{"id":441,"date":"2025-07-04T03:05:39","date_gmt":"2025-07-04T03:05:39","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=441"},"modified":"2026-01-02T10:38:43","modified_gmt":"2026-01-02T03:38:43","slug":"beta-quyen-160-nam-khanh-lich-thu-7-dinh-hoi-1047","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-160-nam-khanh-lich-thu-7-dinh-hoi-1047\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 160: N\u0102M KH\u00c1NH L\u1ecaCH TH\u1ee8 7 (\u0110INH H\u1ee2I, 1047)","rendered":"QUY\u1ec2N 160: N\u0102M KH\u00c1NH L\u1ecaCH TH\u1ee8 7 (\u0110INH H\u1ee2I, 1047)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 6 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh nh\u1eadn ch\u1ea7u.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u Th\u1ee5c l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nghi, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n K\u1ef5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0o, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Mai Ch\u00ed l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ea3i. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n ti\u1ebfp s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, c\u00e1c ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty ph\u1ea3i ng\u1ed3i \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. Quan l\u1ea1i C\u00e1p m\u00f4n b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng L\u01b0u Th\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cho r\u1eb1ng theo l\u1ec7 y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng th\u00ec ng\u1ed3i tr\u00ean \u0111i\u1ec7n, nay ch\u1ec9 n\u00ean d\u1eebng \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, n\u00ean kh\u00f4ng ng\u1ed3i ngay m\u00e0 b\u1ecf ra ngo\u00e0i. C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c L\u01b0u Th\u1ee5c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t t\u00e2u L\u01b0u Th\u1ee5c, theo \u300aGiang th\u1ecb t\u1ea1p ch\u00ed\u300b)<\/i>.\r\n\r\n[3] T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m L\u01b0u Di T\u00f4n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m An Vi\u1ec5n h\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3[footnote]Ch\u1eef 'h\u00e0nh' trong 'h\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65-1 b\u1ed5 sung[\/footnote], an tr\u00ed \u1edf ch\u00e2u Nh\u1ea1c. An ph\u1ee7 s\u1ee9 b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 Th\u00f4i D\u1ecbch t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi Dao ch\u01b0a d\u1eb9p y\u00ean, m\u00e0 L\u01b0u Di T\u00f4n \u0111\u00e3 v\u1ed9i c\u00e1o b\u1ec7nh xin \u0111i t\u00ecm th\u1ea7y thu\u1ed1c.\r\n\r\nTh\u00f4i D\u1ecbch nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n t\u1eebng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n \u0111\u1ed9ng C\u00f4 T\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, nay mu\u1ed1n di\u1ec7t gi\u1eb7c th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng d\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, b\u00e8n \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u0110\u00f4ng nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9, Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 ki\u1ec1m h\u1ea1t. <i>(Theo \u300aT\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c\u300b)<\/i>.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Tri \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh s\u1ef1 Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu t\u00f4ng th\u1ea5t c\u00f3 ai t\u1ef1 ti\u1ec7n xin \u00e2n hu\u1ec7 tr\u1ef1c ti\u1ebfp, th\u00ec ph\u1ea1t m\u1ed9t th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 vi\u1ec7c v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, gi\u00e1ng H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n L\u00fd Kinh l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, gi\u00e1m thu\u1ebf ch\u00e2u Ng\u1ea1c. L\u00fd Kinh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng. L\u00fd Kinh t\u1eebng nh\u1edd ri\u00eang th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u00f4 \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed suy tr\u1ef1c quan L\u00fd Th\u1ef1c. Ng\u00f4 \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n n\u01b0\u01a1ng theo \u00fd Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y b\u00e1o v\u1edbi trung th\u1eeba Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t, Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t thay Ng\u00f4 \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n d\u00e2ng th\u01b0 c\u1ee7a L\u00fd Kinh l\u00ean, L\u00fd Kinh v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n[L\u00fd] Kinh \u0111\u1ebfn Ng\u1ea1c Ch\u00e2u, d\u1eabn vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u1ec7nh H\u1ed3 Ho\u00e0n v\u00e0 Ti\u1ec1n Huy, n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, Gi\u00e1n quan, \u0111\u1ea7u cu\u1ed1i n\u0103m n\u0103m, s\u00e1u l\u1ea7n d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng, b\u1ed1n l\u1ea7n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p tr\u1ef1c ti\u1ebfp, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y b\u1ec7nh t\u1eadt n\u00ean kh\u1ea9n thi\u1ebft xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u00e0i, vi\u1ec7c ra v\u00e0o c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u1ea1i kh\u00e1i c\u00f3 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf \u0111\u00e0i, th\u1ea5y b\u1ea3n \u0111\u1ed3 nh\u1eadp c\u00e1c, ba vi\u1ec7n Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng kh\u00e1c nhau, nghe n\u00f3i ng\u00e0y Nguy\u00ean \u0111\u00e1n s\u1ebd nh\u1eadp c\u00e1c, m\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed, H\u00e0 \u0110\u00e0m \u0111\u1ec1u c\u00e1o t\u1eeb v\u1ec1. G\u1eb7p l\u00fac quan Th\u00f4i tr\u1ef1c l\u00e0 L\u00fd Th\u1ef1c s\u1eafp m\u00e3n nhi\u1ec7m, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ch\u1ecdn \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n n\u00ean gi\u1eef Th\u1ef1c b\u1ed5 l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n c\u0169ng cho l\u00e0 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00f4ng lu\u1eadn. Kh\u00f4ng ng\u1edd h\u01a1n hai th\u00e1ng sau, l\u1ea1i vu c\u00e1o th\u1ea7n v\u1edbi Th\u1ef1c l\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng. Khi th\u1ea7n m\u1edbi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, xem trong t\u00fai, th\u01b0 ri\u00eang c\u1ee7a \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, t\u1edd gi\u1ea5y kh\u00e1c v\u1eabn c\u00f2n, th\u1ea7n b\u1ea3o con trai l\u00e0 Th\u1ea7m g\u1ea5p \u0111\u1ed1t h\u1ebft. Th\u1ea7n v\u1edbi Th\u1ef1c l\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng li\u00eau, \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi quen c\u0169 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, th\u1ea7n khen ng\u1ee3i ti\u1ebfn c\u1eed, Th\u1ef1c c\u0169ng c\u00f3 s\u1ee9c gi\u00fap, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, n\u00ean th\u00e0nh th\u1eadt n\u00f3i ra, n\u00e0o ng\u1edd l\u1ea1i gi\u1ea5u gi\u1ebfm m\u01b0u m\u00f4, cam l\u00e0m tay sai, xin b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t cho.\"<\/i> Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, [\u0110\u1ec9nh] Th\u1ea7n m\u1ea5t t\u1ea1i ch\u1ee9c, chi\u1ebfu cho con trai l\u00e0 Th\u1ea7m l\u00e0m Trai lang Giao x\u00e3. <i>(Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00fd Th\u1ea7m v\u00e0o th\u00e1ng 12 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, nay ghi chung.)<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u01b0 L\u0103ng.\r\n\r\n[7] Chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u1eb7c T\u00e2y x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, vi\u1ec7c do th\u00e1m kh\u00f4ng r\u00f5, \u0111\u1ebfn khi quan qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, ch\u00fang \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c r\u1ed3i r\u00fat \u0111i. Nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi n\u1ebfu c\u00f3 ai b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, h\u00e3y \u0111\u1ecbnh ra m\u1ee9c th\u01b0\u1edfng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[8] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u1ef1a b\u1ecb ch\u1ebft trong cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, h\u1ea1n cho h\u1ed9 \u0111\u00f3 hai n\u0103m \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng.[footnote]H\u1ea1n cho h\u1ed9 \u0111\u00f3 hai n\u0103m \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'hai' nguy\u00ean l\u00e0 'ba', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 2, k\u1ef7 Nh\u00e2n T\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba, Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0, v\u1ec1 h\u01b0u. \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n l\u00fac \u0111\u00f3 m\u1edbi 70 tu\u1ed5i[footnote]Ch\u1eef 'th\u1eddi' trong 'Di\u1ec5n th\u1eddi ni\u00ean ph\u01b0\u01a1ng th\u1ea5t th\u1eadp' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 8 h\u1ea1 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], v\u00e0o ng\u00e0y ch\u00ednh \u0111\u00e1n \u0111\u00e3 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin tr\u1ea3 l\u1ea1i \u1ea5n th\u1ee5. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n[footnote]Ch\u1eef 'Di\u1ec5n' trong 't\u1ed1 b\u1ea5t h\u1ec9 di\u1ec5n' v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 48 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], li\u1ec1n ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng. C\u00e1c nh\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n v\u1ed1n l\u00e0 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u m\u1ed9t l\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ch\u1ee9c, h\u01a1n n\u1eefa l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c Tam thi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, \u0111\u00f3 l\u00e0 do Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u00e1p ch\u1ebf \u00f4ng.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i c\u1eeda \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, xem x\u00e9t xe kim l\u1ed9 v\u00e0 ng\u1ecdc l\u1ed9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o b\u1edfi Th\u00e1i B\u1ed9c t\u1ef1.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng V\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n. D\u01b0\u01a1ng V\u0129 t\u1eebng n\u00f3i: <i>\"Gi\u00e1n quan n\u00ean b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u1edbn, vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t n\u00e0o \u0111\u00e1ng b\u00e0n!\"<\/i> Tuy nhi\u00ean, \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00ec.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc c\u01b0 tr\u00fa t\u1ea1i khu v\u1ef1c gi\u00e1p ranh v\u1edbi B\u1eafc gi\u1edbi.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, b\u1ed9 \u300aKh\u00e1nh L\u1ecbch Bi\u00ean S\u1eafc\u300b ho\u00e0n th\u00e0nh, g\u1ed3m 12 quy\u1ec3n, ri\u00eang bi\u1ec7t c\u00f3 1 quy\u1ec3n t\u1ed5ng l\u1ec7. So v\u1edbi s\u1eafc l\u1ec7nh th\u1eddi Thi\u00ean Th\u00e1nh, t\u0103ng th\u00eam 500 \u0111i\u1ec1u, t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh t\u0103ng 8 \u0111i\u1ec1u, t\u1ed9i l\u01b0u t\u0103ng 56 \u0111i\u1ec1u, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 gi\u1ea3m 16 \u0111i\u1ec1u, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m 38 \u0111i\u1ec1u, t\u1ed9i si gi\u1ea3m 11 \u0111i\u1ec1u; l\u1ea1i gi\u1ea3m 3 \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 t\u1ed9i ph\u1ed1i l\u01b0u, v\u00e0 gi\u1ea3m 21 \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 c\u00e1c t\u1ed9i t\u1eeb \u0111\u1ea1i h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng ph\u1ea3i t\u1ea5u tr\u00ecnh xin ch\u1ec9 th\u1ecb. C\u00e1c quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, T\u1ed1ng K\u1ef3, T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong hu\u00e2n ch\u1ee9c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng kh\u00ed t\u1ec7 kh\u00e1c nhau.