{"id":439,"date":"2025-07-04T03:05:39","date_gmt":"2025-07-04T03:05:39","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=439"},"modified":"2026-01-02T10:31:00","modified_gmt":"2026-01-02T03:31:00","slug":"beta-quyen-159-nam-khanh-lich-thu-6-binh-than-1046","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-159-nam-khanh-lich-thu-6-binh-than-1046\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 159: N\u0102M KH\u00c1NH L\u1ecaCH TH\u1ee8 6 (B\u00cdNH TH\u00c2N, 1046)","rendered":"QUY\u1ec2N 159: N\u0102M KH\u00c1NH L\u1ecaCH TH\u1ee8 6 (B\u00cdNH TH\u00c2N, 1046)"},"content":{"raw":"<b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u01b0\u1eddng Tu\u00e2n t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf kinh s\u01b0 c\u00f3 m\u01b0a \u0111\u00e1 v\u00e0 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m \u00e2m th\u1ecbnh d\u01b0\u01a1ng suy, man di x\u00e2m ph\u1ea1m Trung Qu\u1ed1c. Hi\u1ec7n nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec h\u00f2a ho\u00e3n v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y B\u1eafc n\u00ean d\u1ea7n l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb hai bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng lo l\u1eafng th\u1ea7m. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ea1 chi\u1ebfu, nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c quan gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu ai d\u00e1m l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb, x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban th\u01b0\u1edfng cho Ti\u1ebfn s\u0129 B\u1ed1i Nguy\u00ean \u1edf Vi\u1ec7t Ch\u00e2u v\u00e0 Ti\u1ebfn s\u0129 T\u00f4n Chi\u1ebfu \u1edf Mi Ch\u00e2u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 v\u1ea3i l\u1ee5a, v\u00ec theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n l\u00e0ng khen ng\u1ee3i v\u1ec1 hi\u1ebfu h\u1ea1nh.\r\n\r\n[3] Tam ty s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>\"Th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5 c\u00f3 12 v\u1ea1n qu\u00e2n, th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f3 18 v\u1ea1n, th\u1eddi Ch\u01b0\u01a1ng Th\u00e1nh c\u00f3 40 v\u1ea1n, nay \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ea7n tinh nhu\u1ec7 ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00f4ng, binh l\u00ednh nh\u00e0n r\u1ed7i ng\u1ed3i \u0103n l\u01b0\u01a1ng l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1ch. Tam ty tuy qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u1ea1i k\u1ebf t\u00e0i ch\u00ednh, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf vi\u1ec7c n\u1eb1m \u1edf ngo\u00e0i, xin giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho c\u00e1c quan \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c \u0111\u1ea1o.\"<\/i>\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 H\u1ea1 T\u1ee7ng, Tri T\u1ecbnh Ch\u00e2u Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n Tr\u00ecnh L\u00e2m ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n.\r\n\r\n[5] Sai Ch\u1ee7 kh\u00e1ch vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u1ed1ng Tuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u1ea7n Vinh C\u1ed5 \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9, thu mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Tuy\u1ec3n l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Th\u1ee5c.\r\n\r\n[6] Ban chi\u1ebfu: <i>\"Tr\u1eabm nghe n\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u1eb9 m\u00e0 quan l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd x\u0103m ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y sang ch\u00e2u kh\u00e1c, Tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. T\u1eeb nay, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p x\u1eed l\u00fd ngo\u00e0i ph\u00e1p lu\u1eadt, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n x\u0103m ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y t\u1ed9i nh\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\n[7] Ban ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi cho binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aK\u1ef7 Ni\u00ean Th\u00f4ng Ph\u1ed5\u300b do \u00f4ng bi\u00ean so\u1ea1n. T\u01b0\u1eddng l\u1ea5y s\u1eed li\u1ec7u c\u1ee7a 17 \u0111\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c t\u1ea1p thuy\u1ebft c\u1ee7a tr\u0103m nh\u00e0, gom t\u1ea5t c\u1ea3 ni\u00ean hi\u1ec7u ch\u00ednh th\u1ed1ng v\u00e0 ng\u1ee5y t\u1ea1o v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch. Chi\u1ebfu giao s\u00e1ch cho S\u1eed qu\u00e1n.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng m\u01b0a l\u1edbn l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e3n, \u0110\u1ea1i.\r\n\r\n[10] Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb v\u00e0 T\u00e1n tr\u1ef1c \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c qu\u00e2n hi\u1ec7u th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c, tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n b\u1ed9 ch\u1ec9 huy.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, \u0110i\u1ec1n C\u01b0 D\u1ee5ng, ch\u1ee7 tr\u1ea1i Ninh Vi\u1ec5n \u1edf ch\u00e2u Thi, T\u00e2y \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng 50 l\u1ea1ng b\u1ea1c. L\u00fac \u0111\u00f3, ti\u1ebfn s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Cao \u1edf \u00cdch ch\u00e2u tr\u1ed1n t\u1ed9i ch\u1ea1y v\u00e0o hang \u0111\u1ed9ng, C\u01b0 D\u1ee5ng d\u00f9ng chi\u1ebfc \u0111ai b\u1ea1c \u0111ang \u0111eo, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9ng l\u00e0 \u0110i\u1ec1n Th\u1eeba X\u01b0\u01a1ng d\u1ee5 d\u1ed7 v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, D\u01b0 T\u0129nh, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tri ch\u00e2u C\u00e1t, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c thi\u1ebfu gi\u00e1m, ph\u00e2n ty \u1edf Nam Kinh, cho ph\u00e9p c\u01b0 tr\u00fa \u1edf Thi\u1ec1u ch\u00e2u.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u0129nh l\u00e0m quan gi\u00e1n, t\u1eebng h\u1eb7c t\u1ea5u Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Nh\u01b0 Hi\u1ebfu Ti\u00eau b\u1ea5t hi\u1ebfu, gi\u1ea5u tang m\u1eb9, b\u1ecb ph\u1ebf tru\u1ea5t. T\u0129nh \u0111\u00e3 m\u1ea5t th\u1ebf, Hi\u1ebfu Ti\u00eau nh\u00e2n \u0111\u00f3 c\u00f9ng Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt n\u00f3i r\u1eb1ng T\u0129nh t\u1eebng du ngo\u1ea1n \u1edf Qu\u1ea3ng ch\u00e2u[footnote]ch\u1eef 'du' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ea1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 320, D\u01b0 T\u0129nh truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ph\u1ea1m ph\u00e1p b\u1ecb \u0111\u00e1nh, Minh D\u1eadt li\u1ec1n h\u1eb7c t\u1ea5u T\u0129nh kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf g\u1ea7n Vua. T\u0129nh nghe tin kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng, xin v\u1ec1 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng cha m\u1eb9. Khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng ch\u00e2u tra x\u00e9t, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt. T\u0129nh t\u00ean ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 Hi C\u1ed5, thi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ng\u1ea1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 b\u1ea1 Kh\u00fac Giang \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1ed1t. Quan Tri ch\u00e2u Thi\u1ec1u gh\u00e9t ch\u1ee7 b\u1ea1, t\u00ecm t\u1ed9i nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 th\u1ea5y ch\u1ee7 b\u1ea1 ng\u1ed3i c\u00f9ng T\u0129nh. Ch\u1ee7 b\u1ea1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00ec vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00f2n T\u0129nh sau khi b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5i t\u00ean, thi \u0111\u1ed7 \u1edf ch\u00e2u kh\u00e1c, h\u1ed3 s\u01a1 c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c T\u0129nh b\u1ecb \u0111\u00e1nh, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang.)<\/i>\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, An ph\u1ee7 s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc xin ban cho m\u1ed9t b\u1ea3n th\u1ec7 th\u01b0 c\u1ee7a B\u1eafc gi\u1edbi \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ch\u00f9a H\u1ed3ng Ph\u00fac b\u1ecb ch\u00e1y, li\u1ec1n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban to\u00e0n b\u1ed9 trang s\u1ea3n v\u00e0 \u0111i\u1ebfm c\u1ee7a ch\u00f9a cho gia \u0111\u00ecnh Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>\"H\u00f4m tr\u01b0\u1edbc phong cho con c\u1ee7a L\u00fd D\u1ee5ng H\u00f2a l\u00e0 L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9, nay ng\u01b0\u1eddi con th\u1ee9 l\u00e0 L\u00fd Tu\u00e2n xin l\u00e0m Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 b\u1ea3o r\u1eb1ng: 'T\u01b0\u1edbc l\u1ed9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u1ec3 ban cho thi\u00ean h\u1ea1. N\u1ebfu nh\u00e0 ngo\u1ea1i th\u00edch m\u00e0 anh em \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c theo \u00fd mu\u1ed1n, th\u00ec Tr\u1eabm s\u1ebd \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i th\u1ebf n\u00e0o v\u1edbi c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n c\u0169?'\"<\/i> Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u00e0 h\u1ecd m\u1eb9 t\u1eeb x\u01b0a v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u \u00e2n hu\u1ec7. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft qu\u00fd tr\u1ecdng t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c, kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng ban ph\u00e1t, kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ecf ra c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 ph\u00fac l\u00e0nh \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n cho ngo\u1ea1i th\u00edch.\"<\/i> Th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m sau, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, L\u00fd Tu\u00e2n, ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, M\u00e3 qu\u00e2n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, To\u1ea1i Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 H\u1ee9a Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m An T\u0129nh qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu. C\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1ef1 li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u b\u00e0y t\u1ecf \u00fd ki\u1ebfn. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec7. B\u1edfi v\u00ec Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c t\u1eeb khi l\u00e0m t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao g\u00ec \u0111\u00e1ng k\u1ec3, so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau, l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng t\u0103m g\u00ec. N\u0103m ngo\u00e1i, t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9, t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m M\u00e3 qu\u00e2n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9. Nay l\u1ea1i d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ec3 l\u1ec7 m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f9y ti\u1ec7n, may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c xin x\u1ecf, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n qu\u00e2n ch\u1ebf, g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n tri\u1ec1u ch\u00ednh. L\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn hai ph\u1ee7 tr\u00ecnh b\u00e0y, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kinh ng\u1ea1c. Vi\u1ec7c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, s\u1ef1 th\u1ec3 kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i, c\u1ea7n ph\u1ea3i ng\u0103n ch\u1eb7n t\u1eeb s\u1edbm, c\u00f3 c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd th\u00edch \u0111\u00e1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft ti\u1ebfp theo c\u00f3 l\u1ec7nh truy\u1ec1n tuy\u00ean r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng \u00edt \u1edf ba v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, h\u00e3y li\u1ec7t k\u00ea r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. T\u1eeb khi c\u00f3 vi\u1ec7c \u1edf ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u00e2n b\u1ea1i t\u01b0\u1edbng ch\u1ebft, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a t\u1eebng thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb, ch\u1ec9 khoan dung tha th\u1ee9 m\u00e0 th\u00f4i, vi\u1ec7c lu\u1eadn c\u00f4ng ban th\u01b0\u1edfng th\u00ec qu\u00e1 l\u1ea1m d\u1ee5ng m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t ai. Xem x\u00e9t nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng \u00edt \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eb3ng c\u00f3 ai c\u1ea3.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ec7nh n\u00e0y v\u1eeba ban ra, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ng\u1ea9ng \u0111\u1ea7u ch\u1edd \u0111\u1ee3i ban th\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng kh\u1eafp n\u01a1i th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 danh ngh\u0129a, n\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng thi\u00ean v\u1ecb th\u00ec ch\u1ec9 g\u00e2y o\u00e1n h\u1eadn m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ee5c. \u0110\u00e2y l\u00e0 do vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c l\u1ea1m d\u1ee5ng cho Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, r\u1ed3i l\u1ea1i lan r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tu ch\u1ec9nh k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, ch\u1ea5n ch\u1ec9nh hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng, th\u00ec xin t\u01b0\u1edbc b\u1ecf ch\u1ee9c v\u1ee5 qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a H\u1ee9a Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, giao cho ch\u1ee9c v\u1ee5 ho\u00e0n v\u1ec7; ho\u1eb7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m th\u1ee9 s\u1eed m\u1ed9t qu\u1eadn, th\u00ec trong ngo\u00e0i t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd nghi\u00eam t\u00fac, m\u00e0 qu\u00e2n ch\u00ednh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp. Ho\u1eb7c n\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh m\u1edbi ban ra, e ng\u1ea1i vi\u1ec7c thu h\u1ed3i, th\u00ec xin \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 vi\u1ec7c truy\u1ec1n tuy\u00ean ti\u1ebfp theo, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 l\u1ea1m d\u1ee5ng lan r\u1ed9ng.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i l\u00ean \u0111i\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin \u00e2n hu\u1ec7, v\u00e0 l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng b\u00e1o, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i s\u1ebd \u0111\u00e0n h\u1eb7c. Th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng tu\u00e2n theo quy \u0111\u1ecbnh, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y c\u1edb t\u00e2u vi\u1ec7c c\u00f4ng \u0111\u1ec3 xin \u00e2n hu\u1ec7. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Binh b\u1ed9 Lang trung M\u00e3 Gi\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Vi\u1ec7t, nh\u00e2n l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c, xin \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c.<\/i>\r\n\r\n<i>Sau \u0111\u00f3, Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan L\u1eef X\u01b0\u01a1ng Linh t\u1eeb H\u00e0 B\u1eafc tr\u1edf v\u1ec1, l\u00ean \u0111i\u1ec7n c\u0169ng xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 trong t\u1ec9nh ph\u1ee7. D\u00f9 c\u00f3 c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n \u0111\u00e0n h\u1eb7c, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e9t ph\u1ea1t, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c M\u00e3 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u1ee9a Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00ean \u0111i\u1ec7n xin chuy\u1ec3n l\u00e0m Quan s\u00e1t l\u01b0u h\u1eadu. Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9, nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1eadm ch\u1ee9c nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch g\u00ec n\u1ed5i b\u1eadt, l\u1ea1i kh\u00f4ng coi tr\u1ecdng ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc, d\u00e1m x\u00fac ph\u1ea1m th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, s\u1ef1 v\u00f4 li\u00eam s\u1ec9 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u00e9t x\u1eed, v\u00e0 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu b\u1ec1 t\u00f4i n\u00e0o nh\u00e2n t\u00e2u vi\u1ec7c m\u00e0 xin \u00e2n hu\u1ec7, ho\u1eb7c b\u1ecb \u0111\u00e0n h\u1eb7c, xin \u0111\u1ec1u theo quy \u0111\u1ecbnh x\u00e9t x\u1eed, nghi\u00eam tr\u1ecb theo ph\u00e9p tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec3 nh\u1eefng k\u1ebb x\u1ea3o tr\u00e1 bi\u1ebft s\u1ee3.\"<\/i> L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Bao Ch\u1eedng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m L\u01b0u h\u1eadu, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh l\u1ea1i t\u00e2u, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo. Th\u00e1ng 5 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 5, Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ea1 An K\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00f9ng v\u1edbi Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Di\u00ean l\u00e0 Tr\u1ea7m M\u1ea1c \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u00e3i 44 quan vi\u00ean v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n. <em>(S\u1ef1 vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Canh D\u1ea7n th\u00e1ng ch\u00edn c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/em>\r\n\r\n[19] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan, T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng H\u00f2a l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u. D\u1ee5ng H\u00f2a t\u1eebng v\u00ec vi\u1ec7c can thi\u1ec7p v\u00e0o s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a ch\u1ee7 t\u0103ng ch\u00f9a T\u1eeb Hi\u1ebfu l\u00e0 V\u0103n \u0110\u00e1n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Nh\u00e2n d\u1ecbp chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban cho c\u00e1c ch\u00f9a Ph\u1eadt c\u00f3 th\u1edd th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00eam \u00e1o c\u00e0 sa m\u00e0u t\u00eda v\u00e0o ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean, nh\u01b0ng D\u1ee5ng H\u00f2a l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ch\u00f9a T\u1eeb Hi\u1ebfu v\u00e0o trong chi\u1ebfu ch\u1ec9, n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[20] Hi\u1ec1n phi c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0 Ph\u00e1p Ch\u00ednh Ng\u1ed9 Ch\u00e2n \u0111\u1ea1i s\u01b0 h\u1ecd \u0110\u1ed7 qua \u0111\u1eddi. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n th\u00e1ng t\u00e1m, truy t\u1eb7ng l\u00e0m Qu\u00fd phi. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Theo l\u1ec7nh, \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u1ed9i m\u1ec7nh ph\u1ee5 t\u1eeb nh\u1ecb ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, ch\u1ec9 c\u1eed h\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ea7n tang l\u1ec5, nay Qu\u00fd phi tuy l\u00e0 nh\u1ea5t ph\u1ea9m, nh\u01b0ng v\u00ec \u0111\u00e3 xu\u1ea5t gia, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ec5 nghi c\u1ee7a Qu\u00fd phi.\"<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u00e3i tri\u1ec1u v\u00e0 c\u1eed h\u00e0nh tang l\u1ec5, theo l\u1ec7 c\u1ee7a Minh Ch\u00e2n \u0111\u1ea1i s\u01b0 Chu Hi\u1ec1n phi, d\u00f9ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ec3 an t\u00e1ng.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Ti\u1ec1n H\u1ed1i l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i vi\u00ean ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n D\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Thuy\u1ebft l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o Cung l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Kim b\u1ed9 lang trung, Ph\u00e1n tam ty c\u00e2u vi\u1ec7n H\u1ee9a T\u00f4ng Th\u1ecd l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf H\u1ea1 Nguy\u00ean C\u00e1t l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[22] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng con ch\u00e1u c\u1ee7a c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1ef7 th\u1ebf \u1ea5m m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu tu\u00e2n theo ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1eebng b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t th\u1eadt s\u1ef1, n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng h\u00ecnh th\u1ee9c chu\u1ed9c t\u1ed9i. L\u00fac \u0111\u00f3, Thi\u1ec7u V\u0169 qu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e1u c\u1ee7a Cung Th\u1ef1, nguy\u00ean l\u00e0 B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n ph\u1ea1m t\u1ed9i gi\u1ebft tr\u00e2u, \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i nh\u1edd \u1ea5m. Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ra l\u1ec7nh x\u1eed ph\u1ea1t th\u1eadt s\u1ef1, v\u00e0 th\u00eam \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt n\u00e0y.\r\n\r\n[23] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, nh\u1eefng quan ch\u1ee9c v\u00e0 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 nhi\u1ec1u chi\u1ebfn c\u00f4ng, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 xu\u1ea5t th\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c l\u1ea7n th\u0103ng ch\u1ee9c nh\u1edd c\u00f4ng lao, trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan c\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng hay kh\u00f4ng, g\u1eedi \u0111\u1ebfn Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb tuy\u1ec3n ch\u1ecdn s\u1ee9 gi\u1ea3.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y tuy \u0111\u00e3 n\u1ed9p l\u1ec5 v\u1eadt x\u01b0ng th\u1ea7n, nh\u01b0ng l\u00f2ng d\u1ea1 h\u1ecd x\u1ea3o quy\u1ec7t kh\u00f3 tin. E r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 sau khi b\u00e3i binh, d\u1ea7n l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean c\u1ea7n ch\u0103m lo luy\u1ec7n t\u1eadp binh s\u0129, tu b\u1ed5 th\u00e0nh tr\u00ec, lu\u00f4n s\u1eb5n s\u00e0ng nh\u01b0 c\u00f3 gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn. Ai kh\u00f4ng tu\u00e2n theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e1o t\u00ean l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ra \u0111\u1ec1 thi s\u00e1ch v\u1ea5n cho b\u1eadc hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, c\u00f3 t\u00e0i n\u00f3i th\u1eb3ng can gi\u00e1n l\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ti\u1ec1n Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n c\u00f9ng c\u00e1c v\u00f5 c\u1eed nh\u00e2n. Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n \u0111\u1ed7 s\u00e1ch v\u1ea5n h\u1ea1ng t\u01b0, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri ch\u00e2u Nhu\u1eadn. V\u00f5 c\u1eed c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m t\u00e1 ch\u1ee9c, hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban sai s\u1ee9 \u0111i\u1ec7n th\u1ecb. Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n l\u00e0 con c\u1ee7a Ti\u1ec1n D\u1ecbch, anh c\u1ee7a Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt. T\u1eeb khi nh\u00e0 T\u1ed1ng d\u1ef1ng nghi\u1ec7p \u0111\u1ebfn nay, cha con anh em c\u00f9ng \u0111\u1ed7 ch\u1ebf khoa, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 h\u1ecd Ti\u1ec1n m\u00e0 th\u00f4i.