4ng th\u1eafng t\u00e0, d\u00f9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c, r\u1ed3i c\u0169ng s\u1ebd b\u1ecb l\u00f4i k\u00e9o m\u00e0 sa v\u00e0o h\u1ee7 b\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\n[34] B\u1ed5 nhi\u1ec7m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m t\u1ed9c T\u00f4 Gia \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u, Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c Th\u1ef1c C\u00e1t l\u00e0m T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c. Th\u1ef1c C\u00e1t b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u1ea1c \u0110\u1eb7c K\u1ebft, ng\u1ee5y ch\u1ee9c \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 c\u1ee7a T\u00e2y gi\u1edbi, l\u1ea1i t\u1eebng c\u00f3 c\u00f4ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c \u1edf th\u00e0nh T\u1ebf Y\u00eau, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 r\u1eb1ng: C\u00e1c tr\u1ea1i \u0110\u00e1i Kh\u00ea, Thi\u00ean H\u00e0 thu\u1ed9c qu\u00e2n Ho\u00e0i Vi\u1ec5n, tr\u1ea1i Ph\u1ed5 Ngh\u0129a thu\u1ed9c gi\u00e1m Ph\u00fa Nh\u00e2n, ch\u00e2u Tr\u1ea5n Ninh, tr\u1ea1i T\u01b0 L\u1eadp thu\u1ed9c ch\u00e2u Ho\u00e0n, tr\u1ea1i \u0110\u1ee9c C\u1ea9n thu\u1ed9c ch\u00e2u Tr\u00ed \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i lam ch\u01b0\u1edbng, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ee9 th\u1ea7n n\u00e0o t\u1ea1i nhi\u1ec7m m\u00e0 qua \u0111\u1eddi th\u00ec ghi t\u00ean m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con ho\u1eb7c ch\u00e1u c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, v\u00ec T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd Anh, ch\u00e1u c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu qua \u0111\u1eddi, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ng\u1eebng thi\u1ebft tri\u1ec1u. Truy t\u1eb7ng L\u00fd Anh ch\u1ee9c Nh\u01b0 kinh s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Vinh.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt H\u1eefu, S\u00f9ng l\u1ed9c khanh L\u01b0u T\u00edch Thi\u1ec7n; Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 sai L\u00e2m h\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt V\u1eadn, Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng Tri\u1ebft sang ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y quy ph\u1ee5, phong cho H\u01b0ng B\u00e1c, nguy\u00ean l\u00e0 Th\u00e1i \u00fay ngu\u1ef5, l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed T\u1ea3 thanh \u0111\u1ea1o su\u1ea5t ph\u1ee7 su\u1ea5t, c\u00f2n 18 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, gi\u1ea3ng \u0111\u1ebfn thi\u00ean <i>\"H\u1ea1ng B\u00e1\"<\/i> trong s\u00e1ch \u300aThi\u300b, c\u00f3 ch\u00fa th\u00edch v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9c th\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>\"Trong l\u00fac hi\u1ec1m nghi, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a r\u1ea5t th\u1eadn tr\u1ecdng. \u1ede \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ghi r\u00f5 h\u1ecd t\u00ean ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc L\u1ed7, ph\u1ea3i ch\u0103ng th\u00e1nh nh\u00e2n c\u1ed1 \u00fd \u0111\u1eb7t ra \u0111\u1ec3 gi\u00e1o ho\u00e1?\"<\/i>\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ki\u00eam Khu m\u1eadt s\u1ee9, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Tr\u1ea5n An ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n ch\u00e2u Tr\u1ea7n.\r\n\r\n\u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng \u1edf ch\u1ee9c Trung th\u01b0 8 n\u0103m, s\u1ee3 danh ti\u1ebfng v\u00e0 quy\u1ec1n th\u1ebf, n\u00ean h\u1ecd h\u00e0ng th\u00e2n th\u00edch \u0111\u1ec1u b\u1ecb ng\u0103n c\u1ea3n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn. L\u00fac \u0111\u00f3 \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111ang c\u00f3 chi\u1ebfn s\u1ef1, Vua h\u0103ng h\u00e1i lo vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1, d\u00f9ng H\u00e0n K\u1ef3, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, Ph\u00fa B\u1eadt, c\u00f9ng v\u1edbi \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng b\u00e0n vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch trong n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec. H\u00e0n K\u1ef3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u00f2n \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean v\u1ecb tr\u00ed. Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh T\u00f4n Kh\u00e1ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, v\u00e0 \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c[footnote] 'M\u01b0\u1eddi l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c', ch\u1eef 'm\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'hai', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 12 truy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Vua b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(T\u00f4n Kh\u00e1ng t\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng t\u1eeb Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 l\u00ean Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh. Vi\u1ec7c \u00f4ng n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, ch\u1eafc l\u00e0 sau khi H\u00e0n K\u1ef3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Truy\u1ec7n n\u00f3i \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec, Kh\u00e1ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb, nh\u01b0ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean v\u1ecb tr\u00ed. S\u1ee3 c\u00f3 sai l\u1ea7m. Nay h\u01a1i \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c l\u1eddi v\u0103n.)<\/i>\r\n\r\nC\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ki\u00eam Khu m\u1eadt s\u1ee9 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong ch\u1ee9c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed.\r\n\r\nC\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ki\u00eam Khu m\u1eadt s\u1ee9.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Ng\u00f4 D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.\r\n\r\nH\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9, \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Trung th\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n \u0110inh \u0110\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. Khi \u1edf Khu m\u1eadt, \u0110inh \u0110\u1ed9 d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>\"Chu Th\u1ebf T\u00f4ng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, c\u00f3 k\u1ebb ban ng\u00e0y c\u00f2n l\u00e0 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, t\u1ed1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 v\u00e0o \u0111\u1ed9i t\u00fac v\u1ec7. Th\u00e1i T\u1ed5 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u0169ng s\u0129, b\u1ed5 sung v\u00e0o k\u1ef5 binh[footnote]ch\u1eef 'k\u1ef5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u00e3', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292, truy\u1ec7n \u0110inh \u0110\u1ed9 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. Xin ch\u1ecdn l\u00ednh c\u1ea5m qu\u00e2n t\u1eeb H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o ch\u1ed7 thi\u1ebfu c\u1ee7a qu\u00e2n t\u00fac v\u1ec7.\"<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an t\u1eebng vi ph\u1ea1m minh \u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01a1 l\u00e0. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u00e2ng l\u00ean \u300aKh\u00e1nh L\u1ecbch Binh L\u1ee5c\u300b 5 quy\u1ec3n, \u300aThi\u1ec7m Bi\u00ean L\u1ee5c\u300b 1 quy\u1ec3n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110inh \u0110\u1ed9, ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u, Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac qu\u00e2n v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169, m\u1ed7i th\u00e1ng lu\u00e2n phi\u00ean m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111i tu\u1ea7n tra bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0111i\u1ec1u Tri Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang Nh\u1eadm Trung S\u01b0 l\u00e0m Tri T\u00e0o Ch\u00e2u. Trung S\u01b0 t\u1ef1 n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u00e3 gi\u00e0, qu\u00ea v\u1ed1n \u1edf T\u00e0o Ch\u00e2u, mong \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf T\u00e0o Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb k\u1ebf ho\u1ea1ch v\u1ec1 h\u01b0u.\"<\/i> Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh m\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\nAnh c\u1ee7a Trung S\u01b0 l\u00e0 Nh\u1eadm Trung Ch\u00e1nh t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf T\u1ecbnh, \u00cdch, T\u00e0o ba ch\u00e2u, l\u1ea1i t\u1eebng l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, m\u00e0 Trung S\u01b0 \u0111\u1ec1u k\u1ebf nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi cho l\u00e0 vinh hi\u1ec3n.\r\n\r\n[44] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ban cho \u00e1o tam ph\u1ea9m; \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, T\u1ea3 Th\u1ecb c\u1ea5m; C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ednh Lu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, v\u00ec \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c phong s\u00e1ch cho n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 tr\u1edf v\u1ec1.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Quang l\u1ed9c khanh Ng\u00f4 \u0110\u00e3i V\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, v\u00ec con trai \u00f4ng l\u00e0 Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, theo l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n, nh\u01b0ng \u0110\u00e3i V\u1ea5n t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n D\u01b0 T\u0129nh, c\u00f9ng tham gia san \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b.\r\n\r\n<i>(\u300aXu\u00e2n minh l\u1ee5c\u300b c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u, th\u00e1ng 7 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 d\u00e2ng s\u00e1ch \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b \u0111\u00e3 tu so\u1ea1n, mu\u1ed1n ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3.)<\/i>\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho binh l\u00ednh tham gia \u0111\u00e0o v\u00e9t h\u00e0o th\u00e0nh \u1edf kinh \u0111\u00f4. Vi\u1ec7c \u0111\u00e0o v\u00e9t h\u00e0o th\u00e0nh, n\u00ean t\u00ecm hi\u1ec3u ngu\u1ed3n g\u1ed1c s\u1ef1 vi\u1ec7c.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 Tr\u00ecnh L\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129. Tr\u00ecnh L\u00e2m ki\u00eam ch\u1ee9c H\u00e0 B\u1eafc an ph\u1ee7 s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, b\u1ea3n truy\u1ec7n g\u1ed9p vi\u1ec7c th\u0103ng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 c\u00f9ng n\u00f3i, l\u00e0 sai. <i>(Nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, v\u1eabn ghi v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[49] Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 tr\u1ea3 l\u1ea1i Th\u1ea1ch Nguy\u00ean T\u00f4n, c\u00e1c quan Gi\u00e1n v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng Nguy\u00ean T\u00f4n thua tr\u1eadn m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ebft, l\u00e0m nh\u1ee5c qu\u1ed1c th\u1ec3, xin ch\u00e9m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung cho r\u1eb1ng n\u00ean l\u00e0m theo l\u1eddi t\u00e2u, ri\u00eang Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u n\u00f3i: <i>\"V\u00e0o th\u1eddi Xu\u00e2n Thu, n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng n\u01b0\u1edbc S\u1edf l\u00e0 C\u1ed1c Th\u1ea7n, n\u01b0\u1edbc S\u1edf b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n l\u00e0 Tri Oanh, c\u0169ng \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ebft.\"<\/i> Nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u, \u00f4ng l\u1ea5y t\u1eeb tay \u00e1o ra truy\u1ec7n Vu C\u1ea5m trong \u300aNg\u1ee5y ch\u00ed\u300b t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c t\u01b0\u1edbng th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc thua tr\u1eadn tr\u1edf v\u1ec1, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf b\u00e8n tha t\u1ed9i cho Nguy\u00ean T\u00f4n. Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf quan t\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e0y \u0111i To\u00e0n Ch\u00e2u qu\u1ea3n th\u00fac. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con em t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1eed tr\u1eadn \u0111\u1ec1u b\u1ecb thu h\u1ed3i.\r\n\r\n[50] Tri Ch\u00e2u T\u00e0o Nh\u1eadm Trung S\u01b0 xin tu s\u1eeda th\u00e0nh con \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin \u0111\u1eb7t hai ch\u1ec9 huy Tu\u1ea7n h\u1ea3i qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. N\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu, Trung S\u01b0 t\u1eebng l\u00e0m Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, th\u1ea5y ch\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f3 th\u00e0nh con m\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng tu s\u1eeda, s\u1ee3 l\u00fac nguy c\u1ea5p kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c. L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh Ng\u1ee5y Qu\u00e1n \u0111ang l\u00e0m Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, b\u00e8n x\u00e2y th\u00e0nh, chu vi n\u0103m d\u1eb7m.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Bi\u1ec7n x\u00e9t duy\u1ec7t th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9.\r\n\r\n[52] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho c\u1ea5m qu\u00e2n, s\u01b0\u01a1ng binh v\u00e0 th\u1ed5 \u0111inh \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 b\u1eaft gi\u1ebft gi\u1eb7c man.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu cho \u0110\u0103ng V\u0103n C\u1ed5 Vi\u1ec7n t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn v\u0103n tr\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi man. Do B\u00e0nh S\u0129 Hi \u1edf H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u sai ng\u01b0\u1eddi mang tr\u1ea1ng v\u0103n xin ti\u1ebfn c\u1ed1ng, Vua l\u1ec7nh ni\u00eam phong g\u1eedi \u0111\u1ebfn Xu M\u1eadt Vi\u1ec7n, nh\u00e2n \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[54] Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00e1n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111ua nhau l\u00e0m vi\u1ec7c h\u00e0 kh\u1eafc, quy\u1ec1n l\u1ef1c ngang v\u1edbi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, khi\u1ebfn ch\u00e2u huy\u1ec7n ch\u00e1n gh\u00e9t kh\u1ed5 s\u1edf. Th\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh xin t\u1eeb nay ph\u00e1n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd \u0111i thanh tra, m\u00e0 ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 c\u01a1 quan m\u00ecnh. Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ph\u00e1n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u1ec1u b\u00e3i ch\u1ee9c.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ea7u Quan.\r\n\r\n[55] Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0 T\u0129nh tr\u01b0\u1edbc sau ba l\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, c\u00e0ng th\u00f4ng th\u1ea1o ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, t\u1eebng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 b\u1eb1ng th\u01a1 ti\u1ebfng phi\u00ean. Th\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Nguy\u00ean Du \u0111\u1ec1u d\u00e2ng t\u1ea5u h\u1eb7c t\u1ed9i D\u01b0 T\u0129nh l\u00e0m m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng s\u1ee9 th\u1ea7n, xin tr\u1ecb t\u1ed9i. Nguy\u00ean Du l\u1ea1i n\u00f3i D\u01b0 T\u0129nh l\u00e0 Tri ch\u1ebf c\u00e1o, kh\u00f4ng n\u00ean ki\u00eam ch\u1ee9c Gi\u00e1n quan. Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u D\u01b0 T\u0129nh ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u C\u00e1t Ch\u00e2u.\r\n\r\n[56] B\u1ed5 nhi\u1ec7m con trai c\u1ee7a L\u00fd V\u0103n \u1ef6, nguy\u00ean Qu\u1ea3n c\u00e2u T\u0129nh Bi\u00ean Tr\u1ea1i, Cung Ti\u1ec5n Th\u1ee7 Tu\u1ea7n Ki\u1ec3m, T\u00e2y \u0110\u1ea7u Cung Ph\u1ee5ng quan, l\u00e0 L\u00fd S\u0129 Li\u00eam l\u00e0m Tam Ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c. V\u00ec V\u0103n \u1ef6 t\u1eebng th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Th\u1ee7y L\u1ea1c Th\u00e0nh, g\u1eb7p gi\u1eb7c t\u1eed tr\u1eadn.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 binh l\u00ednh tu s\u1eeda th\u00e0nh L\u0169ng Th\u00e0nh Xuy\u00ean \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ti\u1ebfn s\u0129 V\u01b0\u01a1ng \u0110oan \u1edf T\u1ec1 Ch\u00e2u l\u00e0m Huy\u1ec7n \u00fay \u1edf huy\u1ec7n nhi\u1ec1u gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp thu\u1ed9c Kinh \u0110\u00f4ng. Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng \u0110oan \u1ee9ng m\u1ed9 \u0111i b\u1eaft gi\u1eb7c, t\u1ef1 tay b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m t\u00ean c\u01b0\u1edbp m\u1ea1nh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, \u0111i\u1ec1u L\u01b0u Ho\u00e1n, Tri ch\u00e2u B\u1ea3o Ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed C\u00e1t Ch\u00e2u, l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u0103ng Ch\u00e2u[footnote]Tri ch\u00e2u B\u1ea3o Ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed C\u00e1t Ch\u00e2u L\u01b0u Ho\u00e1n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u0103ng Ch\u00e2u. Ch\u1eef 'Ch\u00e2u' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'B\u1ea3o' v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 61, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 324 truy\u1ec7n L\u01b0u Ho\u00e1n b\u1ed5 sung.[\/footnote]. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u0103ng Ch\u00e2u d\u00f9ng thuy\u1ec1n \u0110ao Ng\u01b0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng h\u1ea3i t\u1eb7c, sau n\u00e0y l\u1ec7nh c\u1ea5m l\u1ecfng l\u1ebbo, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp nhi\u1ec1u. Ho\u00e1n \u0111\u1ebfn, s\u1eeda ch\u1eefa thuy\u1ec1n b\u00e8, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u k\u1ebf s\u00e1ch, gi\u1eb7c kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00e0o c\u01b0\u1edbp. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho d\u00e2n c\u01b0 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc chi\u1ebfm l\u1ee3i t\u1eeb \u0111\u1ea7m h\u1ed3, quan ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m c\u1eaft c\u1ecf lau, l\u1ea1i l\u1ec7nh \u0110i\u1ec1n Kinh, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, sai N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban Nh\u1eadm Th\u1ee7 T\u00edn \u0111\u1ebfn l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc d\u1ea1y t\u1eadp tr\u1eadn ph\u00e1p.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u1ecdn trong b\u1ed9 h\u1ea1 c\u00e1c L\u1ed9 ph\u00e2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, \u0110\u1ea1i th\u00e0nh tr\u1ea1i binh quan qu\u00e2n vi\u00ean Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea3m l\u01b0\u1ee3c, d\u0169ng c\u1ea3m, bi\u1ebft m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, t\u1eebng l\u1eadp chi\u1ebfn c\u00f4ng, \u0111em t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, V\u01b0\u01a1ng Tung, ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c thu\u1ed9c Tam ban, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. Khi ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u00e3 h\u00f2a, B\u00e0ng T\u1ecbch t\u00e2u: <i>\"L\u00fac Nguy\u00ean H\u1ea1o ch\u01b0a th\u00f4ng hi\u1ebfu, Ch\u1ee7ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh v\u1ea1ch k\u1ebf, sai V\u01b0\u01a1ng Tung m\u1ea1o hi\u1ec3m ly gi\u00e1n Vua t\u00f4i h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd nghi ng\u1edd l\u1eabn nhau, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u00f4ng hi\u1ebfu v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c. Xin th\u0103ng ch\u1ee9c cho V\u01b0\u01a1ng Tung.\"<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng Tung t\u1eeb ch\u1ee9c T\u00e1 ch\u1ee9c th\u0103ng l\u00ean Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y t\u1ef1 t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aCh\u1ee7ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh truy\u1ec7n\u300b, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh nghe tin anh em D\u00e3 L\u1ee3i \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1ebft, b\u00e8n vi\u1ebft v\u0103n t\u1ebf v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi. X\u00e9t Th\u1ebf Ho\u00e0nh m\u1ea5t ng\u00e0y 7 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 5, l\u00fac \u0111\u00f3 anh em D\u00e3 L\u1ee3i ch\u01b0a b\u1ecb gi\u1ebft, \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a nh\u00e0 binh, Th\u1ebf Ho\u00e0nh l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 gi\u1ea3 d\u1ed1i, c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5. Nh\u01b0ng \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 th\u1eadt. Nay kh\u00f4ng ch\u00e9p.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i x\u00e9t \u300aH\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: D\u00e2n ch\u00e2u V\u1ecb l\u00e0 Ph\u1ea1m Nh\u00e2n M\u0129 v\u00e0 Th\u1eadp t\u01b0\u1edbng Di\u00eau Gia B\u1ea3o l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i \u0111\u1ebfn g\u1eb7p V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng Ng\u1ed9 Kh\u1ea5t, C\u01b0\u01a1ng L\u00e3ng L\u0103ng, Th\u00e0nh B\u00f4 c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n quy ph\u1ee5, Duy\u00ean sai Nh\u00e2n M\u0129 v\u00e0 To\u1ea1i c\u1ea7m th\u01b0 v\u00e0o \u0111\u1ea5t T\u00e2y H\u1ea1, vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, Nguy\u00ean H\u1ea1o gi\u1ebft c\u1ea3 ba nh\u00e0, gi\u1ebft Nh\u00e2n M\u0129, \u0111\u00e0y To\u1ea1i \u0111\u1ebfn Than L\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh. Truy\u1ec7n n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 th\u1ea5y vi\u1ec7c anh em D\u00e3 L\u1ee3i b\u1ecb gi\u1ebft kh\u00f4ng ph\u1ea3i do V\u01b0\u01a1ng Tung. Tung ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ly gi\u00e1n Nguy\u00ean H\u1ea1o, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng d\u00f9ng anh em D\u00e3 L\u1ee3i m\u00e0 th\u00f4i. Vi\u1ec7c Th\u1ebf Ho\u00e0nh v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean t\u1ebf l\u1ec5, qu\u1ea3 th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 th\u1eadt.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u1ef1 th\u1eadt n\u00ean theo \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p, B\u00e0ng T\u1ecbch t\u00e2u v\u1ec1 Nh\u00e2n M\u0129, v\u1eabn th\u1ea5y trong th\u00e1ng 4 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 2. L\u1ea1i c\u0103n c\u1ee9 \u300aTh\u1ebf Ho\u00e0nh truy\u1ec7n\u300b, T\u1ecbch t\u00e2u xin th\u0103ng ch\u1ee9c cho Tung, c\u0169ng ch\u1ec9 n\u00f3i ly gi\u00e1n Vua t\u00f4i Nguy\u00ean H\u1ea1o, khi\u1ebfn h\u1ecd nghi ng\u1edd l\u1eabn nhau, kh\u00f4ng n\u00f3i anh em D\u00e3 L\u1ee3i b\u1ecb gi\u1ebft. Nh\u01b0ng Tr\u1ecdng Y\u00eam vi\u1ebft m\u1ed9 ch\u00ed cho Th\u1ebf Ho\u00e0nh l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eebng sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch, n\u1eeda n\u0103m sau, \u0111\u1ecbch gi\u1ebft hai ba ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m quy\u1ec1n, gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p v\u1ec1 b\u00e1o m\u01b0u k\u1ebf th\u00e0nh c\u00f4ng, nh\u01b0ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh \u0111\u00e3 m\u1ea5t. Vua \u0111ang mu\u1ed1n chi\u00eau an, n\u00ean c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn. M\u1ed9 ch\u00ed c\u0169ng cho r\u1eb1ng anh em D\u00e3 L\u1ee3i qu\u1ea3 th\u1ef1c b\u1ecb gi\u1ebft, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u300aTh\u1ebf Ho\u00e0nh truy\u1ec7n\u300b, n\u00ean xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i>\r\n\r\n<i>Ho\u1eb7c Tr\u1ecdng Y\u00eam ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi con Th\u1ebf Ho\u00e0nh l\u00e0 C\u1ed5, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 th\u1eadt. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng 11 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, truy t\u1eb7ng Ch\u1ee7ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, n\u00ean xem x\u00e9t \u0111o\u1ea1n n\u00e0y. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4, V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Quy xin truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c cho cha l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tung, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n: <i>\"T\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadp quan \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, n\u1ebfu gi\u1ecfi v\u0103n t\u1eeb th\u00ec thi m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 ho\u1eb7c ph\u00fa lu\u1eadn theo \u0111\u1ec1 c\u1ee7a t\u1ec9nh, n\u1ebfu gi\u1ecfi kinh \u0111i\u1ec3n th\u00ec thi m\u01b0\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 ngh\u0129a l\u00fd. N\u1ebfu b\u00e0i thi c\u00f3 sai s\u00f3t, ho\u1eb7c thi m\u01b0\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi m\u00e0 ch\u00edn c\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u00fang, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn k\u1ef3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thi l\u1ea1i. N\u1ebfu thi l\u1ea1i v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu \u0111\u1ecdc th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan trong hai ch\u1ebf c\u00f9ng tham gia coi thi.\"<\/i>\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, M\u00e3 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu T\u00e0o T\u00f4ng qua \u0111\u1eddi. Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, l\u00e0m b\u00e0i v\u0103n t\u1ebf. Ho\u00e0ng h\u1eadu c\u0169ng hai l\u1ea7n ra vi\u1ebfng tang, \u0111\u1ebfn nh\u00e0 lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5. Truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c An H\u00f3a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung, th\u1ee5y hi\u1ec7u Trung Kh\u00e1c. T\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea9n th\u1eadn, bi\u1ebft c\u00e1ch t\u00e2u b\u00e0y, qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n \u0111\u1ed9i nghi\u00eam ch\u1ec9nh. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, nh\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ee7a c\u1ea3i g\u00ec, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i s\u00e1ch binh ph\u00e1p v\u00e0 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n<i>(C\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea7n ghi ch\u00e9p, h\u00e3y xem l\u1ea1i c\u00e1c ti\u1ec1n l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc)<\/i>.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 3 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 5 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, \u1edf \u0111i\u1ec7n Nh\u0129 Anh gi\u1ea3ng b\u00e0i th\u01a1 <i>&#8220;Ph\u1ec9 Phong&#8221;<\/i> trong Kinh Thi, c\u00f3 c\u00e2u: <i>&#8220;Ai c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea5u c\u00e1, r\u1eeda s\u1ea1ch n\u1ed3i ni\u00eau?&#8221;<\/i> Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;L\u00e3o T\u1eed n\u00f3i &#8216;Tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc l\u1edbn nh\u01b0 n\u1ea5u c\u00e1 nh\u1ecf&#8217;, \u00fd ngh\u0129a c\u00f3 gi\u1ed1ng v\u1edbi c\u00e2u n\u00e0y kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> \u0110inh \u0110\u1ed9 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;N\u1ea5u c\u00e1 m\u00e0 qu\u1ea5y nhi\u1ec1u th\u00ec c\u00e1 n\u00e1t, tr\u1ecb d\u00e2n m\u00e0 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u th\u00ec d\u00e2n tan. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ecdc v\u1ea5n th\u00e2m s\u00e2u c\u1ee7a b\u1eadc th\u00e1nh, l\u00e0m sao th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a mu\u1ed1n c\u1ea7u tr\u1ecb?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] Vua ban chi\u1ebfu th\u01b0\u1edfng cho ti\u1ebfn s\u0129 L\u00fd Ph\u1ecfng \u1edf Kh\u00fac Giang 10 h\u1ed9c th\u00f3c, 10 t\u1ea5m l\u1ee5a, v\u00e0 l\u1ec7nh cho ch\u00e2u huy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean th\u0103m h\u1ecfi.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, cha m\u1eb9 L\u00fd Ph\u1ecfng m\u1ea5t, \u00f4ng d\u1ef1ng l\u1ec1u \u1edf b\u00ean m\u1ed9. C\u00f3 h\u1ed5 d\u1eef l\u00e0m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn g\u1ea7n l\u1ec1u c\u1ee7a \u00f4ng. L\u1ea1i c\u00f3 m\u1ea5y tr\u0103m con qu\u1ea1 tr\u1eafng<a class=\"footnote\" title=\"'qu\u1ea1' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'chim', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 13, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 456 truy\u1ec7n L\u00fd Ph\u1ecfng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-431-1\" href=\"#footnote-431-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a> \u0111\u1eadu tr\u00ean m\u1ed9. Ch\u00e2u Thi\u1ec1u d\u00e2ng bi\u1ec3u t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u00ean Vua ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua ban chi\u1ebfu cho \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh Ty \u0111\u1ed1c th\u00fac c\u00e1c t\u00f4ng t\u1eed ch\u0103m ch\u1ec9 h\u1ecdc h\u00e0nh. C\u00e1c quan gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf c\u00e1c vi\u1ec7n M\u1ee5c Th\u00e2n Tr\u1ea1ch, B\u1eafc Tr\u1ea1ch th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u00e1o c\u00e1o vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n, v\u0103n t\u1eeb, th\u01b0 ph\u00e1p. <em>(\u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b ch\u00e9p chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho \u0110\u1ea1i T\u00f4ng Ch\u00ednh T\u1ef1 r\u1eb1ng: &#8220;Tr\u1eabm ngh\u0129 c\u00e1c b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng x\u01b0a, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu v\u1edbi th\u00e2n th\u00edch \u0111\u1ec3 ph\u00f2 t\u00e1 v\u01b0\u01a1ng th\u1ea5t, d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 m\u00e0 gi\u00e1o h\u00f3a thi\u00ean h\u1ea1. Nh\u00e0 T\u1ed1ng d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc h\u01a1n 80 n\u0103m, t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf c\u00e1c vi\u1ec7n M\u1ee5c Th\u00e2n Tr\u1ea1ch d\u1ea1y kinh \u0111i\u1ec3n, v\u0103n t\u1eeb v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o.&#8221;)<\/em><\/p>\n<p>[3.1] \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu H\u00e0n K\u1ef3 d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 d\u00f9ng \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c, \u1eaft l\u00e0 B\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea5y \u00f4ng ta c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea7n d\u00e1m b\u00e0n lu\u1eadn. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u00ec ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 m\u1edbi quy ph\u1ee5, t\u1ef1 xin \u0111i gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, v\u1ed1n c\u0169ng c\u00f3 danh ngh\u0129a. C\u00f2n vi\u1ec7c Ph\u00fa B\u1eadt ra \u0111i, th\u00ec t\u1ed5n th\u1ea5t r\u1ea5t l\u1edbn, th\u1ea7n ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng d\u00e1m d\u1ec5 d\u00e0ng t\u00e2u tr\u00ecnh, lo r\u1eb1ng c\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1ef1 c\u00f9ng c\u00e1c b\u1eadc th\u1ee9c gi\u1ea3 cao minh trong tri\u1ec1u, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng. Nh\u01b0ng m\u1ea5y ng\u00e0y qua nghe ng\u00f3ng, ch\u1eb3ng th\u1ea5y ai m\u1edf mi\u1ec7ng, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i v\u00ec ti\u1ebfc th\u00e2n s\u1ee3 h\u1ecda, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng t\u00ecnh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi! Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c gia tr\u1ecdng \u00e2n, gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng trong tri\u1ec1u, n\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i k\u1ebf c\u1ee7a qu\u1ed1c gia<a class=\"footnote\" title=\"n\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i k\u1ebf c\u1ee7a qu\u1ed1c gia 'k\u1ebf' nguy\u00ean l\u00e0 'k\u1ec9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n, Ho\u1ea1t t\u1ef1 b\u1ea3n v\u00e0 \u300aAn D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp Trung Hi\u1ebfn H\u00e0n Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng gia truy\u1ec1n\u300b quy\u1ec3n 4 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-431-2\" href=\"#footnote-431-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c tai m\u1eaft thi\u00ean h\u1ea1, th\u00ec sao c\u00f3 th\u1ec3 an ph\u1eadn h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c, im l\u1eb7ng m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y Ph\u00fa B\u1eadt c\u00f3 \u0111\u1ea1i ti\u1ebft kh\u00f3 lay chuy\u1ec3n, tr\u1eddi ban cho l\u00f2ng trung ngh\u0129a. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Khi\u1ebft \u0110an \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u00e1p s\u00e1t bi\u00ean gi\u1edbi, g\u1eedi th\u01b0 ng\u1ea1o m\u1ea1n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, trong l\u00fac v\u1ed9i v\u00e3, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 c\u1eed Ph\u00fa B\u1eadt \u0111i s\u1ee9. Ph\u00fa B\u1eadt t\u1eeb b\u1ecf t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a m\u1eb9 gi\u00e0, \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi hi\u1ec3m h\u1ecda kh\u00f4n l\u01b0\u1eddng, d\u00f9ng l\u00fd l\u1ebd ch\u00ednh \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 khu\u1ea5t ph\u1ee5c k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f2a ngh\u1ecb, qu\u00ean m\u00ecnh l\u1eadp c\u00f4ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a kh\u00f3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec v\u1eady, g\u1ea7n \u0111\u00e2y L\u00fd L\u01b0\u01a1ng Th\u1ea7n t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u00e3 khen ng\u1ee3i r\u1eb1ng t\u1eeb ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u1ec1u k\u00ednh tr\u1ecdng \u00f4ng. B\u1ec7 h\u1ea1 hai l\u1ea7n b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, nh\u01b0ng \u00f4ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nh\u1eadn c\u00f4ng lao, t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. \u0110\u1ebfn khi b\u1ecb \u00e9p ph\u1ea3i nh\u1eadn ch\u1ee9c, th\u00ec \u00f4ng kh\u00f4ng m\u00e0ng \u0111\u1ebfn ti\u1ebfng x\u1ea5u hay ti\u1ebfng t\u1ed1t, lu\u00f4n ngh\u0129 c\u00e1ch ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 mu\u1ed1n v\u00ec B\u1ec7 h\u1ea1 l\u1eadp n\u00ean s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u1ea1n \u0111\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ea1i qu\u00e2n, tuy\u00ean b\u1ed1 s\u1ebd \u0111\u00e1nh d\u1eb9p Nguy\u00ean H\u1ea1o. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a r\u00f5 h\u01b0 th\u1ef1c, Ph\u00fa B\u1eadt cho r\u1eb1ng bi\u00ean ph\u00f2ng H\u00e0 S\u00f3c ch\u01b0a ho\u00e0n thi\u1ec7n, l\u1ea1i t\u1ef1 xin \u0111i. \u0110\u1ebfn nay \u0111\u00e3 \u1edf ngo\u00e0i n\u1eeda n\u0103m, k\u1ebf s\u00e1ch l\u00e2u d\u00e0i ch\u1ed1ng gi\u1eb7c \u0111\u00e3 s\u1eb5n trong l\u00f2ng. Vi\u1ec7c xong tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u, v\u1eeba \u0111\u1ebfn c\u1eeda th\u00e0nh, ch\u01b0a k\u1ecbp tr\u00ecnh b\u00e0y tr\u01b0\u1edbc b\u1ec7 h\u1ea1, \u0111\u00e3 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o qu\u1eadn nh\u00e0n. Trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng bi\u1ebft nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u1ea1m t\u1ed9i, th\u1ea7n c\u0169ng \u0111au x\u00f3t kh\u00f4ng hi\u1ec3u Ph\u00fa B\u1eadt c\u00f3 l\u1ed7i g\u00ec v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c nh\u1ee5c nh\u00e3 \u0111\u1ebfn th\u1ebf! Th\u1ea7n s\u1ee3 r\u1eb1ng t\u1eeb nay trung th\u1ea7n ngh\u0129a s\u0129 trong thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd l\u1ea5y Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng, ai c\u00f2n d\u00e1m ra s\u1ee9c v\u00ec qu\u1ed1c gia, t\u1ed5n th\u1ea5t \u0111\u00e2u ph\u1ea3i nh\u1ecf. Th\u1ea7n bi\u1ebft m\u1ec7nh l\u1ec7nh tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea1i, nh\u01b0ng c\u00f2n m\u1ed9t k\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n sai l\u1ea7m, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y L\u00fd D\u1ee5ng H\u00f2a nhi\u1ec1u b\u1ec7nh, b\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n tri\u1ec7u L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 kinh qu\u1ea3n vi\u1ec7c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ty, nh\u01b0ng trong h\u00e0ng v\u00f5 th\u1ea7n t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi thay Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u kh\u00f3 ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1ea7n ngh\u0129 b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng b\u1eb1ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh, ki\u00eam ch\u1ee9c B\u1ed9 th\u1ef1, sai m\u1ed9t trung s\u1ee9 tuy\u00ean d\u1ee5, l\u1ec7nh v\u1ec1 kinh t\u00e2u vi\u1ec7c c\u00f4ng H\u00e0 B\u1eafc xong th\u00ec nh\u1eadm ch\u1ee9c. \u0110\u1ee3i khi v\u00e0o ch\u1ea7u, an \u1ee7i r\u1ed3i sai \u0111i. Ph\u00fa B\u1eadt v\u1ed1n trung ngh\u0129a, l\u1ea1i c\u1ea3m \u00e2n n\u00e0y, ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u00e1o \u0111\u1ec1n, \u0111\u00e2u d\u00e1m \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c v\u1ee5 trong ngo\u00e0i m\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn g\u00ec kh\u00e1c. Nh\u01b0 v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1ebd giao vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc cho Ph\u00fa B\u1eadt, vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y cho Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, khi\u1ebfn h\u1ecd ng\u00e0y \u0111\u00eam lo li\u1ec7u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng bi\u1ebfn c\u1ed1 t\u1eeb hai k\u1ebb \u0111\u1ecbch, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 ch\u1ed7 d\u1ef1a.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc v\u1ed1n bi\u1ebft uy v\u1ecdng c\u1ee7a B\u1eadt, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u00fd \u0111\u1ecbnh khinh su\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec th\u00ec b\u1ecf r\u01a1i \u1edf qu\u1eadn nh\u00e0n, c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec b\u1eaft ph\u1ea3i gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng ch\u1ec9 s\u1eafp x\u1ebfp mu\u1ed9n m\u00e0ng, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia<a class=\"footnote\" title=\"C\u0169ng l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, ch\u1eef 'Qu\u1ed1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b m\u00e0 s\u1eeda. S\u00e1ch \u300aAn D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp gia truy\u1ec1n\u300b quy\u1ec3n 4 vi\u1ebft l\u00e0 'C\u0169ng l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ea1i th\u1ec3 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia'.\" id=\"return-footnote-431-3\" href=\"#footnote-431-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>. Th\u1ea7n kh\u00f4ng tr\u00e1nh nghi ng\u1edd v\u1ec1 phe \u0111\u1ea3ng, ch\u1ec9 mong m\u1ed9t l\u1ea7n t\u1ecf ng\u1ed9 v\u1edbi th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, b\u1edfi v\u00ec phe \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ti\u1ebfn th\u00e2n, nay th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n s\u1ee7ng, \u0111\u1ecba v\u1ecb \u0111\u00e3 cao, kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1eef m\u00ecnh im l\u1eb7ng, theo \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng l\u00ean xu\u1ed1ng, d\u1ea7n d\u1ea7n m\u01b0u c\u1ea7u ti\u1ebfn th\u00e2n, m\u00e0 l\u1ea1i c\u1ee9u gi\u00fap nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i, t\u1ef1 chu\u1ed1c l\u1ea5y h\u1ecda ho\u1ea1n v\u00ec phe \u0111\u1ea3ng, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ngu xu\u1ea9n sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t l\u00f2ng th\u1ea7n, th\u00ec nghi ng\u1edd v\u1ec1 phe \u0111\u1ea3ng t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd gi\u1ea3i t\u1ecfa. Th\u00eam n\u1eefa, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c quan l\u1ea1i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ch\u1ec9 ch\u0103m ch\u00fa c\u00f4ng k\u00edch ng\u01b0\u1eddi trung l\u01b0\u01a1ng, th\u1ecfa m\u00e3n t\u01b0 ph\u1eabn, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, ch\u1ec9 mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, m\u00e0 \u0110\u1ed5ng S\u0129 Li\u00eam l\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u1eeda khuy\u1ebft ki\u1ec7n t\u1ee5ng vi\u1ec7c th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c, c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u1ee7ng h\u1ed9, K\u1ef3 kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng, kh\u1ea9n thi\u1ebft xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, K\u1ef3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, gia phong ch\u1ee9c T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, L\u01b0u H\u00e3ng, Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u, ki\u00eam ch\u1ee9c Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aH\u00e3ng truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tri \u0110\u00e0m ch\u00e2u, \u0111\u00e3 ki\u00eam ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9. X\u00e9t theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b th\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. Tuy nhi\u00ean, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u0169ng ch\u00e9p r\u1eb1ng th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 3 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c An ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u1ed3 Nam, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u300aH\u00e3ng truy\u1ec1n\u300b, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c khoa thi c\u1ed1ng c\u1eed.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0110\u1ed7 K\u1ef7, Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c man \u1edf Nghi ch\u00e2u \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p><i>(K\u1ef7 l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111i \u0111\u1ebfn Ch\u00e2n Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"{M\u1ed9c T\u1ef5} l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111i \u0111\u1ebfn Ch\u00e2n Ch\u00e2u, 'Ch\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Trinh', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 300 truy\u1ec7n \u0110\u1ed7 {M\u1ed9c T\u1ef5} v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 47 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-431-4\" href=\"#footnote-431-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean sai ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y tr\u1ea1m mang h\u1ecbch d\u1ee5 gi\u1eb7c man, cho ch\u00fang c\u01a1 h\u1ed9i t\u1ef1 c\u1ea3i t\u1ea1o, nh\u01b0ng khi \u0111\u1ebfn Nghi Ch\u00e2u, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi man n\u00e0o \u0111\u1ebfn. K\u1ef7 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u \u00fay Ng\u00f4 H\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ch\u00e2u v\u00e0 t\u00f9 nh\u00e2n Khu Th\u1ebf Ho\u00e0nh, th\u00e1o xi\u1ec1ng x\u00edch cho h\u1ecd, cho \u00e1o qu\u1ea7n, sai v\u00e0o \u0111\u1ed9ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c, nh\u01b0ng ch\u00fang kh\u00f4ng nghe. K\u1ef7 b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c tr\u1ea1i B\u1ea1ch Nhai, Ho\u00e0ng N\u00ea, C\u1eedu C\u01b0 S\u01a1n c\u00f9ng n\u0103m \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ed1t ph\u00e1 kho t\u00e0ng, ch\u00e9m h\u01a1n tr\u0103m \u0111\u1ea7u, kh\u00f4i ph\u1ee5c Ho\u00e0n Ch\u00e2u.<\/i><\/p>\n<p><i>Khu Hi Ph\u1ea1m v\u00e0 M\u00f4ng C\u1ea3n ch\u1ea1y t\u00e1n lo\u1ea1n, K\u1ef7 sai Ng\u00f4 H\u01b0\u01a1ng chi\u00eau d\u1ee5 M\u00f4ng C\u1ea3n ra h\u00e0ng. K\u1ef7 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng t\u00e1: &#8220;Gi\u1eb7c man d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf, uy kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ch\u1ebf ng\u1ef1, th\u00ec \u00e2n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea3m h\u00f3a, n\u00ean ch\u00fang th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean l\u00e0m ph\u1ea3n. Nay ch\u00fang v\u00ec c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 \u0111\u1ebfn h\u00e0ng, sau n\u00e0y \u1eaft s\u1ebd l\u1ea1i n\u1ed5i lo\u1ea1n, chi b\u1eb1ng gi\u1ebft h\u1ebft \u0111\u1ec3 tr\u1eeb h\u1eadu ho\u1ea1n.&#8221; B\u00e8n gi\u1ebft tr\u00e2u ng\u1ef1a, l\u00e0m r\u01b0\u1ee3u M\u1ea1n \u0110\u00e0 La, m\u1edf h\u1ed9i l\u1edbn \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u, trong l\u00fac y\u1ebfn ti\u1ec7c, ph\u1ee5c binh n\u1ed5i d\u1eady, b\u1eaft gi\u1ebft h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, v\u1ebd h\u00ecnh ng\u0169 t\u1ea1ng l\u00e0m \u0111\u1ed3. Th\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ed1m y\u1ebfu, b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec thua tr\u1eadn m\u00e0 h\u00e0ng, h\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi. Ba ng\u00e0y sau, l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Khu Hi Ph\u1ea1m, l\u00e0m m\u1eafm g\u1eedi cho c\u00e1c \u0111\u1ed9ng. Ban \u0111\u1ea7u, Khu Hi Ph\u1ea1m v\u00e0o tr\u00fa trong \u0111\u1ed9ng L\u1ec7 Ba, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ra \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi qu\u00e2n quan.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi K\u1ef7 \u0111\u1ebfn Ho\u00e0n Ch\u00e2u, sai nhi\u1ebfp quan Khu Di\u1ec7p, ti\u1ebfn s\u0129 T\u0103ng T\u1eed Hoa, \u00e1p ty quan Ng\u00f4 H\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Nghi Ch\u00e2u d\u1ee5 h\u01a1n s\u00e1u tr\u0103m \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a ch\u00fang<a class=\"footnote\" title=\"\u00c1p ty quan Ng\u00f4 H\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Nghi Ch\u00e2u d\u1ee5 h\u01a1n s\u00e1u tr\u0103m \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a ch\u00fang, 'Nghi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Quan', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 495 truy\u1ec7n man di s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-431-5\" href=\"#footnote-431-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, ban \u0111\u1ea7u k\u1ebft minh v\u1edbi ch\u00fang, b\u1ecf r\u01b0\u1ee3u M\u1ea1n \u0110\u00e0 La v\u00e0o, khi ch\u00fang say m\u1ec1m, g\u1ecdi d\u1eady h\u1ecfi han, \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u1ea9y ng\u00e3 xu\u1ed1ng s\u00e2n sau. \u0110\u1ebfn t\u1ed1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi t\u1ec9nh, ho\u1ea3ng h\u1ed1t ch\u1ea1y tr\u1ed1n, nh\u01b0ng c\u1eeda c\u00f3 qu\u00e2n canh kh\u00f4ng ra \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u00e8n b\u1eaft gi\u1ebft h\u1ebft. Ba ng\u00e0y sau, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c M\u00f4ng C\u1ea3n, Khu Hi Ph\u1ea1m, Khu Phi T\u1ee5c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed5 b\u1ee5ng v\u1ebd h\u00ecnh ng\u0169 t\u1ea1ng, l\u1ea1i l\u00e0m m\u1eafm g\u1eedi cho c\u00e1c \u0111\u1ed9ng. <\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec Th\u1ef1c l\u1ee5c ghi ch\u00e9p. Nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a K\u1ef7.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam ch\u1ee9c h\u1ecdc quan, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i tham c\u00e1i h\u01b0 danh s\u00f9ng Nho, ch\u1ec9 lo t\u0103ng th\u00eam nh\u00e0 c\u1eeda, khi\u1ebfn c\u00e1c s\u0129 t\u1eed kh\u1eafp n\u01a1i \u0111ua nhau \u0111\u1ebfn, b\u1ecf qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng m\u00e0 \u0111i, d\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb nay, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0o \u1edf nghe gi\u1ea3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty, t\u1eeb nay khi x\u00e9t x\u1eed quan l\u1ea1i, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai quan \u0111i \u0111i\u1ec1u tra, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh sinh s\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(C\u1ea7n x\u00e9t ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u00e2ng k\u1ebf s\u00e1ch l\u00fac \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9, Mi Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri Tr\u01b0\u01a1ng V\u0129nh H\u00f2a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean kh\u00e1nh s\u1ee9; Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, T\u1eed Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9, N\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u00f4 tri V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Chi\u00eau tuy\u00ean s\u1ee9; N\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, Vinh Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i ph\u00f3 \u0111\u00f4 tri L\u01b0u T\u00f2ng Nguy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9. T\u1eeb khi T\u00e2y H\u1ea1 ngh\u1ecb h\u00f2a, \u0111\u00e3 n\u0103m l\u1ea7n c\u1eed s\u1ee9 \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 V\u0129nh H\u00f2a v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c bi\u1ec7n lu\u1eadn c\u00f3 c\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 C\u1ed1ng vi\u1ec7n t\u0103ng th\u00eam s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. C\u1ed1ng vi\u1ec7n xin l\u1ea5y s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi trong c\u00e1c khoa thi n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 4 v\u00e0 Kh\u00e1nh L\u1ecbch nguy\u00ean ni\u00ean, ch\u1ecdn n\u0103m n\u00e0o nhi\u1ec1u h\u01a1n th\u00ec cho ph\u00e9p d\u1ef1 thi v\u1edbi t\u1ef7 l\u1ec7 hai ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. D\u00f9 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi nhi\u1ec1u, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng th\u00eam c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ed9t n\u1eeda so v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u0169. Ri\u00eang Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9, ch\u1ec9 c\u00f3 hai n\u01a1i l\u00e0 V\u0129nh H\u01b0ng v\u00e0 Ph\u01b0\u1ee3ng T\u01b0\u1eddng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi c\u00f2n \u00edt, n\u00ean d\u00f9ng \u00e2n x\u00e1 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 4 \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam t\u1ef7 l\u1ec7. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u00eam, nay mu\u1ed1n m\u1ed7i ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. Ba qu\u00e2n B\u1ea3o An, Tr\u1ea5n Nhung<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u0129nh Nhung qu\u00e2n', x\u00e9t Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 T\u0129nh Nhung qu\u00e2n, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-431-6\" href=\"#footnote-431-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi, nay m\u1ed7i n\u01a1i cho ph\u00e9p m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n ven bi\u1ec3n H\u00e0 \u0110\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u00ean ch\u1eef 'H\u00e0 \u0110\u00f4ng duy\u00ean bi\u00ean ch\u00e2u qu\u00e2n', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'H\u00e0 B\u1eafc', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-431-7\" href=\"#footnote-431-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, v\u1ed1n \u00edt ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 thi, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 thi \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, kh\u00f3 b\u00e0n th\u00eam. T\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, t\u0103ng th\u00eam 359 ng\u01b0\u1eddi. Chi\u1ebfu ban ra, l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111\u1ecbnh ng\u1ea1ch.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aThi Kinh\u300b thi\u00ean <i>&#8220;L\u1ee5c nguy\u1ec7t&#8221;<\/i>, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1eddi t\u1ef1a n\u00e0y t\u1eeb b\u00e0i &#8216;L\u1ed9c minh&#8217; \u0111\u1ebfn b\u00e0i &#8216;Tinh tinh gi\u1ea3 nga&#8217;, \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng h\u00e0nh c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, hay ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi?&#8221;<\/i> D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;X\u01b0a U V\u01b0\u01a1ng m\u1ea5t \u0111\u1ea1o, Ti\u1ec3u Nh\u00e3 b\u1ecb b\u1ecf h\u1ebft, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng x\u00e2m l\u1ea5n, \u0111\u1ea1o Trung Qu\u1ed1c suy vi, ti\u00ean nho l\u00e0m l\u1eddi t\u1ef1a n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho mu\u00f4n \u0111\u1eddi.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n sai gi\u1ea3ng l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[12] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u1ec5 b\u1ed9 v\u00e0 C\u1ed1ng vi\u1ec7n r\u1eb1ng b\u00e0i thi ph\u00fa c\u1ee7a ti\u1ebfn s\u0129 v\u00e0 b\u00e0i \u0111\u1ed1i kinh ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e1c khoa kh\u00e1c \u0111\u1ec1u theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 m\u00e0 kh\u1ea3o x\u00e9t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ea3i c\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m b\u1ea5t ti\u1ec7n, \u0111\u1ea1i \u00fd n\u00f3i r\u1eb1ng thi ph\u00fa d\u1ec5 kh\u1ea3o x\u00e9t v\u00ec c\u00f3 quy t\u1eafc v\u1ec1 thanh b\u1ec7nh, c\u00f2n s\u00e1ch lu\u1eadn th\u00ec m\u00eanh m\u00f4ng kh\u00f3 bi\u1ebft, n\u00ean t\u1ed5 t\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. H\u01a1n n\u1eefa, tr\u01b0\u1edbc kia t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i, nay b\u1ecf l\u1ee3i \u00edch tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c r\u1ed1i r\u1eafm n\u00e0y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay, n\u00ean theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. Vua giao xu\u1ed1ng cho c\u00e1c quan b\u00e0n, c\u00e1c quan xin r\u1eb1ng vi\u1ec7c kh\u1ea3o x\u00e9t nay n\u00ean t\u1ea1m theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169. B\u00e8n ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ch\u00e9p r\u1eb1ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i vi\u1ec7c \u1ea5y b\u1ea5t ti\u1ec7n, kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y theo \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b. X\u00e9t \u300aD\u01b0\u01a1ng S\u00e1t B\u1ea3n truy\u1ec1n\u300b c\u0169ng ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 8 m\u1edbi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 vi\u1ec7c C\u1ed1ng vi\u1ec7n t\u00e2u xin, kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean ng\u01b0\u1eddi. X\u00e9t \u300aB\u1ea3n truy\u1ec1n\u300b th\u00ec S\u00e1t th\u1ef1c quy\u1ec1n ph\u00e1n C\u1ed1ng vi\u1ec7n, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 ch\u00ednh l\u00e0 S\u00e1t. \u300aB\u1ea3n ch\u00ed\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng b\u1ed1n n\u0103m sau, C\u1ed1ng vi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u xin, th\u00ec l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0 hai chi\u1ebfu n\u0103m th\u1ee9 8 \u0111\u1ec1u do S\u00e1t \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[13] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m do \u1ea5m b\u1ed5 t\u1eeb nay ch\u1ec9 do L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y tham tuy\u1ec3n th\u00ec kh\u1ea3o x\u00e9t t\u00e0i ngh\u1ec7 m\u00e0 b\u1ed5 ch\u1ee9c, c\u00f2n \u0111i\u1ec1u ch\u1ebf th\u00e1ng 11 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 3 th\u00ec kh\u00f4ng thi h\u00e0nh n\u1eefa.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2<a class=\"footnote\" title=\"\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2, 'th\u00e1ng 2', c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'th\u00e1ng 3'.\" id=\"return-footnote-431-8\" href=\"#footnote-431-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Bao Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y chi\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ban r\u1eb1ng: Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn do \u01a1n t\u1ea5u \u1ea5m t\u1eeb 25 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, g\u1eb7p d\u1ecbp \u0111\u1ea1i l\u1ec5 Nam Giao, trong v\u00f2ng n\u1eeda n\u0103m cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn nha m\u00f4n n\u1ed9p \u0111\u01a1n, quan vi\u00ean kinh th\u00e0nh m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m n\u1ed9p \u0111\u01a1n. V\u00e0 sai hai v\u1ecb quan ch\u1ebf c\u00e1o \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i kh\u1ea3o th\u00ed, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc t\u1eeb nghi\u1ec7p th\u00ec thi lu\u1eadn ho\u1eb7c thi ph\u00fa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc kinh nghi\u1ec7p th\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean m\u1ed9t kinh, thi m\u1eb7c ngh\u0129a, n\u1ebfu \u0111\u1ed7 th\u00ec cho b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan v\u00e0 sai ph\u00e1i.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi chi\u1ebfu ban ra, con em c\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ea1i phu trong thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng h\u01b0\u1edbng theo, ch\u0103m ch\u1ec9 h\u1ecdc h\u00e0nh. Chi\u1ebfu th\u01b0 n\u00f3i r\u1eb1ng: &#8216;Kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u00e2n t\u00e0i, m\u00e0 c\u00f2n v\u00ec b\u1ec1 t\u00f4i l\u1eadp nghi\u1ec7p&#8217;, th\u1ef1c l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng nh\u00e2n t\u00e0i.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe c\u00f3 quan vi\u00ean d\u00e2ng l\u1eddi mu\u1ed1n b\u00e3i b\u1ecf, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u01b0a suy ngh\u0129 k\u1ef9. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng ban \u01a1n c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, t\u1ec7 n\u1ea1n c\u00e0ng nhi\u1ec1u, k\u00e9o d\u00e0i l\u00e2u ng\u00e0y, vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n v\u00e0 ch\u1ecdn l\u1ecdc ch\u01b0a tinh, nay chi\u1ebfu m\u1ec7nh v\u1eeba ban ra, \u0111\u00e3 v\u1ed9i mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i, khi\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u0103m h\u1ecdc ng\u00e0y c\u00e0ng l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, m\u1ed9t khi b\u1eaft h\u1ecd \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 x\u1eed l\u00fd ch\u00ednh s\u1ef1, h\u1ecd s\u1ebd m\u01a1 h\u1ed3 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc t\u1eeb \u0111\u00e2u, gi\u1ed1ng nh\u01b0 ch\u01b0a bi\u1ebft c\u1ea7m dao m\u00e0 b\u1eaft h\u1ecd c\u1eaft v\u1eady. N\u1ebfu c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f2n thi\u1ebfu s\u00f3t, mong ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho c\u00e1c c\u01a1 quan xem x\u00e9t l\u1ea1i, v\u1eabn thi h\u00e0nh nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[15] Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 B\u00e0ng T\u1ecbch t\u00e2u, N\u00e3ng Ti\u00eau \u0111\u00e3 nh\u1eadn s\u00e1ch phong, mong s\u1edbm l\u1ec7nh cho Di\u00ean Ch\u00e2u v\u00e0 B\u1ea3o An Qu\u00e2n x\u00e1c \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ghi nh\u1eadn ch\u1eaft c\u1ee7a Chu Th\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0 S\u00e0i Qu\u1ef9 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[17] Gi\u00e1n quan Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt t\u00e2u, c\u00e1c ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Ng\u0169 ph\u00f2ng Trung th\u01b0, \u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eadu \u0111\u01b0\u1eddng quan', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 3-24 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-431-9\" href=\"#footnote-431-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, Ph\u00f3 th\u1eeba ch\u1ec9, Ch\u1ee7 s\u1ef1, L\u1ec7nh s\u1eed tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00f2ng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, xin t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao thi\u1ec7p v\u1edbi c\u00e1c quan vi\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[18] Tam ban vi\u1ec7n t\u00e2u, t\u1eeb nay c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n h\u1ebft tang, xin theo l\u1ec7 c\u1ee7a quan vi\u00ean kinh th\u00e0nh, \u0111\u1eb7c mi\u1ec5n vi\u1ec7c sai ph\u00e1i ng\u1eafn h\u1ea1n, th\u0103ng n\u1eeda n\u0103m v\u00e0 cho sai ph\u00e1i thu\u1eadn ti\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[19] Ban ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi cho c\u00e1c qu\u00e2n d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, chi\u1ebfu cho An ph\u1ee7 chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9, nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn man t\u1ed9c m\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o kh\u00f4ng k\u1ecbp, cho ph\u00e9p t\u00f9y nghi x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang, \u0111\u00e3 tha t\u1ed9i cho N\u00e3ng Ti\u00eau<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tam', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-431-10\" href=\"#footnote-431-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, cho ph\u00e9p h\u1ecd l\u1ea1i l\u00e0m phi\u00ean th\u1ea7n, nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec1 ng\u1eebng binh \u0111ao, c\u00f9ng nhau b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea1i. Tr\u1eabm ngh\u0129 t\u1eeb khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i xu\u1ea5t chinh, binh s\u0129 Thi\u1ec3m T\u00e2y ph\u01a1i m\u00ecnh n\u01a1i chi\u1ebfn tr\u1eadn r\u1ea5t kh\u1ed5 c\u1ef1c, d\u00e2n ch\u00fang m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng. V\u1eady gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n m\u1ed9t b\u1eadc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 roi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tha; binh l\u00ednh bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ban ti\u1ec1n; d\u00e2n ch\u00fang n\u1ee3 thu\u1ebf n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00f2i, mi\u1ec5n gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf ru\u1ed9ng. C\u00e1c ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 t\u1eebng b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n n\u1ee3 thu\u1ebf nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 m\u1ed9t l\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c khoa thi hai l\u1ea7n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thi n\u0103m nay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[22] T\u1ea1i Nh\u0129 Anh c\u00e1c, \u0111\u1ecdc s\u00e1ch \u300aH\u00e1n th\u01b0\u300b vi\u1ec7c H\u00e1n Cao T\u1ed5 phong H\u00e0n T\u00edn l\u00e0m T\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e1n Cao T\u1ed5 bi\u1ebft nghe l\u1eddi can gi\u00e1n, kh\u00e9o d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd nh\u01b0 v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'nghi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nghi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 29 ph\u1ea7n gi\u1ea3ng di\u00ean, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 8 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-431-11\" href=\"#footnote-431-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> \u0110inh \u0110\u1ed9 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;H\u00e1n Cao T\u1ed5 th\u00f4ng minh r\u1ed9ng l\u01b0\u1ee3ng, n\u00ean b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ebft l\u00f2ng trung th\u00e0nh. N\u1ebfu kh\u00f4ng, sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01a1 nghi\u1ec7p \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua h\u1ea1 chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n Khu m\u1eadt, ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u00e0n v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i bi\u00ean ph\u00f2ng, thay \u0111\u1ed5i binh kh\u00ed, qu\u00e2n tr\u1eadn, h\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, ch\u0103n nu\u00f4i ng\u1ef1a, \u0111\u1ec1u giao cho S\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh bi\u00ean s\u1eafc, xem x\u00e9t nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u00e2u d\u00e0i r\u1ed3i \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh lu\u1eadt l\u1ec7.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c d\u00e2ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong quan. <em>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Canh.)<\/em><\/p>\n<p>[25] Th\u00e1ng n\u00e0y, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng: K\u1ebb s\u0129 kh\u00f4ng qu\u00ean th\u00e2n m\u00ecnh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 trung t\u00edn; l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng ngh\u1ecbch tai, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 can gi\u00e1n. V\u00ec th\u1ebf, th\u1ea7n kh\u00f4ng tr\u00e1nh h\u1ecda b\u1ecb b\u1ecdn gian t\u00e0 c\u0103m gh\u00e9t, d\u00e1m m\u1ea1o mu\u1ed9i ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn m\u1eb7t m\u0169i kh\u00f3 x\u00fac ph\u1ea1m c\u1ee7a b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 mong nh\u1edd \u01a1n th\u00e1nh t\u1eeb x\u00e9t soi. Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n, H\u00e0n K\u1ef3, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 t\u1eebng \u1ee7y th\u00e1c, m\u1ed9t s\u1edbm b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c li\u00ean ti\u1ebfp, s\u0129 t\u1eed trong thi\u00ean h\u1ea1 v\u1ed1n bi\u1ebft h\u1ecd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n t\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng nghe n\u00f3i h\u1ecd c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec \u0111\u00e1ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/i><\/p>\n<p><i>Ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a th\u1ea7n tuy \u1edf ngo\u00e0i, kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng s\u1ef1 vi\u1ec7c, nh\u01b0ng th\u1ea7n th\u1ea5y t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n gi\u00e8m pha h\u00e3m h\u1ea1i b\u1eadc trung hi\u1ec1n, m\u01b0u k\u1ebf kh\u00f4ng xa, mu\u1ed1n h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n, th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u1ec9 ra h\u1ecd l\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, mu\u1ed1n lung lay \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, th\u00ec t\u1ea5t ph\u1ea3i vu c\u00e1o h\u1ecd chuy\u00ean quy\u1ec1n. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 g\u00ec? B\u1edfi v\u00ec b\u1ecf \u0111i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t kh\u00e1c v\u1eabn c\u00f2n, th\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 l\u1ee3i cho b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n, mu\u1ed1n lo\u1ea1i b\u1ecf h\u1ebft, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t \u00edt l\u1ed7i l\u1ea7m, kh\u00f3 t\u00ecm ra khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m, ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u1ec9 ra h\u1ecd l\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0111u\u1ed5i h\u1ebft trong m\u1ed9t l\u00fac.