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, l\u1ec7nh cho Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t v\u00e0 \u0110\u1ed3ng Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c tu s\u1eeda c\u00e1c kh\u00ed t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf giao mi\u1ebfu.\r\n\r\n[15] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng tr\u1ea3i qua hai nhi\u1ec7m k\u1ef3 Th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u1edf l\u00ean.\r\n\r\n[16] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng lao, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Suy quan \u1edf c\u00e1c ph\u1ee7 t\u1ec9nh ho\u1eb7c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, chi\u1ebfu gi\u1ea3m thu\u1ebf h\u1ea1 ni\u00ean cho d\u00e2n ch\u00fang \u1edf Li\u00ean Ch\u00e2u b\u1ecb h\u1ea1i b\u1edfi gi\u1eb7c Dao.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng L\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Ti l\u00e0m Tri Th\u00f4ng Ch\u00e2u, do \u00f4ng t\u1ef1 xin v\u00ec b\u1ec7nh t\u1eadt.\r\n\r\n[19] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 H\u00ecnh, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u00edn ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd t\u00ean v\u00e0o vi\u1ec7c ch\u00e2u. Ban \u0111\u1ea7u, K\u1ef3 v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf, Vua t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i: <i>\"Khanh v\u1ed1n c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9 khuy\u1ebft, n\u00ean kh\u00f4ng ai thay th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c khanh.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110\u1ebfn khi \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1ec7nh, ph\u1ea3i ng\u1ed3i ki\u1ec7u \u0111i. Khi \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 Ti\u1ec1n H\u1ed1i theo \u00fd c\u1ee7a ch\u1ea5p ch\u00ednh, n\u00f3i r\u1eb1ng K\u1ef3 \u0111\u1ebfn Ngoa \u0110i\u1ec7n, \u0111\u1ecbch sai th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn th\u0103m, n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ec7nh, l\u1ea1i cho u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc ti\u1ec3u ng\u1ef1a, l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng n\u00f3i nhi\u1ec1u l\u1eddi sai tr\u00e1i. Ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 \u0110\u00e0m c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng K\u1ef3 c\u00f3 th\u00e2n th\u00edch v\u1edbi Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111i s\u1ee9, \u0111\u00e3 m\u1ea1o nh\u1eadn \u00e2n s\u1ee7ng l\u1ee3i l\u1ed9c, l\u1ea1i gi\u1ea3 b\u1ec7nh b\u1ecf vi\u1ec7c, khi\u1ebfn ngo\u1ea1i phi\u00ean nghi ng\u1edd, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t. K\u1ef3 v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u00e0i m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea vi\u1ebft v\u1ec1 K\u1ef3 v\u00e0 t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00e0m m\u00e0 ch\u00e9p v\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n: <em>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan do n\u1ed9p th\u00f3c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u01b0 l\u00fd, T\u01b0 ph\u00e1p tham qu\u00e2n v\u00e0 Ph\u00e1n quan c\u00e1c ch\u00e2u l\u1edbn; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e2m ni\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1, Huy\u1ec7n \u00fay; n\u1ebfu theo th\u00e2m ni\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n, th\u00ec L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy ch\u1ebf m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u1ec9 cho gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c v\u1eadt d\u1ee5ng.\"<\/em> Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u00fd Gi\u1ea3n Chi.\r\n\r\n<i><i>(<\/i>Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u00e9p trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 7.)<\/i>\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y 30 v\u1ea1n t\u1edd giao t\u1eed \u1edf \u00cdch ch\u00e2u \u0111\u01b0a v\u1ec1 T\u1ea7n ch\u00e2u, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n Th\u1ee5c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u1ea7n, trong khi T\u1ea7n ch\u00e2u thi\u1ebfu qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1ec3 cho h\u1ecd n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ec3 nh\u1eadn giao t\u1eed.\r\n\r\n[22] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n: <i>\"Khi d\u00f9ng binh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, hai l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Phu Di\u00ean th\u01b0\u1eddng c\u1ee9u vi\u1ec7n l\u1eabn nhau, nay ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 xin h\u00f2a, s\u1ee3 r\u1eb1ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb, n\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n hai l\u1ed9, v\u1eabn th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean luy\u1ec7n t\u1eadp nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i>\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Di V\u0129nh t\u00e2u: <i>\"Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y do t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf 2 vi\u00ean Ph\u00f3 s\u1ee9, 2 vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m, 1 vi\u00ean Ph\u00e1n quan, g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra vi\u1ec7c thi\u1ebfu s\u00f3t, xin t\u1eeb nay l\u1ea5y 1 vi\u00ean S\u1ee9, 1 vi\u00ean Ph\u00f3, 2 vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m, 2 vi\u00ean Ph\u00e1n quan l\u00e0m quy ch\u1ebf c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai hai vi\u00ean n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ee9ng ra lo vi\u1ec7c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. B\u1ea5y gi\u1edd, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u00f4 \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea5p cho c\u00e1c qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c ban ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u0169 m\u1ed1c, l\u1ea1i thi\u1ebfu h\u1ee5t v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, xin d\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c n\u00e0y. H\u00f4m sau, c\u00e1c quan gi\u00e1m th\u1ef1 ti\u1ebfn tr\u00ecnh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb nay ph\u1ea3i c\u1ea5p \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng cho h\u1ecd.\"<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c v\u1ec7 s\u0129 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi s\u00e2n, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng b\u00e8n d\u1eabn h\u1ecd qu\u1ef3 l\u1ea1y t\u1ea1 \u01a1n. L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i chuy\u1ec3n t\u1ea3i v\u1ec1 kinh s\u01b0, l\u1ea1i t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u n\u0103m r\u1ed3i m\u1edbi ph\u00e1t, ch\u1ec9 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea5p cho th\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00e0 g\u1ea7n \u0111\u1ee7, c\u00f2n trung qu\u00e2n v\u00e0 h\u1ea1 qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, d\u00f9 c\u00f3 sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ee9ng ra lo vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0m \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng qu\u00e2n m\u00e0 r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n<i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo <i>\"Th\u1ef1c l\u1ee5c\"<\/i>, to\u00e0n v\u0103n kh\u00f4ng r\u00f5 do ai vi\u1ebft, c\u1ea7n ph\u1ea3i x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n nghe n\u00f3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y trung s\u1ee9 truy\u1ec1n tuy\u00ean c\u00e1c c\u01a1 quan, vi\u1ec7c kh\u00e1 phi\u1ec1n ph\u1ee9c, \u0111\u1ebfn Tam ty m\u1ed7i ng\u00e0y c\u00f3 khi m\u1ea5y l\u1ea7n. Th\u1ea7n nghe l\u1eddi Vua l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1ec7nh, tr\u0103m quan tu\u00e2n theo, trong \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b c\u00f3 n\u0103m vi\u1ec7c, n\u00f3i r\u1eb1ng thu\u1eadn theo th\u00ec l\u00e0m n\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec v\u1eady, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a Vua g\u1ecdi l\u00e0 hi\u1ec7u l\u1ec7nh, l\u1ec7nh ban ra ph\u1ea3i thi h\u00e0nh, n\u1ebfu kh\u00f4ng thi h\u00e0nh th\u00ec quy\u1ec1n c\u01b0\u01a1ng b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i. Nay nh\u1eefng vi\u1ec7c v\u1ee5n v\u1eb7t nh\u1ecf nh\u1eb7t, \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a k\u1ebb th\u1ea5p h\u00e8n, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c c\u01a1 quan, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy tr\u00ecnh. Vi\u1ec7c ph\u00e1t l\u1ec7nh th\u00fac gi\u1ee5c, \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tuy\u00ean h\u1ea1, c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u1ec7nh, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh, l\u1ea1i ph\u1ea3i b\u1ea9m b\u00e1o, ho\u1eb7c b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh b\u1ecf d\u1edf, tr\u00ean th\u00ec t\u1ed5n h\u1ea1i uy nghi, l\u00e2u ng\u00e0y th\u00e0nh th\u00f3i quen, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 l\u1ea1.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, tr\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c ch\u1ec9 huy Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai trung s\u1ee9 ra, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t, n\u00ean giao xu\u1ed1ng Tam ty, \u0110\u1ec1 c\u1eed ty, Khai Phong ph\u1ee7 v.v...[footnote] 'H\u1ee3p' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aL\u1ea1c To\u00e0n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 25 \u300aTh\u1ec9nh Ch\u1ec9 Trung S\u1ee9 Truy\u1ec1n Tuy\u00ean Ch\u01b0 Ty\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ch\u1ec9 xin truy\u1ec1n tuy\u00ean Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 xu\u1ed1ng c\u00e1c c\u01a1 quan li\u00ean quan, n\u1ebfu c\u00f3 ai d\u00e1m tr\u1ec5 n\u1ea3i, t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i b\u1ecb x\u00e9t h\u1ecfi. N\u1ebfu vi\u1ec7c g\u1ea5p r\u00fat, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5, xin tuy\u00ean ph\u00f3 v\u00e0o N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh xem x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u1ea9n c\u1ea5p, c\u1ea7n thi h\u00e0nh ngay, ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 tuy\u00ean ch\u1ec9 b\u00e1o xu\u1ed1ng c\u01a1 quan li\u00ean quan, mong r\u1eb1ng vi\u1ec7c ra v\u00e0o c\u00f3 quy c\u1ee7[footnote] 'Th\u01b0\u1eddng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u01b0\u01a1ng', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u h\u1ee3p l\u1ebd.