\r\n\r\n[26] Ti\u1ec1n Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n \u0111\u1ebfn Nhu\u1eadn Ch\u00e2u, d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, trong cung kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00fa vui thanh s\u1eafc, ngo\u00e0i tri\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ni\u1ec1m vui s\u0103n b\u1eafn. Nh\u01b0ng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u1edf H\u00f9ng, B\u00e1, Th\u01b0\u01a1ng, \u0110\u0103ng, lan \u0111\u1ebfn c\u1ea3 Kinh H\u1ed3, ph\u1ea1m vi m\u1ea5y ngh\u00ecn d\u1eb7m, d\u00f9 l\u00e0 tai d\u1ecb \u1edf \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng nghi\u00eam tr\u1ecdng b\u1eb1ng. Nay l\u1ea1i g\u1eb7p \u0111\u1ea1i h\u1ea1n, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi hoang mang, c\u00f3 l\u1ebd tr\u1eddi cho r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00f2ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, quan l\u1ea1i cai tr\u1ecb d\u00e2n ch\u01b0a t\u1ed1t, d\u00e2n ch\u00fang trong thi\u00ean h\u1ea1 ch\u01b0a y\u00ean \u1ed5n, n\u00ean gi\u00e1ng tai \u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 k\u00ednh c\u1ea9n tu\u00e2n theo l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a tr\u1eddi, tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ee9c nghi\u1ec7p, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a kia, ng\u01b0\u1eddi Di \u0110\u1ecbch ng\u00f4n ng\u1eef y ph\u1ee5c kh\u00e1c v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, khi \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu, gia s\u00fac m\u00e0 th\u00f4i. Nay Khi\u1ebft \u0110an chi\u1ebfm c\u1ee9 c\u00e1c tr\u1ea5n ph\u00eda sau n\u00fai, Nguy\u00ean H\u1ea1o c\u01b0\u1edbp Linh, V\u0169, Ng\u00e2n, H\u1ea1, y ph\u1ee5c xe c\u1ed9, con g\u00e1i ng\u1ecdc b\u1ea1ch, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3[footnote]'C\u00f3' nguy\u00ean l\u00e0 'D\u00f9ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 317, truy\u1ec7n Ti\u1ec1n Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n s\u1eeda.[\/footnote]. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Nguy\u00ean H\u1ea1o x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, k\u00e9o d\u00e0i n\u0103m n\u0103m, thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed1i lo\u1ea1n, \u0111\u1ebfn khi n\u1ed9p l\u1ec5 xin h\u00e0ng, c\u00e1c quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1a ch\u1ecdn k\u1ef9, \u0111\u1ed9i m\u0169 cao, m\u1eb7c \u00e1o r\u1ed9ng[footnote]'\u00c1o r\u1ed9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'v\u00e1y', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng s\u1eeda.[\/footnote], x\u1ea5u h\u1ed5 khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c qu\u00e2n.<\/i>\r\n\r\n<i>M\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3 Khi\u1ebft \u0110an ph\u1ee5 \u01a1n, th\u1eeba c\u01a1 x\u00e2m nh\u1eadp, h\u00e1 ch\u1ec9 nh\u01b0 Nguy\u00ean H\u1ea1o sao? Man L\u00e3o \u1edf H\u1ed3, Qu\u1ea3ng c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u00fang, \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t thu thu\u1ebf[footnote]'Thu thu\u1ebf' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e0i s\u1ea3n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 317, truy\u1ec7n Ti\u1ec1n Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n s\u1eeda.[\/footnote], nhu c\u1ea7u qu\u00e2n s\u1ef1 tr\u0103m th\u1ee9, ba n\u0103m nay ch\u01b0a th\u1ea5y hi\u1ec7u qu\u1ea3 g\u00ec.<\/i>\r\n\r\n<i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ea5p b\u00e1ch \u1edf ba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, b\u00e0n k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a tr\u1eddi, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn l\u1eafm thay!\"<\/i>\r\n\r\n[27] Ban cho c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng th\u01b0 ph\u00e1p phi b\u1ea1ch, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1ee9c.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c quan vi\u1ec7n y trong H\u00e0n L\u00e2m ph\u1ea1m t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo l\u1ec7 th\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ng\u00f4 D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9; Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0110inh \u0110\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.\r\n\r\nNg\u00f4 D\u1ee5c khi \u1edf trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, g\u1eb7p vi\u1ec7c d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng, th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u tranh lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i. Ng\u00f4 D\u1ee5c tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng ng\u1eebng, r\u1ed3i th\u01b0a: <i>\"Vi\u1ec7c th\u1ea7n tranh lu\u1eadn l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a ch\u1ee9c v\u1ee5, nh\u01b0ng s\u1ee9c th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, xin b\u00e3i ch\u1ee9c c\u1ee7a th\u1ea7n.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1edbi \u0110inh \u0110\u1ed9.\r\n\r\n\u0110inh \u0110\u1ed9 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 sau B\u00e0ng T\u1ecbch. L\u00fac \u0111\u00f3, con g\u00e1i c\u1ee7a B\u00e0ng T\u1ecbch g\u1ea3 cho con trai c\u1ee7a Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng[footnote]Ch\u1eef 'th\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u l\u00ean Vua[footnote]Ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'c\u1ed1', theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00e2n th\u00edch n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c, n\u00ean v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110inh \u0110\u1ed9.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u tranh ch\u1ea5p v\u1edbi Ng\u00f4 D\u1ee5c, Vua mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c c\u1ea3 hai. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0o ch\u1ea7u, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u sai ng\u01b0\u1eddi h\u1eb9n Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh gi\u00fap m\u00ecnh, h\u1ee9a s\u1ebd \u0111\u1ec3 Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh thay Ng\u00f4 D\u1ee5c. Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh n\u1ed5i gi\u1eadn, qu\u00e1t m\u1eafng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3: <i>\"L\u1eddi n\u00e0y sao l\u1ea1i \u0111\u1ebfn v\u1edbi ta!\"<\/i> Khi v\u00e0o ch\u1ea7u, \u00f4ng h\u1ebft l\u1eddi ph\u00e2n t\u00edch ph\u1ea3i tr\u00e1i c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng Ng\u00f4 D\u1ee5c v\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 gi\u00fap Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n, nh\u01b0ng m\u1ed9 ch\u00ed n\u00f3i Ng\u00f4 D\u1ee5c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t thay th\u1ebf, l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00e1ng 3 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 7[footnote]Ch\u1eef 'th\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'th\u1eed', x\u00e9t 'th\u1eed ni\u00ean' l\u00e0 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 6, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi s\u1ef1 vi\u1ec7c.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i x\u00e9t \u300aT\u1ee5c t\u01b0 tr\u1ecb th\u00f4ng gi\u00e1m tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean\u300b quy\u1ec3n 160 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 11, \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p th\u00e1ng 3 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 7, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung quy ban; ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1eady ch\u1eef 'th\u1eed' th\u1ef1c l\u00e0 sai c\u1ee7a ch\u1eef 'th\u1ea5t', nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t thay Ng\u00f4 D\u1ee5c, th\u1ef1c l\u00e0 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng ph\u1ea3i Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. M\u1ed9 ch\u00ed c\u00f3 v\u1ebb u\u1ed1n n\u1eafn \u0111\u1ec3 gi\u1ea5u gi\u1ebfm cho Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i>\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u01b0\u1eddng Tu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Tri H\u1ed3 Ch\u00e2u, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00e2n th\u00edch v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ch\u00f9a Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c tu s\u1eeda xong \u0111i\u1ec7n Khai Ti\u00ean th\u1edd th\u1ea7n v\u1ecb Th\u00e1i T\u1ed5, Vua vi\u1ebft b\u1ea3ng ch\u1eef phi b\u1ea1ch, \u0111\u00f3n th\u1ea7n v\u1ecb t\u1eeb c\u00e1c Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 an v\u1ecb, sai T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9.\r\n\r\n[32] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n m\u00f9ng m\u1ed9t, \u0111\u1ed5i Qu\u00e1ch Th\u1eeba H\u1eefu, v\u1eeba nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u, sang l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n, t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1eeba H\u1eefu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u, b\u1ecb d\u00e2n ch\u00fang o\u00e1n gh\u00e9t[footnote]theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 252, truy\u1ec7n Qu\u00e1ch Th\u1eeba H\u1eefu: 'Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1eeba H\u1eefu kh\u00f4ng li\u00eam khi\u1ebft, d\u00e2n H\u00ecnh Ch\u00e2u v\u1ed1n \u0111\u00e3 ch\u00e1n gh\u00e9t kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec \u00f4ng ta', kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e2u n\u00e0y.[\/footnote], nay l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng ta, th\u00ec d\u00e2n ch\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n. V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1ed5i \u0111i.\r\n\r\n[33] Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n, Tri ch\u00e2u T\u1ecbnh Ch\u00e2u, t\u00e2u r\u1eb1ng hai ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 c\u00f3 ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang g\u1ea7n bi\u00ean \u1ea3i, c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 m\u1ed9t hai v\u1ea1n d\u00e2n l\u00e0m cung ti\u1ec5n th\u1ee7, c\u1ea5p ru\u1ed9ng theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Vua nghe theo.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, H\u1ea1 An K\u1ef3, H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0110\u00f4 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. An K\u1ef3 c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c An ph\u1ee7 ty b\u00e0n vi\u1ec7c gi\u1ea3m chi ph\u00ed bi\u00ean ph\u00f2ng, t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf n\u0103m v\u1ea1n quan l\u1ea1i v\u00e0 binh l\u00ednh bi\u00ean ph\u00f2ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 th\u00e1ng 8 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[35] L\u00fac n\u00e0y th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra tai d\u1ecb, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Mai Ch\u00ed d\u1eabn s\u00e1ch \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e2u 'V\u01b0\u01a1ng t\u1ec9nh duy tu\u1ebf' \u00fd n\u00f3i Vua qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c quan, nh\u01b0 m\u1ed9t n\u0103m g\u1ed3m b\u1ed1n m\u00f9a, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec kh\u00f4ng thu\u1eadn th\u00ec xem x\u00e9t l\u1ea1i ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd. Nay nh\u1eadt th\u1ef1c v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n, \u0111\u1ecba ch\u1ea5n v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1, m\u01b0a l\u1ee5t v\u00e0o m\u00f9a thu, m\u1ed9t n\u0103m m\u00e0 tai bi\u1ebfn x\u1ea3y ra \u1edf ba m\u00f9a, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd tr\u1eddi mu\u1ed1n nh\u1eafc nh\u1edf b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1eb1ng vi\u1ec7c xem x\u00e9t ch\u1ee9c tr\u00e1ch ch\u01b0a chu to\u00e0n.<\/i>\r\n\r\n<i>S\u00f4ng Y, L\u1ea1c d\u00e2ng cao, cu\u1ed1n tr\u00f4i nh\u00e0 c\u1eeda, n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n tr\u00e0n v\u00e0o \u0110\u00e0i Ch\u00e2u, gi\u1ebft h\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang, s\u00f4ng Chi\u1ebft Giang v\u1ee1 \u0111\u00ea, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 tr\u00e0n b\u1edd, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 'th\u1ee7y b\u1ea5t nhu\u1eadn h\u1ea1'. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i s\u1ef1 che ch\u1edf c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf. N\u1ebfu \u00e2m kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u01b0\u01a1ng, th\u00ec tai d\u1ecb s\u1ebd gi\u1ea3m d\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u1ee9c l\u1edbn s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nh\u1edd cung n\u1eef, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1[footnote]Ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' trong c\u00e2u 'kh\u1ee7ng th\u01b0\u1ee3ng lu\u1ef9 th\u00e1nh \u0111\u1ee9c' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 298, truy\u1ec7n Mai Ch\u00ed b\u1ed5 sung.[\/footnote].\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u xin gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan \u0111\u00e3i ch\u1ebf c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, kh\u00f4i ph\u1ee5c vi\u1ec7c c\u00e1c quan lu\u00e2n phi\u00ean t\u00e2u b\u00e0y.\r\n\r\nVua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"Mai Ch\u00ed t\u00e2u vi\u1ec7c r\u1ea5t h\u1ee3p l\u1ebd.\"<\/i> B\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p vi\u1ec7c Mai Ch\u00ed t\u00e2u v\u1ec1 tai d\u1ecb l\u00e0 l\u00fac \u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u00f3 l\u00e0 sai. X\u00e9t c\u00e1c tai d\u1ecb \u0111\u1ec1u x\u1ea3y ra trong n\u0103m nay, nay nh\u00e2n vi\u1ec7c Mai Ch\u00ed th\u0103ng ch\u1ee9c m\u00e0 ch\u00e9p k\u00e8m. Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, th\u00e1ng n\u00e0y ch\u00ednh th\u1ee9c nh\u1eadm ch\u1ee9c, l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Mai Ch\u00ed ch\u1eafc ch\u1eafn c\u0169ng trong th\u00e1ng n\u00e0y[footnote]Ch\u1eef 't\u1ea5t' trong c\u00e2u 'ch\u00ed ng\u00f4n di\u1ec7c t\u1ea5t t\u1ea1i th\u1ecb nguy\u1ec7t' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ee9c', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c t\u00e2u xin gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh, th\u1ec9nh tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan \u0111\u00e3i ch\u1ebf b\u00e0n vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c vi\u1ec7c c\u00e1c quan lu\u00e2n phi\u00ean t\u00e2u b\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u1eddi gian kh\u00e1c, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Tri Thanh Ch\u00e2u Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110\u0103ng Ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t li\u00ean t\u1ee5c, xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng bi\u1ebfn lo\u1ea1n v\u1ec1 binh \u0111\u1ea1o, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[37] H\u1ea1 qu\u1ed1c ch\u1ee7 n\u00f3i r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 d\u00f9ng binh m\u00e3 thu ph\u1ee5c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ph\u00eda t\u00e2y ph\u00e2n th\u1ee7y ch\u00e2u Th\u1eeba B\u00ecnh, sau \u0111\u00f3 chia th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u c\u00f3 c\u00f4ng. Nay c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi l\u1ea1i tranh ch\u1ea5p, ch\u01b0a th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1edbi ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 H\u00ecnh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Th\u00edch \u0111\u1ebfn qu\u00e2n B\u1ea3o An \u0111\u1ec3 c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi do H\u1ea1 qu\u1ed1c c\u1eed \u0111\u1ebfn b\u00e0n b\u1ea1c tr\u1ef1c ti\u1ebfp, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ban chi\u1ebfu d\u1ee5 H\u1ea1 qu\u1ed1c ch\u1ee7.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, \u0111\u1eb7t t\u00ean cho ph\u00e1o \u0111\u00e0i m\u1edbi x\u00e2y \u1edf Cao B\u00ecnh, ch\u00e2u Di\u00ean l\u00e0 An T\u1eafc B\u1ea3o.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ch\u00e2u \u0110\u0103ng b\u00e1o c\u00e1o c\u00f3 h\u01a1n ba ngh\u00ecn c\u00e2y g\u1ed7 l\u1edbn tr\u00f4i d\u1ea1t t\u1eeb bi\u1ec3n v\u00e0o.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Ph\u00e1n quan B\u1ed9 H\u1ed9, Lang trung B\u1ed9 T\u1eeb l\u00e0 Th\u00f4i D\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng An ph\u1ee7 l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam. L\u00fac n\u00e0y ng\u01b0\u1eddi Man Dao ch\u01b0a b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai D\u1ecbch \u0111i b\u00e0n k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u00e1nh d\u1eb9p v\u00e0 chi\u00eau an. D\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u01b0\u1eddng An.\r\n\r\n[41] Ban chi\u1ebfu cho Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng lao trong vi\u1ec7c ph\u00e1ch ho\u1ea1ch kho\u00e1n m\u00e3[footnote]Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng lao trong vi\u1ec7c ph\u00e1ch ho\u1ea1ch kho\u00e1n m\u00e3, ch\u1eef 't\u00edch' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ee5c', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 36\/1 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1ed1n n\u0103m trong th\u1eddi h\u1ea1n chuy\u1ec3n quan, nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o th\u1eddi gian nh\u1eadp s\u0129 \u0111\u1ee7 ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m. T\u1eeb nay nh\u1eefng ai \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 9, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[42] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y sai Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Th\u00edch \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Di\u00ean b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi H\u1ea1 qu\u1ed1c. \u0110\u1ea5t ch\u00e2u Phong ph\u1ea3i ho\u00e0n to\u00e0n thu\u1ed9c v\u1ec1 H\u00e1n gi\u1edbi. N\u1ebfu b\u00e0n ch\u01b0a th\u1ed1ng nh\u1ea5t, cho ph\u00e9p l\u1ea5y v\u00f9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecb x\u00e2m canh b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m ngo\u00e0i s\u00f4ng Ho\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0111\u1ea5t c\u1ea5m. N\u1ebfu h\u1ecd v\u1eabn c\u1ed1 ch\u1ea5p, th\u00ec l\u1ea5y s\u00f4ng Ho\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u1ea1 qu\u1ed1c \u0111\u00e3 d\u00e2ng ch\u00edn tr\u1ea1i Ng\u1ecda Qu\u00fd B\u00e0ng, Ng\u00f4 Di, D\u0129 B\u1ed1, l\u1ea1i n\u1ed9p \u0111\u1ea5t c\u0169 ch\u00e2u Phong, mu\u1ed1n l\u1ea5y c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 M\u1ed9t Ninh L\u00e3ng l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi. Giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n xem x\u00e9t. Ti\u1ec3n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 M\u1ed9t Ninh L\u00e3ng \u0111\u1ec1u \u1edf ph\u00eda nam ch\u00e2u Phong, \u0103n s\u00e2u v\u00e0o v\u00f9ng b\u1ee5ng ch\u00e2u Ph\u1ee7. N\u1ebfu theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a h\u1ecd, th\u00ec hai ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 kh\u00f3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u1ea5y s\u00f4ng Ho\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi. Vua b\u00e8n giao b\u1ea3n \u0111\u1ed3 do Ti\u1ec3n d\u00e2ng l\u00ean cho T\u1eed Th\u00edch mang \u0111i b\u00e0n b\u1ea1c.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i coi gi\u1eef c\u00e1c \u0111\u00ea s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 n\u1ebfu tr\u1ea3i qua l\u0169 l\u1edbn tr\u00e0n b\u1edd, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf v\u00f9ng xa.\r\n\r\n[44] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ed3 Nam l\u00e0 Chu H\u00e3ng t\u00e2u r\u1eb1ng, ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u0129 l\u00e0 C\u1ea3nh Hi\u1ec1n \u0111\u00e3 chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c 56 h\u1ed9 v\u1edbi 259 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c b\u00e8 l\u0169 man t\u1ed9c \u1edf \u0110\u1ea1o Ch\u00e2u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu phong ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc cho c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh theo th\u1ee9 b\u1eadc, v\u00e0 l\u1ec7nh cho b\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u00f3 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean quan t\u00e2m, ch\u0103m s\u00f3c h\u1ecd.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho qu\u00e2n s\u0129 tham gia \u0111\u00e1nh d\u1eb9p man t\u1ed9c Dao \u1edf H\u1ed3 Nam.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ra chi\u1ebfu cho Tam ty r\u1eb1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh m\u1edbi \u1edf kinh \u0111\u00f4, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0 do quy\u1ec1n th\u1ebf v\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 xin x\u1ecf, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho vi\u1ec7c, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[47] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ed3n tr\u00fa v\u00e0 tu\u1ea7n tra \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u, B\u1ea3o An Qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Tri Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1m l\u00e0 T\u1ed1ng Th\u1ee7 T\u00edn t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Gi\u1eb7c Dao l\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng t\u1eadp h\u1ee3p h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u00e3 n\u0103m s\u00e1u n\u0103m, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00e0 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng cho ph\u00e9p truy \u0111u\u1ed5i t\u1eadn g\u1ed1c. Nay Gi\u00e1m T\u1eedu Ho\u00e0ng S\u0129 Nguy\u00ean \u1edf Ho\u00e0nh Ch\u00e2u kh\u00e1 am hi\u1ec3u vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c khe \u0111\u1ed9ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c hai ngh\u00ecn qu\u00e2n s\u0129 d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 hai tr\u0103m qu\u00e2n s\u0129 d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, c\u1ea5p nhi\u1ec1u v\u00e0ng l\u1ee5a, \u0111\u1ec3 h\u1ecd truy b\u1eaft, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho Ki\u1ec1m H\u1ea1t C\u01a1 U\u00e2n \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 h\u1ee3p l\u1ef1c ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. Khi ch\u00fang \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng, \u1eaft s\u1ebd quy ph\u1ee5c.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu theo k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u00f3, b\u00e8n ph\u00e1t \u0111\u1ea1i binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ra chi\u1ebfu cho Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u l\u00e0 Ng\u1ee5y Qu\u00e1n c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u1ea3n l\u1ed9 chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c b\u1eaft v\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p man t\u1ed9c Dao, n\u1ebfu vi\u1ec7c b\u00e1o c\u00e1o kh\u00f4ng k\u1ecbp, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"S\u01a1n \u0110\u00f4ng li\u00ean ti\u1ebfp nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, l\u1ea1i c\u00f3 c\u00e2y l\u1edbn n\u1ed5i l\u00ean t\u1eeb bi\u1ec3n, n\u00ean ph\u00f2ng ng\u1eeba bi\u1ebfn c\u1ed1 ch\u01b0a x\u1ea3y ra. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u0110\u0103ng Ch\u00e2u nghi\u00eam ch\u1ec9nh vi\u1ec7c v\u0169 b\u1ecb, v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh kh\u00ed \u0111ang t\u00edch tr\u1eef.\"<\/i> Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c l\u1ed9 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, t\u1eeb Kinh H\u1ed3, Xuy\u00ean H\u1ea1p, S\u01a1n \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y cho \u0111\u1ebfn L\u0129nh Bi\u1ec3u, li\u00ean ti\u1ebfp kh\u00f4ng d\u1ee9t. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u00e2u H\u00e3n x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, sau \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u1ea1n binh \u0111ao, \u0111\u1ebfn nay v\u1eeba m\u1edbi \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, l\u00fac n\u00e0y l\u1ea1i c\u00f3 n\u00fai \u0111\u00e1 \u1edf \u0110\u0103ng, Lai s\u1ee5p \u0111\u1ed5. Tai d\u1ecb nh\u01b0 v\u1eady, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00f4 c\u1edb.