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u00e0 tin d\u00f9ng, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng vi\u1ec7c kh\u00e1c \u0111\u1ec3 lung lay, ch\u1ec9 c\u00f3 chuy\u00ean quy\u1ec1n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 gh\u00e9t, n\u00ean ph\u1ea3i d\u00f9ng l\u1eddi n\u00e0y m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ea1 b\u1ec7 h\u1ecd. Th\u1ea7n \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1edbn, nh\u01b0ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c c\u00f9ng l\u00fac, Ph\u00fa B\u1eadt v\u00e0 Tr\u1ecdng Y\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y th\u00e1c s\u00e2u s\u1eafc, nh\u01b0ng \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u1ecb ly gi\u00e1n, \u1eaft c\u00f3 l\u1eddi b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, chuy\u00ean quy\u1ec1n, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng. Th\u1ea7n xin tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u1ed1n n\u1ed5i ti\u1ebfng trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 l\u00f2ng trung t\u00edn v\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i th\u1eb3ng th\u1eafn, c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n s\u0129 trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u tranh nhau khen ng\u1ee3i v\u00e0 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9. Khi \u0111\u00f3, b\u1ecdn gian th\u1ea7n vu c\u00e1o \u00f4ng k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f3 m\u00e0 bi\u1ec7n minh \u0111\u01b0\u1ee3c. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 b\u1ea1t m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 trong hai ph\u1ee7, xem x\u00e9t vi\u1ec7c h\u1ecd l\u00e0m, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5. \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thanh li\u00eam, c\u1ea9n th\u1eadn v\u00e0 tu\u00e2n th\u1ee7 quy c\u1ee7; Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam th\u00ec khoan dung, t\u1ef1 tin v\u00e0 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd; H\u00e0n K\u1ef3 th\u00ec thu\u1ea7n ch\u00ednh v\u00e0 ch\u1ea5t ph\u00e1c; Ph\u00fa B\u1eadt th\u00ec th\u00f4ng minh, nh\u1ea1y b\u00e9n v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. T\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00e1c nhau, tuy \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1eadn trung<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u1ec1u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'C\u00e1c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ed5n m\u1ea1t\u300b c\u00f9ng \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-431-12\" href=\"#footnote-431-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a h\u1ecd l\u1ea1i kh\u00e1c nhau, n\u00ean khi b\u00e0n vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nhau.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ed nh\u01b0 \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n mu\u1ed1n tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng \u0110\u1eb1ng T\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0ng Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam l\u1ea1i ra s\u1ee9c tranh lu\u1eadn \u0111\u1ec3 khoan h\u1ed3ng cho \u00f4ng ta. Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam cho r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u00e1nh H\u00e0 \u0110\u00f4ng, xin g\u1ea5p r\u00fat tu s\u1eeda ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng Ph\u00fa B\u1eadt l\u1ea1i d\u1ef1a v\u00e0o ch\u00edn s\u1ef1 vi\u1ec7c, kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn. L\u1ea1i nh\u01b0 Do\u00e3n Chu, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, nh\u01b0ng khi tranh lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c Th\u1ee7y L\u1ea1c th\u00e0nh, H\u00e0n K\u1ef3 \u1ee7ng h\u1ed9 Do\u00e3n Chu m\u00e0 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i L\u01b0u H\u1ed7, c\u00f2n Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam l\u1ea1i \u1ee7ng h\u1ed9 L\u01b0u H\u1ed7 m\u00e0 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i Do\u00e3n Chu.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5 r\u00e0ng, b\u1ec7 h\u1ea1 v\u1ed1n \u0111\u00e3 bi\u1ebft. B\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 b\u1eadc hi\u1ec1n nh\u00e2n ch\u00ed c\u00f4ng v\u00f4 t\u01b0. Khi nh\u00e0n r\u1ed7i, h\u1ecd kh\u00f4ng ng\u1eebng khen ng\u1ee3i nhau, nh\u01b0ng khi b\u00e0n vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc, h\u1ecd tranh lu\u1eadn c\u00f4ng khai tr\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 kh\u00f4ng v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i. Qua \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y, th\u1ea7n th\u1ea5y \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kia th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u m\u00e0 s\u1eed H\u00e1n g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;B\u1ec1 t\u00f4i trung th\u00e0nh c\u00f3 ti\u1ebft th\u00e1o kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p&#8217;, c\u00f2n b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n vu c\u00e1o h\u1ecd k\u1ebft b\u00e8 \u0111\u1ea3ng, th\u1eadt l\u00e0 vu kh\u1ed1ng v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 m\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u00ean quy\u1ec1n. Th\u1ea7n tr\u1ed9m ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eeb khi Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0o hai ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn nay, kh\u00f4ng th\u1ea5y d\u1ea5u hi\u1ec7u chuy\u00ean quy\u1ec1n, m\u00e0 ch\u1ec9 th\u1ea5y h\u1ecd kh\u00e9o l\u00e9o tr\u00e1nh quy\u1ec1n l\u1ef1c. Quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c danh v\u1ecb th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"Quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c danh v\u1ecb th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh, ch\u1eef 'quy\u1ec1n' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'gi\u1ea3', theo hai b\u1ea3n v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-431-13\" href=\"#footnote-431-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, n\u00ean nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i thi h\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c, \u1eaft tham danh v\u1ecb.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 tri\u1ec7u K\u1ef3 v\u00e0 Tr\u1ecdng Y\u00eam t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y, K\u1ef3 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn n\u0103m s\u00e1u l\u1ea7n, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng tri\u1ec7u h\u1ecd n\u0103m s\u00e1u l\u1ea7n. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 Ph\u00fa B\u1eadt, ba l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c phong h\u1ecdc s\u0129, hai l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c phong Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, m\u1ed7i l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c phong, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng kh\u1ea9n kho\u1ea3n nh\u01b0\u1eddng nh\u1ecbn, m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00e0ng d\u00f9ng h\u1ecd ki\u00ean quy\u1ebft, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. Th\u1ea7n ch\u1ec9 th\u1ea5y h\u1ecd tr\u00e1nh nh\u01b0\u1eddng qu\u00e1 nhi\u1ec1u, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ea5y h\u1ecd chuy\u00ean quy\u1ec1n tham v\u1ecb. \u0110\u1ebfn khi b\u1ec7 h\u1ea1 ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng cho t\u1eeb ch\u1ed1i, h\u1ecd m\u1edbi d\u00e1m nh\u1eadn m\u1ec7nh, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a d\u00e1m l\u00e0m g\u00ec kh\u00e1c. B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c, b\u00e8n m\u1edf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn v\u00e0 ban cho ng\u1ed3i<a class=\"footnote\" title=\"B\u00e8n m\u1edf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn v\u00e0 ban cho ng\u1ed3i, ch\u1eef 'Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'c\u00e1c', theo hai b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 x\u00f3a.\" id=\"return-footnote-431-14\" href=\"#footnote-431-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, trao gi\u1ea5y b\u00fat, b\u1ea3o h\u1ecd li\u1ec7t k\u00ea. Nh\u01b0ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u tr\u00e1nh nh\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng d\u00e1m vi\u1ebft, B\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec th\u1ebf l\u1ea1i l\u00e0m phi\u1ec1n Th\u00e1nh t\u1eeb ban chi\u1ebfu ch\u1ec9, ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh t\u00ean tu\u1ed5i, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c li\u1ec7t k\u00ea \u0111\u1ea1i s\u1ef1, v\u00e0 thi h\u00e0nh l\u00e2u d\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"V\u00e0 thi h\u00e0nh l\u00e2u d\u00e0i, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'd\u0129', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-431-15\" href=\"#footnote-431-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, mong \u0111\u1ec1u c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3<a class=\"footnote\" title=\"Mong \u0111\u1ec1u c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, ch\u1eef 'giai' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'k\u1ef3', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 38 H\u00e0n \u00c2u Th\u1ea1ch d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u Ph\u1ea1m Ph\u00fa \u0111\u00e3 tr\u00e1ch b\u00e3i, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-431-16\" href=\"#footnote-431-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>. B\u1eadt t\u00ednh tuy s\u1eafc b\u00e9n, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, ch\u1ec9 n\u00eau chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, xin b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ecdn m\u00e0 l\u00e0m.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, qu\u00e2n th\u1ea7n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eafc, m\u1ed9t l\u1eddi h\u1ee3p \u0111\u1ea1o, g\u1eb7p vi\u1ec7c th\u00ec l\u00e0m, kh\u00f4ng h\u1ec1 tr\u00e1nh n\u00e9. B\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e1nh \u00fd \u1ee7y nhi\u1ec7m, \u0111\u1ed1c th\u00fac d\u1eb7n d\u00f2, m\u00e0 v\u1eabn ch\u1eadm ch\u1ea1p t\u1ef1 nghi ng\u1edd, l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, th\u1ebf m\u00e0 ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00e9o vu c\u00e1o, n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd chuy\u00ean quy\u1ec1n, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 vu oan sao?<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 vi\u1ec7c hai l\u1ed9 tuy\u00ean ph\u1ee7, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u1eed \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111i, hu\u1ed1ng chi uy th\u1ebf c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng, n\u00ean Nguy\u00ean H\u1ea1o n\u1ed5i lo\u1ea1n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 s\u1ef1 m\u1ec7t nh\u1ecdc kh\u1ed1n kh\u1ed5 lan kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1, gi\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i, ph\u00e1 b\u1ecf minh \u01b0\u1edbc m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, th\u01b0 t\u1eeb c\u1ee7a ch\u00fang ng\u1ea1o m\u1ea1n, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 l\u1eddi tr\u00e1ch c\u1ee9 t\u1ed5 ti\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 tuy r\u1ea5t ph\u1eabn n\u1ed9 v\u00e0 nh\u1ee5c nh\u00e3, nh\u01b0ng v\u00ec bi\u00ean ph\u00f2ng ch\u01b0a chu\u1ea9n b\u1ecb, ch\u01b0a th\u1ec3 tranh ch\u1ea5p, n\u00ean \u0111\u00e0nh khu\u1ea5t ch\u00ed mua h\u00f2a, \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u1ed7i nh\u1ee5c l\u1edbn nh\u1ea5t. B\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u1ea5y Trung Qu\u1ed1c nhi\u1ec1u n\u0103m b\u1ecb x\u00e2m l\u0103ng, c\u1ea3m k\u00edch \u00e2n \u0111i\u1ec3n b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng ng\u1eebng th\u0103ng ti\u1ebfn, n\u00ean \u0111\u1ec1u t\u1ef1 xin \u0111i, ra s\u1ee9c ngh\u0129 c\u00e1ch r\u1eeda nh\u1ee5c, d\u1ecdc n\u00fai ven bi\u1ec3n, kh\u00f4ng ng\u1ea1i kh\u00f3 nh\u1ecdc, mu\u1ed1n l\u00e0m cho v\u00f5 b\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c tu s\u1eeda l\u1ea1i, uy th\u1ebf n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5n h\u01b0ng. Th\u1ea7n th\u1ea5y B\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1ee5ng t\u00e2m, v\u1ed1n mu\u1ed1n t\u00f4n uy quy\u1ec1n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, ch\u01b0a th\u1ea5y h\u1ecd l\u1ea5n quy\u1ec1n m\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh ngh\u0129 b\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh s\u00e1ng su\u1ed1t, c\u00f3 t\u00e0i bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 b\u1eadc th\u00e1nh, n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i, th\u1ea5u hi\u1ec3u kh\u00f4ng s\u00f3t, n\u00ean trong h\u00e0ng ng\u00e0n quan l\u1ea1i, \u0111\u00edch th\u00e2n ch\u1ecdn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, m\u1ed9t s\u1edbm m\u1ed9t chi\u1ec1u b\u00e3i ch\u1ee9c, khi\u1ebfn b\u1ecdn gian th\u1ea7n trong tri\u1ec1u vui m\u1eebng, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng ngo\u00e0i bi\u00ean c\u0169ng vui m\u1eebng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n ti\u1ebfc cho b\u1ec7 h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 c\u00f3 \u0111\u1ee9c th\u00e1nh nh\u00e2n t\u1eeb, b\u1ea3o to\u00e0n trung th\u1ea7n thi\u1ec7n s\u0129, khi h\u1ecd lui v\u1ec1, \u00e2n l\u1ec5 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nay Tr\u1ecdng Y\u00eam nh\u1eadn ch\u1ee9c b\u1ed1n l\u1ed9, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eb9, mong b\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ef1 tuy\u1ec7t l\u1eddi gi\u00e8m pha c\u1ee7a \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng, tin t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e0m h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ecnh, v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 \u00edch. Hi\u1ec7n nay hai k\u1ebb th\u00f9 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u00e0 B\u1eafc, giao tranh ch\u01b0a d\u1ee9t, ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac tr\u1eddi cho b\u1ec7 h\u1ea1 kinh doanh, m\u00e0 B\u1eadt v\u00e0 K\u1ef3 sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 h\u1ecd \u1edf ch\u1ed7 nh\u00e0n r\u1ed7i? K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1edbm ph\u00e2n bi\u1ec7t l\u1eddi gi\u00e8m pha x\u1ea3o tr\u00e1, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tr\u1ecdng d\u1ee5ng, th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 may m\u1eafn v\u00f4 c\u00f9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n t\u1eeb n\u0103m ngo\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o Vi\u1ec7n Gi\u00e1n, trong m\u01b0\u1eddi th\u00e1ng, b\u1ea3y l\u1ea7n nh\u1eadn \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o h\u00e0ng l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o h\u00e0ng l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf '\u0111\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1eb7t', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-431-17\" href=\"#footnote-431-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, th\u01b0\u1eddng ngh\u0129 \u00e2n s\u1ee7ng qu\u00e1 l\u1edbn, ch\u01b0a bi\u1ebft b\u00e1o \u0111\u00e1p th\u1ebf n\u00e0o, b\u1ecdn gian th\u1ea7n tranh nhau ti\u1ebfn c\u1eed l\u1eddi gi\u00e8m pha x\u1ea3o tr\u00e1, m\u00e0 b\u1eadc ch\u00ednh s\u0129 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t r\u1eddi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac th\u1ea7n qu\u00ean m\u00ecnh b\u00e1o qu\u1ed1c, sao c\u00f3 th\u1ec3 im l\u1eb7ng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u1ed9i!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>T\u1edd t\u1ea5u d\u00e2ng l\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 tr\u00edch \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu l\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng c\u00e0ng th\u00eam \u00e1c c\u1ea3m.<\/p>\n<p><em>(T\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00ednh k\u00e8m, th\u1eddi gian c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng h\u01a1n. Nh\u1eefng k\u1ebb thu\u1ed9c phe \u0111\u1ea3ng c\u00e0ng th\u00eam \u00e1c c\u1ea3m v\u1edbi \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aM\u1eb7c s\u1eed\u300b.)