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, ph\u1ee5 v\u00e0o sau vi\u1ec7c n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ec1 c\u1eed qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, Qu\u1ea3 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Doanh Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Mi Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, l\u00e0m Kinh Nguy\u00ean ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1. Kh\u00e1ng t\u1eebng n\u00f3i th\u00e0nh Doanh Ch\u00e2u nh\u1ecf m\u00e0 d\u00e2n \u0111\u00f4ng, khi c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1ea5p kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u1ee9a, n\u1ebfu m\u1edf r\u1ed9ng c\u1eeda quan ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam, th\u00ec d\u00e2n c\u01b0 \u0111\u1ec1u \u1edf trong th\u00e0nh. H\u00e0 B\u1eafc an ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u1ea1 T\u1ee7ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, gh\u00e9t Kh\u00e1ng kh\u00f4ng theo m\u00ecnh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn x\u00e2y th\u00e0nh.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai quan \u0111\u1ebfn Ng\u0169 Nh\u1ea1c, T\u1ee9 \u0110\u1ed9c c\u1ea7u m\u01b0a.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n nh\u00e2n Tri\u1ec7u T\u00f4ng \u1edf B\u00e1c Ch\u00e2u, ban \u0111\u00eam ng\u1ee7 th\u01b0\u1eddng c\u00f3 r\u1eafn chui ra t\u1eeb mi\u1ec7ng v\u00e0 m\u0169i, s\u1ee3 r\u1eb1ng y\u00eau qu\u00e1i m\u00ea ho\u1eb7c d\u00e2n ch\u00fang, xin cho xu\u1ea5t gia l\u00e0m s\u01b0, l\u1ec7nh \u1edf kinh s\u01b0, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra ngo\u00e0i, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, tri ch\u00e2u L\u1ed9 Ch\u00e2u.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t d\u1eabn l\u1ec7 c\u1ee7a T\u00e0o D\u1eadt xin l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ee9, Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Di V\u0129nh, ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 D\u1ee5c, B\u00e0ng T\u1ecbch, l\u1ea5y l\u00fd do T\u00e0o l\u00e0 th\u00e2n thu\u1ed9c trong cung, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ec7 n\u00e0y. \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t n\u00f3i: <i>\"Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f4ng khai h\u00e1 l\u1ea1i thi\u00ean v\u1ecb th\u00e2n th\u00edch sao?\"<\/i> D\u1ee5c b\u1ea3o \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t: <i>\"Con ch\u00e1u c\u1ee7a Th\u1ecb trung \u00e2n tr\u1ea1ch kh\u00e1c nhau, th\u00e2n thu\u1ed9c xa l\u1ea1i c\u00e0ng gi\u1ea3m, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u00f9ng th\u00e2n th\u00edch sao!\"<\/i> \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t h\u01a1i l\u00fang t\u00fang, l\u1ea1i d\u1eabn l\u1ec7 kh\u00e1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u00e2n th\u00edch, Di V\u0129nh n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean gi\u1edbi.\"<\/i> \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t li\u1ec1n xin nh\u1eadn nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3 v\u00ec L\u1ed9 Ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111i qua, \u0111\u1ed5i sang B\u1ed1i Ch\u00e2u, c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi thay \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111i B\u1ed1i, l\u1ea1i xin kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi thay, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aGiang th\u1ecb t\u1ea1p ch\u00ed\u300b, ch\u00ed n\u00f3i d\u1eabn l\u1ec7 T\u00e0o D\u1eadt, L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng, D\u1eadt l\u00e0m c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m \u0111\u1ea7u, c\u00f2n Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 8, n\u00ean b\u1ecf t\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng.)<\/i>\r\n\r\n[29] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, trong thi\u00ean h\u1ea1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea7u vi\u1ec7c khoan th\u1ee9 s\u1ee9c d\u00e2n, cho ph\u00e9p quan l\u1ea1i d\u00f9ng tr\u1ea1m d\u1ecbch t\u00e2u l\u00ean, g\u1eedi b\u1ea3n ph\u00f3 cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng th\u00ec Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty chuy\u00ean tr\u00e1ch thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[31] Ph\u00e1 b\u1ecf thuy\u1ec1n r\u1ed3ng \u1edf h\u1eadu uy\u1ec3n. Ban \u0111\u1ea7u, h\u1eefu ty xin s\u1eeda \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi Vua ng\u1ef1 gi\u00e1, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u00e1 b\u1ecf.\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n b\u00e3i b\u1ecf y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n t\u1ea1m ng\u1eebng nghi th\u1ee9c \u0111\u1ecdc th\u1eddi l\u1ec7nh m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[34] Th\u0103ng hai ch\u1ec9 huy B\u00ecnh H\u1ea3i \u1edf \u0110\u0103ng Ch\u00e2u l\u00e0m c\u1ea5m qu\u00e2n.\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t v\u00e0o h\u1ea7u kinh di\u00ean.\r\n\r\n[36] T\u1ea3 \u0111\u1ed3n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u00ed s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng B\u1ea3o m\u1ea5t, cho con l\u00e0 B\u00ecnh l\u00e0m Th\u00e1i mi\u1ebfu trai lang, Thu\u1eadt l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang, l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7 n\u00e0y.\r\n\r\n[37] Tri Kh\u00e1nh ch\u00e2u, H\u1ed9 b\u1ed9 Lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Thi X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n, l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c phi ph\u00e1p, l\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n nghi ng\u1edd Th\u00f4ng ph\u00e1n Tr\u1ea7n Th\u1ee5c n\u00f3i ra, b\u00e8n truy c\u1ee9u t\u1ed9i c\u1ee7a Th\u1ee5c, khi\u1ebfn Th\u1ee5c b\u1ecb ph\u1ebf tru\u1ea5t. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, c\u0169ng gi\u00e1ng X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n l\u00e0m Tri Hoa ch\u00e2u.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n, h\u1ea1n h\u00e1n ch\u01b0a d\u1ee9t, n\u0103m lo\u1ea1i ng\u0169 c\u1ed1c kh\u00f4ng thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f4ng d\u00e2n m\u1ea5t vi\u1ec7c l\u00e0m[footnote]'N\u00f4ng th\u1ea5t t\u00e1c nghi\u1ec7p': hai ch\u1eef 't\u00e1c' v\u00e0 'th\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 30 Th\u00e1nh \u0111\u1ee9c \u1ea5t ch\u00ednh s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng tai bi\u1ebfn x\u1ea3y ra, \u1eaft kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00f4 c\u1edb, c\u00f3 l\u1ebd do Tr\u1eabm kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t n\u00ean l\u00e0m tr\u1eddi n\u1ed5i gi\u1eadn, l\u1ed7i t\u1ea1i Tr\u1eabm, d\u00e2n sao ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, th\u00e0 \u0111\u1ec3 tai \u01b0\u01a1ng gi\u00e1ng xu\u1ed1ng Tr\u1eabm[footnote]'D\u1eef k\u00ec gi\u00e1ng t\u1eadt \u01b0 nh\u00e2n': ch\u1eef 't\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tai', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 153 \u0111\u1ea1i h\u1ea1n tr\u00e1ch cung t\u1ecb \u0111i\u1ec7n gi\u1ea3m thi\u1ec7n h\u1ee9a trung ngo\u1ea1i ng\u00f4n s\u1ef1 chi\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u1ecbu kh\u1ed5. T\u1eeb nay Tr\u1eabm s\u1ebd tr\u00e1nh ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i h\u00e3y ch\u1ec9 ra nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay, d\u00e2ng s\u1edb k\u00edn tr\u00ecnh b\u00e0y, c\u00e1c b\u1eadc tam s\u1ef1 \u0111\u1ea1i phu h\u00e3y c\u00f9ng nhau c\u1ea3nh t\u1ec9nh, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 \u00fd Tr\u1eabm lo s\u1ee3.\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf m\u1ed7i l\u1ea7n sai h\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n chi\u1ebfu, ch\u01b0a t\u1eebng th\u00eam b\u1edbt g\u00ec. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m so\u1ea1n chi\u1ebfu, sau khi d\u00e2ng b\u1ea3n th\u1ea3o, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf cho r\u1eb1ng ch\u01b0a th\u1ec3 hi\u1ec7n h\u1ebft \u00fd t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, b\u00e8n sai so\u1ea1n l\u1ea1i chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m V\u0169 Th\u1eafng Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, ki\u00eam B\u1eafc Kinh L\u01b0u th\u1ee7 ty, H\u00e0 B\u1eafc An ph\u1ee7 s\u1ee9; Khu m\u1eadt Ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Ng\u00f4 D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, tr\u1edf v\u1ec1 ban c\u0169.\r\n\r\nX\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u v\u00e0 D\u1ee5c nhi\u1ec1u l\u1ea7n tranh lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u1ee7ng h\u1ed9 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang lo l\u1eafng v\u1ec1 h\u1ea1n h\u00e1n, X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u d\u1eabn chuy\u1ec7n x\u01b0a trong s\u00e1ch tai d\u1ecb nh\u00e0 H\u00e1n mi\u1ec5n ch\u1ee9c Tam c\u00f4ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t \u0111ang \u1edf Kinh di\u00ean, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u1ecfi v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n h\u1ea1n h\u00e1n, Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u00e2m d\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0 trong \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b vi\u1ebft: <i>\"\u0110\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng nghi\u00eam t\u00fac, th\u00ec m\u01b0a kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nghe theo l\u1eddi \u1ea5y, li\u1ec1n b\u00e3i ch\u1ee9c X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i sai D\u1ee5c l\u00e0m Tri H\u1ee9a ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 th\u00ec ki\u00eam lu\u00f4n ch\u1ee9c H\u00e0 B\u1eafc An ph\u1ee7 s\u1ee9, theo b\u1ea3n truy\u1ec7n.)<\/i>\r\n\r\n[40] C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed.\r\n\r\n[41] H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam Th\u00e0nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 H\u1ea1 T\u1ee7ng, gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169 sung l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. Theo l\u1ec7 c\u0169, v\u0103n th\u1ea7n t\u1eeb ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u1ea1i ti\u1ebft vi\u1ec7t v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ee9c c\u0169, ch\u1ec9 ri\u00eang T\u1ee7ng l\u00e0 kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\n<i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o t\u1eeb s\u1ef1 ki\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu nguy\u00ean ni\u00ean.)<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 tri\u1ec7u T\u1ee7ng l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng[footnote]Ch\u1eef 's\u01a1' trong c\u00e2u 'S\u01a1 gi\u00e1ng ch\u1ebf tri\u1ec7u T\u1ee7ng vi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 37, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], c\u00e1c quan Gi\u00e1n ngh\u1ecb v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n h\u00f2a h\u1ee3p th\u00ec ch\u00ednh s\u1ef1 m\u1edbi th\u1ecbnh, T\u1ee7ng v\u00e0 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung v\u1ed1n b\u1ea5t h\u00f2a, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c. Ba ng\u00e0y sau, li\u1ec1n d\u00e1n t\u1edd thi\u1ebfp \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh.\r\n\r\n<em>(T\u1ee7ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00ec \u0111\u1ed5i l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p c\u1ea3 hai vi\u1ec7c n\u00e0y. Nay theo B\u1ea3n k\u1ef7, v\u1eabn ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng. Tri \u00cdch ch\u00e2u, Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 Lang trung V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Khu m\u1eadt Ph\u00f3 s\u1ee9. S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o trong \u300aB\u00edch V\u00e2n H\u1ea1\u300b.)