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t l\u1ea1i l\u1eddi n\u00f3i trong c\u00e1c s\u00e1ch x\u01b0a, \u0111\u1ea5t ch\u1ee7 v\u1ec1 \u00e2m, \u00e2m l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i, c\u1ee7a d\u00e2n, c\u1ee7a man di. Suy ra vi\u1ec7c hi\u1ec7n nay, ph\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef tr\u1ecdng tr\u00e1ch trong ngo\u00e0i, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ec1 t\u00f4i quy\u1ec1n th\u1ebf, th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng lo hi\u1ec7n nay l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb \u0111\u1ecbch b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0 v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n b\u00ean trong. Hai k\u1ebb \u0111\u1ecbch \u1edf T\u00e2y B\u1eafc, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh coi l\u00e0 m\u1ed1i lo l\u1edbn, n\u00ean vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa tr\u1ecdng. C\u00f2n \u1edf v\u00f9ng H\u1ed3, T\u01b0\u01a1ng, man di g\u00e2y r\u1ed1i, m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng l\u1ea7m than, b\u1ea3y n\u0103m ch\u01b0a gi\u1ea3i quy\u1ebft xong, g\u1ea7n \u0111\u00e2y s\u1ef1 xung \u0111\u1ed9t \u0111\u00e3 lan \u0111\u1ebfn L\u0129nh Ngo\u1ea1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1edbm d\u1eb9p y\u00ean, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 xem th\u01b0\u1eddng.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, kh\u00ed th\u1ebf \u1edf H\u1ea3i Nam, Giao Ch\u1ec9 ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng v\u1edbi Ung, Dung, l\u1ea1i li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed9ng, vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng Nam c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c kinh l\u01b0\u1ee3c. X\u01b0a, th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eb7p n\u1ea1n \u1edf Trung Nguy\u00ean, gi\u1eb7c Phi\u00ean Nhung hai l\u1ea7n v\u00e0o kinh th\u00e0nh, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1edbm l\u1ea1i y\u00ean \u1ed5n. \u0110\u1ebfn th\u1eddi \u00dd T\u00f4ng, An Nam \u0111\u00f4 h\u1ed9 L\u00fd Tr\u00e1c kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u1ed7 v\u1ec1, gi\u1eb7c man x\u00e2m nhi\u1ec5u, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00f9ng binh, \u0111\u1ed9 chi kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ph\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec thay phi\u00ean canh gi\u1eef, t\u1eeb \u0111\u00f3 x\u1ea3y ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n B\u00e0ng Hu\u00e2n \u1edf T\u1eeb Ch\u00e2u n\u1ed5i d\u1eady, thi\u00ean h\u1ea1 v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 nguy lo\u1ea1n.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y, vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng kh\u1edfi ph\u00e1t t\u1eeb ch\u1ed7 nh\u1ecf nh\u1eb7t, h\u1ecda th\u01b0\u1eddng th\u00e0nh t\u1eeb ch\u1ed7 xem th\u01b0\u1eddng.<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 hai l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 Kinh T\u00e2y, l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, l\u00e0 b\u00ecnh phong c\u1ee7a kinh \u0111\u00f4, l\u00e0 n\u01a1i d\u1ef1a v\u00e0o l\u00fac nguy c\u1ea5p, th\u01b0\u1eddng c\u1ea7n ph\u1ea3i y\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n gi\u1eef thi\u00ean h\u1ea1. Nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng lo ng\u1ea1i v\u00ec gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u1ea9n n\u00e1u trong \u0111\u00f3, may m\u1eafn l\u00e0 n\u0103m n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a[footnote] 'Phong' nguy\u00ean l\u00e0 'N\u00f4ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aL\u1ea1c To\u00e0n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 22, b\u00e0i 'Lu\u1eadn \u0111\u1ecba ch\u1ea5n th\u1ec9nh b\u1ecb kh\u1ea5u \u0111\u1ea1o s\u1ef1' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u00ean ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 li\u00ean k\u1ebft l\u1edbn. N\u1ebfu v\u00ec bi\u00ean c\u1ea3nh m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o n\u1ea1n \u0111\u00f3i k\u00e9m, ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 tr\u1ecb b\u1ecdn gian t\u00e0, th\u00ec lo\u1ea1n l\u1ea1c \u1eaft b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00f4n x\u00f3m.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec sao n\u00f3i v\u1eady? T\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai c\u00e1c quan chia nhau \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, chi\u00eau m\u1ed9 nh\u1eefng trai tr\u00e1ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh l\u00e0m l\u00ednh cung th\u1ee7 sung v\u00e0o qu\u00e2n Tuy\u00ean Ngh\u1ecb, sau l\u1ea1i cho ph\u00e9p h\u1ecd thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf. L\u00fac \u0111\u00f3, th\u1ea7n l\u00e0m quan \u1edf Vi\u1ec7n Gi\u00e1n, \u0111\u00e3 c\u1ed1 tranh lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng tri\u1ec1u ngh\u1ecb \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay s\u1ee9c d\u00e2n ki\u1ec7t qu\u1ec7, qu\u1ed1c kh\u1ed1 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, \u0111\u1ec1u do vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 ra. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Tuy\u00ean Ngh\u1ecb \u0111\u1ec1u t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i l\u1ef1c, k\u1ef9 n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. V\u00ec gi\u1eb7c \u1edf qu\u00e2n Quang H\u00f3a n\u1ed5i d\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 x\u1eed l\u00fd kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nu\u00f4ng chi\u1ec1u qu\u00e1 m\u1ee9c, nh\u01b0 nu\u00f4i con h\u01b0, khi\u1ebfn ch\u00fang sinh o\u00e1n h\u1eadn.<\/i>\r\n\r\n<i>Khi th\u1ea7n \u1edf Vi\u1ec7n Th\u1ea9m H\u00ecnh, c\u00e1c ch\u00e2u d\u00e2ng l\u00ean v\u0103n \u00e1n v\u1ec1 binh s\u0129 Tuy\u00ean Ngh\u1ecb, ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3[footnote] 'Nh\u1eadt', trong \u300aL\u1ea1c To\u00e0n T\u1eadp\u300b l\u00e0 'Nguy\u1ec7t'.[\/footnote], l\u1edbn th\u00ec m\u01b0u gi\u1ebft quan l\u1ea1i, c\u01b0\u1edbp kho t\u00e0ng, nh\u1ecf th\u00ec m\u01b0u c\u01b0\u1edbp d\u00e2n l\u00e0ng, v\u00e0o r\u1eebng n\u00fai, nhi\u1ec1u th\u00ec ba n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, \u00edt c\u0169ng m\u1ed9t hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng t\u1ed1 c\u00e1o cao[footnote] 'L\u1ee3i', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aL\u1ea1c To\u00e0n T\u1eadp\u300b l\u00e0 'Khoa'.[\/footnote], n\u00ean c\u00f3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 l\u00e0 b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o ngay. D\u00f9 c\u00f3 luy\u1ec7n t\u1eadp, c\u0169ng nh\u01b0 tr\u00f2 tr\u1ebb con, kh\u00f4ng \u00edch g\u00ec cho qu\u00e2n qu\u1ed1c, ch\u1ec9 l\u00e0m hao t\u1ed5n c\u1ee7a c\u00f4ng t\u01b0, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111i l\u00ednh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i lao d\u1ecbch, ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n l\u1ea1c, n\u1ebfu c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i, \u1eaft s\u1ebd h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ea7m lo\u1ea1n th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00fac \u0111\u1ea7u tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trai tr\u00e1ng, \u0111\u00e3 qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n hu\u1ea5n luy\u1ec7n, \u0111ao th\u01b0\u01a1ng cung n\u1ecf \u0111\u1ec1u t\u1eebng t\u1eadp luy\u1ec7n. Nh\u01b0ng sau khi chi\u00eau m\u1ed9, l\u1ea1i thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, c\u00f2n b\u1ea3n th\u00e2n nh\u1eefng trai tr\u00e1ng n\u00e0y c\u00f3 s\u1ee9c kh\u1ecfe, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u00e0m ru\u1ed9ng, th\u00edch l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u l\u00e0ng x\u00f3m, \u1ee9c hi\u1ebfp k\u1ebb y\u1ebfu, \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111\u1ebfn m\u1ecf \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm l\u1ee3i, bu\u00f4n tr\u00e0 mu\u1ed1i vi ph\u1ea1m ph\u00e1p c\u1ea5m. N\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, ch\u00fang s\u1ebd x\u00fai gi\u1ee5c d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n, k\u1ebft th\u00e0nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, \u1eaft s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y, nh\u01b0 Ho\u00e0ng S\u00e0o, L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ea7m lo\u1ea1n th\u1ee9 hai.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, d\u00e2n hai l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y ph\u1ea7n nhi\u1ec1u tin theo y\u00eau thu\u1eadt, trong c\u00e1c th\u00f4n x\u00f3m nh\u1ecf, th\u01b0\u1eddng l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1ea7n, d\u00e2n \u0111en m\u00ea mu\u1ed9i, tin v\u00e0o h\u1ecda ph\u00fac, th\u01b0\u1eddng t\u1ee5 t\u1eadp l\u1ea1i, theo nhau t\u00e1n lo\u1ea1n, che gi\u1ea5u l\u1eabn nhau, quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 bi\u1ebft s\u1ee3 th\u1ea7n, kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ee3 ph\u00e1p lu\u1eadt, d\u1ea7n d\u00e0 lan r\u1ed9ng, s\u1ee3 r\u1ed3i th\u00e0nh t\u1ee5c. N\u0103m Trung B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi H\u00e1n, gi\u1eb7c Kh\u0103n V\u00e0ng n\u1ed5i d\u1eady kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f9ng m\u1ed9t ng\u00e0y, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i s\u00e1u v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ee7 l\u0129nh, do t\u00edch t\u1ee5 y\u00eau thu\u1eadt m\u00e0 th\u00e0nh, nh\u01b0 L\u01b0 Tu\u1ea7n \u0111\u1eddi T\u1ea5n, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra qua c\u00e1c \u0111\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ea7m lo\u1ea1n th\u1ee9 ba.<\/i>\r\n\r\n<i>C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ecba ch\u1ea5n, n\u1ebfu \u1ee9ng v\u00e0o d\u00e2n v\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ecbch, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo nh\u1ea5t v\u1eady!<\/i>\r\n\r\n<i>\u0110\u00e0m Ch\u00e2u L\u01b0u Qu\u1ef3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thanh cao, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u00e2n t\u00e0i \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn. C\u00e1c quan l\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng \u1edf Ung Ch\u00e2u, Qu\u1ebf Ch\u00e2u c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u1ef1a ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i l\u01b0\u1ee3c, tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng k\u1ef7 lu\u1eadt, d\u1ea7n d\u1ea7n t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3i t\u00e1n binh l\u00ednh d\u01b0 th\u1eeba. Nh\u1eefng d\u00e2n \u0111inh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u1eb1m trong s\u1ed5 c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u1ea7n ph\u1ea3i thi\u1ebft l\u1eadp bi\u1ec7n ph\u00e1p nghi\u00eam ng\u1eb7t ri\u00eang.<\/i>\r\n\r\n<i>Nghe n\u00f3i trong d\u00e2n gian v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u binh kh\u00ed t\u1eeb th\u1eddi hu\u1ea5n luy\u1ec7n, c\u0169ng n\u00ean nghi\u00eam c\u1ea5m v\u00e0 thu h\u1ed3i v\u1ec1 quan. C\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1edd th\u1ea7n \u1edf th\u00f4n x\u00f3m, l\u1ec7nh cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1 h\u1ee7y, b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u tra b\u1eaft gi\u1eef nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eadp t\u1ee5c y\u00eau thu\u1eadt. \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a vi\u1ec7c ph\u00f2ng ng\u1eeba lo\u1ea1n l\u1ea1c, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e0 thi h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\n[51] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trong qu\u00e1 tr\u00ecnh kh\u1ea3o s\u00e1t, n\u1ebfu t\u1eebng x\u1eed \u00e1n sai d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1ed9i ch\u1ebft m\u00e0 ch\u01b0a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ee3i khi t\u00e1i nhi\u1ec7m c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n th\u00ec cho d\u1eabn ki\u1ebfn. N\u1ebfu \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, ph\u1ea3i ba l\u1ea7n m\u1edbi t\u00ednh. N\u1ebfu x\u1eed sai d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1ed9i ch\u1ebft hai ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean, d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 c\u1ea3i quan, v\u1eabn ph\u1ea3i nh\u1eadn ch\u1ee9c kinh quan th\u1ee9 \u0111\u1eb3ng, theo h\u1ed9i y\u1ebfu th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 6.\r\n\r\n[52] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c n\u01a1i trong thi\u00ean h\u1ea1 thi\u1ebft l\u1eadp tu\u1ea7n tra, nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9, t\u1eeb nay l\u1ea5y ti\u1ec1n t\u1ec9nh c\u1ea5p ph\u00e1t.\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, sai Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang S\u1edf Ki\u1ebfn Trung \u0111\u1ebfn Di\u00ean Ch\u00e2u c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, v\u00ec Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Th\u00edch b\u1ecb b\u1ec7nh m\u1ea5t d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng. Ki\u1ebfn Trung l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang qu\u1ea3n c\u00e2u Phu Di\u00ean Kinh l\u01b0\u1ee3c t\u01b0 c\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1, c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 T\u1ed1 b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1ecba gi\u1edbi. C\u00f3 \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u1eadp \u0111\u1ebfn, hai k\u1ef5 binh nh\u1eb9 x\u00f4ng l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, gi\u01b0\u01a1ng cung nh\u1eafm Ki\u1ebfn Trung. Ki\u1ebfn Trung v\u1ea1ch \u00e1o b\u1ea3o h\u1ecd b\u1eafn, n\u00f3i: <i>\"Ta kh\u00f4ng s\u1ee3 ch\u1ebft, ch\u1ec9 s\u1ee3 g\u00e2y h\u1ecda cho hai n\u01b0\u1edbc[footnote] S\u1ee3 g\u00e2y h\u1ecda cho hai n\u01b0\u1edbc, 'hai' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e2y', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote].\"<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c kh\u00ed l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u00f4ng. <em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o Th\u00e1i L\u0103ng l\u1ee5c ph\u1ee5 truy\u1ec1n, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/em>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, c\u00e1ch ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u1ea1c Uy\u1ec3n L\u01b0u H\u00f3a C\u01a1 c\u1ee7a quan phi\u00ean Di\u00ean Ch\u00e2u, gi\u00e1ng l\u00e0m Ph\u00f3 su\u1ea5t H\u1eefu N\u1ed9i su\u1ea5t ph\u1ee7 c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed, gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng \u1edf Kinh T\u00e2y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u00f3a C\u01a1 c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 d\u00ea ng\u1ef1a c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c Nguy B\u1ed1, l\u1ea1i d\u00f9ng quan ti\u1ec1n \u0111\u1ed5i ng\u1ef1a v\u1edbi b\u1ed9 l\u1ea1c, thu l\u00e3i 299.000 \u0111\u1ed3ng, theo lu\u1eadt \u0111\u00e1ng t\u1ed9i ch\u1ebft, nh\u01b0ng v\u00ec t\u1eebng c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha t\u1ed9i.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng, gi\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi Dao \u1edf H\u1ed3 Nam h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 v\u00f9ng gi\u00e1p gi\u1edbi hai ch\u00e2u Anh v\u00e0 Thi\u1ec1u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 d\u00f9ng k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a T\u1ed1ng Th\u1ee7 T\u00edn, ph\u00e1t \u0111\u1ea1i binh \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Dao. Gi\u1eb7c ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o n\u00fai Ho\u00e0ng M\u00e3ng thu\u1ed9c ch\u00e2u S\u00e2m, t\u1eeb \u0111\u1ed9ng Tri\u1ec7u chuy\u1ec3n sang v\u00f9ng gi\u00e1p gi\u1edbi hai ch\u00e2u Anh v\u00e0 Thi\u1ec1u, d\u1ef1a v\u00e0o n\u00fai \u0111\u1ec3 t\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng l\u1ea1i ra c\u01b0\u1edbp b\u00f3c.\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Thanh Ch\u00e2u, lo vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn ven bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>\"Gi\u1eb7c Dao qu\u1ea5y nhi\u1ec5u c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, qu\u00e2n l\u00ednh ph\u1ea3i ch\u1ecbu nhi\u1ec1u kh\u1ed5 c\u1ef1c, n\u00ean b\u00ed m\u1eadt d\u1ee5 b\u1ea3o c\u00e1c ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng ph\u1ea3i h\u1ebft l\u00f2ng an \u1ee7i, ch\u0103m s\u00f3c h\u1ecd.\"<\/i>\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, Tri B\u1ea1c Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a C\u1ee7ng Th\u1ea7n. H\u00f4m sau, c\u00f3 ch\u1ec9 n\u1ed9i gi\u00e1ng l\u1ec7nh cho C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u1edf l\u1ea1i h\u1ea7u kinh di\u00ean, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 ch\u1ea5p t\u1ea5u kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, C\u1ee7ng Th\u1ea7n b\u00e8n xin \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed C\u1ed5 Ti\u1ec7m, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 \u0110\u00e0m \u0111\u1ec1u d\u00e2ng t\u1ea5u h\u1eb7c t\u1ed9i C\u1ee7ng Th\u1ea7n m\u01b0u c\u1ea7u ch\u1ec9 n\u1ed9i gi\u00e1ng, xin tr\u1ecb t\u1ed9i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c C\u1ee7ng Th\u1ea7n t\u1eeb ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9 ra l\u00e0m Tri B\u1ea1c Ch\u00e2u v\u00e0 vi\u1ec7c Trung th\u01b0 ch\u1ea5p t\u1ea5u, s\u1eed s\u00e1ch \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi r\u00f5. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 7 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n h\u1eb7c t\u1ed9i C\u1ee7ng Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc kia gi\u1eef ch\u1ee9c K\u1ebf ty[footnote]Ch\u1eef 'k\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'k\u00ed', x\u00e9t th\u1ea5y ch\u1eef 'k\u00ed' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng h\u1ee3p ngh\u0129a, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 318, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n ch\u00e9p r\u1eb1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n 'l\u1ea1i l\u1ea5y ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9', Tam ty t\u1ee9c l\u00e0 K\u1ebf ty, nay c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 180, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn th\u00e1ng 7 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u00ec ti\u1ebfn c\u1eed h\u00e0o d\u00e2n Tr\u1ecbnh H\u00fac m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c[footnote]Ch\u1eef 'h\u00e0o' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ea1c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i, \u0111o\u1ea1n tr\u00ean d\u1eabn \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n ch\u00e9p c\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 'v\u00ec t\u1ed9i ti\u1ebfn c\u1eed ph\u00fa d\u00e2n Tr\u1ecbnh H\u00fac m\u00e0 ra l\u00e0m Tri Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u', c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng.[\/footnote], c\u1ea7n ph\u1ea3i kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam. Vi\u1ec7c C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu th\u00e1ng 12, nay g\u1ed9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y. H\u00e0 \u0110\u00e0m trong b\u00e0i t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u00f3 n\u00f3i, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed C\u1ed5 Ti\u1ec7m \u0111\u00e3 t\u1eebng lu\u1eadn t\u1ed9i, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\nH\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9. Vi\u1ec7c mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1eb7t t\u1ea1i hai ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u00e2n, ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng c\u00f3 ba s\u1edf, ch\u00e2u T\u00e2n c\u00f3 b\u1ed1n s\u1edf, m\u1ed7i n\u0103m thu thu\u1ebf 9.145 th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho m\u1ed9t l\u1ed9, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f2n cung c\u1ea5p cho ba ch\u00e2u Truy, Thanh, T\u1ec1 \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, nh\u01b0ng sau khi ba ch\u00e2u n\u00e0y th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng th\u00ec kh\u00f4ng cung c\u1ea5p n\u1eefa. T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Khai B\u1ea3o tr\u1edf \u0111i, mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc thu thu\u1ebf, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c 15 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n.\r\n\r\nC\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 xin c\u1ea5m bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u1ec3 thu l\u1ee3i b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t, l\u00fac \u0111\u00f3 D\u01b0 T\u0129nh \u0111ang l\u00e0m Gi\u00e1n quan, li\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb khi c\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 n\u0103m ngo\u00e1i, d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb tuy\u1ec3n ch\u1ecdn l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng v\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf kh\u00f3a kh\u00e1c, m\u1ea5y n\u0103m qua ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng \u0111au x\u00f3t v\u00ec \u0111\u1ea5t Y\u00ean K\u1ef7 r\u01a1i v\u00e0o tay \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 g\u1ea7n tr\u0103m n\u0103m, m\u00e0 d\u00e2n qu\u00ean \u0111i l\u00f2ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng Nam, l\u00e0 do ph\u00e1p lu\u1eadt ngo\u1ea1i v\u1ef1c \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, mu\u1ed1i v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ec1u r\u1ebb, thu\u1ebf kh\u00f3a v\u00e0 d\u1ecbch v\u1ee5 kh\u00f4ng phi\u1ec1n h\u00e0.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Th\u00e1i T\u1ed5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban \u00e2n hu\u1ec7 cho H\u00e0 S\u00f3c, n\u00ean cho ph\u00e9p th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i, ch\u1ec9 thu thu\u1ebf. Nay n\u1ebfu \u0111\u1ed9t nhi\u00ean c\u1ea5m \u0111o\u00e1n, gi\u00e1 mu\u1ed1i \u1eaft s\u1ebd t\u0103ng v\u1ecdt, d\u00e2n n\u1ebfu o\u00e1n h\u1eadn th\u00ec h\u1ed1i h\u1eadn sao k\u1ecbp! V\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ea5t H\u00e0 S\u00f3c nhi\u1ec1u m\u1eb7n, d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u1ea5t thu\u1ebf kh\u00f4ng tr\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0169 c\u1ed1c, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea1o mu\u1ed1i m\u1eb7n \u0111\u1ec3 n\u1ed9p hai th\u1ee9 thu\u1ebf.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay n\u1ebfu c\u1ea5m, h\u1ecd \u1eaft s\u1ebd b\u1ecf tr\u1ed1n, gi\u00e1 mu\u1ed1i cao th\u00ec k\u1ebb ph\u1ea1m ph\u00e1p s\u1ebd nhi\u1ec1u, d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi o\u00e1n h\u1eadn, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc. Xin h\u00e3y cho ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1eebng t\u0103ng gi\u00e1 mu\u1ed1i \u0111\u1ec3 k\u00edch \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng o\u00e1n c\u1ee7a d\u00e2n.\"<\/i> B\u00e0n lu\u1eadn \u1ea5y b\u00e8n b\u1ecb b\u1ecf qua.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c b\u00e0n c\u1ea5m mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p, ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a D\u01b0 T\u0129nh. \u0110\u1ebfn khi V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n t\u00e2u xin l\u1eadp ph\u00e1p c\u1ea5m mu\u1ed1i, l\u00fac \u0111\u00f3 D\u01b0 T\u0129nh \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u00e2u r\u1ed3i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y, D\u01b0 T\u0129nh b\u00e0n l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m, n\u00ean b\u1ecf.<\/i>\r\n\r\n<i>Sau \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, l\u1ea1i b\u00e0n thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng b\u1ecb quan chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 B\u1eafc ng\u0103n tr\u1edf, m\u00e0 quan chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 B\u1eafc l\u1ea1i b\u00e0n t\u0103ng thu\u1ebf, V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n l\u1ea1i l\u1eadp ph\u00e1p c\u1ea5m mu\u1ed1i, ch\u01b0a ban h\u00e0nh th\u00ec Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u00e3 v\u1ed9i t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf. S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, nay tham kh\u1ea3o b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a D\u01b0 T\u0129nh v\u00e0 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b c\u00f9ng bia m\u1ed9 c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u1ec3 tu b\u1ed5 v\u00e0o.