<\/em><\/p>\n<p>[26] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i m\u00f9ng m\u1ed9t, Ty thi\u00ean b\u00e1o r\u1eb1ng s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eadt th\u1ef1c, nh\u01b0ng tr\u1eddi \u00e2m u kh\u00f4ng th\u1ea5y, c\u00e1c T\u1ec3 th\u1ea7n c\u00f9ng c\u00e1c quan theo h\u1ea7u d\u00e2ng l\u1eddi ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[27] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n b\u1ecb giam gi\u1eef, sai Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Nguy\u00ean Du c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ebfn Tam Kinh \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n.<\/p>\n<p>Ng\u1ef1 s\u1eed L\u00fd Kinh t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 nh\u1eadn l\u1ea5y l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o c\u1ee7a tr\u1eddi, lo s\u1ee3 tu s\u1eeda, tr\u00e1nh ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, n\u00ean tinh th\u1ea7n c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng, ng\u00e0y x\u1ea3y ra nh\u1eadt th\u1ef1c m\u00e0 m\u00e2y \u0111en che khu\u1ea5t. D\u00f9 T\u1ed1ng C\u1ea3nh C\u00f4ng khi\u1ebfn sao Hu\u1ef3nh Ho\u1eb7c l\u00f9i b\u01b0\u1edbc, Th\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1i M\u1eadu khi\u1ebfn c\u00e2y d\u00e2u v\u00e0 l\u00faa c\u00f9ng kh\u00f4 h\u00e9o, c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec. Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n c\u00f3 ch\u00fat nghi ng\u1edd, t\u1eeb n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean s\u01a1 ni\u00ean, \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u01a1ng x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, ph\u00e1 h\u1ee7y th\u00e0nh qu\u00e1ch, \u0111\u1ed5 s\u1eadp nh\u00e0 c\u1eeda, ch\u1ebft \u0111\u00e8 h\u00e0ng v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi n\u0103m, \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eebng, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 do hai k\u1ebb \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y B\u1eafc c\u00f3 \u00fd d\u00f2m ng\u00f3 Trung Qu\u1ed1c sao!<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u00e1ng hai s\u1ea5m s\u00e9t n\u1ed5i l\u00ean, trong Kinh D\u1ecbch l\u00e0 qu\u1ebb D\u1ef1, n\u00f3i r\u1eb1ng v\u1ea1n v\u1eadt xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb. Th\u00e1ng t\u00e1m s\u1ea5m s\u00e9t l\u1eb7ng \u0111i, trong Kinh D\u1ecbch l\u00e0 qu\u1ebb Quy Mu\u1ed9i, n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ea5m s\u00e9t tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u1ea5t, tr\u00e1nh h\u1ea1i c\u1ee7a \u00e2m kh\u00ed. Nay th\u00e1ng t\u01b0 s\u1ea5m s\u00e9t ch\u01b0a n\u1ed5i l\u00ean, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 do hi\u1ec7u l\u1ec7nh kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin sao! Mong b\u1ec7 h\u1ea1 r\u0103n d\u1ea1y quan bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00f2ng b\u1ecb r\u1ee3 Di \u0110\u1ecbch, khuy\u00ean c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n th\u1eadn tr\u1ecdng khi ban b\u1ed1 m\u1ec7nh l\u1ec7nh, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n h\u1ecda tr\u01b0\u1edbc khi n\u00f3 h\u00ecnh th\u00e0nh.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, Th\u01b0\u1ee3ng M\u1ef9 Nh\u00e2n b\u1ecb b\u1ecf \u1edf ngo\u1ea1i qu\u00e1n nhi\u1ec1u n\u0103m, g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u00e0o, th\u1ea7n lo r\u1eb1ng b\u00e0 ta d\u00f9ng m\u1ecb \u0111\u1ea1o \u0111\u1ec3 m\u00ea ho\u1eb7c, n\u00ean nhanh ch\u00f3ng d\u1ee9t b\u1ecf. Mi\u00eau K\u1ebf T\u00f4ng l\u00e0 con em c\u1ee7a cung phi, nh\u1edd \u00e2n t\u01b0 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m, n\u00ean c\u1eaft b\u1ecf t\u00ecnh y\u00eau ri\u00eang t\u01b0, coi tr\u1ecdng ph\u00e2n bi\u1ec7t danh kh\u00ed, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1 th\u00e1nh minh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua khen ng\u1ee3i v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u. Th\u00e1ng nhu\u1eadn ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 t\u1eeb Ph\u1ee7 gi\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, H\u01b0\u1edbng Truy\u1ec1n S\u01b0 thay th\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"H\u01b0\u1edbng Truy\u1ec1n S\u01b0 thay th\u1ebf, ch\u1eef 'truy\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u00f3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 282 truy\u1ec7n H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-431-18\" href=\"#footnote-431-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(Kh\u00f4ng r\u00f5 Mi\u00eau K\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o l\u00fac n\u00e0o, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Th\u00e1ng hai ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Th\u1ee9 s\u1eed T\u01b0 Ch\u00e2u Mi\u00eau K\u1ebf Tuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ki\u1ec1m h\u1ea1t T\u1ecbnh \u0110\u1ea1i, ki\u00eam Tri H\u00e3n Ch\u00e2u, kh\u00f4ng r\u00f5 K\u1ebf T\u00f4ng v\u00e0 K\u1ebf Tuy\u00ean c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 anh em kh\u00f4ng.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, T\u1ea3 Long V\u0169 qu\u00e2n \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, \u00d4n Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 T\u00f2ng \u0110\u1ea3ng v\u00ec t\u1ed9i b\u1eafn ch\u1ebft quan th\u00e2n s\u1ef1, b\u1ecb t\u01b0\u1edbc b\u1ecf quan t\u01b0\u1edbc, v\u1eabn b\u1ecb giam gi\u1eef \u1edf bi\u1ec7t tr\u1ea1ch.<\/p>\n<p>T\u00f2ng \u0110\u1ea3ng l\u00e0 con c\u1ee7a Duy Ch\u00ednh.<\/p>\n<p>Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n D\u01b0 T\u0129nh t\u00e2u: <i>&#8220;S\u00e1ch x\u01b0ng t\u00e1n \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a Vua Nghi\u00eau th\u00ec n\u00f3i &#8216;h\u00f2a h\u1ee3p ch\u00edn h\u1ecd&#8217;, s\u1eed khen vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n th\u00ec n\u00f3i &#8216;n\u1ed1i d\u00f2ng [\u0111\u00e3] tuy\u1ec7t t\u1ef1&#8217;, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m d\u00e0y g\u1ed1c nh\u00e2n ngh\u0129a, l\u00e0m t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh c\u1ee7a t\u00f4ng t\u1ed9c. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u1ed1i nghi\u1ec7p s\u00e1ng c\u1ee7a Vua Nghi\u00eau, noi g\u01b0\u01a1ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n, h\u00f2a thu\u1eadn t\u00f4ng t\u1ed9c, \u00fd y\u00eau th\u01b0\u01a1ng r\u1ed9ng r\u00e3i, nh\u01b0ng quan l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee5ng m\u1ec7nh, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe n\u00f3i T\u00f2ng \u0110\u1ea3ng v\u00ec t\u1ee9c gi\u1eadn m\u00e0 \u0111\u00e1nh th\u01b0\u01a1ng vi\u00ean quan gi\u00e1m m\u00f4n, quan l\u1ea1i t\u00e2u l\u00e0 \u0111i\u00ean cu\u1ed3ng, b\u1eaft giam trong nh\u00e0 tr\u1ed1ng. Th\u1ea7n ngh\u0129 \u00fd tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1ed1n l\u1ea5y con c\u1ee7a Duy Trung l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 cho Duy Ch\u00ednh v\u00ec Duy Ch\u00ednh kh\u00f4ng c\u00f3 con, ph\u00e0m n\u00f3i l\u00e0m con th\u1eeba t\u1ef1 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c trong nh\u00e0, ph\u1ee5ng th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean. Nay v\u00ec l\u1ed7i nh\u1ecf do n\u00f3ng gi\u1eadn m\u00e0 b\u1ecb giam c\u1ea7m, khi\u1ebfn vi\u1ec7c trong nh\u00e0 kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec, vi\u1ec7c th\u1edd c\u00fang thi\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi, th\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd h\u00f2a thu\u1eadn t\u00f4ng t\u1ed9c c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u00ean ngo\u00e0i b\u00e0n t\u00e1n r\u1eb1ng T\u00f2ng \u0110\u1ea3ng ham h\u1ecdc, kh\u00ed kh\u00e1i, kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eabn nh\u1ee5c, v\u00ec n\u00f3ng gi\u1eadn m\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i, e kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ec7nh \u0111i\u00ean, d\u00f9 th\u1ef1c c\u00f3 b\u1ec7nh \u0111i\u00ean c\u0169ng n\u00ean cho th\u1ea7y thu\u1ed1c ch\u1eefa tr\u1ecb \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u01a1n l\u1edbn. N\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00ec khinh su\u1ea5t th\u00ec n\u00ean nh\u00e2n t\u1eeb tha th\u1ee9, cho v\u1ec1 nh\u00e0, \u0111\u1ec3 tr\u00ean th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng nh\u00e2n h\u00f2a h\u1ee3p ch\u00edn h\u1ecd, n\u1ed1i d\u00f5i tuy\u1ec7t t\u1ef1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, d\u01b0\u1edbi th\u1ecfa vi\u1ec7c ch\u1ee7 tr\u00ec trong nh\u00e0, ph\u1ee5ng th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a ho\u00e0ng t\u1ed9c, l\u1ea1i th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1ee9c th\u00e2n \u00e1i, x\u00e9t ph\u1ea1t c\u1ea9n th\u1eadn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>T\u00f2ng \u0110\u1ea3ng sau \u0111\u00f3 t\u1ef1 v\u1eabn, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc, truy ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169, l\u1ea1i t\u1eb7ng T\u1ebf ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, T\u1ebf Nam h\u1ea7u.<\/p>\n<p><i>(Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m sau, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, m\u1edbi sai ph\u1ee5c ch\u1ee9c c\u0169, l\u1ea1i gia t\u1eb7ng, kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fac n\u00e0o t\u1ef1 v\u1eabn. Nay ph\u1ee5 ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, \u0111i\u1ec1u Tri V\u1ecb ch\u00e2u, H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 l\u00e0m Tri Hoa ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[30] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam l\u00e0m Tuy\u00ean ph\u1ee7 H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0111\u00e3 h\u1eb7c t\u1ea5u chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u01b0u Kinh \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng mua v\u1eadt t\u01b0 ri\u00eang g\u00e2y nhi\u1ec5u d\u00e2n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu b\u00e3i ch\u1ee9c L\u01b0u Kinh v\u00e0 t\u1eeb nay kh\u00f4ng giao cho \u00f4ng ta nhi\u1ec7m v\u1ee5 qu\u00e2n th\u00e2u n\u1eefa, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Minh H\u1ea1o \u1edf T\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111i\u1ec1u tra. Khi \u0111\u00f3, l\u1ea1i ph\u00e1t hi\u1ec7n L\u01b0u Kinh t\u1eebng nh\u1edd mua g\u1ed7 khi c\u00f2n l\u00e0m gi\u00e1n quan, v\u00e0 \u00f4ng ta \u0111\u00e3 giao cho l\u1ec7nh huy\u1ec7n V\u0103n Th\u1ee7y l\u00e0 \u0110\u1ed5ng V\u1ecdng mua, l\u00e0m thi\u1ec7t h\u1ea1i ti\u1ec1n thu\u00ea xe v\u00e0 ti\u1ec1n thu\u1ebf gi\u1ea3 m\u1ea1o l\u00ean \u0111\u1ebfn b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u00e0n. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y, L\u01b0u Kinh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p><em>(L\u01b0u Kinh d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u00ean l\u1ea1i b\u1ecb h\u1eb7c t\u1ea5u, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong gia ph\u1ea3 nh\u00e0 V\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh.<\/em><\/p>\n<p><em>Th\u00e1ng 5 nhu\u1eadn, ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p r\u1eb1ng L\u01b0u Kinh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00ec t\u1ed9i mua b\u00e1n v\u1eadt t\u01b0, ch\u1ec9 l\u00e0m tri ch\u00e2u, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ghi th\u1eddi \u0111i\u1ec3m L\u01b0u Kinh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 4, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay kh\u00f4ng giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 qu\u00e2n th\u00e2u cho L\u01b0u Kinh n\u1eefa, t\u1ee9c l\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/em><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, phong con g\u00e1i th\u1ee9 t\u00e1m c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00e0 B\u1ea3o T\u1eeb S\u00f9ng H\u1eefu \u0111\u1ea1i s\u01b0 \u1ea4u Ng\u1ed9 l\u00e0m \u0110\u1eb7ng Qu\u1ed1c c\u00f4ng ch\u00faa, gi\u1eef nguy\u00ean s\u01b0 hi\u1ec7u. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ti\u1ebfn phong l\u00e0m T\u1ec1 Qu\u1ed1c, b\u1ecf s\u01b0 hi\u1ec7u. Th\u00e1ng \u0111\u00f3, c\u00f4ng ch\u00faa qua \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong l\u00e0m H\u00e0n Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>[32] Qu\u1ed1c ch\u1ee7 n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 l\u00e0 N\u00e3ng Ti\u00eau l\u1ea7n \u0111\u1ea7u c\u1eed T\u1ed1 T\u00ea Nh\u01b0\u1ee1ng B\u1ed1 Di T\u1eafc v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Hi\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng l\u1ec5 C\u00e0n Nguy\u00ean, t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng h\u00e0ng n\u0103m.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng b\u00e0i \u300aTi\u1ec3u M\u00e2n\u300b trong \u300aKinh Thi\u300b, c\u00f3 c\u00e2u: <i>&#8220;Nh\u01b0 d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u1ecb cu\u1ed1n tr\u00f4i m\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u1ecfi Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n: <i>&#8220;D\u00f9ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 d\u1ee5 v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1, c\u00f3 \u00fd ch\u1ec9 g\u00ec ch\u0103ng?&#8221;<\/i> Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n \u0111\u00e1p: <i>&#8220;T\u00ednh n\u01b0\u1edbc thu\u1eadn, n\u00ean th\u00f4ng, th\u00f4ng th\u00ec trong. Ngh\u1ecbch th\u00ec t\u1eafc, t\u1eafc th\u00ec h\u1ecfng. D\u1ee5 v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n th\u00ec ch\u00ednh s\u1ef1 nh\u00e0 Vua th\u00f4ng su\u1ed1t m\u00e0 \u0111\u1eddi thanh b\u00ecnh, d\u00f9ng k\u1ebb t\u00e0 th\u00ec \u00e2n tr\u1ea1ch nh\u00e0 Vua b\u1ecb t\u1eafc ngh\u1ebdn m\u00e0 \u0111\u1eddi \u0111\u1ee5c. U V\u01b0\u01a1ng th\u1ea5t \u0111\u1ea1o, b\u1ecf ch\u00ednh d\u00f9ng t\u00e0, ch\u00ednh kh\u00f4ng th\u1eafng t\u00e0, d\u00f9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c, r\u1ed3i c\u0169ng s\u1ebd b\u1ecb l\u00f4i k\u00e9o m\u00e0 sa v\u00e0o h\u1ee7 b\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[34] B\u1ed5 nhi\u1ec7m Tu\u1ea7n ki\u1ec3m t\u1ed9c T\u00f4 Gia \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u, Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c Th\u1ef1c C\u00e1t l\u00e0m T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c. Th\u1ef1c C\u00e1t b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u1ea1c \u0110\u1eb7c K\u1ebft, ng\u1ee5y ch\u1ee9c \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 c\u1ee7a T\u00e2y gi\u1edbi, l\u1ea1i t\u1eebng c\u00f3 c\u00f4ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c \u1edf th\u00e0nh T\u1ebf Y\u00eau, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 r\u1eb1ng: C\u00e1c tr\u1ea1i \u0110\u00e1i Kh\u00ea, Thi\u00ean H\u00e0 thu\u1ed9c qu\u00e2n Ho\u00e0i Vi\u1ec5n, tr\u1ea1i Ph\u1ed5 Ngh\u0129a thu\u1ed9c gi\u00e1m Ph\u00fa Nh\u00e2n, ch\u00e2u Tr\u1ea5n Ninh, tr\u1ea1i T\u01b0 L\u1eadp thu\u1ed9c ch\u00e2u Ho\u00e0n, tr\u1ea1i \u0110\u1ee9c C\u1ea9n thu\u1ed9c ch\u00e2u Tr\u00ed \u0111\u1ec1u l\u00e0 n\u01a1i lam ch\u01b0\u1edbng, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ee9 th\u1ea7n n\u00e0o t\u1ea1i nhi\u1ec7m m\u00e0 qua \u0111\u1eddi th\u00ec ghi t\u00ean m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con ho\u1eb7c ch\u00e1u c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, v\u00ec T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd Anh, ch\u00e1u c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu qua \u0111\u1eddi, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ng\u1eebng thi\u1ebft tri\u1ec1u. Truy t\u1eb7ng L\u00fd Anh ch\u1ee9c Nh\u01b0 kinh s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed ch\u00e2u Vinh.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt H\u1eefu, S\u00f9ng l\u1ed9c khanh L\u01b0u T\u00edch Thi\u1ec7n; Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 sai L\u00e2m h\u1ea3i ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt V\u1eadn, Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m D\u01b0\u01a1ng Tri\u1ebft sang ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y quy ph\u1ee5, phong cho H\u01b0ng B\u00e1c, nguy\u00ean l\u00e0 Th\u00e1i \u00fay ngu\u1ef5, l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed T\u1ea3 thanh \u0111\u1ea1o su\u1ea5t ph\u1ee7 su\u1ea5t, c\u00f2n 18 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, gi\u1ea3ng \u0111\u1ebfn thi\u00ean <i>&#8220;H\u1ea1ng B\u00e1&#8221;<\/i> trong s\u00e1ch \u300aThi\u300b, c\u00f3 ch\u00fa th\u00edch v\u1ec1 vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng n\u01b0\u1edbc L\u1ed7 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9c th\u00e2n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Trong l\u00fac hi\u1ec1m nghi, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a r\u1ea5t th\u1eadn tr\u1ecdng. \u1ede \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ghi r\u00f5 h\u1ecd t\u00ean ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc L\u1ed7, ph\u1ea3i ch\u0103ng th\u00e1nh nh\u00e2n c\u1ed1 \u00fd \u0111\u1eb7t ra \u0111\u1ec3 gi\u00e1o ho\u00e1?