<\/em>\r\n\r\n[42] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua nghe theo l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a L\u00fd Gi\u1ea3n Chi, l\u1ea1i \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4 g\u1ea7n kinh th\u00e0nh. Khi \u0111i s\u0103n \u1edf Nam Th\u00e0nh, qu\u00e2n l\u00ednh h\u1ed9 v\u1ec7 kh\u00f4ng k\u1ecbp ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n m\u00e0 ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 v\u00e0o ban \u0111\u00eam, [l\u1ea1i] c\u00f3 con chim tr\u0129 ch\u1ebft trong \u0111i\u1ec7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi can gi\u00e1n cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m x\u1ea5u. <i>(Vua ban chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh s\u1ebd l\u1ea1i ra ngo\u00e0i, c\u00e1c quan can gi\u00e1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00f3 con chim tr\u0129 ch\u1ebft trong \u0111i\u1ec7n, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo bia m\u1ed9 c\u1ee7a T\u00f4n Kh\u00e1ng, nh\u01b0ng n\u0103m th\u00e1ng c\u00f3 ch\u00fat sai kh\u00e1c, nay tham kh\u1ea3o \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\nNg\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 \u0110\u00e0m t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"X\u01b0a kia, thi\u00ean t\u1eed c\u00f3 vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eafn b\u1ed1n m\u00f9a, l\u00e0 \u0111\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n uy v\u0169 v\u00e0 lo vi\u1ec7c xa, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 vui ch\u01a1i v\u00e0 h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 nh\u1eefng th\u00fa vui nh\u1ecf nh\u1eb7t, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong s\u00e1ch v\u1edf, c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1ea7n nghe n\u00f3i xa gi\u00e1 s\u1eafp \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4, ng\u01b0\u1eddi trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u nghe tin \u0111\u1ec1u r\u1ea5t hoang mang. B\u1edfi v\u00ec n\u0103m ngo\u00e1i xa gi\u00e1 \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111i s\u0103n, c\u00e1c quan can gi\u00e1n, li\u1ec1n d\u1eebng l\u1ea1i, nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean l\u1ea1i \u0111i, kh\u00f4ng r\u00f5 \u00fd th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng th\u1ebf n\u00e0o.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo ph\u00e1p \u0111\u1ed9, kh\u00f4ng th\u00edch s\u0103n b\u1eafn, kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean du ngo\u1ea1n, phong c\u00e1ch cung ki\u1ec7m \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t xa ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, m\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m hi\u1ec7n nay, \u1eaft ph\u1ea3i c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n. Hay l\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea5y trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, n\u00ean nh\u00e2n l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n \u0111\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n v\u00f5 b\u1ecb, mu\u1ed1n l\u00e0m cho kinh \u0111\u00f4 th\u00eam ph\u1ea7n n\u00e1o nhi\u1ec7t ch\u0103ng?<\/i>\r\n\r\n<i>Hay l\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi, cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eafn c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u1ec5 nghi, l\u00e0m \u0111\u00fang th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, l\u00e0 \u0111\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ecf qu\u00ean, n\u00ean nh\u1eefng l\u1eddi can gi\u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 l\u01b0u t\u00e2m ch\u0103ng? N\u1ebfu th\u00e1nh \u00fd qu\u1ea3 th\u1eadt \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 k\u1ebb h\u00e8n n\u00e0y d\u00e1m b\u00e0n t\u1edbi. Nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u1ee3i h\u1ea1i, v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ra \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb khi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu th\u01b0, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c nu\u00f4i chim \u01b0ng, chim c\u1eaft \u1edf Ng\u0169 ph\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eafn, \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m. S\u1ed5 s\u00e1ch ghi ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eafn[footnote]'li\u00ean' trong 'hi\u1ec7u li\u00ean chi t\u1ecbch' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u1ea1p', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh k\u1ef3 c\u1ef1u, binh s\u0129 l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng quen vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00e1c c\u01a1 quan c\u0169ng kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean n\u1eafm r\u00f5 nghi th\u1ee9c, n\u1ebfu h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u1ed9i v\u00e0ng, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u thi\u1ebfu s\u00f3t.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u1ed9m nghe n\u0103m ngo\u00e1i, khi xa gi\u00e1 xu\u1ea5t h\u00e0nh, \u0111i v\u1ec1 r\u1ea5t v\u1ea5t v\u1ea3, trong m\u1ed9t ng\u00e0y, g\u1ea7n nh\u01b0 ph\u1ea3i phi ng\u1ef1a tr\u0103m d\u1eb7m, l\u1ea1i th\u00eam qu\u00e2n h\u1ed9 v\u1ec7 kh\u00f4ng nghi\u00eam ch\u1ec9nh, vi\u1ec7c c\u1ea3nh gi\u1edbi kh\u00f4ng ch\u1eb7t ch\u1ebd, c\u00e1c quan theo h\u1ea7u kh\u00f4ng k\u1ecbp \u0111i c\u00f9ng, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng k\u1ecbp chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, \u0111\u1ebfn t\u1ed1i m\u1edbi v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eeda th\u00e0nh. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do binh s\u0129 kh\u00f4ng quen vi\u1ec7c, quan l\u1ea1i kh\u00f4ng r\u00f5 nghi th\u1ee9c m\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn sao?<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi, vi\u1ec7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a m\u00e0 ph\u1ea3i ch\u1ecbu nh\u1ecdc nh\u1eb1n phi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea1i, \u1edf n\u01a1i \u0111\u1ed3ng n\u1ed9i m\u00e0 bu\u00f4ng l\u1ecfng vi\u1ec7c ph\u00f2ng v\u1ec7 nghi\u00eam ng\u1eb7t, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh xe v\u1ea5p ng\u00e3, x\u1ea3y ra bi\u1ebfn c\u1ed1, d\u00e2n ngu m\u00ea mu\u1ed9i, x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn xa gi\u00e1, t\u1ed9i c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i bi\u1ebft l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c? D\u00f9 r\u1eb1ng b\u1eadc nh\u00e2n th\u00e1nh v\u1ed1n c\u00f3 th\u1ea7n linh ph\u00f9 h\u1ed9, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng vi\u1ec7c b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. H\u01a1n n\u1eefa, hai ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y B\u1eafc, bi\u1ebfn c\u1ed1 kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng, h\u00e1 ch\u1eb3ng c\u00f3 k\u1ebb gian tr\u00e1 l\u1eabn trong \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng? T\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i, c\u00e0ng ph\u1ea3i lo l\u1eafng s\u00e2u xa. S\u00e1ch truy\u1ec1n c\u00f3 c\u00e2u: 'Con nh\u00e0 gi\u00e0u ng\u00e0n v\u00e0ng, ng\u1ed3i kh\u00f4ng d\u1ef1a m\u00e9p hi\u00ean.' Hu\u1ed1ng chi l\u00e0 b\u1eadc t\u00f4n qu\u00fd v\u1ea1n th\u1eeba? Gi\u1ea3 Ngh\u1ecb n\u00f3i: 'Ni\u1ec1m vui s\u0103n b\u1eafn, so v\u1edbi vi\u1ec7c an nguy, c\u00e1i n\u00e0o g\u1ea5p h\u01a1n?' Nay kh\u00f4ng s\u0103n k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh m\u00e0 s\u0103n l\u1ee3n r\u1eebng, kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1eddng m\u00e0 b\u1eaft th\u1ecf nu\u00f4i, ham m\u00ea th\u00fa vui nh\u1ecf m\u00e0 kh\u00f4ng lo \u0111\u1ea1i h\u1ecda, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 gi\u1eef y\u00ean.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c xu\u1ea5t du, kh\u00f4ng n\u00ean ph\u1ea1m l\u1ed7i l\u1edbn, tu\u00e2n theo \u00fd ch\u1ec9 trong chi\u1ebfu th\u01b0 c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf, nh\u1edb \u0111\u1ebfn quy t\u1eafc c\u1ea3nh gi\u1edbi c\u1ee7a b\u1eadc ti\u1ec1n hi\u1ec1n, th\u01b0 th\u00e1i d\u01b0\u1ee1ng th\u1ea7n, vui th\u00fa s\u0103n b\u1eafn[footnote]'C\u1ea7m' trong 'l\u1ea1c qu\u00e1 t\u00f2ng c\u1ea7m', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 29 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'th\u00fa'.[\/footnote], cung k\u00ednh gi\u1eef m\u00ecnh, lo kh\u00f4ng g\u1eb7p nguy hi\u1ec3m, th\u00ec t\u00f4ng mi\u1ebfu v\u00e0 sinh linh th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a[footnote]'Du' trong 'th\u1ef1c h\u1eefu du l\u1ea1i', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'kh\u00e1nh'.[\/footnote]. Th\u1ea7n ch\u1ee9c tr\u00e1ch v\u1ec1 vi\u1ec7c can gi\u00e1n, l\u1ebd ra ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi s\u1ef1 tr\u1eebng ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc, ch\u1ec9 mong c\u00f3 ch\u00fat \u00edch l\u1ee3i.\"<\/i>\r\n\r\nQuan bi\u00ean tu \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u00f9 c\u0169ng d\u00e2ng m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 can gi\u00e1n. H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111i s\u0103n.\r\n\r\n[43] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ng\u1eebng vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o tr\u00e0 Long Ph\u1ee5ng \u1edf Ki\u1ebfn Ch\u00e2u.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ebf giao m\u00e0 xin th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[46] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd ph\u00e1 h\u1ee7y c\u00e1c \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu, nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, quan ty ph\u1ea3i tu s\u1eeda \u0111\u00fang th\u1eddi.\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban cho Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u00e1o m\u1eb7c tam ph\u1ea9m. Theo l\u1ec7 c\u0169, \u0111\u00e3i ch\u1ebf v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u1eb7c. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i Nh\u0129 Anh c\u00e1c, ban tr\u1ef1c ti\u1ebfp, l\u1ea1i tuy\u00ean d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm ban cho khanh ngay t\u1ea1i gi\u1ea3ng t\u1ecbch, l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00f4n s\u1ee7ng b\u1eadc nho th\u1ea7n.