<\/i>\r\n\r\n<em>\u0110\u1ebfn khi C\u1ee7ng Th\u1ea7n l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, C\u1ee7ng Th\u1ea7n n\u0103m \u0111\u00f3 th\u00e1ng gi\u00eang ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, l\u1ea5y ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9. L\u1ea1i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i \u1edf hai ch\u00e2u, \u0111\u01b0a \u00fd ki\u1ebfn xu\u1ed1ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n c\u0169ng cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, s\u00e1ch g\u1ed1c ch\u00e9p l\u00e0 \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ea1 S\u01a1, sai r\u1ed3i. T\u1ee7ng th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m th\u1ee9 5 l\u00e0m Ph\u00e1n T\u1ecbnh ch\u00e2u, th\u00e1ng hai n\u0103m th\u1ee9 6 \u0111\u1ed5i sang \u0110\u1ea1i Danh. C\u1ee7ng Th\u1ea7n th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi M\u1ed9t ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd b\u00e3i ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9, ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ea1c, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh thay th\u1ebf. Khi C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u1edf Tam ty, T\u1ee7ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do l\u1ea1i l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00e0m, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u00e0 Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n[footnote] Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u00e0 Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n, ch\u1eef 'Ng\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 b\u1ed5 sung.[\/footnote].<\/em>\r\n\r\n<em>V\u01b0\u01a1ng Nham T\u1ea9u \u0111\u1ea7u n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u t\u1ea5u ngh\u1ecb, c\u0169ng nh\u1ea7m Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n l\u00e0 H\u1ea1 T\u1ee7ng. L\u1ea1i n\u00f3i: \"Th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n mu\u1ed1i, c\u00f9ng l\u1ea1i thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u00e0m b\u1eady, s\u1ed1 thu\u1ebf thu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c hai ba ph\u1ea7n. Xin ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thu thu\u1ebf m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u00e1n mu\u1ed1i n\u1ed9p thu\u1ebf, m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n.\"<\/em>\r\n\r\n<em>Tam ty t\u1ea5u xin d\u00f9ng k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i: \"Khi\u1ebfn d\u00e2n ph\u1ea3i \u0103n mu\u1ed1i \u0111\u1eaft, h\u00e1 ph\u1ea3i \u00fd Tr\u1eabm sao!\" Do \u0111\u00f3 Tam ty l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p \u0111\u00e1nh thu\u1ebf nh\u01b0ng ch\u01b0a ban h\u00e0nh, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn Vua, h\u1ecfi: \"H\u00e0 B\u1eafc l\u1ea1i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i, sao v\u1eady?\" Vua n\u00f3i: \"M\u1edbi b\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1eadp ph\u00e1p[footnote] M\u1edbi b\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1eadp ph\u00e1p, ch\u1eef 'L\u1eadp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i H\u00e0 B\u1eafc, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 13, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181 ph\u1ea7n \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ea1i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf.\"<\/em>\r\n\r\n<em>Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh n\u00f3i: \"Chu Th\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i H\u00e0 B\u1eafc, ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec x\u1eed t\u1eed. Th\u1ebf T\u00f4ng B\u1eafc ph\u1ea1t, ph\u1ee5 l\u00e3o ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f3c k\u1ec3, xin l\u1ea5y ti\u1ec1n thu\u1ebf mu\u1ed1i chia \u0111\u1ec1u v\u00e0o hai kho\u1ea3n thu\u1ebf m\u00e0 b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m, Th\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. Nay ti\u1ec1n thu\u1ebf mu\u1ed1i hai kho\u1ea3n thu\u1ebf l\u00e0 v\u1eady, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u1ea1i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf sao? Hu\u1ed1ng chi nay ch\u01b0a \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, m\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an th\u01b0\u1eddng bu\u00f4n l\u1eadu kh\u00f4ng ng\u1eebng, n\u1ebfu \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, th\u00ec mu\u1ed1i \u0111\u1eaft, mu\u1ed1i \u0111\u1ecbch c\u00e0ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, \u1ea5y l\u00e0 ta gom o\u00e1n m\u00e0 khi\u1ebfn \u0111\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac v\u1eady[footnote] \u1ea4y l\u00e0 ta gom o\u00e1n m\u00e0 khi\u1ebfn \u0111\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac v\u1eady, ch\u1eef 'Ph\u00fac' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ee3i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181 ph\u1ea7n \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b s\u1eeda.[\/footnote]. Mu\u1ed1i \u0111\u1ecbch c\u00e0ng nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng d\u00f9ng binh th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea5m, bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ed9t khi x\u1ea3y ra xung \u0111\u1ed9t, s\u1ed1 l\u1ee3i t\u1eeb mu\u1ed1i thu \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 b\u00f9 n\u1ed5i chi ph\u00ed d\u00f9ng binh kh\u00f4ng?\"<\/em>\r\n\r\n<em>Vua ch\u1ee3t hi\u1ec3u ra, n\u00f3i: \"Khanh b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e3i b\u1ecf \u0111i.\"<\/em>\r\n\r\n<em>Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh n\u00f3i: \"Ph\u00e1p tuy ch\u01b0a ban h\u00e0nh, d\u00e2n \u0111\u00e3 bi\u1ebft c\u1ea3 r\u1ed3i[footnote] D\u00e2n \u0111\u00e3 bi\u1ebft c\u1ea3 r\u1ed3i, ch\u1eef 'H\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], n\u00ean th\u1eb3ng th\u1eafn d\u00f9ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e3i b\u1ecf, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 t\u1eeb c\u01a1 quan ban ra.\" Vua r\u1ea5t m\u1eebng, sai Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00ed m\u1eadt ban h\u00e0nh[footnote] Sai Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00ed m\u1eadt ban h\u00e0nh, ch\u1eef 'M\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec7nh', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i H\u00e0 B\u1eafc, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 13, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda.[\/footnote], ph\u1ee5 l\u00e3o H\u00e0 S\u00f3c c\u00f9ng nhau \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n ch\u00e2u b\u00e1i ngh\u00eanh, l\u00e0m h\u1ed9i Ph\u1eadt L\u00e3o b\u1ea3y ng\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u01a1n Vua, l\u1ea1i kh\u1eafc chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u1edf B\u1eafc Kinh. Sau \u0111\u00f3 ph\u1ee5 l\u00e3o \u0111i qua n\u01a1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0111\u1ec1u c\u00fai \u0111\u1ea7u kh\u00f3c l\u00f3c.<\/em>\r\n\r\n<em>(\u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Tam ty t\u1ea5u xin d\u00f9ng k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u00f3, Nh\u00e2n T\u00f4ng n\u00f3i: \"Khi\u1ebfn d\u00e2n ph\u1ea3i \u0103n mu\u1ed1i \u0111\u1eaft, h\u00e1 ph\u1ea3i \u00fd Tr\u1eabm sao!\" H\u1ea1 chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. N\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Tam ty, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ea1 chi\u1ebfu, nay \u0111\u00e3 h\u1ea1 chi\u1ebfu, \u1eaft l\u00e0 \u0111\u00e3 l\u1eadp ph\u00e1p nh\u01b0ng ch\u01b0a thi h\u00e0nh. \u300aM\u1ed9 ch\u00ed\u300b ch\u1eafc l\u00e0 \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, nay theo \u0111\u00f3. \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, \u1ea5y l\u00e0 s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c v\u1eady. Th\u00e1ng s\u00e1u n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 t\u00e1m, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i b\u00e0n \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i.)<\/em>\r\n\r\nGi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 \u0110\u00e0m c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc s\u1ea3n xu\u1ea5t mu\u1ed1i, t\u1eeb n\u0103m Khai B\u1ea3o \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5 \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf c\u1ea5m bu\u00f4n, ch\u1ec9 thu thu\u1ebf, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u n\u0103m, d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe c\u00e1c quan b\u00e0n k\u1ebf, mu\u1ed1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n mua mu\u1ed1i \u1edf Th\u01b0\u01a1ng, T\u00e2n nh\u1eadp v\u00e0o quan, chi\u00eau m\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u01b0a l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o l\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu mu\u1ed1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n mu\u1ed1i \u1edf Th\u01b0\u01a1ng, T\u00e2n, th\u00ec ph\u1ea3i c\u1ea5m c\u00e1c ch\u00e2u nh\u1ecf l\u00e0m mu\u1ed1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea5m th\u00ec s\u1ebd x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a quan, n\u1ebfu c\u1ea5m th\u00ec m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ch\u00e2u qu\u00e2n t\u1eeb \u0111\u00e2y d\u00e2n s\u1ebd ch\u1ecbu thi\u1ec7t. V\u00ec sao? H\u00e0 B\u1eafc m\u1ed9t l\u1ed9, ngo\u00e0i Th\u01b0\u01a1ng, T\u00e2n c\u00f3 mu\u1ed1i, c\u00f2n c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 Th\u00e2m, K\u00fd, H\u00ecnh, Minh m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ch\u00e2u, \u0111\u1ea5t nhi\u1ec1u m\u1eb7n chua, kh\u00f4ng th\u1ec3 canh t\u00e1c, d\u00e2n ch\u1ec9 s\u1ed1ng b\u1eb1ng ngh\u1ec1 n\u1ea5u mu\u1ed1i nh\u1ecf, y ph\u1ee5c, thu\u1ebf m\u00e1 \u0111\u1ec1u t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 ra. N\u1ebfu c\u1ea5m \u0111o\u00e1n, m\u1ed9t khi d\u00e2n ngh\u00e8o th\u1ea5t nghi\u1ec7p, t\u1ea3n m\u00e1t l\u00e0m gi\u1eb7c, th\u00ec lo ng\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1ecf.<\/i>\r\n\r\n<i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 th\u1ecb, xu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y xem x\u00e9t, vi\u1ec7c tuy ch\u01b0a thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng l\u00f2ng d\u00e2n \u0111\u00e3 r\u1ea5t nghi ng\u1edd. Hu\u1ed1ng chi c\u00e1c lo\u1ea1i mu\u1ed1i \u1edf l\u1ed9 n\u00e0y, quan \u0111\u00e3 l\u00e2u \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu\u1ebf, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt, nay d\u00f9 \u0111\u1ed5i sang ph\u00e9p \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n, ho\u1eb7c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u01b0a tin, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u00ednh to\u00e1n, th\u00ec s\u1ed1 thu\u1ebf thu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 t\u0103ng. L\u1ea1i nghe \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u0169ng cho r\u1eb1ng ph\u00e9p \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh, ch\u1ec9 xin t\u0103ng thu\u1ebf.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngh\u0129 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ea5t l\u1edbn, xin t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n mu\u1ed1i m\u00e0 c\u00e1c quan xin. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng s\u1ee3 d\u00e2n \u1edf \u0111\u00f3 ch\u01b0a bi\u1ebft, c\u0169ng xin ch\u1ec9 th\u1ecb cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf l\u1ed9 n\u00e0y, b\u1ea3o cho d\u00e2n bi\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nay v\u1eabn d\u00f9ng ph\u00e9p c\u0169, kh\u00f4ng thi h\u00e0nh c\u1ea5m \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n, \u0111\u1ec3 d\u00e2n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n.\"<\/i>\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, v\u00ec gi\u1ea3ng xong s\u00e1ch \u300aThi\u300b, m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua \u0111i s\u0103n \u1edf th\u00f4n \u0110\u00f4ng H\u00e0n ph\u00eda nam th\u00e0nh, t\u1eeb v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n xu\u1ed1ng xe l\u00ean ng\u1ef1a, chia h\u00e0ng ngh\u00ecn k\u1ef5 s\u0129 l\u00e0m hai c\u00e1nh t\u1ea3 h\u1eefu, theo th\u1ee9 t\u1ef1 c\u1edd tr\u1ed1ng, v\u00e2y b\u1eaft trong khu v\u1ef1c r\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m, c\u00e1c \u0111\u1ed9i qu\u00e2n ph\u1ed1i h\u1ee3p nh\u1ecbp nh\u00e0ng. Vua n\u1eafm c\u01b0\u01a1ng ng\u1ef1a \u0111i gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 tay c\u1ea7m cung t\u00ean, b\u1eafn tr\u00fang nhi\u1ec1u con th\u00fa.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, d\u00e2n c\u01b0 ven \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nu\u00f4i c\u00e1o, th\u1ecf, v\u1ecbt tr\u1eddi, g\u00e0 l\u00f4i, \u0111u\u1ed5i v\u00e0o trong khu s\u0103n, Vua b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"S\u0103n b\u1eafn l\u00e0 \u0111\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n v\u00f5 ngh\u1ec7, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 c\u1ed1t b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fa.\"<\/i> R\u1ed3i ra l\u1ec7nh th\u1ea3 h\u1ebft ch\u00fang \u0111i. \u0110\u1ebfn qu\u00e1n C\u1ee9c, Vua v\u00e0o tr\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec7n, tri\u1ec7u h\u1ecfi c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o v\u00e0 con ch\u00e1u v\u1ec1 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c cung d\u01b0\u1ee1ng, \u0111\u1ea5t \u0111ai tr\u1ed3ng tr\u1ecdt th\u00edch h\u1ee3p, l\u1ea1i than th\u1edf v\u1ec1 vi\u1ec7c h\u1ecd \u0103n m\u1eb7c th\u00f4 s\u01a1 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng l\u00e2u, r\u1ed3i ban l\u1eddi an \u1ee7i.\r\n\r\nKhi tr\u1edf v\u1ec1, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf ngo\u1ea1i th\u00e0nh, sai v\u1ec7 s\u0129 bi\u1ec3u di\u1ec5n v\u00f5 ngh\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc xa gi\u00e1, t\u1eebng \u0111\u00f4i \u0111\u1ea5u v\u1edbi nhau, gi\u01b0\u01a1ng c\u01b0\u01a1ng m\u00faa gi\u00e1o \u0111\u1ec3 ph\u00e2n th\u1eafng b\u1ea1i, Vua l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"\u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 d\u1ecbp \u0111\u1ec3 xem t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng kh\u00ed c\u1ee7a binh s\u0129.\"<\/i> Mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng m\u1ed9t n\u0103m cho d\u00e2n \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i \u0111i qua trong khu s\u0103n.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh \u1edf Giao Ch\u1ec9 v\u1eeba sai s\u1ee9 l\u00e0 Th\u01b0 k\u00fd th\u1eeba \u0110\u1ed7 V\u0103n U\u1ea5t d\u00e2ng voi thu\u1ea7n, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho v\u00e0o xem, ban \u00e1o t\u00eda, \u0111ai v\u00e0ng.\r\n\r\n[61] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, m\u00f9ng m\u1ed9t, sai quan c\u1ea7u tuy\u1ebft.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi \u1edf B\u1ea3o An qu\u00e2n v\u00e0 Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n m\u1ed7i n\u0103m mua hai ngh\u00ecn con ng\u1ef1a, mua m\u1ed9t v\u1ea1n con d\u00ea.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, tuy\u1ebft r\u01a1i.\r\n\r\n[64] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, quan coi qu\u00e2n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 \u0111\u1ec1u theo c\u00e1ch ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a ba l\u1ed9 ch\u00e2u qu\u00e2n.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai N\u1ed9i \u00e1p ban Tr\u01b0\u01a1ng Duy C\u00e1t s\u1eeda ch\u1eefa \u0111i\u1ec7n th\u1edd ba v\u1ecb th\u00e1nh \u1edf cung H\u1ed3ng Kh\u00e1nh, Nam Kinh.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: C\u00e1c ng\u00e0y Tam nguy\u00ean ti\u1ebft, H\u1ea1 ch\u00ed, L\u1ea1p nh\u1eadt t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 vi\u1ec7c.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 k\u1ef9 thu\u1eadt t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Gi\u00e1m \u00e1p binh m\u00e3 trong kinh.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf An H\u00f3a ch\u00e2u l\u00e0 M\u00f4ng Quang T\u1ed1c \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, m\u1eb9 Vua n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Ho\u00e0i H\u00f3a qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ed9ng, S\u00f9ng L\u1ed9c khanh Th\u1ea1ch H\u1eefu, Khi\u1ebft \u0110an sai Chi\u00eau \u0110\u1ee9c qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu Gia Lu\u1eadt Nghi, Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m H\u00e0n V\u1eadn \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Tr\u00f3c t\u1eb7c m\u1ed7i ch\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1edf hai l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, l\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u Nghi, M\u1eadt v\u00e0 qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m m\u1ed9t l\u1ed9, c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u0103ng, Lai, Truy, Thanh, Duy l\u00e0m m\u1ed9t l\u1ed9.","rendered":"<p><b>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00e1ng 7 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 6 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u01b0\u1eddng Tu\u00e2n t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf kinh s\u01b0 c\u00f3 m\u01b0a \u0111\u00e1 v\u00e0 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m \u00e2m th\u1ecbnh d\u01b0\u01a1ng suy, man di x\u00e2m ph\u1ea1m Trung Qu\u1ed1c. Hi\u1ec7n nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00ec h\u00f2a ho\u00e3n v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y B\u1eafc n\u00ean d\u1ea7n l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb hai bi\u00ean gi\u1edbi, th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng lo l\u1eafng th\u1ea7m. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 h\u1ea1 chi\u1ebfu, nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y c\u00e1c quan gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi, n\u1ebfu ai d\u00e1m l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb, x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, ban th\u01b0\u1edfng cho Ti\u1ebfn s\u0129 B\u1ed1i Nguy\u00ean \u1edf Vi\u1ec7t Ch\u00e2u v\u00e0 Ti\u1ebfn s\u0129 T\u00f4n Chi\u1ebfu \u1edf Mi Ch\u00e2u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 v\u1ea3i l\u1ee5a, v\u00ec theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n l\u00e0ng khen ng\u1ee3i v\u1ec1 hi\u1ebfu h\u1ea1nh.<\/p>\n<p>[3] Tam ty s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5 c\u00f3 12 v\u1ea1n qu\u00e2n, th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng c\u00f3 18 v\u1ea1n, th\u1eddi Ch\u01b0\u01a1ng Th\u00e1nh c\u00f3 40 v\u1ea1n, nay \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ea7n tinh nhu\u1ec7 ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u00f4ng, binh l\u00ednh nh\u00e0n r\u1ed7i ng\u1ed3i \u0103n l\u01b0\u01a1ng l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1ch. Tam ty tuy qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u1ea1i k\u1ebf t\u00e0i ch\u00ednh, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf vi\u1ec7c n\u1eb1m \u1edf ngo\u00e0i, xin giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho c\u00e1c quan \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c \u0111\u1ea1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho Ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 H\u1ea1 T\u1ee7ng, Tri T\u1ecbnh Ch\u00e2u Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n Tr\u00ecnh L\u00e2m ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, theo l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[5] Sai Ch\u1ee7 kh\u00e1ch vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u1ed1ng Tuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn H\u00e0 \u0110\u00f4ng, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba Tr\u1ea7n Vinh C\u1ed5 \u0111\u1ebfn H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9, thu mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Tuy\u1ec3n l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Th\u1ee5c.<\/p>\n<p>[6] Ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Tr\u1eabm nghe n\u00f3i d\u00e2n ch\u00fang ph\u1ea1m t\u1ed9i nh\u1eb9 m\u00e0 quan l\u1ea1i t\u1ef1 \u00fd x\u0103m ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y sang ch\u00e2u kh\u00e1c, Tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. T\u1eeb nay, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p x\u1eed l\u00fd ngo\u00e0i ph\u00e1p lu\u1eadt, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n x\u0103m ch\u1eef v\u00e0 \u0111\u00e0y t\u1ed9i nh\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[7] Ban ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi cho binh l\u00ednh \u0111\u1ed3n tr\u00fa \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aK\u1ef7 Ni\u00ean Th\u00f4ng Ph\u1ed5\u300b do \u00f4ng bi\u00ean so\u1ea1n. T\u01b0\u1eddng l\u1ea5y s\u1eed li\u1ec7u c\u1ee7a 17 \u0111\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c t\u1ea1p thuy\u1ebft c\u1ee7a tr\u0103m nh\u00e0, gom t\u1ea5t c\u1ea3 ni\u00ean hi\u1ec7u ch\u00ednh th\u1ed1ng v\u00e0 ng\u1ee5y t\u1ea1o v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch. Chi\u1ebfu giao s\u00e1ch cho S\u1eed qu\u00e1n.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng m\u01b0a l\u1edbn l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh c\u00e1c ch\u00e2u H\u00e3n, \u0110\u1ea1i.<\/p>\n<p>[10] Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n, \u0110i\u1ec7n th\u1ecb v\u00e0 T\u00e1n tr\u1ef1c \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c qu\u00e2n hi\u1ec7u th\u00ec b\u00e3i ch\u1ee9c, tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n b\u1ed9 ch\u1ec9 huy.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, \u0110i\u1ec1n C\u01b0 D\u1ee5ng, ch\u1ee7 tr\u1ea1i Ninh Vi\u1ec5n \u1edf ch\u00e2u Thi, T\u00e2y \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u Cung ph\u1ee5ng quan, v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng 50 l\u1ea1ng b\u1ea1c. L\u00fac \u0111\u00f3, ti\u1ebfn s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Cao \u1edf \u00cdch ch\u00e2u tr\u1ed1n t\u1ed9i ch\u1ea1y v\u00e0o hang \u0111\u1ed9ng, C\u01b0 D\u1ee5ng d\u00f9ng chi\u1ebfc \u0111ai b\u1ea1c \u0111ang \u0111eo, sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9ng l\u00e0 \u0110i\u1ec1n Th\u1eeba X\u01b0\u01a1ng d\u1ee5 d\u1ed7 v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, D\u01b0 T\u0129nh, H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, Tri ch\u00e2u C\u00e1t, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u01b0\u1edbng t\u00e1c thi\u1ebfu gi\u00e1m, ph\u00e2n ty \u1edf Nam Kinh, cho ph\u00e9p c\u01b0 tr\u00fa \u1edf Thi\u1ec1u ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, T\u0129nh l\u00e0m quan gi\u00e1n, t\u1eebng h\u1eb7c t\u1ea5u Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Nh\u01b0 Hi\u1ebfu Ti\u00eau b\u1ea5t hi\u1ebfu, gi\u1ea5u tang m\u1eb9, b\u1ecb ph\u1ebf tru\u1ea5t. T\u0129nh \u0111\u00e3 m\u1ea5t th\u1ebf, Hi\u1ebfu Ti\u00eau nh\u00e2n \u0111\u00f3 c\u00f9ng Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt n\u00f3i r\u1eb1ng T\u0129nh t\u1eebng du ngo\u1ea1n \u1edf Qu\u1ea3ng ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'du' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ea1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 320, D\u01b0 T\u0129nh truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-439-1\" href=\"#footnote-439-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, ph\u1ea1m ph\u00e1p b\u1ecb \u0111\u00e1nh, Minh D\u1eadt li\u1ec1n h\u1eb7c t\u1ea5u T\u0129nh kh\u00f4ng n\u00ean \u1edf g\u1ea7n Vua. T\u0129nh nghe tin kh\u00f4ng y\u00ean l\u00f2ng, xin v\u1ec1 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng cha m\u1eb9. Khi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng ch\u00e2u tra x\u00e9t, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt. T\u0129nh t\u00ean ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 Hi C\u1ed5, thi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ng\u1ea1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 b\u1ea1 Kh\u00fac Giang \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1ed1t. Quan Tri ch\u00e2u Thi\u1ec1u gh\u00e9t ch\u1ee7 b\u1ea1, t\u00ecm t\u1ed9i nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 th\u1ea5y ch\u1ee7 b\u1ea1 ng\u1ed3i c\u00f9ng T\u0129nh. Ch\u1ee7 b\u1ea1 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c v\u00ec vi ph\u1ea1m chi\u1ebfu ch\u1ec9, c\u00f2n T\u0129nh sau khi b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed5i t\u00ean, thi \u0111\u1ed7 \u1edf ch\u00e2u kh\u00e1c, h\u1ed3 s\u01a1 c\u00f2n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c T\u0129nh b\u1ecb \u0111\u00e1nh, theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang.)