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, C\u00f4ng b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ki\u00eam Khu m\u1eadt s\u1ee9, b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Tr\u1ea5n An ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n ch\u00e2u Tr\u1ea7n.<\/p>\n<p>\u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng \u1edf ch\u1ee9c Trung th\u01b0 8 n\u0103m, s\u1ee3 danh ti\u1ebfng v\u00e0 quy\u1ec1n th\u1ebf, n\u00ean h\u1ecd h\u00e0ng th\u00e2n th\u00edch \u0111\u1ec1u b\u1ecb ng\u0103n c\u1ea3n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn. L\u00fac \u0111\u00f3 \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111ang c\u00f3 chi\u1ebfn s\u1ef1, Vua h\u0103ng h\u00e1i lo vi\u1ec7c thi\u00ean h\u1ea1, d\u00f9ng H\u00e0n K\u1ef3, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, Ph\u00fa B\u1eadt, c\u00f9ng v\u1edbi \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng b\u00e0n vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch trong n\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec. H\u00e0n K\u1ef3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, c\u00f2n \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean v\u1ecb tr\u00ed. Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh T\u00f4n Kh\u00e1ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y, v\u00e0 \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"'M\u01b0\u1eddi l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c', ch\u1eef 'm\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'hai', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 12 truy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-431-19\" href=\"#footnote-431-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, Vua b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(T\u00f4n Kh\u00e1ng t\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m ngo\u00e1i, ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng t\u1eeb Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 l\u00ean Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh. Vi\u1ec7c \u00f4ng n\u00f3i v\u1ec1 \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng, ch\u1eafc l\u00e0 sau khi H\u00e0n K\u1ef3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Truy\u1ec7n n\u00f3i \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebf s\u00e1ch g\u00ec, Kh\u00e1ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb, nh\u01b0ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean v\u1ecb tr\u00ed. S\u1ee3 c\u00f3 sai l\u1ea7m. Nay h\u01a1i \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c l\u1eddi v\u0103n.)<\/i><\/p>\n<p>C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ki\u00eam Khu m\u1eadt s\u1ee9 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong ch\u1ee9c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed.<\/p>\n<p>C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ki\u00eam Khu m\u1eadt s\u1ee9.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Ng\u00f4 D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9, \u0110oan Minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Trung th\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n \u0110inh \u0110\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. Khi \u1edf Khu m\u1eadt, \u0110inh \u0110\u1ed9 d\u00e2ng t\u1ea5u: <i>&#8220;Chu Th\u1ebf T\u00f4ng chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, c\u00f3 k\u1ebb ban ng\u00e0y c\u00f2n l\u00e0 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, t\u1ed1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 v\u00e0o \u0111\u1ed9i t\u00fac v\u1ec7. Th\u00e1i T\u1ed5 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u0169ng s\u0129, b\u1ed5 sung v\u00e0o k\u1ef5 binh<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'k\u1ef5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u00e3', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292, truy\u1ec7n \u0110inh \u0110\u1ed9 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-431-20\" href=\"#footnote-431-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>. Xin ch\u1ecdn l\u00ednh c\u1ea5m qu\u00e2n t\u1eeb H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung v\u00e0o ch\u1ed7 thi\u1ebfu c\u1ee7a qu\u00e2n t\u00fac v\u1ec7.&#8221;<\/i> L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng Khi\u1ebft \u0110an t\u1eebng vi ph\u1ea1m minh \u01b0\u1edbc, vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u01a1 l\u00e0. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u00e2ng l\u00ean \u300aKh\u00e1nh L\u1ecbch Binh L\u1ee5c\u300b 5 quy\u1ec3n, \u300aThi\u1ec7m Bi\u00ean L\u1ee5c\u300b 1 quy\u1ec3n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a \u0110inh \u0110\u1ed9, ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, \u0110\u00f4 gi\u00e1m \u1edf B\u1ea3o Ch\u00e2u, Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac qu\u00e2n v\u1eabn nh\u01b0 c\u0169, m\u1ed7i th\u00e1ng lu\u00e2n phi\u00ean m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111i tu\u1ea7n tra bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, \u0111i\u1ec1u Tri Tr\u1ea7n Ch\u00e2u, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang Nh\u1eadm Trung S\u01b0 l\u00e0m Tri T\u00e0o Ch\u00e2u. Trung S\u01b0 t\u1ef1 n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u00e3 gi\u00e0, qu\u00ea v\u1ed1n \u1edf T\u00e0o Ch\u00e2u, mong \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf T\u00e0o Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb k\u1ebf ho\u1ea1ch v\u1ec1 h\u01b0u.&#8221;<\/i> Vua th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh m\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>Anh c\u1ee7a Trung S\u01b0 l\u00e0 Nh\u1eadm Trung Ch\u00e1nh t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf T\u1ecbnh, \u00cdch, T\u00e0o ba ch\u00e2u, l\u1ea1i t\u1eebng l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, m\u00e0 Trung S\u01b0 \u0111\u1ec1u k\u1ebf nhi\u1ec7m c\u00e1c ch\u1ee9c \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi cho l\u00e0 vinh hi\u1ec3n.<\/p>\n<p>[44] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn m\u00f9ng m\u1ed9t, T\u1eeb b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ban cho \u00e1o tam ph\u1ea9m; \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, T\u1ea3 Th\u1ecb c\u1ea5m; C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ednh Lu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, v\u00ec \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c phong s\u00e1ch cho n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 tr\u1edf v\u1ec1.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Quang l\u1ed9c khanh Ng\u00f4 \u0110\u00e3i V\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m, v\u00ec con trai \u00f4ng l\u00e0 Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, theo l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e2n, nh\u01b0ng \u0110\u00e3i V\u1ea5n t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n T\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, ph\u00e1n S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n D\u01b0 T\u0129nh, c\u00f9ng tham gia san \u0111\u1ecbnh s\u00e1ch \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b.<\/p>\n<p><i>(\u300aXu\u00e2n minh l\u1ee5c\u300b c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u, th\u00e1ng 7 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 d\u00e2ng s\u00e1ch \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b \u0111\u00e3 tu so\u1ea1n, mu\u1ed1n ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho binh l\u00ednh tham gia \u0111\u00e0o v\u00e9t h\u00e0o th\u00e0nh \u1edf kinh \u0111\u00f4. Vi\u1ec7c \u0111\u00e0o v\u00e9t h\u00e0o th\u00e0nh, n\u00ean t\u00ecm hi\u1ec3u ngu\u1ed3n g\u1ed1c s\u1ef1 vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tri \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 Tr\u00ecnh L\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129. Tr\u00ecnh L\u00e2m ki\u00eam ch\u1ee9c H\u00e0 B\u1eafc an ph\u1ee7 s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng 7 ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, b\u1ea3n truy\u1ec7n g\u1ed9p vi\u1ec7c th\u0103ng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 c\u00f9ng n\u00f3i, l\u00e0 sai. <i>(Nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, v\u1eabn ghi v\u00e0o ng\u00e0y n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[49] Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 tr\u1ea3 l\u1ea1i Th\u1ea1ch Nguy\u00ean T\u00f4n, c\u00e1c quan Gi\u00e1n v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng Nguy\u00ean T\u00f4n thua tr\u1eadn m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ebft, l\u00e0m nh\u1ee5c qu\u1ed1c th\u1ec3, xin ch\u00e9m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung cho r\u1eb1ng n\u00ean l\u00e0m theo l\u1eddi t\u00e2u, ri\u00eang Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u n\u00f3i: <i>&#8220;V\u00e0o th\u1eddi Xu\u00e2n Thu, n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng n\u01b0\u1edbc S\u1edf l\u00e0 C\u1ed1c Th\u1ea7n, n\u01b0\u1edbc S\u1edf b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbng n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n l\u00e0 Tri Oanh, c\u0169ng \u0111\u1ec1u tr\u1ea3 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ebft.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u, \u00f4ng l\u1ea5y t\u1eeb tay \u00e1o ra truy\u1ec7n Vu C\u1ea5m trong \u300aNg\u1ee5y ch\u00ed\u300b t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c t\u01b0\u1edbng th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc thua tr\u1eadn tr\u1edf v\u1ec1, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf b\u00e8n tha t\u1ed9i cho Nguy\u00ean T\u00f4n. Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf quan t\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e0y \u0111i To\u00e0n Ch\u00e2u qu\u1ea3n th\u00fac. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con em t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n \u0111i\u1ec3n t\u1eed tr\u1eadn \u0111\u1ec1u b\u1ecb thu h\u1ed3i.<\/p>\n<p>[50] Tri Ch\u00e2u T\u00e0o Nh\u1eadm Trung S\u01b0 xin tu s\u1eeda th\u00e0nh con \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin \u0111\u1eb7t hai ch\u1ec9 huy Tu\u1ea7n h\u1ea3i qu\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. N\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu, Trung S\u01b0 t\u1eebng l\u00e0m Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, th\u1ea5y ch\u00e2u ch\u1ec9 c\u00f3 th\u00e0nh con m\u00e0 \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng tu s\u1eeda, s\u1ee3 l\u00fac nguy c\u1ea5p kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c. L\u00fac \u0111\u00f3, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu khanh Ng\u1ee5y Qu\u00e1n \u0111ang l\u00e0m Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, b\u00e8n x\u00e2y th\u00e0nh, chu vi n\u0103m d\u1eb7m.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 T\u00f4n Bi\u1ec7n x\u00e9t duy\u1ec7t th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9.<\/p>\n<p>[52] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho c\u1ea5m qu\u00e2n, s\u01b0\u01a1ng binh v\u00e0 th\u1ed5 \u0111inh \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 b\u1eaft gi\u1ebft gi\u1eb7c man.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu cho \u0110\u0103ng V\u0103n C\u1ed5 Vi\u1ec7n t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn v\u0103n tr\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi man. Do B\u00e0nh S\u0129 Hi \u1edf H\u1ea1 Kh\u00ea Ch\u00e2u sai ng\u01b0\u1eddi mang tr\u1ea1ng v\u0103n xin ti\u1ebfn c\u1ed1ng, Vua l\u1ec7nh ni\u00eam phong g\u1eedi \u0111\u1ebfn Xu M\u1eadt Vi\u1ec7n, nh\u00e2n \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[54] Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 l\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00e1n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111ua nhau l\u00e0m vi\u1ec7c h\u00e0 kh\u1eafc, quy\u1ec1n l\u1ef1c ngang v\u1edbi chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, khi\u1ebfn ch\u00e2u huy\u1ec7n ch\u00e1n gh\u00e9t kh\u1ed5 s\u1edf. Th\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh xin t\u1eeb nay ph\u00e1n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd \u0111i thanh tra, m\u00e0 ph\u1ea3i b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 c\u01a1 quan m\u00ecnh. Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ph\u00e1n quan chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u1ec1u b\u00e3i ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ea7u Quan.<\/p>\n<p>[55] Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0 T\u0129nh tr\u01b0\u1edbc sau ba l\u1ea7n \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, c\u00e0ng th\u00f4ng th\u1ea1o ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, t\u1eebng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an ch\u1ee7 b\u1eb1ng th\u01a1 ti\u1ebfng phi\u00ean. Th\u1ecb Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Nguy\u00ean Du \u0111\u1ec1u d\u00e2ng t\u1ea5u h\u1eb7c t\u1ed9i D\u01b0 T\u0129nh l\u00e0m m\u1ea5t th\u1ec3 th\u1ed1ng s\u1ee9 th\u1ea7n, xin tr\u1ecb t\u1ed9i. Nguy\u00ean Du l\u1ea1i n\u00f3i D\u01b0 T\u0129nh l\u00e0 Tri ch\u1ebf c\u00e1o, kh\u00f4ng n\u00ean ki\u00eam ch\u1ee9c Gi\u00e1n quan. Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, \u0111i\u1ec1u D\u01b0 T\u0129nh ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u C\u00e1t Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[56] B\u1ed5 nhi\u1ec7m con trai c\u1ee7a L\u00fd V\u0103n \u1ef6, nguy\u00ean Qu\u1ea3n c\u00e2u T\u0129nh Bi\u00ean Tr\u1ea1i, Cung Ti\u1ec5n Th\u1ee7 Tu\u1ea7n Ki\u1ec3m, T\u00e2y \u0110\u1ea7u Cung Ph\u1ee5ng quan, l\u00e0 L\u00fd S\u0129 Li\u00eam l\u00e0m Tam Ban Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c. V\u00ec V\u0103n \u1ef6 t\u1eebng th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Th\u1ee7y L\u1ea1c Th\u00e0nh, g\u1eb7p gi\u1eb7c t\u1eed tr\u1eadn.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, ban th\u01b0\u1edfng b\u1ea1c l\u1ee5a cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n v\u00e0 binh l\u00ednh tu s\u1eeda th\u00e0nh L\u0169ng Th\u00e0nh Xuy\u00ean \u1edf T\u1ea7n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ti\u1ebfn s\u0129 V\u01b0\u01a1ng \u0110oan \u1edf T\u1ec1 Ch\u00e2u l\u00e0m Huy\u1ec7n \u00fay \u1edf huy\u1ec7n nhi\u1ec1u gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp thu\u1ed9c Kinh \u0110\u00f4ng. Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng \u0110oan \u1ee9ng m\u1ed9 \u0111i b\u1eaft gi\u1eb7c, t\u1ef1 tay b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m t\u00ean c\u01b0\u1edbp m\u1ea1nh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, \u0111i\u1ec1u L\u01b0u Ho\u00e1n, Tri ch\u00e2u B\u1ea3o Ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed C\u00e1t Ch\u00e2u, l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u0103ng Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Tri ch\u00e2u B\u1ea3o Ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed C\u00e1t Ch\u00e2u L\u01b0u Ho\u00e1n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u0103ng Ch\u00e2u. Ch\u1eef 'Ch\u00e2u' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'B\u1ea3o' v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 61, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 324 truy\u1ec7n L\u01b0u Ho\u00e1n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-431-21\" href=\"#footnote-431-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0110\u0103ng Ch\u00e2u d\u00f9ng thuy\u1ec1n \u0110ao Ng\u01b0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng h\u1ea3i t\u1eb7c, sau n\u00e0y l\u1ec7nh c\u1ea5m l\u1ecfng l\u1ebbo, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp nhi\u1ec1u. Ho\u00e1n \u0111\u1ebfn, s\u1eeda ch\u1eefa thuy\u1ec1n b\u00e8, l\u1ea1i \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u k\u1ebf s\u00e1ch, gi\u1eb7c kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00e0o c\u01b0\u1edbp. Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho d\u00e2n c\u01b0 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc chi\u1ebfm l\u1ee3i t\u1eeb \u0111\u1ea7m h\u1ed3, quan ty kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2m ph\u1ea1m c\u1eaft c\u1ecf lau, l\u1ea1i l\u1ec7nh \u0110i\u1ec1n Kinh, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, sai N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban Nh\u1eadm Th\u1ee7 T\u00edn \u0111\u1ebfn l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc d\u1ea1y t\u1eadp tr\u1eadn ph\u00e1p.