\"<\/i>\r\n\r\nC\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb ch\u1ee9c Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, nh\u01b0ng Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0 anh r\u1ec3 c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00ec tr\u00e1nh hi\u1ec1m nghi n\u00ean cho l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c. X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c \u0111\u00e3 n\u1eeda n\u0103m, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4i ph\u1ee5c vi\u1ec7c \u0103n u\u1ed1ng nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng. Chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho, sau \u0111\u00f3 tuy c\u00f3 m\u01b0a, nh\u01b0ng ph\u1ea3i d\u00e2ng bi\u1ec3u ba l\u1ea7n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua \u0111\u1ebfn T\u00e2y Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung c\u1ea7u m\u01b0a, nh\u1eefng \u0111\u1ec1n th\u1ea7n \u0111i qua \u0111\u1ec1u sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, gi\u00e1ng ch\u1ee9c T\u1ec3 th\u1ea7n C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung xu\u1ed1ng l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, C\u1ea5p s\u1ef1 trung T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng xu\u1ed1ng l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0110inh \u0110\u1ed9 xu\u1ed1ng l\u00e0m Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u d\u1eabn chuy\u1ec7n c\u0169 th\u1eddi H\u00e1n xin t\u1eeb ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ee9c, Ch\u1ea5p Trung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i xin nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, do \u0111\u00f3 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc quan nh\u01b0ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ee5 ch\u00ednh nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n[51] Khi Vua \u0111\u1ebfn T\u00e2y Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung, tr\u1eddi \u0111ang n\u1eafng g\u1eaft, Vua b\u1ecf l\u1ecdng kh\u00f4ng d\u00f9ng, khi v\u1ec1 th\u00ec tr\u1eddi m\u01b0a, ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3 m\u01b0a l\u1edbn. <i>(Thi\u1ec7u B\u00e1c ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u1ea7u m\u01b0a \u1edf T\u00e2y Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung do V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 th\u1ef1c hi\u1ec7n, nh\u01b0ng l\u00fac n\u00e0y \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f2n \u1edf Vi\u1ec7n Gi\u00e1n, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 ghi r\u00f5 v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/i>\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"T\u00f4ng mi\u1ebfu c\u1ee7a Thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh, nay \u1edf c\u1eeda nam Th\u00e1i mi\u1ebfu d\u1ef1ng k\u00edch, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u1eeda ch\u00ednh c\u1ee7a mi\u1ebfu. L\u1ea1i c\u00f3 c\u1eeda Linh tinh \u1edf t\u01b0\u1eddng ngo\u00e0i, t\u1ee9c l\u00e0 Nhuy\u00ean vi\u00ean th\u1eddi H\u00e1n, l\u00e0 c\u1eeda ngo\u00e0i c\u1ee7a mi\u1ebfu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y x\u00e2y m\u1edbi c\u1eeda t\u01b0\u1eddng ph\u00eda t\u00e2y, v\u1ed1n \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng l\u1edbn, \u0111\u1ec3 ng\u0103n xe ng\u1ef1a \u0111i qua mi\u1ebfu, n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea5m c\u00e1c quan h\u1ea1 ng\u1ef1a.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Tri T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba Tri\u1ec7u Cung H\u00f2a t\u00e2u r\u1eb1ng nay khu\u00f4n vi\u00ean c\u1ee7a mi\u1ebfu ng\u1eafn, l\u1ea1i g\u1ea7n d\u00e2n c\u01b0, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch nghi\u00eam trang cho t\u00f4ng mi\u1ebfu, xin x\u00e2y t\u01b0\u1eddng k\u00e9p, d\u00f9ng g\u1ea1ch x\u1ebfp l\u00ean. Do \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u1eb7t c\u1eeda ph\u00eda t\u00e2y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang ch\u1ebf \u0111\u1ed9.\r\n\r\n[53] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed.\r\n\r\n[54] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, t\u1ea1 m\u01b0a \u1edf T\u00e2y Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung, \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Ti\u00ean Th\u00e1nh M\u1eabu th\u00e0nh \u0110\u1ed9ng Hoa Qu\u00e1n, t\u1ee9c l\u00e0 bi\u1ec7t vi\u1ec7n c\u1ee7a Th\u00e1i Nh\u1ea5t.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, trong cung ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nguy\u00ean \u0110\u00f4ng Kinh chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ti\u1ebft Th\u00e2n, d\u00f9ng b\u1ed9 l\u1ea1i l\u00e0 Kh\u1ed5ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n, Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ed3ng, T\u1eeb Tr\u00ecnh, L\u00fd T\u01b0 \u0110\u1ea1o l\u00e0m tai m\u1eaft, d\u00f2 x\u00e9t nh\u1eefng l\u1ed7i nh\u1ecf c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c, h\u00e3m h\u1ea1i t\u00ednh m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi ta, b\u1ea5y gi\u1edd g\u1ecdi l\u00e0 'b\u1ed1n con m\u1eaft tr\u1eebng'. Nguy\u00ean Giang \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh, ph\u00e1n quan V\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y s\u1ef1 nghi\u00eam kh\u1eafc soi x\u00e9t l\u00e0m cao, b\u1ea5y gi\u1edd g\u1ecdi l\u00e0 'ba con h\u1ed5'. Nh\u01b0 th\u1ebf h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd Tr\u1eabm trung h\u1eadu th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi sao! Ho\u00e0nh \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ho\u00e0nh, m\u00e0 Th\u00e2n v\u1eabn c\u00f2n t\u1ea1i ch\u1ee9c, nay gi\u00e1ng Th\u00e2n l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u1ec3m, \u0110\u1ec9nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e2m, X\u01b0\u1edbc \u0111ang \u0111\u1ec3 tang, \u0111\u1ee3i khi m\u00e3n tang s\u1ebd l\u0129nh ch\u1ec9. T\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0m Gi\u00e1m ty. T\u00f4ng \u0110\u00e1n v\u00e0 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kia, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i nh\u1eefng n\u01a1i xa nh\u1ecf.\"<\/i>\r\n\r\nX\u01b0\u1edbc l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u00cdch \u0110\u00f4; \u0110\u1ec9nh l\u00e0 con c\u1ee7a Duy\u00ean; c\u00f9ng v\u1edbi Ho\u00e0nh, ba ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u do Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam ti\u1ebfn c\u1eed. Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, th\u1ecb gi\u1ea3ng D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c nh\u00e2n l\u00fac gi\u1ea3ng kinh t\u00e2u v\u1edbi Vua vi\u1ec7c 'ba h\u1ed5, b\u1ed1n m\u1eaft tr\u1eebng', n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m quan t\u01b0\u1eddng ph\u00fac \u1edf H\u00ecnh b\u1ed9, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean Li\u00eau Qu\u00e2n, d\u1ef1a v\u00e0o quy\u1ec1n th\u1ebf c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 x\u00f3a t\u1ed9i, Trung th\u01b0 li\u00ean c\u1ee9 theo l\u1ec7 c\u0169 g\u1eedi v\u1ee5 \u00e1n \u0111\u1ebfn H\u00ecnh b\u1ed9, c\u00e1c quan thu\u1ed9c kh\u00f4ng ai d\u00e1m tr\u00e1i l\u1ec7nh. Ri\u00eang X\u01b0\u1edbc cho r\u1eb1ng s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f2n l\u1ec7 th\u00ec c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c bi\u1ec7t, nay b\u1ecf s\u1eafc l\u1ec7nh m\u00e0 d\u00f9ng l\u1ec7, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u01a1 quan d\u00e1m nghe theo. D\u00f9 c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh r\u1ea5t gh\u00e9t \u00f4ng, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1eaft \u00f4ng khu\u1ea5t ph\u1ee5c.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf H\u00f9ng ch\u00e2u[footnote]Ch\u1eef 'th\u0103ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tuy\u1ec3n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 49 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Th\u00e0nh l\u00e2u ng\u00e0y \u0111\u00e3 h\u01b0 h\u1ecfng, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh lo vi ph\u1ea1m th\u1ec7 th\u01b0 v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, kh\u00f4ng d\u00e1m s\u1eeda ch\u1eefa. X\u01b0\u1edbc cho r\u1eb1ng nay ch\u1ec9 tu s\u1eeda l\u1ea1i m\u00e0 th\u00f4i, th\u1ef1c ch\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng, n\u00ean kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m th\u1ec7 th\u01b0. Khi c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u1edfi c\u00f4ng, qu\u1ea3 nhi\u00ean Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, X\u01b0\u1edbc tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0 l\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i c\u00f2n k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3, \u0111\u1ebfn khi s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1 th\u00ec c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, Khi\u1ebft \u0110an c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m h\u1ecfi l\u1ea1i. \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khen ng\u1ee3i t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng[footnote]Ch\u1eef '\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung.[\/footnote].\r\n\r\nSau khi m\u00e3n tang, \u00f4ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf Lai ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c n\u00f3i v\u1ec1 <i>\"tam h\u1ed5, t\u1ee9 tr\u1eebng\"<\/i>, b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f3 ghi ch\u00e9p, nh\u01b0ng n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c \u00c1n s\u00e1t s\u1ee9 l\u00e0 sai. \u00c1n s\u00e1t s\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i r\u1ed3i, \u300a\u0110\u00e0i k\u00fd\u300b trong truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u1edbc l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Chu X\u1eed Nh\u00e2n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng, c\u00e1i h\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng <i>\"tam h\u1ed5, t\u1ee9 tr\u1eebng\"<\/i>, h\u1ea1n h\u00e1n x\u1ea3y ra ch\u01b0a ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i do nguy\u00ean nh\u00e2n n\u00e0y. Nh\u00e2n T\u00f4ng xem s\u1edb r\u1ea5t kinh ng\u1ea1c, li\u1ec1n l\u1ec7nh tri\u1ec7u \u0110\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f9ng X\u01b0\u1edbc v\u1ec1 tri\u1ec1u, X\u01b0\u1edbc b\u1ecb \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf Lai ch\u00e2u. Nay c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9.)<\/i>\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Bao Ch\u1eedng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang[footnote]Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Bao Ch\u1eedng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ch\u1eef 'lang' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Bao Ch\u1eedng v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn, sau khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, g\u1eb7p c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u xin \u0111\u1ed5i ph\u1ea9m ph\u1ee5c, Vua kh\u00f4ng vui, b\u00e8n d\u1ee5 b\u1ea3o Trung th\u01b0 r\u1eb1ng: <i>\"Bao Ch\u1eedng \u0111i s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, ch\u01b0a t\u1eebng t\u1ef1 xin g\u00ec, c\u00f3 th\u1ec3 ban th\u01b0\u1edfng cho \u00f4ng \u1ea5y.\"<\/i> Khi \u0111i qua Hoa \u00c2m, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i sang ph\u1ea9m ph\u1ee5c tam ph\u1ea9m.\r\n\r\nBao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n n\u0103m ngo\u00e1i v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1, nh\u00e2n khi h\u1ed9 t\u1ed1ng s\u1ee9 B\u1eafc v\u1ec1, th\u1ea5y l\u00faa m\u1ea1ch \u1edf H\u00e0 B\u1eafc ch\u00edn r\u1ed9, gi\u00e1 r\u1ebb, xin \u0111\u01b0\u1ee3c chi ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ec3 k\u1ecbp th\u1eddi thu mua, ngo\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ea7y kho l\u01b0\u01a1ng bi\u00ean gi\u1edbi, trong c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt chi ti\u00eau qu\u1ed1c gia. Tuy sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c sai Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Nguy\u00ean Du \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 th\u00fac gi\u1ee5c, nh\u01b0ng v\u00ec ti\u1ec1n t\u1ec7 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 h\u1ea1n, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng t\u01b0\u01a1ng lai.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Tr\u1ecdng Gi\u1ea3n, T\u1ed1ng Tuy\u1ec3n, Tr\u1ea7n Vinh C\u1ed5 \u0111i ba l\u1ed9 \u0111\u1ec3 thu mua, th\u1ea7n c\u0169ng t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c n\u01a1i \u00edt c\u00f3 ti\u1ec1n m\u1eb7t, e kh\u00f3 th\u00e0nh c\u00f4ng, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ea5t ti\u1ec1n t\u1eeb n\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 ho\u1eb7c l\u1ee5a v\u1ea3i h\u01a1n tr\u0103m v\u1ea1n cho c\u00e1c l\u1ed9, nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y thu mua r\u1ed9ng r\u00e3i, \u0111\u1ec3 kho l\u01b0\u01a1ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef v\u00e0i n\u0103m, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng cho d\u00e2n.