<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, An ph\u1ee7 s\u1ee9 v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc xin ban cho m\u1ed9t b\u1ea3n th\u1ec7 th\u01b0 c\u1ee7a B\u1eafc gi\u1edbi \u0111\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, ch\u00f9a H\u1ed3ng Ph\u00fac b\u1ecb ch\u00e1y, li\u1ec1n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban to\u00e0n b\u1ed9 trang s\u1ea3n v\u00e0 \u0111i\u1ebfm c\u1ee7a ch\u00f9a cho gia \u0111\u00ecnh Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng r\u1eb1ng: <i>&#8220;H\u00f4m tr\u01b0\u1edbc phong cho con c\u1ee7a L\u00fd D\u1ee5ng H\u00f2a l\u00e0 L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9, nay ng\u01b0\u1eddi con th\u1ee9 l\u00e0 L\u00fd Tu\u00e2n xin l\u00e0m Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 b\u1ea3o r\u1eb1ng: &#8216;T\u01b0\u1edbc l\u1ed9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e0 \u0111\u1ec3 ban cho thi\u00ean h\u1ea1. N\u1ebfu nh\u00e0 ngo\u1ea1i th\u00edch m\u00e0 anh em \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c theo \u00fd mu\u1ed1n, th\u00ec Tr\u1eabm s\u1ebd \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i th\u1ebf n\u00e0o v\u1edbi c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n c\u0169?'&#8221;<\/i> Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u00e0 h\u1ecd m\u1eb9 t\u1eeb x\u01b0a v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u \u00e2n hu\u1ec7. Nay b\u1ec7 h\u1ea1 bi\u1ebft qu\u00fd tr\u1ecdng t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c, kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng ban ph\u00e1t, kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ecf ra c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 ph\u00fac l\u00e0nh \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n cho ngo\u1ea1i th\u00edch.&#8221;<\/i> Th\u00e1ng t\u01b0 n\u0103m sau, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, L\u00fd Tu\u00e2n, ch\u1ee9c N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, M\u00e3 qu\u00e2n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, To\u1ea1i Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9 H\u1ee9a Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m An T\u0129nh qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu. C\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1ef1 li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng t\u1ea5u b\u00e0y t\u1ecf \u00fd ki\u1ebfn. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec7. B\u1edfi v\u00ec Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c t\u1eeb khi l\u00e0m t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u1edf bi\u00ean th\u00e0nh, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao g\u00ec \u0111\u00e1ng k\u1ec3, so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau, l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng t\u0103m g\u00ec. N\u0103m ngo\u00e1i, t\u1eeb ch\u1ee9c Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9, t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m M\u00e3 qu\u00e2n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9. Nay l\u1ea1i d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ec3 l\u1ec7 m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f9y ti\u1ec7n, may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c xin x\u1ecf, l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n qu\u00e2n ch\u1ebf, g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n tri\u1ec1u ch\u00ednh. L\u1ea1i nghe n\u00f3i \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebfn hai ph\u1ee7 tr\u00ecnh b\u00e0y, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kinh ng\u1ea1c. Vi\u1ec7c c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, s\u1ef1 th\u1ec3 kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i, c\u1ea7n ph\u1ea3i ng\u0103n ch\u1eb7n t\u1eeb s\u1edbm, c\u00f3 c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd th\u00edch \u0111\u00e1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft ti\u1ebfp theo c\u00f3 l\u1ec7nh truy\u1ec1n tuy\u00ean r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng \u00edt \u1edf ba v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, h\u00e3y li\u1ec7t k\u00ea r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean. T\u1eeb khi c\u00f3 vi\u1ec7c \u1edf ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, nhi\u1ec1u l\u1ea7n qu\u00e2n b\u1ea1i t\u01b0\u1edbng ch\u1ebft, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a t\u1eebng thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt \u0111\u1ec3 tr\u1eebng tr\u1ecb, ch\u1ec9 khoan dung tha th\u1ee9 m\u00e0 th\u00f4i, vi\u1ec7c lu\u1eadn c\u00f4ng ban th\u01b0\u1edfng th\u00ec qu\u00e1 l\u1ea1m d\u1ee5ng m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecf s\u00f3t ai. Xem x\u00e9t nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng \u00edt \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, ch\u1eb3ng c\u00f3 ai c\u1ea3.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ec7nh n\u00e0y v\u1eeba ban ra, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ng\u1ea9ng \u0111\u1ea7u ch\u1edd \u0111\u1ee3i ban th\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng kh\u1eafp n\u01a1i th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 danh ngh\u0129a, n\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng thi\u00ean v\u1ecb th\u00ec ch\u1ec9 g\u00e2y o\u00e1n h\u1eadn m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ee5c. \u0110\u00e2y l\u00e0 do vi\u1ec7c th\u0103ng ch\u1ee9c l\u1ea1m d\u1ee5ng cho Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, r\u1ed3i l\u1ea1i lan r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tu ch\u1ec9nh k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng, ch\u1ea5n ch\u1ec9nh hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng, th\u00ec xin t\u01b0\u1edbc b\u1ecf ch\u1ee9c v\u1ee5 qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a H\u1ee9a Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c, giao cho ch\u1ee9c v\u1ee5 ho\u00e0n v\u1ec7; ho\u1eb7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m th\u1ee9 s\u1eed m\u1ed9t qu\u1eadn, th\u00ec trong ngo\u00e0i t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd nghi\u00eam t\u00fac, m\u00e0 qu\u00e2n ch\u00ednh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp. Ho\u1eb7c n\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh m\u1edbi ban ra, e ng\u1ea1i vi\u1ec7c thu h\u1ed3i, th\u00ec xin \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 vi\u1ec7c truy\u1ec1n tuy\u00ean ti\u1ebfp theo, \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 l\u1ea1m d\u1ee5ng lan r\u1ed9ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u00e1m s\u00e1t Ng\u1ef1 s\u1eed Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y ban h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i l\u00ean \u0111i\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xin \u00e2n hu\u1ec7, v\u00e0 l\u1ec7nh cho C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng b\u00e1o, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m, Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i s\u1ebd \u0111\u00e0n h\u1eb7c. Th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng tu\u00e2n theo quy \u0111\u1ecbnh, th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y c\u1edb t\u00e2u vi\u1ec7c c\u00f4ng \u0111\u1ec3 xin \u00e2n hu\u1ec7. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Binh b\u1ed9 Lang trung M\u00e3 Gi\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u Vi\u1ec7t, nh\u00e2n l\u00ean \u0111i\u1ec7n t\u00e2u vi\u1ec7c, xin \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau \u0111\u00f3, Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan L\u1eef X\u01b0\u01a1ng Linh t\u1eeb H\u00e0 B\u1eafc tr\u1edf v\u1ec1, l\u00ean \u0111i\u1ec7n c\u0169ng xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o ch\u1ee9c v\u1ee5 trong t\u1ec9nh ph\u1ee7. D\u00f9 c\u00f3 c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n \u0111\u00e0n h\u1eb7c, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e9t ph\u1ea1t, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c M\u00e3 qu\u00e2n Ph\u00f3 \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 H\u1ee9a Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c l\u00ean \u0111i\u1ec7n xin chuy\u1ec3n l\u00e0m Quan s\u00e1t l\u01b0u h\u1eadu. Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9, nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1eadm ch\u1ee9c nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch g\u00ec n\u1ed5i b\u1eadt, l\u1ea1i kh\u00f4ng coi tr\u1ecdng ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc, d\u00e1m x\u00fac ph\u1ea1m th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, s\u1ef1 v\u00f4 li\u00eam s\u1ec9 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t x\u00e9t x\u1eed, v\u00e0 t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu b\u1ec1 t\u00f4i n\u00e0o nh\u00e2n t\u00e2u vi\u1ec7c m\u00e0 xin \u00e2n hu\u1ec7, ho\u1eb7c b\u1ecb \u0111\u00e0n h\u1eb7c, xin \u0111\u1ec1u theo quy \u0111\u1ecbnh x\u00e9t x\u1eed, nghi\u00eam tr\u1ecb theo ph\u00e9p tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ec3 nh\u1eefng k\u1ebb x\u1ea3o tr\u00e1 bi\u1ebft s\u1ee3.&#8221;<\/i> L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Bao Ch\u1eedng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m L\u01b0u h\u1eadu, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh l\u1ea1i t\u00e2u, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo. Th\u00e1ng 5 nhu\u1eadn n\u0103m th\u1ee9 5, Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 H\u1ea1 An K\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng, c\u00f9ng v\u1edbi Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Phu Di\u00ean l\u00e0 Tr\u1ea7m M\u1ea1c \u0111\u00e3 gi\u1ea3m b\u00e3i 44 quan vi\u00ean v\u00e0 s\u1ee9 th\u1ea7n. <em>(S\u1ef1 vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p v\u00e0o ng\u00e0y Canh D\u1ea7n th\u00e1ng ch\u00edn c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/em><\/p>\n<p>[19] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u01b0\u1eddng h\u1eadu quan, T\u00e1n thi\u1ec7n \u0111\u1ea1i phu Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ee5ng H\u00f2a l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba, gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7n l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u \u0110\u00e0m Ch\u00e2u. D\u1ee5ng H\u00f2a t\u1eebng v\u00ec vi\u1ec7c can thi\u1ec7p v\u00e0o s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u1ee7a ch\u1ee7 t\u0103ng ch\u00f9a T\u1eeb Hi\u1ebfu l\u00e0 V\u0103n \u0110\u00e1n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. Nh\u00e2n d\u1ecbp chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban cho c\u00e1c ch\u00f9a Ph\u1eadt c\u00f3 th\u1edd th\u1ea7n v\u1ecb c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u00eam \u00e1o c\u00e0 sa m\u00e0u t\u00eda v\u00e0o ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean, nh\u01b0ng D\u1ee5ng H\u00f2a l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ch\u00f9a T\u1eeb Hi\u1ebfu v\u00e0o trong chi\u1ebfu ch\u1ec9, n\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[20] Hi\u1ec1n phi c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0 Ph\u00e1p Ch\u00ednh Ng\u1ed9 Ch\u00e2n \u0111\u1ea1i s\u01b0 h\u1ecd \u0110\u1ed7 qua \u0111\u1eddi. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n th\u00e1ng t\u00e1m, truy t\u1eb7ng l\u00e0m Qu\u00fd phi. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Theo l\u1ec7nh, \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u1ed9i m\u1ec7nh ph\u1ee5 t\u1eeb nh\u1ecb ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean, ch\u1ec9 c\u1eed h\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ea7n tang l\u1ec5, nay Qu\u00fd phi tuy l\u00e0 nh\u1ea5t ph\u1ea9m, nh\u01b0ng v\u00ec \u0111\u00e3 xu\u1ea5t gia, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ec5 nghi c\u1ee7a Qu\u00fd phi.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u00e3i tri\u1ec1u v\u00e0 c\u1eed h\u00e0nh tang l\u1ec5, theo l\u1ec7 c\u1ee7a Minh Ch\u00e2n \u0111\u1ea1i s\u01b0 Chu Hi\u1ec1n phi, d\u00f9ng nghi tr\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ec3 an t\u00e1ng.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, H\u00ecnh b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, L\u1ee5c tr\u1ea1ch s\u1ee9, Gia Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Ti\u1ec1n H\u1ed1i l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. H\u1eefu ty gi\u00e1n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i vi\u00ean ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n D\u01b0\u01a1ng T\u00f4ng Thuy\u1ebft l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o Cung l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Kim b\u1ed9 lang trung, Ph\u00e1n tam ty c\u00e2u vi\u1ec7n H\u1ee9a T\u00f4ng Th\u1ecd l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf H\u1ea1 Nguy\u00ean C\u00e1t l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[22] Chi\u1ebfu ch\u1ec9 r\u1eb1ng con ch\u00e1u c\u1ee7a c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1ef7 th\u1ebf \u1ea5m m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ecbu tu\u00e2n theo ph\u00e1p lu\u1eadt, t\u1eebng b\u1ecb x\u1eed ph\u1ea1t th\u1eadt s\u1ef1, n\u1ebfu t\u00e1i ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u01b0, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng h\u00ecnh th\u1ee9c chu\u1ed9c t\u1ed9i. L\u00fac \u0111\u00f3, Thi\u1ec7u V\u0169 qu\u00e2n t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u00e1u c\u1ee7a Cung Th\u1ef1, nguy\u00ean l\u00e0 B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n ph\u1ea1m t\u1ed9i gi\u1ebft tr\u00e2u, \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i nh\u1edd \u1ea5m. Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ra l\u1ec7nh x\u1eed ph\u1ea1t th\u1eadt s\u1ef1, v\u00e0 th\u00eam \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt n\u00e0y.<\/p>\n<p>[23] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y, nh\u1eefng quan ch\u1ee9c v\u00e0 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, s\u1ee9 th\u1ea7n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 nhi\u1ec1u chi\u1ebfn c\u00f4ng, ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 xu\u1ea5t th\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c l\u1ea7n th\u0103ng ch\u1ee9c nh\u1edd c\u00f4ng lao, trong qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m quan c\u00f3 ph\u1ea1m t\u1ed9i tham nh\u0169ng hay kh\u00f4ng, g\u1eedi \u0111\u1ebfn Khu m\u1eadt vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb tuy\u1ec3n ch\u1ecdn s\u1ee9 gi\u1ea3.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Vua ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y tuy \u0111\u00e3 n\u1ed9p l\u1ec5 v\u1eadt x\u01b0ng th\u1ea7n, nh\u01b0ng l\u00f2ng d\u1ea1 h\u1ecd x\u1ea3o quy\u1ec7t kh\u00f3 tin. E r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 sau khi b\u00e3i binh, d\u1ea7n l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean c\u1ea7n ch\u0103m lo luy\u1ec7n t\u1eadp binh s\u0129, tu b\u1ed5 th\u00e0nh tr\u00ec, lu\u00f4n s\u1eb5n s\u00e0ng nh\u01b0 c\u00f3 gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn. Ai kh\u00f4ng tu\u00e2n theo chi\u1ebfu ch\u1ec9, ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e1o t\u00ean l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ra \u0111\u1ec1 thi s\u00e1ch v\u1ea5n cho b\u1eadc hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, c\u00f3 t\u00e0i n\u00f3i th\u1eb3ng can gi\u00e1n l\u00e0 Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 Ti\u1ec1n Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n c\u00f9ng c\u00e1c v\u00f5 c\u1eed nh\u00e2n. Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n \u0111\u1ed7 s\u00e1ch v\u1ea5n h\u1ea1ng t\u01b0, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri ch\u00e2u Nhu\u1eadn. V\u00f5 c\u1eed c\u00f3 hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m t\u00e1 ch\u1ee9c, hai m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tam ban sai s\u1ee9 \u0111i\u1ec7n th\u1ecb. Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n l\u00e0 con c\u1ee7a Ti\u1ec1n D\u1ecbch, anh c\u1ee7a Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt. T\u1eeb khi nh\u00e0 T\u1ed1ng d\u1ef1ng nghi\u1ec7p \u0111\u1ebfn nay, cha con anh em c\u00f9ng \u0111\u1ed7 ch\u1ebf khoa, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 h\u1ecd Ti\u1ec1n m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>[26] Ti\u1ec1n Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n \u0111\u1ebfn Nhu\u1eadn Ch\u00e2u, d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, trong cung kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00fa vui thanh s\u1eafc, ngo\u00e0i tri\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ni\u1ec1m vui s\u0103n b\u1eafn. Nh\u01b0ng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u1edf H\u00f9ng, B\u00e1, Th\u01b0\u01a1ng, \u0110\u0103ng, lan \u0111\u1ebfn c\u1ea3 Kinh H\u1ed3, ph\u1ea1m vi m\u1ea5y ngh\u00ecn d\u1eb7m, d\u00f9 l\u00e0 tai d\u1ecb \u1edf \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00f4ng nghi\u00eam tr\u1ecdng b\u1eb1ng. Nay l\u1ea1i g\u1eb7p \u0111\u1ea1i h\u1ea1n, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi hoang mang, c\u00f3 l\u1ebd tr\u1eddi cho r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00f2ng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, quan l\u1ea1i cai tr\u1ecb d\u00e2n ch\u01b0a t\u1ed1t, d\u00e2n ch\u00fang trong thi\u00ean h\u1ea1 ch\u01b0a y\u00ean \u1ed5n, n\u00ean gi\u00e1ng tai \u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh c\u00e1o. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 k\u00ednh c\u1ea9n tu\u00e2n theo l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a tr\u1eddi, tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ee9c nghi\u1ec7p, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a t\u00f4ng mi\u1ebfu x\u00e3 t\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a kia, ng\u01b0\u1eddi Di \u0110\u1ecbch ng\u00f4n ng\u1eef y ph\u1ee5c kh\u00e1c v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, khi \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 y\u1ebfu, gia s\u00fac m\u00e0 th\u00f4i. Nay Khi\u1ebft \u0110an chi\u1ebfm c\u1ee9 c\u00e1c tr\u1ea5n ph\u00eda sau n\u00fai, Nguy\u00ean H\u1ea1o c\u01b0\u1edbp Linh, V\u0169, Ng\u00e2n, H\u1ea1, y ph\u1ee5c xe c\u1ed9, con g\u00e1i ng\u1ecdc b\u1ea1ch, kh\u00f4ng g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"'C\u00f3' nguy\u00ean l\u00e0 'D\u00f9ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 317, truy\u1ec7n Ti\u1ec1n Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-439-2\" href=\"#footnote-439-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Nguy\u00ean H\u1ea1o x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, k\u00e9o d\u00e0i n\u0103m n\u0103m, thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed1i lo\u1ea1n, \u0111\u1ebfn khi n\u1ed9p l\u1ec5 xin h\u00e0ng, c\u00e1c quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1a ch\u1ecdn k\u1ef9, \u0111\u1ed9i m\u0169 cao, m\u1eb7c \u00e1o r\u1ed9ng<a class=\"footnote\" title=\"'\u00c1o r\u1ed9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'v\u00e1y', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-439-3\" href=\"#footnote-439-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, x\u1ea5u h\u1ed5 khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c qu\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>M\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3 Khi\u1ebft \u0110an ph\u1ee5 \u01a1n, th\u1eeba c\u01a1 x\u00e2m nh\u1eadp, h\u00e1 ch\u1ec9 nh\u01b0 Nguy\u00ean H\u1ea1o sao? Man L\u00e3o \u1edf H\u1ed3, Qu\u1ea3ng c\u01b0\u1edbp b\u00f3c d\u00e2n ch\u00fang, \u0111i\u1ec1u ph\u00e1t thu thu\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"'Thu thu\u1ebf' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e0i s\u1ea3n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 317, truy\u1ec7n Ti\u1ec1n Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-439-4\" href=\"#footnote-439-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, nhu c\u1ea7u qu\u00e2n s\u1ef1 tr\u0103m th\u1ee9, ba n\u0103m nay ch\u01b0a th\u1ea5y hi\u1ec7u qu\u1ea3 g\u00ec.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ea5p b\u00e1ch \u1edf ba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, b\u00e0n k\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i l\u1eddi r\u0103n c\u1ee7a tr\u1eddi, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn l\u1eafm thay!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[27] Ban cho c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00f9y t\u00f9ng th\u01b0 ph\u00e1p phi b\u1ea1ch, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1ee9c.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, ra chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c quan vi\u1ec7n y trong H\u00e0n L\u00e2m ph\u1ea1m t\u1ed9i, \u0111\u1ec1u x\u1eed theo l\u1ec7 th\u1ea5t ph\u1ea9m \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Ng\u00f4 D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9; Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0110inh \u0110\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1.<\/p>\n<p>Ng\u00f4 D\u1ee5c khi \u1edf trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, g\u1eb7p vi\u1ec7c d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng, th\u01b0\u1eddng c\u00f9ng T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u tranh lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua, khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u s\u1ee3 h\u00e3i. Ng\u00f4 D\u1ee5c tranh lu\u1eadn kh\u00f4ng ng\u1eebng, r\u1ed3i th\u01b0a: <i>&#8220;Vi\u1ec7c th\u1ea7n tranh lu\u1eadn l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a ch\u1ee9c v\u1ee5, nh\u01b0ng s\u1ee9c th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, xin b\u00e3i ch\u1ee9c c\u1ee7a th\u1ea7n.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1edbi \u0110inh \u0110\u1ed9.<\/p>\n<p>\u0110inh \u0110\u1ed9 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 sau B\u00e0ng T\u1ecbch. L\u00fac \u0111\u00f3, con g\u00e1i c\u1ee7a B\u00e0ng T\u1ecbch g\u1ea3 cho con trai c\u1ee7a Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-439-5\" href=\"#footnote-439-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u l\u00ean Vua<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'c\u1ed1', theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-439-6\" href=\"#footnote-439-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00e2n th\u00edch n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c, n\u00ean v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110inh \u0110\u1ed9.