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng ch\u1ecdn trong b\u1ed9 h\u1ea1 c\u00e1c L\u1ed9 ph\u00e2n \u0111\u00f4 gi\u00e1m, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9, \u0110\u1ea1i th\u00e0nh tr\u1ea1i binh quan qu\u00e2n vi\u00ean Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea3m l\u01b0\u1ee3c, d\u0169ng c\u1ea3m, bi\u1ebft m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, t\u1eebng l\u1eadp chi\u1ebfn c\u00f4ng, \u0111em t\u00ean t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, V\u01b0\u01a1ng Tung, ch\u1ee9c Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c thu\u1ed9c Tam ban, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu. Khi ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y H\u1ea1 \u0111\u00e3 h\u00f2a, B\u00e0ng T\u1ecbch t\u00e2u: <i>&#8220;L\u00fac Nguy\u00ean H\u1ea1o ch\u01b0a th\u00f4ng hi\u1ebfu, Ch\u1ee7ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh v\u1ea1ch k\u1ebf, sai V\u01b0\u01a1ng Tung m\u1ea1o hi\u1ec3m ly gi\u00e1n Vua t\u00f4i h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd nghi ng\u1edd l\u1eabn nhau, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 th\u00f4ng hi\u1ebfu v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c. Xin th\u0103ng ch\u1ee9c cho V\u01b0\u01a1ng Tung.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, V\u01b0\u01a1ng Tung t\u1eeb ch\u1ee9c T\u00e1 ch\u1ee9c th\u0103ng l\u00ean Ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y t\u1ef1 t\u00e2u l\u00ean, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aCh\u1ee7ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh truy\u1ec7n\u300b, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh nghe tin anh em D\u00e3 L\u1ee3i \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1ebft, b\u00e8n vi\u1ebft v\u0103n t\u1ebf v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi. X\u00e9t Th\u1ebf Ho\u00e0nh m\u1ea5t ng\u00e0y 7 th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 5, l\u00fac \u0111\u00f3 anh em D\u00e3 L\u1ee3i ch\u01b0a b\u1ecb gi\u1ebft, \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a nh\u00e0 binh, Th\u1ebf Ho\u00e0nh l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 gi\u1ea3 d\u1ed1i, c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5. Nh\u01b0ng \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 th\u1eadt. Nay kh\u00f4ng ch\u00e9p.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i x\u00e9t \u300aH\u1ea1 qu\u1ed1c truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: D\u00e2n ch\u00e2u V\u1ecb l\u00e0 Ph\u1ea1m Nh\u00e2n M\u0129 v\u00e0 Th\u1eadp t\u01b0\u1edbng Di\u00eau Gia B\u1ea3o l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i \u0111\u1ebfn g\u1eb7p V\u01b0\u01a1ng Duy\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng Ng\u1ed9 Kh\u1ea5t, C\u01b0\u01a1ng L\u00e3ng L\u0103ng, Th\u00e0nh B\u00f4 c\u00f3 \u00fd mu\u1ed1n quy ph\u1ee5, Duy\u00ean sai Nh\u00e2n M\u0129 v\u00e0 To\u1ea1i c\u1ea7m th\u01b0 v\u00e0o \u0111\u1ea5t T\u00e2y H\u1ea1, vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, Nguy\u00ean H\u1ea1o gi\u1ebft c\u1ea3 ba nh\u00e0, gi\u1ebft Nh\u00e2n M\u0129, \u0111\u00e0y To\u1ea1i \u0111\u1ebfn Than L\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh. Truy\u1ec7n n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 th\u1ea5y vi\u1ec7c anh em D\u00e3 L\u1ee3i b\u1ecb gi\u1ebft kh\u00f4ng ph\u1ea3i do V\u01b0\u01a1ng Tung. Tung ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ly gi\u00e1n Nguy\u00ean H\u1ea1o, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng d\u00f9ng anh em D\u00e3 L\u1ee3i m\u00e0 th\u00f4i. Vi\u1ec7c Th\u1ebf Ho\u00e0nh v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean t\u1ebf l\u1ec5, qu\u1ea3 th\u1ef1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 th\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u1ef1 th\u1eadt n\u00ean theo \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b ch\u00e9p, B\u00e0ng T\u1ecbch t\u00e2u v\u1ec1 Nh\u00e2n M\u0129, v\u1eabn th\u1ea5y trong th\u00e1ng 4 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 2. L\u1ea1i c\u0103n c\u1ee9 \u300aTh\u1ebf Ho\u00e0nh truy\u1ec7n\u300b, T\u1ecbch t\u00e2u xin th\u0103ng ch\u1ee9c cho Tung, c\u0169ng ch\u1ec9 n\u00f3i ly gi\u00e1n Vua t\u00f4i Nguy\u00ean H\u1ea1o, khi\u1ebfn h\u1ecd nghi ng\u1edd l\u1eabn nhau, kh\u00f4ng n\u00f3i anh em D\u00e3 L\u1ee3i b\u1ecb gi\u1ebft. Nh\u01b0ng Tr\u1ecdng Y\u00eam vi\u1ebft m\u1ed9 ch\u00ed cho Th\u1ebf Ho\u00e0nh l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eebng sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch, n\u1eeda n\u0103m sau, \u0111\u1ecbch gi\u1ebft hai ba ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m quy\u1ec1n, gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p v\u1ec1 b\u00e1o m\u01b0u k\u1ebf th\u00e0nh c\u00f4ng, nh\u01b0ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh \u0111\u00e3 m\u1ea5t. Vua \u0111ang mu\u1ed1n chi\u00eau an, n\u00ean c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn. M\u1ed9 ch\u00ed c\u0169ng cho r\u1eb1ng anh em D\u00e3 L\u1ee3i qu\u1ea3 th\u1ef1c b\u1ecb gi\u1ebft, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u300aTh\u1ebf Ho\u00e0nh truy\u1ec7n\u300b, n\u00ean xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>Ho\u1eb7c Tr\u1ecdng Y\u00eam ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o l\u1eddi con Th\u1ebf Ho\u00e0nh l\u00e0 C\u1ed5, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 th\u1eadt. Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng 11 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, truy t\u1eb7ng Ch\u1ee7ng Th\u1ebf Ho\u00e0nh ch\u1ee9c \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, n\u00ean xem x\u00e9t \u0111o\u1ea1n n\u00e0y. Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i th\u00e1ng 11 n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 4, V\u01b0\u01a1ng Nguy\u00ean Quy xin truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c cho cha l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tung, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho L\u1ea1i b\u1ed9 L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n: <i>&#8220;T\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadp quan \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, n\u1ebfu gi\u1ecfi v\u0103n t\u1eeb th\u00ec thi m\u1ed9t b\u00e0i th\u01a1 ho\u1eb7c ph\u00fa lu\u1eadn theo \u0111\u1ec1 c\u1ee7a t\u1ec9nh, n\u1ebfu gi\u1ecfi kinh \u0111i\u1ec3n th\u00ec thi m\u01b0\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 ngh\u0129a l\u00fd. N\u1ebfu b\u00e0i thi c\u00f3 sai s\u00f3t, ho\u1eb7c thi m\u01b0\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi m\u00e0 ch\u00edn c\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u00fang, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn k\u1ef3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thi l\u1ea1i. N\u1ebfu thi l\u1ea1i v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ed7, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i xa x\u00f4i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu \u0111\u1ecdc th\u00f4ng lu\u1eadt ph\u00e1p theo quy \u0111\u1ecbnh c\u0169, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan trong hai ch\u1ebf c\u00f9ng tham gia coi thi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, M\u00e3 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, \u0110\u1ecbnh Qu\u1ed1c qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu T\u00e0o T\u00f4ng qua \u0111\u1eddi. Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, l\u00e0m b\u00e0i v\u0103n t\u1ebf. Ho\u00e0ng h\u1eadu c\u0169ng hai l\u1ea7n ra vi\u1ebfng tang, \u0111\u1ebfn nh\u00e0 lo vi\u1ec7c tang l\u1ec5. Truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c An H\u00f3a Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung, th\u1ee5y hi\u1ec7u Trung Kh\u00e1c. T\u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea9n th\u1eadn, bi\u1ebft c\u00e1ch t\u00e2u b\u00e0y, qu\u1ea3n l\u00fd qu\u00e2n \u0111\u1ed9i nghi\u00eam ch\u1ec9nh. Khi \u00f4ng m\u1ea5t, nh\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ee7a c\u1ea3i g\u00ec, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i s\u00e1ch binh ph\u00e1p v\u00e0 t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(C\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea7n ghi ch\u00e9p, h\u00e3y xem l\u1ea1i c\u00e1c ti\u1ec1n l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc)<\/i>.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-431-1\">'qu\u1ea1' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'chim', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 13, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 456 truy\u1ec7n L\u00fd Ph\u1ecfng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-431-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-2\"> n\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i k\u1ebf c\u1ee7a qu\u1ed1c gia 'k\u1ebf' nguy\u00ean l\u00e0 'k\u1ec9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n, Ho\u1ea1t t\u1ef1 b\u1ea3n v\u00e0 \u300aAn D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp Trung Hi\u1ebfn H\u00e0n Ng\u1ee5y V\u01b0\u01a1ng gia truy\u1ec1n\u300b quy\u1ec3n 4 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-431-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-3\">C\u0169ng l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, ch\u1eef 'Qu\u1ed1c' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b m\u00e0 s\u1eeda. S\u00e1ch \u300aAn D\u01b0\u01a1ng t\u1eadp gia truy\u1ec1n\u300b quy\u1ec3n 4 vi\u1ebft l\u00e0 'C\u0169ng l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ea1i th\u1ec3 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia'. <a href=\"#return-footnote-431-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-4\"> {M\u1ed9c T\u1ef5} l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111i \u0111\u1ebfn Ch\u00e2n Ch\u00e2u, 'Ch\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Trinh', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 300 truy\u1ec7n \u0110\u1ed7 {M\u1ed9c T\u1ef5} v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 47 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-431-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-5\"> \u00c1p ty quan Ng\u00f4 H\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Nghi Ch\u00e2u d\u1ee5 h\u01a1n s\u00e1u tr\u0103m \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a ch\u00fang, 'Nghi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Quan', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, b\u1ea3n ho\u1ea1t t\u1ef1 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 495 truy\u1ec7n man di s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-431-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-6\"> Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u0129nh Nhung qu\u00e2n', x\u00e9t Thi\u1ec3m T\u00e2y l\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 T\u0129nh Nhung qu\u00e2n, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-431-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-7\"> Tr\u00ean ch\u1eef 'H\u00e0 \u0110\u00f4ng duy\u00ean bi\u00ean ch\u00e2u qu\u00e2n', trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b c\u00f3 th\u00eam hai ch\u1eef 'H\u00e0 B\u1eafc', c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-431-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-8\">\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u00e9p l\u1eddi n\u00e0y v\u00e0o ng\u00e0y 22 th\u00e1ng 2, 'th\u00e1ng 2', c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'th\u00e1ng 3'. <a href=\"#return-footnote-431-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-9\">\u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eadu \u0111\u01b0\u1eddng quan', theo \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 3-24 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-431-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-10\">Ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tam', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-431-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-11\">Ch\u1eef 'nghi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Nghi', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 29 ph\u1ea7n gi\u1ea3ng di\u00ean, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 8 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-431-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-12\"> '\u0110\u1ec1u' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'C\u00e1c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ed5n m\u1ea1t\u300b c\u00f9ng \u300a\u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-431-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-13\">Quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c danh v\u1ecb th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh, ch\u1eef 'quy\u1ec1n' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'gi\u1ea3', theo hai b\u1ea3n v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-431-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-14\">B\u00e8n m\u1edf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn v\u00e0 ban cho ng\u1ed3i, ch\u1eef 'Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'c\u00e1c', theo hai b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean \u0111\u00e3 x\u00f3a. <a href=\"#return-footnote-431-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-15\">V\u00e0 thi h\u00e0nh l\u00e2u d\u00e0i, ch\u1eef 'd\u0129' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'd\u0129', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-431-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-16\">Mong \u0111\u1ec1u c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3, ch\u1eef 'giai' nguy\u00ean l\u00e0 ch\u1eef 'k\u1ef3', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 38 H\u00e0n \u00c2u Th\u1ea1ch d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u Ph\u1ea1m Ph\u00fa \u0111\u00e3 tr\u00e1ch b\u00e3i, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-431-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-17\"> m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o h\u00e0ng l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf '\u0111\u01b0\u1ee3c' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u1eb7t', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t, \u00c2u D\u01b0\u01a1ng V\u0103n Trung c\u00f4ng v\u0103n t\u1eadp s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-431-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-18\">H\u01b0\u1edbng Truy\u1ec1n S\u01b0 thay th\u1ebf, ch\u1eef 'truy\u1ec1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ph\u00f3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 282 truy\u1ec7n H\u01b0\u1edbng M\u1eabn Trung s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-431-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-19\"> 'M\u01b0\u1eddi l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c', ch\u1eef 'm\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'hai', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 12 truy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-431-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-20\">ch\u1eef 'k\u1ef5' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'm\u00e3', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292, truy\u1ec7n \u0110inh \u0110\u1ed9 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-431-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-431-21\">Tri ch\u00e2u B\u1ea3o Ch\u00e2u, Th\u1ee9 s\u1eed C\u00e1t Ch\u00e2u L\u01b0u Ho\u00e1n l\u00e0m Tri ch\u00e2u \u0110\u0103ng Ch\u00e2u. Ch\u1eef 'Ch\u00e2u' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'B\u1ea3o' v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300a\u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c\u300b quy\u1ec3n 61, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 324 truy\u1ec7n L\u01b0u Ho\u00e1n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-431-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":56,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-431","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/431","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2478,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/431\/revisions\/2478"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/431\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=431"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=431"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}