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ch\u1ee9c v\u1ecb th\u1ea5p, l\u1eddi n\u00f3i nh\u1ecf, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, nay \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n \u0111\u1ed5i sang Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u00ec t\u1eeb khi bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y c\u00f3 vi\u1ec7c, Quan Trung b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 n\u1eb7ng n\u1ec1, v\u1eadt gi\u00e1 t\u0103ng cao. H\u01a1n n\u1eefa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi th\u00e0nh kh\u1ea9n c\u1ee7a Nguy\u00ean H\u1ea1o, cho h\u1eafn t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi, l\u00e0 mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng cho d\u00e2n. Nay bi\u00ean s\u1ef1 tuy t\u1ea1m y\u00ean, nh\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa ph\u00f2ng th\u1ee7, chi ph\u00ed ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn, ti\u1ec1n t\u1ec7 khan hi\u1ebfm, kho l\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n nh\u01b0 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng[footnote]Kho l\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n nh\u01b0 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, ch\u1eef 'd\u1eefu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'kh\u1ed1', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac c\u00f4ng t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 7 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 kh\u1ea9n c\u1ea5p, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi l\u00e0m d\u00e2n th\u00eam kh\u1ed1n kh\u1ed5.<\/i>\r\n\r\n<i>Hu\u1ed1ng chi t\u00e0i l\u1ef1c \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb d\u00e2n, trong t\u00ecnh th\u1ebf hi\u1ec7n nay, \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu l\u00e0 gi\u1eef y\u00ean ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, mu\u1ed1n y\u00ean th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1ch kh\u00f4ng t\u0103ng thu\u1ebf, kh\u00f4ng b\u1eaft ph\u1ee5c d\u1ecbch g\u1ea5p, n\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u00e3i[footnote]N\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u00e3i, ch\u1eef 'truy c\u1ea7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea7u kh\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00ec n\u1ec1n t\u1ea3ng l\u1edbn sao c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eefng ch\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m, gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng cho d\u00e2n, \u0111\u1ec3 y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1, n\u1ebfu ba l\u1ed9 thi\u1ebfu chi ti\u00eau, h\u00e3y t\u1ea1m m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n l\u1ee5a t\u1eeb n\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1, l\u00e0m \u01a1n cho d\u00e2n. L\u00f2ng d\u00e2n y\u00ean \u1ed5n, th\u00ec k\u1ebb \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u00f3 \u0111\u00e1ng lo g\u00ec n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i M\u1eabn, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban, ki\u00eam qu\u1ea3n c\u00e2u vi\u1ec7c binh m\u00e3 ch\u00e2u H\u00f9ng.\r\n\r\n[58] H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u00e2u r\u1eb1ng, mu\u1ed1n d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ef1 tuy\u1ec7t h\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc quy thu\u1eadn, t\u1eeb nay h\u00e3y cho h\u1ecd d\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n trong.\r\n\r\n[59] H\u00f4m \u1ea5y, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n ch\u00ednh, kh\u00f4i ph\u1ee5c vi\u1ec7c d\u00f9ng b\u1eefa nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i ban th\u01a1 m\u1eebng m\u01b0a cho hai ph\u1ee7.\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng, \u0110inh \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u00e1ng.\r\n\r\n[61] Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Ti\u00eau \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 qu\u00e2n An T\u00fac, H\u00e0n Thi\u1ec7u V\u0103n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung; Khi\u1ebft \u0110an sai Gia Lu\u1eadt Ch\u1ea5t, L\u01b0u h\u1eadu qu\u00e2n Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn, Tr\u1ea7n V\u1ecbnh, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00f9a qu\u00e1n trong kinh v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 \u0111i\u1ec7n th\u1edd th\u1ea7n, t\u1eebng gi\u1ea3m ti\u1ec1n ph\u00f2ng v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, nay tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 c\u1ed1 t\u00ecm c\u00e1ch thu th\u00eam \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u00f2ng tr\u00ean. D\u00e2n \u0111\u00f3ng thu\u1ebf \u0111\u00e3 l\u00e0 qu\u00e1 n\u1eeda s\u1ed1 thu\u1ebf, l\u1ea1i b\u1eaft n\u1ed9p th\u00eam hao t\u1ed5n, g\u1ecdi l\u00e0 nhu\u1eadn quan. Theo th\u1ec3 l\u1ec7 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Giang T\u00e2y, d\u00e2n n\u1ed9p m\u1ed9t th\u1ea1ch g\u1ea1o th\u00ec ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ec1 t\u00f4i tham lam, ngo\u00e0i s\u1ed1 hao t\u1ed5n l\u1ea1i \u0111\u00f2i th\u00eam m\u1ed9t \u0111\u1ea5u. L\u1ea5y m\u1ed9t l\u1ed9 Giang T\u00e2y m\u1ed7i n\u0103m thu m\u1ed9t tri\u1ec7u th\u1ea1ch l\u00e0m chu\u1ea9n, n\u1ebfu m\u1ed7i th\u1ea1ch l\u1ea5y th\u00eam m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, t\u00ednh ra m\u1ed9t tri\u1ec7u th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u00e3 thu th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n th\u1ea1ch. N\u1ebfu l\u1ea5y m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o hao t\u1ed5n t\u1eeb d\u00e2n v\u00e0o quan, th\u00ec d\u00e2n ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i \u0103n g\u1ea1o \u0111\u1eaft. \u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 n\u00eau s\u01a1 qua t\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a m\u1ed9t l\u1ed9, hu\u1ed1ng chi thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u1edbn, thu\u1ebf m\u00e1 nhi\u1ec1u, t\u1ec7 n\u1ea1n kh\u00f4ng c\u00f9ng. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u1eafc nghi\u1ec7t v\u00f4 c\u1edb nh\u01b0 th\u1ebf.<\/i>\r\n\r\n<i>Xin b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t c\u00e1c b\u1ea3n t\u1ea5u, n\u1ebfu c\u00f3 ai thu v\u00e9t b\u1eeba b\u00e3i, g\u1ecdi l\u00e0 xu\u1ea5t th\u1eb7ng, xin h\u00e3y c\u00e1ch ch\u1ee9c gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 d\u00e2n bi\u1ebft \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1. L\u1ea1i xin nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y, \u1eaft s\u1ebd ch\u1ea5m d\u1ee9t.\"<\/i>\r\n\r\nVua xem xong, n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a nay n\u00f3i k\u1ebb b\u1ec1 t\u00f4i tham lam c\u00f2n h\u01a1n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, nay thu v\u00e9t nh\u01b0 th\u1ebf, l\u00e0 k\u1ebft o\u00e1n v\u1edbi d\u00e2n thay cho Tr\u1eabm v\u1eady.\"<\/i> Li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea5m ch\u1ec9.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh.)<\/i>\r\n\r\nBao Ch\u1eedng l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n nghe n\u00f3i Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00f9y ti\u1ec7n, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo ph\u00e9p t\u1eafc, thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch h\u00e0 kh\u1eafc, thu thu\u1ebf b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ee3 h\u00e3i. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n n\u1ebfu kh\u00f4ng nghe theo, l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb b\u1eaft b\u1edb, quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i k\u00eau o\u00e1n, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 l\u00e0m Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u00e3 v\u00f4 l\u00fd b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p ti\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ec3 c\u1ed1ng n\u1ea1p, nh\u1eb1m m\u01b0u c\u1ea7u th\u0103ng ti\u1ebfn, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang d\u01b0\u1edbi n\u00fai kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec b\u1ecb v\u01a1 v\u00e9t, ph\u1ea3i ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o v\u00f9ng man \u0111\u1ed9ng, t\u1eadp h\u1ee3p b\u1ecdn hung \u00e1c, g\u00e2y n\u00ean m\u1ed1i h\u1ecda l\u1edbn, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a d\u1ee9t. V\u00ec Giang T\u00e2y l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t tr\u1ecdng y\u1ebfu, di\u1ec7n t\u00edch h\u01a1n ngh\u00ecn d\u1eb7m, c\u1ee7a c\u1ea3i v\u00e0 nh\u00e2n kh\u1ea9u \u0111\u1ec1u r\u1ea5t th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, l\u1ea1i ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi v\u00f9ng man, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u ng\u00e0y, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y h\u1ecda cho qu\u1ed1c gia. H\u01a1n n\u1eefa, D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh ch\u1ec9 v\u00ec x\u00e9t \u0111o\u00e1n quan l\u1ea1i qu\u00e1 m\u1ee9c m\u00e0 c\u00f2n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, hu\u1ed1ng chi V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 h\u1ea1i d\u00e2n ph\u00e1 ho\u1ea1i phong h\u00f3a, b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u00ean \u00e1n.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1ng ch\u1ee9c h\u1eafn, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn l\u1eafm thay.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00f9y ti\u1ec7n, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00e0n b\u1ea1o, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u00e2u \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u01b0\u01a1ng m\u1eabu, xin gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Th\u1ea7n bi\u1ebft r\u1eb1ng \u0111\u00e3 giao cho Ty \u0111\u1ec1 h\u00ecnh c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 xem x\u00e9t, nh\u01b0ng Ty \u0111\u1ec1 h\u00ecnh v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec1u l\u00e0 quan \u00e1n s\u00e1t, vi\u1ec7c li\u00ean quan v\u1edbi nhau, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0 t\u00ecnh, d\u00f9 t\u00ecnh h\u00ecnh r\u00f5 r\u00e0ng, s\u1ee3 ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 th\u1ea5u \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. <\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9, \u0111\u00e3 v\u00f4 l\u00fd thu gom ti\u1ec1n c\u1ee7a, b\u1ecb c\u00e1c quan t\u1ea5u h\u1eb7c, gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u00ec, sau \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Ph\u00fac Ch\u00e2u, ch\u01b0a bao l\u00e2u, l\u1ea1i t\u1eeb D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u nh\u1eadn ch\u1ee9c hi\u1ec7n t\u1ea1i. D\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, b\u1ecf qua l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u1ec3 d\u00f9ng, nh\u01b0ng t\u00ednh t\u00e0n b\u1ea1o kh\u00f3 m\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i. M\u1ecdi vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng ta, lan truy\u1ec1n kh\u1eafp tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 d\u00e2n gian, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng bi\u1ebft[footnote] 'Kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng bi\u1ebft' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u1ed9ng', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac c\u00f4ng t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 6 \u0111\u1ed5i.