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u tranh ch\u1ea5p v\u1edbi Ng\u00f4 D\u1ee5c, Vua mu\u1ed1n c\u00e1ch ch\u1ee9c c\u1ea3 hai. Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0o ch\u1ea7u, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u sai ng\u01b0\u1eddi h\u1eb9n Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh gi\u00fap m\u00ecnh, h\u1ee9a s\u1ebd \u0111\u1ec3 Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh thay Ng\u00f4 D\u1ee5c. Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh n\u1ed5i gi\u1eadn, qu\u00e1t m\u1eafng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3: <i>&#8220;L\u1eddi n\u00e0y sao l\u1ea1i \u0111\u1ebfn v\u1edbi ta!&#8221;<\/i> Khi v\u00e0o ch\u1ea7u, \u00f4ng h\u1ebft l\u1eddi ph\u00e2n t\u00edch ph\u1ea3i tr\u00e1i c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng Ng\u00f4 D\u1ee5c v\u1eabn b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 gi\u00fap Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh v\u00e0 b\u1ea3n truy\u1ec7n, nh\u01b0ng m\u1ed9 ch\u00ed n\u00f3i Ng\u00f4 D\u1ee5c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t thay th\u1ebf, l\u00e0 vi\u1ec7c th\u00e1ng 3 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 7<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'th\u1eed', x\u00e9t 'th\u1eed ni\u00ean' l\u00e0 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 6, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi s\u1ef1 vi\u1ec7c.\n\nL\u1ea1i x\u00e9t \u300aT\u1ee5c t\u01b0 tr\u1ecb th\u00f4ng gi\u00e1m tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean\u300b quy\u1ec3n 160 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 11, \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p th\u00e1ng 3 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 7, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung quy ban; ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1eady ch\u1eef 'th\u1eed' th\u1ef1c l\u00e0 sai c\u1ee7a ch\u1eef 'th\u1ea5t', nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-439-7\" href=\"#footnote-439-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t thay Ng\u00f4 D\u1ee5c, th\u1ef1c l\u00e0 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng ph\u1ea3i Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1. M\u1ed9 ch\u00ed c\u00f3 v\u1ebb u\u1ed1n n\u1eafn \u0111\u1ec3 gi\u1ea5u gi\u1ebfm cho Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, nay kh\u00f4ng theo.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed \u0110\u01b0\u1eddng Tu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Tri H\u1ed3 Ch\u00e2u, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00ec c\u00f3 quan h\u1ec7 th\u00e2n th\u00edch v\u1edbi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ch\u00f9a Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c tu s\u1eeda xong \u0111i\u1ec7n Khai Ti\u00ean th\u1edd th\u1ea7n v\u1ecb Th\u00e1i T\u1ed5, Vua vi\u1ebft b\u1ea3ng ch\u1eef phi b\u1ea1ch, \u0111\u00f3n th\u1ea7n v\u1ecb t\u1eeb c\u00e1c Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 an v\u1ecb, sai T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0m L\u1ec5 nghi s\u1ee9.<\/p>\n<p>[32] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n m\u00f9ng m\u1ed9t, \u0111\u1ed5i Qu\u00e1ch Th\u1eeba H\u1eefu, v\u1eeba nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u, sang l\u00e0m Tri ch\u00e2u T\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u. Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n, t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1eeba H\u1eefu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00ecnh Ch\u00e2u, b\u1ecb d\u00e2n ch\u00fang o\u00e1n gh\u00e9t<a class=\"footnote\" title=\"theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 252, truy\u1ec7n Qu\u00e1ch Th\u1eeba H\u1eefu: 'Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1eeba H\u1eefu kh\u00f4ng li\u00eam khi\u1ebft, d\u00e2n H\u00ecnh Ch\u00e2u v\u1ed1n \u0111\u00e3 ch\u00e1n gh\u00e9t kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec \u00f4ng ta', kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e2u n\u00e0y.\" id=\"return-footnote-439-8\" href=\"#footnote-439-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, nay l\u1ea1i b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng ta, th\u00ec d\u00e2n ch\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 y\u00ean \u1ed5n. V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1ed5i \u0111i.<\/p>\n<p>[33] Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n, Tri ch\u00e2u T\u1ecbnh Ch\u00e2u, t\u00e2u r\u1eb1ng hai ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 c\u00f3 ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang g\u1ea7n bi\u00ean \u1ea3i, c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 m\u1ed9t hai v\u1ea1n d\u00e2n l\u00e0m cung ti\u1ec5n th\u1ee7, c\u1ea5p ru\u1ed9ng theo \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng gi\u1eef bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng. Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, H\u1ea1 An K\u1ef3, H\u1ed9 b\u1ed9 Ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0110\u00f4 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. An K\u1ef3 c\u00f9ng c\u00e1c l\u1ed9 Kinh l\u01b0\u1ee3c An ph\u1ee7 ty b\u00e0n vi\u1ec7c gi\u1ea3m chi ph\u00ed bi\u00ean ph\u00f2ng, t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf n\u0103m v\u1ea1n quan l\u1ea1i v\u00e0 binh l\u00ednh bi\u00ean ph\u00f2ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5 th\u00e1ng 8 c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[35] L\u00fac n\u00e0y th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra tai d\u1ecb, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Mai Ch\u00ed d\u1eabn s\u00e1ch \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e2u &#8216;V\u01b0\u01a1ng t\u1ec9nh duy tu\u1ebf&#8217; \u00fd n\u00f3i Vua qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c quan, nh\u01b0 m\u1ed9t n\u0103m g\u1ed3m b\u1ed1n m\u00f9a, n\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec kh\u00f4ng thu\u1eadn th\u00ec xem x\u00e9t l\u1ea1i ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd. Nay nh\u1eadt th\u1ef1c v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n, \u0111\u1ecba ch\u1ea5n v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1, m\u01b0a l\u1ee5t v\u00e0o m\u00f9a thu, m\u1ed9t n\u0103m m\u00e0 tai bi\u1ebfn x\u1ea3y ra \u1edf ba m\u00f9a, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd tr\u1eddi mu\u1ed1n nh\u1eafc nh\u1edf b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1eb1ng vi\u1ec7c xem x\u00e9t ch\u1ee9c tr\u00e1ch ch\u01b0a chu to\u00e0n.<\/i><\/p>\n<p><i>S\u00f4ng Y, L\u1ea1c d\u00e2ng cao, cu\u1ed1n tr\u00f4i nh\u00e0 c\u1eeda, n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n tr\u00e0n v\u00e0o \u0110\u00e0i Ch\u00e2u, gi\u1ebft h\u1ea1i d\u00e2n ch\u00fang, s\u00f4ng Chi\u1ebft Giang v\u1ee1 \u0111\u00ea, s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 tr\u00e0n b\u1edd, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;th\u1ee7y b\u1ea5t nhu\u1eadn h\u1ea1&#8217;. B\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, tu d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i s\u1ef1 che ch\u1edf c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf. N\u1ebfu \u00e2m kh\u00f4ng th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u01b0\u01a1ng, th\u00ec tai d\u1ecb s\u1ebd gi\u1ea3m d\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u1ee9c l\u1edbn s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed nh\u1edd cung n\u1eef, e r\u1eb1ng s\u1ebd l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' trong c\u00e2u 'kh\u1ee7ng th\u01b0\u1ee3ng lu\u1ef9 th\u00e1nh \u0111\u1ee9c' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 298, truy\u1ec7n Mai Ch\u00ed b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-439-9\" href=\"#footnote-439-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u xin gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan \u0111\u00e3i ch\u1ebf c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, kh\u00f4i ph\u1ee5c vi\u1ec7c c\u00e1c quan lu\u00e2n phi\u00ean t\u00e2u b\u00e0y.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;Mai Ch\u00ed t\u00e2u vi\u1ec7c r\u1ea5t h\u1ee3p l\u1ebd.&#8221;<\/i> B\u00e8n b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u00f4ng l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p vi\u1ec7c Mai Ch\u00ed t\u00e2u v\u1ec1 tai d\u1ecb l\u00e0 l\u00fac \u00f4ng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u00f3 l\u00e0 sai. X\u00e9t c\u00e1c tai d\u1ecb \u0111\u1ec1u x\u1ea3y ra trong n\u0103m nay, nay nh\u00e2n vi\u1ec7c Mai Ch\u00ed th\u0103ng ch\u1ee9c m\u00e0 ch\u00e9p k\u00e8m. Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m quy\u1ec1n Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, th\u00e1ng n\u00e0y ch\u00ednh th\u1ee9c nh\u1eadm ch\u1ee9c, l\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a Mai Ch\u00ed ch\u1eafc ch\u1eafn c\u0169ng trong th\u00e1ng n\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 't\u1ea5t' trong c\u00e2u 'ch\u00ed ng\u00f4n di\u1ec7c t\u1ea5t t\u1ea1i th\u1ecb nguy\u1ec7t' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ee9c', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-439-10\" href=\"#footnote-439-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>. Ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c t\u00e2u xin gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n T\u01b0 ch\u00ednh, th\u1ec9nh tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan \u0111\u00e3i ch\u1ebf b\u00e0n vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1 v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c vi\u1ec7c c\u00e1c quan lu\u00e2n phi\u00ean t\u00e2u b\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u1eddi gian kh\u00e1c, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Tri Thanh Ch\u00e2u Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng \u0110\u0103ng Ch\u00e2u \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t li\u00ean t\u1ee5c, xin t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng bi\u1ebfn lo\u1ea1n v\u1ec1 binh \u0111\u1ea1o, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[37] H\u1ea1 qu\u1ed1c ch\u1ee7 n\u00f3i r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 d\u00f9ng binh m\u00e3 thu ph\u1ee5c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ph\u00eda t\u00e2y ph\u00e2n th\u1ee7y ch\u00e2u Th\u1eeba B\u00ecnh, sau \u0111\u00f3 chia th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u c\u00f3 c\u00f4ng. Nay c\u00e1c quan bi\u00ean gi\u1edbi l\u1ea1i tranh ch\u1ea5p, ch\u01b0a th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1edbi ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 H\u00ecnh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Th\u00edch \u0111\u1ebfn qu\u00e2n B\u1ea3o An \u0111\u1ec3 c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi do H\u1ea1 qu\u1ed1c c\u1eed \u0111\u1ebfn b\u00e0n b\u1ea1c tr\u1ef1c ti\u1ebfp, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ban chi\u1ebfu d\u1ee5 H\u1ea1 qu\u1ed1c ch\u1ee7.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, \u0111\u1eb7t t\u00ean cho ph\u00e1o \u0111\u00e0i m\u1edbi x\u00e2y \u1edf Cao B\u00ecnh, ch\u00e2u Di\u00ean l\u00e0 An T\u1eafc B\u1ea3o.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ch\u00e2u \u0110\u0103ng b\u00e1o c\u00e1o c\u00f3 h\u01a1n ba ngh\u00ecn c\u00e2y g\u1ed7 l\u1edbn tr\u00f4i d\u1ea1t t\u1eeb bi\u1ec3n v\u00e0o.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Ph\u00e1n quan B\u1ed9 H\u1ed9, Lang trung B\u1ed9 T\u1eeb l\u00e0 Th\u00f4i D\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng An ph\u1ee7 l\u1ed9 Kinh H\u1ed3 Nam. L\u00fac n\u00e0y ng\u01b0\u1eddi Man Dao ch\u01b0a b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai D\u1ecbch \u0111i b\u00e0n k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u00e1nh d\u1eb9p v\u00e0 chi\u00eau an. D\u1ecbch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u01b0\u1eddng An.<\/p>\n<p>[41] Ban chi\u1ebfu cho Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng lao trong vi\u1ec7c ph\u00e1ch ho\u1ea1ch kho\u00e1n m\u00e3<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng lao trong vi\u1ec7c ph\u00e1ch ho\u1ea1ch kho\u00e1n m\u00e3, ch\u1eef 't\u00edch' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ee5c', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 36\/1 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-439-11\" href=\"#footnote-439-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m b\u1ed1n n\u0103m trong th\u1eddi h\u1ea1n chuy\u1ec3n quan, nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o th\u1eddi gian nh\u1eadp s\u0129 \u0111\u1ee7 ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m. T\u1eeb nay nh\u1eefng ai \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b th\u00e1ng 9, kh\u00f4ng r\u00f5 ng\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[42] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y sai Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Th\u00edch \u0111\u1ebfn ch\u00e2u Di\u00ean b\u00e0n vi\u1ec7c bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi H\u1ea1 qu\u1ed1c. \u0110\u1ea5t ch\u00e2u Phong ph\u1ea3i ho\u00e0n to\u00e0n thu\u1ed9c v\u1ec1 H\u00e1n gi\u1edbi. N\u1ebfu b\u00e0n ch\u01b0a th\u1ed1ng nh\u1ea5t, cho ph\u00e9p l\u1ea5y v\u00f9ng \u0111\u1ea5t b\u1ecb x\u00e2m canh b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m ngo\u00e0i s\u00f4ng Ho\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m \u0111\u1ea5t c\u1ea5m. N\u1ebfu h\u1ecd v\u1eabn c\u1ed1 ch\u1ea5p, th\u00ec l\u1ea5y s\u00f4ng Ho\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u1ea1 qu\u1ed1c \u0111\u00e3 d\u00e2ng ch\u00edn tr\u1ea1i Ng\u1ecda Qu\u00fd B\u00e0ng, Ng\u00f4 Di, D\u0129 B\u1ed1, l\u1ea1i n\u1ed9p \u0111\u1ea5t c\u0169 ch\u00e2u Phong, mu\u1ed1n l\u1ea5y c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 M\u1ed9t Ninh L\u00e3ng l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi. Giao cho Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0 Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n xem x\u00e9t. Ti\u1ec3n t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c n\u01a1i nh\u01b0 M\u1ed9t Ninh L\u00e3ng \u0111\u1ec1u \u1edf ph\u00eda nam ch\u00e2u Phong, \u0103n s\u00e2u v\u00e0o v\u00f9ng b\u1ee5ng ch\u00e2u Ph\u1ee7. N\u1ebfu theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a h\u1ecd, th\u00ec hai ch\u00e2u L\u00e2n, Ph\u1ee7 kh\u00f3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean l\u1ea5y s\u00f4ng Ho\u00e0nh D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m bi\u00ean gi\u1edbi. Vua b\u00e8n giao b\u1ea3n \u0111\u1ed3 do Ti\u1ec3n d\u00e2ng l\u00ean cho T\u1eed Th\u00edch mang \u0111i b\u00e0n b\u1ea1c.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan l\u1ea1i coi gi\u1eef c\u00e1c \u0111\u00ea s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 n\u1ebfu tr\u1ea3i qua l\u0169 l\u1edbn tr\u00e0n b\u1edd, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m k\u1ef3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan \u1edf v\u00f9ng xa.<\/p>\n<p>[44] Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ed3 Nam l\u00e0 Chu H\u00e3ng t\u00e2u r\u1eb1ng, ch\u1ec9 huy qu\u00e2n s\u0129 l\u00e0 C\u1ea3nh Hi\u1ec1n \u0111\u00e3 chi\u00eau h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c 56 h\u1ed9 v\u1edbi 259 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c b\u00e8 l\u0169 man t\u1ed9c \u1edf \u0110\u1ea1o Ch\u00e2u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu phong ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc cho c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh theo th\u1ee9 b\u1eadc, v\u00e0 l\u1ec7nh cho b\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u00f3 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean quan t\u00e2m, ch\u0103m s\u00f3c h\u1ecd.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho qu\u00e2n s\u0129 tham gia \u0111\u00e1nh d\u1eb9p man t\u1ed9c Dao \u1edf H\u1ed3 Nam.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ra chi\u1ebfu cho Tam ty r\u1eb1ng, g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c c\u1eeda th\u00e0nh m\u1edbi \u1edf kinh \u0111\u00f4, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0 do quy\u1ec1n th\u1ebf v\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 xin x\u1ecf, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch g\u00ec cho vi\u1ec7c, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[47] Ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u1ed3n tr\u00fa v\u00e0 tu\u1ea7n tra \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u, B\u1ea3o An Qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Tri Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1m l\u00e0 T\u1ed1ng Th\u1ee7 T\u00edn t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gi\u1eb7c Dao l\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng t\u1eadp h\u1ee3p h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u00e3 n\u0103m s\u00e1u n\u0103m, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00e0 do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng cho ph\u00e9p truy \u0111u\u1ed5i t\u1eadn g\u1ed1c. Nay Gi\u00e1m T\u1eedu Ho\u00e0ng S\u0129 Nguy\u00ean \u1edf Ho\u00e0nh Ch\u00e2u kh\u00e1 am hi\u1ec3u vi\u1ec7c \u1edf c\u00e1c khe \u0111\u1ed9ng, xin \u0111\u01b0\u1ee3c hai ngh\u00ecn qu\u00e2n s\u0129 d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 hai tr\u0103m qu\u00e2n s\u0129 d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng, c\u1ea5p nhi\u1ec1u v\u00e0ng l\u1ee5a, \u0111\u1ec3 h\u1ecd truy b\u1eaft, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ec7nh cho Ki\u1ec1m H\u1ea1t C\u01a1 U\u00e2n \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 h\u1ee3p l\u1ef1c ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh. Khi ch\u00fang \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng, \u1eaft s\u1ebd quy ph\u1ee5c.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ra chi\u1ebfu theo k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u00f3, b\u00e8n ph\u00e1t \u0111\u1ea1i binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ra chi\u1ebfu cho Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u l\u00e0 Ng\u1ee5y Qu\u00e1n c\u00f9ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 b\u1ea3n l\u1ed9 chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c b\u1eaft v\u00e0 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p man t\u1ed9c Dao, n\u1ebfu vi\u1ec7c b\u00e1o c\u00e1o kh\u00f4ng k\u1ecbp, th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;S\u01a1n \u0110\u00f4ng li\u00ean ti\u1ebfp nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, l\u1ea1i c\u00f3 c\u00e2y l\u1edbn n\u1ed5i l\u00ean t\u1eeb bi\u1ec3n, n\u00ean ph\u00f2ng ng\u1eeba bi\u1ebfn c\u1ed1 ch\u01b0a x\u1ea3y ra. H\u1ea1 l\u1ec7nh cho \u0110\u0103ng Ch\u00e2u nghi\u00eam ch\u1ec9nh vi\u1ec7c v\u0169 b\u1ecb, v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng binh kh\u00ed \u0111ang t\u00edch tr\u1eef.&#8221;<\/i> Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y c\u00e1c l\u1ed9 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, t\u1eeb Kinh H\u1ed3, Xuy\u00ean H\u1ea1p, S\u01a1n \u0110\u00f4ng, H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Thi\u1ec3m T\u00e2y cho \u0111\u1ebfn L\u0129nh Bi\u1ec3u, li\u00ean ti\u1ebfp kh\u00f4ng d\u1ee9t. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u00e2u H\u00e3n x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, sau \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u1ea1n binh \u0111ao, \u0111\u1ebfn nay v\u1eeba m\u1edbi \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, l\u00fac n\u00e0y l\u1ea1i c\u00f3 n\u00fai \u0111\u00e1 \u1edf \u0110\u0103ng, Lai s\u1ee5p \u0111\u1ed5. Tai d\u1ecb nh\u01b0 v\u1eady, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00f4 c\u1edb.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t l\u1ea1i l\u1eddi n\u00f3i trong c\u00e1c s\u00e1ch x\u01b0a, \u0111\u1ea5t ch\u1ee7 v\u1ec1 \u00e2m, \u00e2m l\u00e0 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i, c\u1ee7a d\u00e2n, c\u1ee7a man di. Suy ra vi\u1ec7c hi\u1ec7n nay, ph\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef tr\u1ecdng tr\u00e1ch trong ngo\u00e0i, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ec1 t\u00f4i quy\u1ec1n th\u1ebf, th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng lo hi\u1ec7n nay l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb \u0111\u1ecbch b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0 v\u1ed7 v\u1ec1 d\u00e2n b\u00ean trong. Hai k\u1ebb \u0111\u1ecbch \u1edf T\u00e2y B\u1eafc, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh coi l\u00e0 m\u1ed1i lo l\u1edbn, n\u00ean vi\u1ec7c ph\u00f2ng th\u1ee7 v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa tr\u1ecdng. C\u00f2n \u1edf v\u00f9ng H\u1ed3, T\u01b0\u01a1ng, man di g\u00e2y r\u1ed1i, m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng l\u1ea7m than, b\u1ea3y n\u0103m ch\u01b0a gi\u1ea3i quy\u1ebft xong, g\u1ea7n \u0111\u00e2y s\u1ef1 xung \u0111\u1ed9t \u0111\u00e3 lan \u0111\u1ebfn L\u0129nh Ngo\u1ea1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1edbm d\u1eb9p y\u00ean, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 xem th\u01b0\u1eddng.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, kh\u00ed th\u1ebf \u1edf H\u1ea3i Nam, Giao Ch\u1ec9 ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, \u0111\u01b0\u1eddng th\u00f4ng v\u1edbi Ung, Dung, l\u1ea1i li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed9ng, vi\u1ec7c ph\u01b0\u01a1ng Nam c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c kinh l\u01b0\u1ee3c. X\u01b0a, th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n g\u1eb7p n\u1ea1n \u1edf Trung Nguy\u00ean, gi\u1eb7c Phi\u00ean Nhung hai l\u1ea7n v\u00e0o kinh th\u00e0nh, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh s\u1edbm l\u1ea1i y\u00ean \u1ed5n. \u0110\u1ebfn th\u1eddi \u00dd T\u00f4ng, An Nam \u0111\u00f4 h\u1ed9 L\u00fd Tr\u00e1c kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u1ed7 v\u1ec1, gi\u1eb7c man x\u00e2m nhi\u1ec5u, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u00f9ng binh, \u0111\u1ed9 chi kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n v\u00ec cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, ph\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec thay phi\u00ean canh gi\u1eef, t\u1eeb \u0111\u00f3 x\u1ea3y ra bi\u1ebfn lo\u1ea1n B\u00e0ng Hu\u00e2n \u1edf T\u1eeb Ch\u00e2u n\u1ed5i d\u1eady, thi\u00ean h\u1ea1 v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 nguy lo\u1ea1n.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y, vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng kh\u1edfi ph\u00e1t t\u1eeb ch\u1ed7 nh\u1ecf nh\u1eb7t, h\u1ecda th\u01b0\u1eddng th\u00e0nh t\u1eeb ch\u1ed7 xem th\u01b0\u1eddng.<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u1ebfn nh\u01b0 hai l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng v\u00e0 Kinh T\u00e2y, l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, l\u00e0 b\u00ecnh phong c\u1ee7a kinh \u0111\u00f4, l\u00e0 n\u01a1i d\u1ef1a v\u00e0o l\u00fac nguy c\u1ea5p, th\u01b0\u1eddng c\u1ea7n ph\u1ea3i y\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n gi\u1eef thi\u00ean h\u1ea1. Nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng lo ng\u1ea1i v\u00ec gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u1ea9n n\u00e1u trong \u0111\u00f3, may m\u1eafn l\u00e0 n\u0103m n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a<a class=\"footnote\" title=\"'Phong' nguy\u00ean l\u00e0 'N\u00f4ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aL\u1ea1c To\u00e0n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 22, b\u00e0i 'Lu\u1eadn \u0111\u1ecba ch\u1ea5n th\u1ec9nh b\u1ecb kh\u1ea5u \u0111\u1ea1o s\u1ef1' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-439-12\" href=\"#footnote-439-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, n\u00ean ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 li\u00ean k\u1ebft l\u1edbn. N\u1ebfu v\u00ec bi\u00ean c\u1ea3nh m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o n\u1ea1n \u0111\u00f3i k\u00e9m, ph\u00e1p lu\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 tr\u1ecb b\u1ecdn gian t\u00e0, th\u00ec lo\u1ea1n l\u1ea1c \u1eaft b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u00f4n x\u00f3m.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec sao n\u00f3i v\u1eady? T\u1eeb \u0111\u1ea7u ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai c\u00e1c quan chia nhau \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y, chi\u00eau m\u1ed9 nh\u1eefng trai tr\u00e1ng kh\u1ecfe m\u1ea1nh l\u00e0m l\u00ednh cung th\u1ee7 sung v\u00e0o qu\u00e2n Tuy\u00ean Ngh\u1ecb, sau l\u1ea1i cho ph\u00e9p h\u1ecd thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf. L\u00fac \u0111\u00f3, th\u1ea7n l\u00e0m quan \u1edf Vi\u1ec7n Gi\u00e1n, \u0111\u00e3 c\u1ed1 tranh lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng tri\u1ec1u ngh\u1ecb \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay s\u1ee9c d\u00e2n ki\u1ec7t qu\u1ec7, qu\u1ed1c kh\u1ed1 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, \u0111\u1ec1u do vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 ra. C\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n Tuy\u00ean Ngh\u1ecb \u0111\u1ec1u t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng k\u1ebb l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i l\u1ef1c, k\u1ef9 n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. V\u00ec gi\u1eb7c \u1edf qu\u00e2n Quang H\u00f3a n\u1ed5i d\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 x\u1eed l\u00fd kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nu\u00f4ng chi\u1ec1u qu\u00e1 m\u1ee9c, nh\u01b0 nu\u00f4i con h\u01b0, khi\u1ebfn ch\u00fang sinh o\u00e1n h\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>Khi th\u1ea7n \u1edf Vi\u1ec7n Th\u1ea9m H\u00ecnh, c\u00e1c ch\u00e2u d\u00e2ng l\u00ean v\u0103n \u00e1n v\u1ec1 binh s\u0129 Tuy\u00ean Ngh\u1ecb, ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3<a class=\"footnote\" title=\"'Nh\u1eadt', trong \u300aL\u1ea1c To\u00e0n T\u1eadp\u300b l\u00e0 'Nguy\u1ec7t'.\" id=\"return-footnote-439-13\" href=\"#footnote-439-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, l\u1edbn th\u00ec m\u01b0u gi\u1ebft quan l\u1ea1i, c\u01b0\u1edbp kho t\u00e0ng, nh\u1ecf th\u00ec m\u01b0u c\u01b0\u1edbp d\u00e2n l\u00e0ng, v\u00e0o r\u1eebng n\u00fai, nhi\u1ec1u th\u00ec ba n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, \u00edt c\u0169ng m\u1ed9t hai m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng t\u1ed1 c\u00e1o cao<a class=\"footnote\" title=\"'L\u1ee3i', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aL\u1ea1c To\u00e0n T\u1eadp\u300b l\u00e0 'Khoa'.\" id=\"return-footnote-439-14\" href=\"#footnote-439-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, n\u00ean c\u00f3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 l\u00e0 b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o ngay. D\u00f9 c\u00f3 luy\u1ec7n t\u1eadp, c\u0169ng nh\u01b0 tr\u00f2 tr\u1ebb con, kh\u00f4ng \u00edch g\u00ec cho qu\u00e2n qu\u1ed1c, ch\u1ec9 l\u00e0m hao t\u1ed5n c\u1ee7a c\u00f4ng t\u01b0, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111i l\u00ednh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i lao d\u1ecbch, ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn lo\u1ea1n l\u1ea1c, n\u1ebfu c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i, \u1eaft s\u1ebd h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ea7m lo\u1ea1n th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fac \u0111\u1ea7u tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trai tr\u00e1ng, \u0111\u00e3 qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n hu\u1ea5n luy\u1ec7n, \u0111ao th\u01b0\u01a1ng cung n\u1ecf \u0111\u1ec1u t\u1eebng t\u1eadp luy\u1ec7n. Nh\u01b0ng sau khi chi\u00eau m\u1ed9, l\u1ea1i thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf, c\u00f2n b\u1ea3n th\u00e2n nh\u1eefng trai tr\u00e1ng n\u00e0y c\u00f3 s\u1ee9c kh\u1ecfe, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ch\u1ecbu l\u00e0m ru\u1ed9ng, th\u00edch l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng, qu\u1ea5y nhi\u1ec5u l\u00e0ng x\u00f3m, \u1ee9c hi\u1ebfp k\u1ebb y\u1ebfu, \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111\u1ebfn m\u1ecf \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm l\u1ee3i, bu\u00f4n tr\u00e0 mu\u1ed1i vi ph\u1ea1m ph\u00e1p c\u1ea5m. N\u1ebfu g\u1eb7p n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a, ch\u00fang s\u1ebd x\u00fai gi\u1ee5c d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n, k\u1ebft th\u00e0nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, \u1eaft s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0y, nh\u01b0 Ho\u00e0ng S\u00e0o, L\u00fd Nh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ea7m lo\u1ea1n th\u1ee9 hai.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, d\u00e2n hai l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, Kinh T\u00e2y ph\u1ea7n nhi\u1ec1u tin theo y\u00eau thu\u1eadt, trong c\u00e1c th\u00f4n x\u00f3m nh\u1ecf, th\u01b0\u1eddng l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1ea7n, d\u00e2n \u0111en m\u00ea mu\u1ed9i, tin v\u00e0o h\u1ecda ph\u00fac, th\u01b0\u1eddng t\u1ee5 t\u1eadp l\u1ea1i, theo nhau t\u00e1n lo\u1ea1n, che gi\u1ea5u l\u1eabn nhau, quan ph\u1ee7 kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 bi\u1ebft s\u1ee3 th\u1ea7n, kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ee3 ph\u00e1p lu\u1eadt, d\u1ea7n d\u00e0 lan r\u1ed9ng, s\u1ee3 r\u1ed3i th\u00e0nh t\u1ee5c. N\u0103m Trung B\u00ecnh th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi H\u00e1n, gi\u1eb7c Kh\u0103n V\u00e0ng n\u1ed5i d\u1eady kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f9ng m\u1ed9t ng\u00e0y, t\u1ed5ng c\u1ed9ng ba m\u01b0\u01a1i s\u00e1u v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ee7 l\u0129nh, do t\u00edch t\u1ee5 y\u00eau thu\u1eadt m\u00e0 th\u00e0nh, nh\u01b0 L\u01b0 Tu\u1ea7n \u0111\u1eddi T\u1ea5n, \u0111\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra qua c\u00e1c \u0111\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ea7m lo\u1ea1n th\u1ee9 ba.<\/i><\/p>\n<p><i>C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ecba ch\u1ea5n, n\u1ebfu \u1ee9ng v\u00e0o d\u00e2n v\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ecbch, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo nh\u1ea5t v\u1eady!<\/i><\/p>\n<p><i>\u0110\u00e0m Ch\u00e2u L\u01b0u Qu\u1ef3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thanh cao, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u00e2n t\u00e0i \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn. C\u00e1c quan l\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng \u1edf Ung Ch\u00e2u, Qu\u1ebf Ch\u00e2u c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u1ef1a ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i l\u01b0\u1ee3c, tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng k\u1ef7 lu\u1eadt, d\u1ea7n d\u1ea7n t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3i t\u00e1n binh l\u00ednh d\u01b0 th\u1eeba. Nh\u1eefng d\u00e2n \u0111inh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u1eb1m trong s\u1ed5 c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng, n\u1ebfu vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt, c\u1ea7n ph\u1ea3i thi\u1ebft l\u1eadp bi\u1ec7n ph\u00e1p nghi\u00eam ng\u1eb7t ri\u00eang.<\/i><\/p>\n<p><i>Nghe n\u00f3i trong d\u00e2n gian v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u binh kh\u00ed t\u1eeb th\u1eddi hu\u1ea5n luy\u1ec7n, c\u0169ng n\u00ean nghi\u00eam c\u1ea5m v\u00e0 thu h\u1ed3i v\u1ec1 quan. C\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1edd th\u1ea7n \u1edf th\u00f4n x\u00f3m, l\u1ec7nh cho \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1 h\u1ee7y, b\u00ed m\u1eadt \u0111i\u1ec1u tra b\u1eaft gi\u1eef nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eadp t\u1ee5c y\u00eau thu\u1eadt. \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a vi\u1ec7c ph\u00f2ng ng\u1eeba lo\u1ea1n l\u1ea1c, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e0 thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[51] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn trong qu\u00e1 tr\u00ecnh kh\u1ea3o s\u00e1t, n\u1ebfu t\u1eebng x\u1eed \u00e1n sai d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1ed9i ch\u1ebft m\u00e0 ch\u01b0a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ee3i khi t\u00e1i nhi\u1ec7m c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n th\u00ec cho d\u1eabn ki\u1ebfn. N\u1ebfu \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, ph\u1ea3i ba l\u1ea7n m\u1edbi t\u00ednh. N\u1ebfu x\u1eed sai d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1ed9i ch\u1ebft hai ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf l\u00ean, d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 c\u1ea3i quan, v\u1eabn ph\u1ea3i nh\u1eadn ch\u1ee9c kinh quan th\u1ee9 \u0111\u1eb3ng, theo h\u1ed9i y\u1ebfu th\u00e1ng 10 n\u0103m th\u1ee9 6.<\/p>\n<p>[52] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c n\u01a1i trong thi\u00ean h\u1ea1 thi\u1ebft l\u1eadp tu\u1ea7n tra, nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9, t\u1eeb nay l\u1ea5y ti\u1ec1n t\u1ec9nh c\u1ea5p ph\u00e1t.<\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, sai Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang S\u1edf Ki\u1ebfn Trung \u0111\u1ebfn Di\u00ean Ch\u00e2u c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, v\u00ec Tr\u01b0\u01a1ng T\u1eed Th\u00edch b\u1ecb b\u1ec7nh m\u1ea5t d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng. Ki\u1ebfn Trung l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang qu\u1ea3n c\u00e2u Phu Di\u00ean Kinh l\u01b0\u1ee3c t\u01b0 c\u01a1 nghi v\u0103n t\u1ef1, c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 l\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 T\u1ed1 b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1ecba gi\u1edbi. C\u00f3 \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u1eadp \u0111\u1ebfn, hai k\u1ef5 binh nh\u1eb9 x\u00f4ng l\u00ean tr\u01b0\u1edbc, gi\u01b0\u01a1ng cung nh\u1eafm Ki\u1ebfn Trung. Ki\u1ebfn Trung v\u1ea1ch \u00e1o b\u1ea3o h\u1ecd b\u1eafn, n\u00f3i: <i>&#8220;Ta kh\u00f4ng s\u1ee3 ch\u1ebft, ch\u1ec9 s\u1ee3 g\u00e2y h\u1ecda cho hai n\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"S\u1ee3 g\u00e2y h\u1ecda cho hai n\u01b0\u1edbc, 'hai' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e2y', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-439-15\" href=\"#footnote-439-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c kh\u00ed l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u00f4ng. <em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o Th\u00e1i L\u0103ng l\u1ee5c ph\u1ee5 truy\u1ec1n, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/em><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, c\u00e1ch ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u1ea1c Uy\u1ec3n L\u01b0u H\u00f3a C\u01a1 c\u1ee7a quan phi\u00ean Di\u00ean Ch\u00e2u, gi\u00e1ng l\u00e0m Ph\u00f3 su\u1ea5t H\u1eefu N\u1ed9i su\u1ea5t ph\u1ee7 c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed, gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng \u1edf Kinh T\u00e2y. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u00f3a C\u01a1 c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 d\u00ea ng\u1ef1a c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c Nguy B\u1ed1, l\u1ea1i d\u00f9ng quan ti\u1ec1n \u0111\u1ed5i ng\u1ef1a v\u1edbi b\u1ed9 l\u1ea1c, thu l\u00e3i 299.000 \u0111\u1ed3ng, theo lu\u1eadt \u0111\u00e1ng t\u1ed9i ch\u1ebft, nh\u01b0ng v\u00ec t\u1eebng c\u00f3 chi\u1ebfn c\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1eb7c c\u00e1ch tha t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng t\u00e2u r\u1eb1ng, gi\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi Dao \u1edf H\u1ed3 Nam h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 v\u00f9ng gi\u00e1p gi\u1edbi hai ch\u00e2u Anh v\u00e0 Thi\u1ec1u. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 d\u00f9ng k\u1ebf s\u00e1ch c\u1ee7a T\u1ed1ng Th\u1ee7 T\u00edn, ph\u00e1t \u0111\u1ea1i binh \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c Dao. Gi\u1eb7c ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o n\u00fai Ho\u00e0ng M\u00e3ng thu\u1ed9c ch\u00e2u S\u00e2m, t\u1eeb \u0111\u1ed9ng Tri\u1ec7u chuy\u1ec3n sang v\u00f9ng gi\u00e1p gi\u1edbi hai ch\u00e2u Anh v\u00e0 Thi\u1ec1u, d\u1ef1a v\u00e0o n\u00fai \u0111\u1ec3 t\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng l\u1ea1i ra c\u01b0\u1edbp b\u00f3c.<\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Thanh Ch\u00e2u, lo vi\u1ec7c ph\u00f2ng b\u1ecb c\u00e1c ch\u00e2u qu\u1eadn ven bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng gi\u1eb7c, r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gi\u1eb7c Dao qu\u1ea5y nhi\u1ec5u c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, qu\u00e2n l\u00ednh ph\u1ea3i ch\u1ecbu nhi\u1ec1u kh\u1ed5 c\u1ef1c, n\u00ean b\u00ed m\u1eadt d\u1ee5 b\u1ea3o c\u00e1c ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng ph\u1ea3i h\u1ebft l\u00f2ng an \u1ee7i, ch\u0103m s\u00f3c h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, Tri B\u1ea1c Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a C\u1ee7ng Th\u1ea7n. H\u00f4m sau, c\u00f3 ch\u1ec9 n\u1ed9i gi\u00e1ng l\u1ec7nh cho C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u1edf l\u1ea1i h\u1ea7u kinh di\u00ean, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 ch\u1ea5p t\u1ea5u kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, C\u1ee7ng Th\u1ea7n b\u00e8n xin \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed C\u1ed5 Ti\u1ec7m, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 \u0110\u00e0m \u0111\u1ec1u d\u00e2ng t\u1ea5u h\u1eb7c t\u1ed9i C\u1ee7ng Th\u1ea7n m\u01b0u c\u1ea7u ch\u1ec9 n\u1ed9i gi\u00e1ng, xin tr\u1ecb t\u1ed9i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c C\u1ee7ng Th\u1ea7n t\u1eeb ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9 ra l\u00e0m Tri B\u1ea1c Ch\u00e2u v\u00e0 vi\u1ec7c Trung th\u01b0 ch\u1ea5p t\u1ea5u, s\u1eed s\u00e1ch \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi r\u00f5. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 7 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2, Tri\u1ec7u Bi\u1ec7n h\u1eb7c t\u1ed9i C\u1ee7ng Th\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc kia gi\u1eef ch\u1ee9c K\u1ebf ty<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'k\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'k\u00ed', x\u00e9t th\u1ea5y ch\u1eef 'k\u00ed' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng h\u1ee3p ngh\u0129a, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 318, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n ch\u00e9p r\u1eb1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n 'l\u1ea1i l\u1ea5y ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9', Tam ty t\u1ee9c l\u00e0 K\u1ebf ty, nay c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 180, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn th\u00e1ng 7 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-439-16\" href=\"#footnote-439-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, v\u00ec ti\u1ebfn c\u1eed h\u00e0o d\u00e2n Tr\u1ecbnh H\u00fac m\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'h\u00e0o' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ea1c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i, \u0111o\u1ea1n tr\u00ean d\u1eabn \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n ch\u00e9p c\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 'v\u00ec t\u1ed9i ti\u1ebfn c\u1eed ph\u00fa d\u00e2n Tr\u1ecbnh H\u00fac m\u00e0 ra l\u00e0m Tri Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u', c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng.\" id=\"return-footnote-439-17\" href=\"#footnote-439-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, c\u1ea7n ph\u1ea3i kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam. Vi\u1ec7c C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u1ed5i l\u00e0m Tri Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu th\u00e1ng 12, nay g\u1ed9p chung v\u00e0o \u0111\u00e2y. H\u00e0 \u0110\u00e0m trong b\u00e0i t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u00f3 n\u00f3i, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed C\u1ed5 Ti\u1ec7m \u0111\u00e3 t\u1eebng lu\u1eadn t\u1ed9i, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9. Vi\u1ec7c mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1eb7t t\u1ea1i hai ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u00e2n, ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng c\u00f3 ba s\u1edf, ch\u00e2u T\u00e2n c\u00f3 b\u1ed1n s\u1edf, m\u1ed7i n\u0103m thu thu\u1ebf 9.145 th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p cho m\u1ed9t l\u1ed9, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f2n cung c\u1ea5p cho ba ch\u00e2u Truy, Thanh, T\u1ec1 \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, nh\u01b0ng sau khi ba ch\u00e2u n\u00e0y th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng th\u00ec kh\u00f4ng cung c\u1ea5p n\u1eefa. T\u1eeb ni\u00ean hi\u1ec7u Khai B\u1ea3o tr\u1edf \u0111i, mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n bu\u00f4n b\u00e1n, nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc thu thu\u1ebf, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c 15 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 xin c\u1ea5m bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u1ec3 thu l\u1ee3i b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t, l\u00fac \u0111\u00f3 D\u01b0 T\u0129nh \u0111ang l\u00e0m Gi\u00e1n quan, li\u1ec1n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb khi c\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 n\u0103m ngo\u00e1i, d\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb tuy\u1ec3n ch\u1ecdn l\u00e0m ngh\u0129a d\u0169ng, c\u01b0\u1eddng tr\u00e1ng v\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf kh\u00f3a kh\u00e1c, m\u1ea5y n\u0103m qua ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng \u0111au x\u00f3t v\u00ec \u0111\u1ea5t Y\u00ean K\u1ef7 r\u01a1i v\u00e0o tay \u0111\u1ecbch \u0111\u00e3 g\u1ea7n tr\u0103m n\u0103m, m\u00e0 d\u00e2n qu\u00ean \u0111i l\u00f2ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng Nam, l\u00e0 do ph\u00e1p lu\u1eadt ngo\u1ea1i v\u1ef1c \u0111\u1ea1i th\u1ec3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, mu\u1ed1i v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u \u0111\u1ec1u r\u1ebb, thu\u1ebf kh\u00f3a v\u00e0 d\u1ecbch v\u1ee5 kh\u00f4ng phi\u1ec1n h\u00e0.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Th\u00e1i T\u1ed5 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban \u00e2n hu\u1ec7 cho H\u00e0 S\u00f3c, n\u00ean cho ph\u00e9p th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i, ch\u1ec9 thu thu\u1ebf. Nay n\u1ebfu \u0111\u1ed9t nhi\u00ean c\u1ea5m \u0111o\u00e1n, gi\u00e1 mu\u1ed1i \u1eaft s\u1ebd t\u0103ng v\u1ecdt, d\u00e2n n\u1ebfu o\u00e1n h\u1eadn th\u00ec h\u1ed1i h\u1eadn sao k\u1ecbp! V\u1ea3 l\u1ea1i \u0111\u1ea5t H\u00e0 S\u00f3c nhi\u1ec1u m\u1eb7n, d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u1ea5t thu\u1ebf kh\u00f4ng tr\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0169 c\u1ed1c, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea1o mu\u1ed1i m\u1eb7n \u0111\u1ec3 n\u1ed9p hai th\u1ee9 thu\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay n\u1ebfu c\u1ea5m, h\u1ecd \u1eaft s\u1ebd b\u1ecf tr\u1ed1n, gi\u00e1 mu\u1ed1i cao th\u00ec k\u1ebb ph\u1ea1m ph\u00e1p s\u1ebd nhi\u1ec1u, d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi o\u00e1n h\u1eadn, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc. Xin h\u00e3y cho ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 c\u0169, \u0111\u1eebng t\u0103ng gi\u00e1 mu\u1ed1i \u0111\u1ec3 k\u00edch \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng o\u00e1n c\u1ee7a d\u00e2n.&#8221;<\/i> B\u00e0n lu\u1eadn \u1ea5y b\u00e8n b\u1ecb b\u1ecf qua.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c b\u00e0n c\u1ea5m mu\u1ed1i \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p, ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a D\u01b0 T\u0129nh. \u0110\u1ebfn khi V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n t\u00e2u xin l\u1eadp ph\u00e1p c\u1ea5m mu\u1ed1i, l\u00fac \u0111\u00f3 D\u01b0 T\u0129nh \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c l\u00e2u r\u1ed3i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y, D\u01b0 T\u0129nh b\u00e0n l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m, n\u00ean b\u1ecf.<\/i><\/p>\n<p><i>Sau \u0111\u00f3 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, l\u1ea1i b\u00e0n thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng b\u1ecb quan chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 B\u1eafc ng\u0103n tr\u1edf, m\u00e0 quan chuy\u1ec3n v\u1eadn H\u00e0 B\u1eafc l\u1ea1i b\u00e0n t\u0103ng thu\u1ebf, V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n l\u1ea1i l\u1eadp ph\u00e1p c\u1ea5m mu\u1ed1i, ch\u01b0a ban h\u00e0nh th\u00ec Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u00e3 v\u1ed9i t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf. S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aQu\u1ed1c s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c, nay tham kh\u1ea3o b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a D\u01b0 T\u0129nh v\u00e0 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b c\u00f9ng bia m\u1ed9 c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh \u0111\u1ec3 tu b\u1ed5 v\u00e0o.<\/i><\/p>\n<p><em>\u0110\u1ebfn khi C\u1ee7ng Th\u1ea7n l\u00e0m Tam ty s\u1ee9, C\u1ee7ng Th\u1ea7n n\u0103m \u0111\u00f3 th\u00e1ng gi\u00eang ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, l\u1ea5y ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9. L\u1ea1i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i \u1edf hai ch\u00e2u, \u0111\u01b0a \u00fd ki\u1ebfn xu\u1ed1ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n c\u0169ng cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, s\u00e1ch g\u1ed1c ch\u00e9p l\u00e0 \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ea1 S\u01a1, sai r\u1ed3i. T\u1ee7ng th\u00e1ng t\u00e1m n\u0103m th\u1ee9 5 l\u00e0m Ph\u00e1n T\u1ecbnh ch\u00e2u, th\u00e1ng hai n\u0103m th\u1ee9 6 \u0111\u1ed5i sang \u0110\u1ea1i Danh. C\u1ee7ng Th\u1ea7n th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi M\u1ed9t ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd b\u00e3i ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9, ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ea1c, Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh thay th\u1ebf. Khi C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u1edf Tam ty, T\u1ee7ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do l\u1ea1i l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00e0m, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u00e0 Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u00e0 Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n, ch\u1eef 'Ng\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-439-18\" href=\"#footnote-439-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>.<\/em><\/p>\n<p><em>V\u01b0\u01a1ng Nham T\u1ea9u \u0111\u1ea7u n\u0103m Nguy\u00ean H\u1ef1u t\u1ea5u ngh\u1ecb, c\u0169ng nh\u1ea7m Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n l\u00e0 H\u1ea1 T\u1ee7ng. L\u1ea1i n\u00f3i: &#8220;Th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n bu\u00f4n mu\u1ed1i, c\u00f9ng l\u1ea1i thu\u1ed9c c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n \u0111i qua th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u00e0m b\u1eady, s\u1ed1 thu\u1ebf thu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c hai ba ph\u1ea7n. Xin ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n thu thu\u1ebf m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, cho ph\u00e9p th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u1ebfn ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u00e1n mu\u1ed1i n\u1ed9p thu\u1ebf, m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n.