[\/footnote], l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c m\u1edd \u00e1m, th\u1ea7n v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 v\u1ed1n kh\u00f4ng quen bi\u1ebft, ch\u1ec9 v\u00ec d\u01b0 lu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh, n\u00ean ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. <\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh mong Th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, ch\u1ec9 n\u00ean theo l\u1ec7 c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh, gi\u00e1ng xu\u1ed1ng m\u1ed9t ch\u00e2u nh\u1ecf, \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan l\u1ea1i t\u00e0n b\u1ea1o trong thi\u00ean h\u1ea1 bi\u1ebft s\u1ee3 m\u00e0 r\u0103n m\u00ecnh.\"<\/i> Nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 v\u00e0o cu\u1ed1i xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 5 nh\u1eadm ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn Giang T\u00e2y, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i h\u00e8 n\u0103m \u0111\u00f3, l\u1ea1i chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9.\r\n\r\n<i>(V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn Giang T\u00e2y, vi\u1ec7c \u00f4ng ta chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn H\u1ed3 B\u1eafc, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi, tham kh\u1ea3o c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c[footnote] 'Tham kh\u1ea3o c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Quan', theo c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed5i.[\/footnote], c\u00f3 l\u1ebd v\u00e0o kho\u1ea3ng h\u00e8 n\u0103m th\u1ee9 7, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam. Vi\u1ec7c thu gom \u1edf Giang T\u00e2y, th\u1ef1c s\u1ef1 do V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 g\u00e2y ra, hai b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Bao Ch\u1eedng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1 chi ti\u1ebft, nay tr\u00edch d\u1eabn th\u00eam. Nh\u01b0ng Bao Ch\u1eedng v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 6 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn Kinh \u0110\u00f4ng, hai b\u1ea3n t\u1ea5u h\u1eb7c V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3, c\u00f3 l\u1ebd v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 5 ho\u1eb7c m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m th\u1ee9 6, l\u00fac n\u00e0y Bao Ch\u1eedng r\u1eddi kh\u1ecfi \u0110\u00e0i \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m.)<\/i>\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan Gi\u00e1n ngo\u00e0i vi\u1ec7c tham tri\u1ec1u, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra v\u00e0o xin y\u1ebft ki\u1ebfn.\r\n\r\n[65] H\u00f4m \u0111\u00f3, trong bu\u1ed5i gi\u1ea3ng kinh, \u0111\u1ecdc truy\u1ec7n Gi\u1ea3 Ngh\u1ecb, b\u00e0n v\u1ec1 tam c\u00f4ng, tam thi\u1ebfu \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1eadc \u0111oan ch\u00ednh trong thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f9ng th\u00e1i t\u1eed \u1edf chung v\u00e0 ra v\u00e0o, n\u00ean t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 th\u00e0nh t\u00ednh nh\u01b0 b\u1ea3n ch\u1ea5t, th\u00f3i quen nh\u01b0 t\u1ef1 nhi\u00ean[footnote]Th\u00f3i quen nh\u01b0 t\u1ef1 nhi\u00ean, ch\u1eef 'qu\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'qu\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 29 gi\u1ea3ng di\u00ean, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 8 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote].\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u1edf \u0110\u00f4ng cung, Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9, Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, Ph\u00f9ng Nguy\u00ean l\u00e0 th\u1ea7y b\u1ea1n, ba ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1eadc l\u00e3o th\u00e0nh, c\u00f2n Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u1ea1i c\u00e0ng l\u00e0 th\u1ea7y gi\u1ecfi.\"<\/i> L\u1ea1i t\u1eebng h\u1ecfi T\u1ed1ng K\u1ef3 r\u1eb1ng: <i>\"T\u00f4n Th\u00edch, Ph\u00f9ng Nguy\u00ean c\u00f3 con ch\u00e1u l\u00e0m quan trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng?\"<\/i> K\u1ef3 tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>\"Con c\u1ee7a Th\u00edch l\u00e0 T\u00f4n Du l\u00e0m Ki\u1ec3m th\u1ea3o \u1edf S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n, con c\u1ee7a Nguy\u00ean l\u00e0 Ph\u00f9ng Hu\u1ec7 l\u00e0m Gi\u00e1m \u1edf N\u1ed9i y kh\u1ed1.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u1ecfi t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a h\u1ecd th\u1ebf n\u00e0o, K\u1ef3 tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1eadt, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 danh nho, Th\u00edch l\u1ea1i c\u00e0ng thu\u1ea7n ch\u00ednh.\"<\/i>\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, phong \u0110\u1ed7 V\u0103n U\u1ea5t, s\u1ee9 ti\u1ebfn ph\u1ee5ng c\u1ee7a Giao Ch\u00e2u, ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang; Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m Ph\u00f9ng X\u01b0\u01a1ng Chi\u00eam l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 l\u00e0 T\u01b0 Thu\u1eadn, Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e2n Ch\u00e2u, M\u1ed9 \u00c2n, Tri\u1ec7u Minh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ch\u1ee9c quan cho con trai, v\u00ec h\u1ecd c\u00f3 c\u00f4ng b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p: Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e2n Ch\u00e2u T\u01b0 Thu\u1eadn, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 M\u1ed9 \u00c2n, Tri\u1ec7u Minh. X\u00e9t v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 5, M\u1ed9 \u00c2n \u0111\u00e3 t\u1eeb Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 th\u0103ng l\u00e0m L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9, Tri\u1ec7u Minh t\u1eeb N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf l\u00e0m \u0110\u00f4ng Nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng l\u1ebd l\u00fac n\u00e0y hai ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i c\u00f9ng l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, nay b\u1ecf ch\u1ee9c quan c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1ec9 ghi t\u00ean. L\u1ea1i n\u00f3i Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e2n Ch\u00e2u T\u01b0 Thu\u1eadn, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 ai, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Th\u00e1ng 4 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 7, l\u1ea1i ghi Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e2n Ch\u00e2u, H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u01b0 Thu\u1eadn l\u00e0m H\u1eefu Ki\u00eau v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.)<\/i>\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, th\u00e1ng 5, \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i Hoa Tr\u1eeb \u1edf Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng gi\u00e1m, cho 500 qu\u00e2n c\u1ea5m binh tr\u1ea5n gi\u1eef.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd V\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0m ch\u1ed3ng c\u1ee7a Ph\u00fac Khang c\u00f4ng ch\u00faa. V\u0129 l\u00e0 con th\u1ee9 c\u1ee7a L\u00fd D\u1ee5ng H\u00f2a, Vua nh\u1edb m\u00e3i \u0111\u1ebfn Th\u00e1i h\u1eadu Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o b\u00e1o \u0111\u00e1p gia \u0111\u00ecnh th\u00e1i h\u1eadu, n\u00ean g\u1ea3 con g\u00e1i l\u1edbn cho V\u0129. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 6 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6 m\u1edbi t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u00f4n l\u1ec5.\r\n\r\n[70] Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed t\u00e2u: <i>\"Trong c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb c\u1ee7a c\u00e1c quan, c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i, g\u1eedi \u0111\u1ebfn hai ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n c\u00f9ng b\u00e0n, th\u01b0\u1eddng k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n n\u1eeda n\u0103m m\u00e0 ch\u01b0a xong. V\u00ec s\u1ed1 quan vi\u00ean nhi\u1ec1u, thay \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh, trong \u0111\u00f3 n\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 l\u1ee3i d\u00f9 nh\u1ecf, th\u00ec ch\u1eadm m\u1ed9t ng\u00e0y l\u00e0 t\u1ed5n h\u1ea1i m\u1ed9t ng\u00e0y, do kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng m\u00e0 ch\u1ec9 theo th\u00f3i quen. Xin t\u1eeb nay, nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea chu\u1ea9n g\u1eedi \u0111\u1ebfn hai ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n c\u00f9ng x\u00e9t, xin h\u1ea1n trong 5 ng\u00e0y h\u1ecdp b\u00e0n, trong n\u1eeda th\u00e1ng ph\u1ea3i d\u00e2ng t\u1ea5u chung. N\u1ebfu \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, h\u1ee3p l\u1ec5 ph\u00e1p[footnote] h\u1ee3p l\u1ec5 ph\u00e1p, ch\u1eef 'h\u1ee3p' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u1ed5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn ri\u00eang, th\u00ec cho ph\u00e9p d\u00e2ng t\u1ea5u ri\u00eang.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\nL\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e3 g\u1eedi xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh c\u0169ng ph\u1ea3i theo th\u1eddi h\u1ea1n n\u00e0y m\u00e0 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c v\u00f5 th\u1ea7n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c n\u1ebfu ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m tri ch\u00e2u, tri qu\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, truy t\u1eb7ng T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng, C\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 l\u00e0m M\u1eadt Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9. H\u00f3a C\u01a1 l\u00e0 anh c\u1ee7a m\u1ed9t m\u1ef9 nh\u00e2n, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u01b0u \u0111\u00e3i.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, truy phong V\u1ec7 qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0m L\u1ed7 qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, ban th\u1ee5y l\u00e0 Chi\u00eau Ho\u00e0i.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, l\u1ea5y V\u0169 X\u01b0\u01a1ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n Tr\u00ecnh L\u00e2m l\u00e0m Tuy\u00ean Huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, Ph\u00e1n Di\u00ean Ch\u00e2u ki\u00eam Phu Di\u00ean l\u1ed9 kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9, v\u1eabn l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y an ph\u1ee7 s\u1ee9. \u0110i\u1ec1u Tri V\u1eadn Ch\u00e2u, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 an ph\u1ee7 s\u1ee9, Tri Thanh Ch\u00e2u; Tri D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung H\u00e0n K\u1ef3 l\u00e0m Kinh T\u00e2y l\u1ed9 an ph\u1ee7 s\u1ee9, Tri V\u1eadn Ch\u00e2u.