&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>Tam ty t\u1ea5u xin d\u00f9ng k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i: &#8220;Khi\u1ebfn d\u00e2n ph\u1ea3i \u0103n mu\u1ed1i \u0111\u1eaft, h\u00e1 ph\u1ea3i \u00fd Tr\u1eabm sao!&#8221; Do \u0111\u00f3 Tam ty l\u1ea1i \u0111\u1eb7t ra ph\u00e9p \u0111\u00e1nh thu\u1ebf nh\u01b0ng ch\u01b0a ban h\u00e0nh, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn Vua, h\u1ecfi: &#8220;H\u00e0 B\u1eafc l\u1ea1i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i, sao v\u1eady?&#8221; Vua n\u00f3i: &#8220;M\u1edbi b\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1eadp ph\u00e1p<a class=\"footnote\" title=\"M\u1edbi b\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1eadp ph\u00e1p, ch\u1eef 'L\u1eadp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i H\u00e0 B\u1eafc, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 13, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181 ph\u1ea7n \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-439-19\" href=\"#footnote-439-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ea1i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf.&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh n\u00f3i: &#8220;Chu Th\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i H\u00e0 B\u1eafc, ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec x\u1eed t\u1eed. Th\u1ebf T\u00f4ng B\u1eafc ph\u1ea1t, ph\u1ee5 l\u00e3o ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f3c k\u1ec3, xin l\u1ea5y ti\u1ec1n thu\u1ebf mu\u1ed1i chia \u0111\u1ec1u v\u00e0o hai kho\u1ea3n thu\u1ebf m\u00e0 b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m, Th\u1ebf T\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. Nay ti\u1ec1n thu\u1ebf mu\u1ed1i hai kho\u1ea3n thu\u1ebf l\u00e0 v\u1eady, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u1ea1i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf sao? Hu\u1ed1ng chi nay ch\u01b0a \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, m\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an th\u01b0\u1eddng bu\u00f4n l\u1eadu kh\u00f4ng ng\u1eebng, n\u1ebfu \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, th\u00ec mu\u1ed1i \u0111\u1eaft, mu\u1ed1i \u0111\u1ecbch c\u00e0ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, \u1ea5y l\u00e0 ta gom o\u00e1n m\u00e0 khi\u1ebfn \u0111\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"\u1ea4y l\u00e0 ta gom o\u00e1n m\u00e0 khi\u1ebfn \u0111\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac v\u1eady, ch\u1eef 'Ph\u00fac' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ee3i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181 ph\u1ea7n \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-439-20\" href=\"#footnote-439-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>. Mu\u1ed1i \u0111\u1ecbch c\u00e0ng nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng d\u00f9ng binh th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea5m, bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ed9t khi x\u1ea3y ra xung \u0111\u1ed9t, s\u1ed1 l\u1ee3i t\u1eeb mu\u1ed1i thu \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 b\u00f9 n\u1ed5i chi ph\u00ed d\u00f9ng binh kh\u00f4ng?&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>Vua ch\u1ee3t hi\u1ec3u ra, n\u00f3i: &#8220;Khanh b\u1ea3o t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e3i b\u1ecf \u0111i.&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh n\u00f3i: &#8220;Ph\u00e1p tuy ch\u01b0a ban h\u00e0nh, d\u00e2n \u0111\u00e3 bi\u1ebft c\u1ea3 r\u1ed3i<a class=\"footnote\" title=\"D\u00e2n \u0111\u00e3 bi\u1ebft c\u1ea3 r\u1ed3i, ch\u1eef 'H\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-439-21\" href=\"#footnote-439-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, n\u00ean th\u1eb3ng th\u1eafn d\u00f9ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00e3i b\u1ecf, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 t\u1eeb c\u01a1 quan ban ra.&#8221; Vua r\u1ea5t m\u1eebng, sai Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00ed m\u1eadt ban h\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"Sai Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00ed m\u1eadt ban h\u00e0nh, ch\u1eef 'M\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec7nh', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i H\u00e0 B\u1eafc, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 13, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-439-22\" href=\"#footnote-439-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, ph\u1ee5 l\u00e3o H\u00e0 S\u00f3c c\u00f9ng nhau \u0111\u1ebfn Thi\u1ec1n ch\u00e2u b\u00e1i ngh\u00eanh, l\u00e0m h\u1ed9i Ph\u1eadt L\u00e3o b\u1ea3y ng\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u00e1o \u01a1n Vua, l\u1ea1i kh\u1eafc chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u1edf B\u1eafc Kinh. Sau \u0111\u00f3 ph\u1ee5 l\u00e3o \u0111i qua n\u01a1i c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9, \u0111\u1ec1u c\u00fai \u0111\u1ea7u kh\u00f3c l\u00f3c.<\/em><\/p>\n<p><em>(\u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p: Tam ty t\u1ea5u xin d\u00f9ng k\u1ebf s\u00e1ch \u0111\u00f3, Nh\u00e2n T\u00f4ng n\u00f3i: &#8220;Khi\u1ebfn d\u00e2n ph\u1ea3i \u0103n mu\u1ed1i \u0111\u1eaft, h\u00e1 ph\u1ea3i \u00fd Tr\u1eabm sao!&#8221; H\u1ea1 chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. N\u1ebfu kh\u00f4ng cho ph\u00e9p y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a Tam ty, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ea1 chi\u1ebfu, nay \u0111\u00e3 h\u1ea1 chi\u1ebfu, \u1eaft l\u00e0 \u0111\u00e3 l\u1eadp ph\u00e1p nh\u01b0ng ch\u01b0a thi h\u00e0nh. \u300aM\u1ed9 ch\u00ed\u300b ch\u1eafc l\u00e0 \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, nay theo \u0111\u00f3. \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, \u1ea5y l\u00e0 s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c v\u1eady. Th\u00e1ng s\u00e1u n\u0103m Hi Ninh th\u1ee9 t\u00e1m, Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4n l\u1ea1i b\u00e0n \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i.)<\/em><\/p>\n<p>Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 \u0110\u00e0m c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc s\u1ea3n xu\u1ea5t mu\u1ed1i, t\u1eeb n\u0103m Khai B\u1ea3o \u0111\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5 \u0111\u00e3 ban chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf c\u1ea5m bu\u00f4n, ch\u1ec9 thu thu\u1ebf, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u n\u0103m, d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i. G\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe c\u00e1c quan b\u00e0n k\u1ebf, mu\u1ed1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n mua mu\u1ed1i \u1edf Th\u01b0\u01a1ng, T\u00e2n nh\u1eadp v\u00e0o quan, chi\u00eau m\u1ed9 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u0111\u01b0a l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o l\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu mu\u1ed1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n mu\u1ed1i \u1edf Th\u01b0\u01a1ng, T\u00e2n, th\u00ec ph\u1ea3i c\u1ea5m c\u00e1c ch\u00e2u nh\u1ecf l\u00e0m mu\u1ed1i, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea5m th\u00ec s\u1ebd x\u00e2m ph\u1ea1m l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a quan, n\u1ebfu c\u1ea5m th\u00ec m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ch\u00e2u qu\u00e2n t\u1eeb \u0111\u00e2y d\u00e2n s\u1ebd ch\u1ecbu thi\u1ec7t. V\u00ec sao? H\u00e0 B\u1eafc m\u1ed9t l\u1ed9, ngo\u00e0i Th\u01b0\u01a1ng, T\u00e2n c\u00f3 mu\u1ed1i, c\u00f2n c\u00e1c ch\u00e2u nh\u01b0 Th\u00e2m, K\u00fd, H\u00ecnh, Minh m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ch\u00e2u, \u0111\u1ea5t nhi\u1ec1u m\u1eb7n chua, kh\u00f4ng th\u1ec3 canh t\u00e1c, d\u00e2n ch\u1ec9 s\u1ed1ng b\u1eb1ng ngh\u1ec1 n\u1ea5u mu\u1ed1i nh\u1ecf, y ph\u1ee5c, thu\u1ebf m\u00e1 \u0111\u1ec1u t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 ra. N\u1ebfu c\u1ea5m \u0111o\u00e1n, m\u1ed9t khi d\u00e2n ngh\u00e8o th\u1ea5t nghi\u1ec7p, t\u1ea3n m\u00e1t l\u00e0m gi\u1eb7c, th\u00ec lo ng\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1ecf.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y do tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 th\u1ecb, xu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ee7a l\u1ed9 n\u00e0y xem x\u00e9t, vi\u1ec7c tuy ch\u01b0a thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng l\u00f2ng d\u00e2n \u0111\u00e3 r\u1ea5t nghi ng\u1edd. Hu\u1ed1ng chi c\u00e1c lo\u1ea1i mu\u1ed1i \u1edf l\u1ed9 n\u00e0y, quan \u0111\u00e3 l\u00e2u \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c thu\u1ebf, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch c\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt, nay d\u00f9 \u0111\u1ed5i sang ph\u00e9p \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n, ho\u1eb7c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u01b0a tin, kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u00ednh to\u00e1n, th\u00ec s\u1ed1 thu\u1ebf thu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 t\u0103ng. L\u1ea1i nghe \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 l\u1ee3i h\u1ea1i, c\u0169ng cho r\u1eb1ng ph\u00e9p \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh, ch\u1ec9 xin t\u0103ng thu\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngh\u0129 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi H\u00e0 B\u1eafc l\u1ee3i h\u1ea1i r\u1ea5t l\u1edbn, xin t\u1ea1m ng\u1eebng vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n mu\u1ed1i m\u00e0 c\u00e1c quan xin. N\u1ebfu tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, nh\u01b0ng s\u1ee3 d\u00e2n \u1edf \u0111\u00f3 ch\u01b0a bi\u1ebft, c\u0169ng xin ch\u1ec9 th\u1ecb cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf l\u1ed9 n\u00e0y, b\u1ea3o cho d\u00e2n bi\u1ebft tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nay v\u1eabn d\u00f9ng ph\u00e9p c\u0169, kh\u00f4ng thi h\u00e0nh c\u1ea5m \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n, \u0111\u1ec3 d\u00e2n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n l\u00e0m \u0103n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, v\u00ec gi\u1ea3ng xong s\u00e1ch \u300aThi\u300b, m\u1edf ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, t\u00f4ng th\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua \u0111i s\u0103n \u1edf th\u00f4n \u0110\u00f4ng H\u00e0n ph\u00eda nam th\u00e0nh, t\u1eeb v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n xu\u1ed1ng xe l\u00ean ng\u1ef1a, chia h\u00e0ng ngh\u00ecn k\u1ef5 s\u0129 l\u00e0m hai c\u00e1nh t\u1ea3 h\u1eefu, theo th\u1ee9 t\u1ef1 c\u1edd tr\u1ed1ng, v\u00e2y b\u1eaft trong khu v\u1ef1c r\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi d\u1eb7m, c\u00e1c \u0111\u1ed9i qu\u00e2n ph\u1ed1i h\u1ee3p nh\u1ecbp nh\u00e0ng. Vua n\u1eafm c\u01b0\u01a1ng ng\u1ef1a \u0111i gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng, t\u1ef1 tay c\u1ea7m cung t\u00ean, b\u1eafn tr\u00fang nhi\u1ec1u con th\u00fa.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, d\u00e2n c\u01b0 ven \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nu\u00f4i c\u00e1o, th\u1ecf, v\u1ecbt tr\u1eddi, g\u00e0 l\u00f4i, \u0111u\u1ed5i v\u00e0o trong khu s\u0103n, Vua b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;S\u0103n b\u1eafn l\u00e0 \u0111\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n v\u00f5 ngh\u1ec7, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 c\u1ed1t b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fa.&#8221;<\/i> R\u1ed3i ra l\u1ec7nh th\u1ea3 h\u1ebft ch\u00fang \u0111i. \u0110\u1ebfn qu\u00e1n C\u1ee9c, Vua v\u00e0o tr\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec7n, tri\u1ec7u h\u1ecfi c\u00e1c b\u1eadc ph\u1ee5 l\u00e3o v\u00e0 con ch\u00e1u v\u1ec1 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c cung d\u01b0\u1ee1ng, \u0111\u1ea5t \u0111ai tr\u1ed3ng tr\u1ecdt th\u00edch h\u1ee3p, l\u1ea1i than th\u1edf v\u1ec1 vi\u1ec7c h\u1ecd \u0103n m\u1eb7c th\u00f4 s\u01a1 m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng l\u00e2u, r\u1ed3i ban l\u1eddi an \u1ee7i.<\/p>\n<p>Khi tr\u1edf v\u1ec1, d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf ngo\u1ea1i th\u00e0nh, sai v\u1ec7 s\u0129 bi\u1ec3u di\u1ec5n v\u00f5 ngh\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc xa gi\u00e1, t\u1eebng \u0111\u00f4i \u0111\u1ea5u v\u1edbi nhau, gi\u01b0\u01a1ng c\u01b0\u01a1ng m\u00faa gi\u00e1o \u0111\u1ec3 ph\u00e2n th\u1eafng b\u1ea1i, Vua l\u1ea1i n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;\u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 d\u1ecbp \u0111\u1ec3 xem t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 d\u0169ng kh\u00ed c\u1ee7a binh s\u0129.&#8221;<\/i> Mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng m\u1ed9t n\u0103m cho d\u00e2n \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i \u0111i qua trong khu s\u0103n.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh \u1edf Giao Ch\u1ec9 v\u1eeba sai s\u1ee9 l\u00e0 Th\u01b0 k\u00fd th\u1eeba \u0110\u1ed7 V\u0103n U\u1ea5t d\u00e2ng voi thu\u1ea7n, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebft ki\u1ebfn, Vua \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho v\u00e0o xem, ban \u00e1o t\u00eda, \u0111ai v\u00e0ng.<\/p>\n<p>[61] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, m\u00f9ng m\u1ed9t, sai quan c\u1ea7u tuy\u1ebft.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi \u1edf B\u1ea3o An qu\u00e2n v\u00e0 Tr\u1ea5n Nhung qu\u00e2n m\u1ed7i n\u0103m mua hai ngh\u00ecn con ng\u1ef1a, mua m\u1ed9t v\u1ea1n con d\u00ea.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, tuy\u1ebft r\u01a1i.<\/p>\n<p>[64] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, quan coi qu\u00e2n \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 \u0111\u1ec1u theo c\u00e1ch ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a ba l\u1ed9 ch\u00e2u qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai N\u1ed9i \u00e1p ban Tr\u01b0\u01a1ng Duy C\u00e1t s\u1eeda ch\u1eefa \u0111i\u1ec7n th\u1edd ba v\u1ecb th\u00e1nh \u1edf cung H\u1ed3ng Kh\u00e1nh, Nam Kinh.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: C\u00e1c ng\u00e0y Tam nguy\u00ean ti\u1ebft, H\u1ea1 ch\u00ed, L\u1ea1p nh\u1eadt t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 k\u1ef9 thu\u1eadt t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m, Gi\u00e1m \u00e1p binh m\u00e3 trong kinh.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf An H\u00f3a ch\u00e2u l\u00e0 M\u00f4ng Quang T\u1ed1c \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, m\u1eb9 Vua n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Ho\u00e0i H\u00f3a qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ed9ng, S\u00f9ng L\u1ed9c khanh Th\u1ea1ch H\u1eefu, Khi\u1ebft \u0110an sai Chi\u00eau \u0110\u1ee9c qu\u00e2n L\u01b0u h\u1eadu Gia Lu\u1eadt Nghi, Thi\u1ebfu ph\u1ee7 gi\u00e1m H\u00e0n V\u1eadn \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 c\u1eed Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Tr\u00f3c t\u1eb7c m\u1ed7i ch\u1ee9c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1edf hai l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng, l\u1ea5y c\u00e1c ch\u00e2u Nghi, M\u1eadt v\u00e0 qu\u00e2n Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m m\u1ed9t l\u1ed9, c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u0103ng, Lai, Truy, Thanh, Duy l\u00e0m m\u1ed9t l\u1ed9.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-439-1\">ch\u1eef 'du' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ea1i', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 320, D\u01b0 T\u0129nh truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-439-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-2\">'C\u00f3' nguy\u00ean l\u00e0 'D\u00f9ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 317, truy\u1ec7n Ti\u1ec1n Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-439-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-3\">'\u00c1o r\u1ed9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'v\u00e1y', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-439-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-4\">'Thu thu\u1ebf' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e0i s\u1ea3n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 317, truy\u1ec7n Ti\u1ec1n Ng\u1ea1n Vi\u1ec5n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-439-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-5\">Ch\u1eef 'th\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-439-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-6\">Ch\u1eef 'nh\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'c\u1ed1', theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-439-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-7\">Ch\u1eef 'th\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'th\u1eed', x\u00e9t 'th\u1eed ni\u00ean' l\u00e0 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 6, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi s\u1ef1 vi\u1ec7c.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i x\u00e9t \u300aT\u1ee5c t\u01b0 tr\u1ecb th\u00f4ng gi\u00e1m tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean\u300b quy\u1ec3n 160 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 11, \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p th\u00e1ng 3 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 7, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung quy ban; ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1eady ch\u1eef 'th\u1eed' th\u1ef1c l\u00e0 sai c\u1ee7a ch\u1eef 'th\u1ea5t', nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-439-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-8\">theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 252, truy\u1ec7n Qu\u00e1ch Th\u1eeba H\u1eefu: 'Ti\u1ec1n Minh D\u1eadt t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1eeba H\u1eefu kh\u00f4ng li\u00eam khi\u1ebft, d\u00e2n H\u00ecnh Ch\u00e2u v\u1ed1n \u0111\u00e3 ch\u00e1n gh\u00e9t kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec \u00f4ng ta', kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e2u n\u00e0y. <a href=\"#return-footnote-439-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-9\">Ch\u1eef 'th\u01b0\u1ee3ng' trong c\u00e2u 'kh\u1ee7ng th\u01b0\u1ee3ng lu\u1ef9 th\u00e1nh \u0111\u1ee9c' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 298, truy\u1ec7n Mai Ch\u00ed b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-439-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-10\">Ch\u1eef 't\u1ea5t' trong c\u00e2u 'ch\u00ed ng\u00f4n di\u1ec7c t\u1ea5t t\u1ea1i th\u1ecb nguy\u1ec7t' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 't\u1ee9c', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-439-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-11\">Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ea7u L\u00fd K\u1ebf H\u00f2a v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng lao trong vi\u1ec7c ph\u00e1ch ho\u1ea1ch kho\u00e1n m\u00e3, ch\u1eef 't\u00edch' nguy\u00ean l\u00e0 't\u1ee5c', theo b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 36\/1 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-439-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-12\"> 'Phong' nguy\u00ean l\u00e0 'N\u00f4ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aL\u1ea1c To\u00e0n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 22, b\u00e0i 'Lu\u1eadn \u0111\u1ecba ch\u1ea5n th\u1ec9nh b\u1ecb kh\u1ea5u \u0111\u1ea1o s\u1ef1' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-439-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-13\"> 'Nh\u1eadt', trong \u300aL\u1ea1c To\u00e0n T\u1eadp\u300b l\u00e0 'Nguy\u1ec7t'. <a href=\"#return-footnote-439-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-14\"> 'L\u1ee3i', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aL\u1ea1c To\u00e0n T\u1eadp\u300b l\u00e0 'Khoa'. <a href=\"#return-footnote-439-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-15\"> S\u1ee3 g\u00e2y h\u1ecda cho hai n\u01b0\u1edbc, 'hai' nguy\u00ean l\u00e0 't\u00e2y', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-439-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-16\">Ch\u1eef 'k\u1ebf' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'k\u00ed', x\u00e9t th\u1ea5y ch\u1eef 'k\u00ed' \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng h\u1ee3p ngh\u0129a, s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 318, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n ch\u00e9p r\u1eb1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n 'l\u1ea1i l\u1ea5y ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9', Tam ty t\u1ee9c l\u00e0 K\u1ebf ty, nay c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch n\u00e0y quy\u1ec3n 180, ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn th\u00e1ng 7 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 2 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-439-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-17\">Ch\u1eef 'h\u00e0o' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'b\u1ea1c', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch kh\u00e1c m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i, \u0111o\u1ea1n tr\u00ean d\u1eabn \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n ch\u00e9p c\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 'v\u00ec t\u1ed9i ti\u1ebfn c\u1eed ph\u00fa d\u00e2n Tr\u1ecbnh H\u00fac m\u00e0 ra l\u00e0m Tri Tr\u1ecbnh Ch\u00e2u', c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng. <a href=\"#return-footnote-439-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-18\"> Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 l\u00e0 Ng\u01b0 Chu Tu\u00e2n, ch\u1eef 'Ng\u01b0' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-439-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-19\"> M\u1edbi b\u00e0n \u0111\u1ecbnh l\u1eadp ph\u00e1p, ch\u1eef 'L\u1eadp' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i H\u00e0 B\u1eafc, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 13, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181 ph\u1ea7n \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-439-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-20\"> \u1ea4y l\u00e0 ta gom o\u00e1n m\u00e0 khi\u1ebfn \u0111\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fac v\u1eady, ch\u1eef 'Ph\u00fac' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ee3i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 181 ph\u1ea7n \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-439-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-21\"> D\u00e2n \u0111\u00e3 bi\u1ebft c\u1ea3 r\u1ed3i, ch\u1eef 'H\u1ed9' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-439-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-439-22\"> Sai Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh so\u1ea1n th\u1ea3o chi\u1ebfu ch\u1ec9 b\u00ed m\u1eadt ban h\u00e0nh, ch\u1eef 'M\u1ec7nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ec7nh', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 45 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh thu\u1ebf mu\u1ed1i H\u00e0 B\u1eafc, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 13, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-439-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":60,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-439","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2486,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/439\/revisions\/2486"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/439\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=439"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=439"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}