\r\n\r\n[75] Tri Thanh ch\u00e2u, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0m V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n l\u1ed9 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 ki\u00eam b\u1ea3n l\u1ed9 an ph\u1ee7 s\u1ee9, tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Thanh Th\u1ea7n t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eadm ch\u1ee9c B\u00e2n ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri Thi\u1ec1n ch\u00e2u, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y ba th\u00e1ng l\u1ea1i \u0111\u1ed5i sang Thanh ch\u00e2u, r\u1ed3i l\u1ea1i chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n. Vua ban \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n th\u0103ng Thanh Th\u1ea7n l\u00ean ch\u1ee9c Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung n\u00f3i: <i>\"Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c quan hai ch\u1ebf t\u1eeb Trung h\u00e0nh lang trung th\u0103ng l\u00ean T\u1ea3 h\u1eefu ty lang trung, nay th\u0103ng l\u00ean Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu l\u00e0 qu\u00e1 \u01b0u \u0111\u00e3i, xin h\u00e3y cho ki\u00eam ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\nTheo l\u1ec7 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, Ch\u1ea5p Trung n\u00f3i: <i>\"Thanh Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> N\u00ean kh\u00f4ng ban n\u1eefa. Thanh Th\u1ea7n c\u00e0ng o\u00e1n h\u1eadn, qua c\u1eeda khuy\u1ebft xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua li\u1ec7t k\u00ea nh\u1eefng khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung, v\u00e0 ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eadn ch\u1ee9c c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, Vua ban th\u01b0\u1edfng c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1eadn. Tuy nhi\u00ean, Vua v\u1eabn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi Ch\u1ea5p Trung nh\u01b0 c\u0169, Thanh Th\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng nh\u1eadm ch\u1ee9c.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9, tri B\u1ea3o ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Trung Dung l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9. Trung Dung v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eed tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0111\u01b0\u1eddng n\u0103m ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc ho\u00e0n th\u00e0nh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u00f4ng t\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00f3 Duy K\u1ef7, Cao D\u1ecb Gi\u1ea3n t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u00ean gi\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi Dao l\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng sai con trai \u0111\u1ebfn quan tr\u00ecnh b\u00e0y, t\u1ef1 nguy\u1ec7n xin vay l\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, \u1edf l\u1ea1i trong \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7, xin s\u1eafc cho Kinh H\u1ed3 nam l\u1ed9 ki\u1ec1m h\u1ea1t D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi n\u00fai Li\u00ean ch\u00e2u, Thi\u1ec1u ch\u00e2u, c\u00f9ng rao truy\u1ec1n d\u1ee5 d\u1ed7, b\u1eaft ch\u00fang n\u1ed9p v\u0169 kh\u00ed cho quan, g\u1eedi th\u00e2n thu\u1ed9c l\u00e0m con tin, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin b\u1ed5 l\u00e0m \u0111\u1ed9ng ch\u1ee7, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ban c\u00e1o th\u01b0 cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty. Vua \u0111\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn c\u00e1c y\u00eau c\u1ea7u n\u00e0y.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110\u01b0\u1eddng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng, B\u00e0n Tri L\u01b0\u1ee3ng, Ph\u00f2ng Th\u1eeba \u00c1nh, Ph\u00f2ng Th\u1eeba Th\u00e1i, V\u0103n V\u1eadn \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ng\u00e2n Thanh Quang L\u1ed9c \u0111\u1ea1i phu, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Qu\u1ed1c t\u1eed t\u1ebf t\u1eedu, ki\u00eam Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, V\u0169 k\u1ecb \u00fay, sung ch\u1ee9c \u0110\u1ed9ng ch\u1ee7. Tri L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng. \u0110i\u1ec1n n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u H\u1ed3 Qu\u1ea3ng b\u1ea3y n\u0103m, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfm xu\u1ec3, nay l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ch\u00fang no \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, chi\u1ebfm c\u1ee9 hang \u0111\u1ed9ng, t\u1ea5t nhi\u00ean s\u1ebd kh\u00f4ng l\u00e2u n\u1eefa l\u1ea1i n\u1ed5i lo\u1ea1n.\"<\/i> \u00d4ng mu\u1ed1n chi\u00eau d\u1ee5 gi\u1eb7c ra kh\u1ecfi hang \u0111\u1ed9ng v\u00e0 c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho ch\u00fang, nh\u01b0ng b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo. N\u0103m sau, gi\u1eb7c qu\u1ea3 nhi\u00ean l\u1ea1i n\u1ed5i d\u1eady \u1edf D\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, \u0110i\u1ec1n li\u1ec1n d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfn ra ngo\u00e0i L\u0129nh, tr\u1ea3i qua h\u1ea1 thu, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi l\u0103m tr\u1eadn \u0111\u00e1nh m\u1edbi d\u1eb9p tan \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n<i>(Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng l\u00e0 Ph\u00f3 Duy K\u1ef7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng T\u00e2y l\u00e0 Cao D\u1ecb Gi\u1ea3n, kh\u00f4ng r\u00f5 ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi \u0110i\u1ec1n, c\u1ea7n ph\u1ea3i tra c\u1ee9u. Ph\u00f3 Duy K\u1ef7 chi\u00eau h\u00e0ng, t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00e0m c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[79] L\u01b0u H\u1ed7, Th\u1ee7y L\u1ea1c th\u00e0nh \u0110\u00f4 gi\u00e1m, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1c m\u00f4n Chi h\u1eadu, qua \u0111\u1eddi. Em trai \u00f4ng l\u00e0 L\u01b0u Uy\u00ean \u0111\u01b0a tang v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, d\u00e2n ch\u00fang ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f3c l\u00f3c, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n c\u1ea5t \u00f4ng t\u1ea1i Th\u1ee7y L\u1ea1c, l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1edd \u1edf g\u00f3c th\u00e0nh, h\u00e0ng n\u0103m c\u00fang t\u1ebf. Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c h\u1ed9 l\u00e0 Ng\u01b0u T\u01b0\u1edfng B\u00f4 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c mu\u1ed1n con ch\u00e1u c\u1ee7a H\u1ed7 l\u00e0m ch\u1ee7 th\u00e0nh. V\u00ec v\u1eady, l\u1ea1i c\u1eed em trai c\u1ee7a H\u1ed7 l\u00e0 L\u01b0u Thu\u1ea7n l\u00e0m Th\u1ee7y L\u1ea1c th\u00e0nh \u0110\u00f4 gi\u00e1m.\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t x\u00f3a b\u1ecf c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 c\u00f2n thi\u1ebfu trong thi\u00ean h\u1ea1.\r\n\r\n[81] C\u00e1c quan th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng con trai c\u1ee7a C\u1ed1t T\u01b0 La l\u00e0 H\u1ea1t Chi\u00ean \u0111\u00e3 d\u1ef1ng m\u1ed9t th\u00e0nh ri\u00eang \u0111\u1ec3 \u1edf, mu\u1ed1n c\u1eaft \u0111\u1ee9t \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn c\u1ed1ng, e r\u1eb1ng s\u1ebd th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi Nguy\u00ean H\u1ea1o, c\u0169ng lo r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 s\u1ebd k\u1ebft th\u00e2n, xin ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 an \u1ee7i. Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng cha con C\u1ed1t T\u01b0 La mu\u1ed1n theo l\u1ec7 ch\u1ec9 l\u00e0m theo \u00fd c\u1ee7a Kinh l\u01b0\u1ee3c ty, sai ng\u01b0\u1eddi mang m\u1ed9t \u00edt v\u1eadt ph\u1ea9m t\u00edn nhi\u1ec7m, l\u1ea5y danh ngh\u0129a an \u1ee7i, nh\u00e2n ti\u1ec7n d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh[footnote] Nh\u00e2n ti\u1ec7n d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 6.3 vi\u1ebft 'Nh\u00e2n ti\u1ec7n d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh'.[\/footnote] v\u00e0 chi\u00eau mua ng\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn \u1edf hai bi\u00ean gi\u1edbi t\u00e2y b\u1eafc, s\u1ebd tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan hai ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean c\u1ee7a Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c.\r\n\r\n[83] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ai nu\u00f4i th\u00fa d\u1eef g\u00e2y h\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh l\u00e0m Nam Kinh H\u1ed3ng Kh\u00e1nh cung Ph\u1ee5ng an Tam th\u00e1nh ng\u1ef1 dung L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i qu\u1ea3n c\u00e2u nghi v\u1ec7.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Theo l\u1ec5, t\u1ebf H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, Nh\u1eadt Nguy\u1ec7t Tinh Th\u1ea7n \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u1ecf c\u1ea3o ki\u1ebft, t\u1ebf Ng\u0169 \u0111\u1ebf d\u00f9ng chi\u1ebfu qu\u1ea3n, \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng m\u1edbi th\u00eam \u0111\u1ec7m. Nay \u1edf v\u1ecb tr\u00ed ph\u1ed1i t\u1ebf Nam Giao, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t chi\u1ebfu th\u00eam \u0111\u1ec7m m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ecf c\u1ea3o ki\u1ebft v\u00e0 chi\u1ebfu qu\u1ea3n, l\u1ea1i theo l\u1ec5 d\u00f9ng c\u1ecf mao \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u, nay ch\u1ec9 cung c\u1ea5p h\u01b0\u01a1ng linh l\u0103ng \u0111\u1ed5 l\u00ean tr\u00ean, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. N\u00ean \u0111\u1ed5i ch\u1ebf c\u1ecf c\u1ea3o ki\u1ebft, chi\u1ebfu qu\u1ea3n l\u00e0m n\u1ec1n, v\u00e0 d\u00f9ng c\u1ecf mao \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c tri huy\u1ec7n, huy\u1ec7n l\u1ec7nh trong thi\u00ean h\u1ea1, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i x\u00e9t \u00e1n th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i ra ngo\u00e0i. <i>(C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 8)<\/i>.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, \u0111\u1eb7t Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u1edf B\u1eafc Kinh L\u01b0u th\u1ee7 ty.\r\n\r\n[88] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan l\u1ea1i khi chuy\u1ec3n nhi\u1ec7m xin v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn, l\u01b0u l\u1ea1i kinh s\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eafc l\u00e0 v\u00ec Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n, nh\u01b0ng s\u1eed kh\u00f4ng ghi r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam)<\/i>.\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, \u1edf ba l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m quan kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i ri\u00eang l\u00e0m tri ch\u00e2u.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh \u0110\u1ed9 l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed bi\u00ean tu \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b.\r\n\r\n[91] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u1ea1 T\u1ee7ng gi\u00e8m pha r\u1eb1ng Th\u1ea1ch Gi\u1edbi th\u1ef1c ra kh\u00f4ng ch\u1ebft, Ph\u00fa B\u1eadt ng\u1ea7m sai ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o Khi\u1ebft \u0110an m\u01b0u kh\u1edfi binh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd. B\u1eadt l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m tri V\u1eadn ch\u00e2u, li\u1ec1n b\u00e3i ch\u1ee9c Kinh T\u00e2y l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9. Sau \u0111\u00f3 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc y\u00ean \u1ed5n nh\u01b0 c\u0169, l\u1eddi gi\u00e8m c\u1ee7a T\u1ee7ng kh\u00f4ng hi\u1ec7u qu\u1ea3, B\u1eadt t\u1eeb V\u1eadn ch\u00e2u chuy\u1ec3n sang Thanh ch\u00e2u, v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9.\r\n\r\nT\u1ee7ng \u1edf Xu ph\u1ee7 l\u1ea1i gi\u00e8m pha r\u1eb1ng Gi\u1edbi n\u00f3i gi\u1eb7c kh\u00f4ng theo, l\u1ea1i thay B\u1eadt \u0111i \u0110\u0103ng, Lai k\u1ebft b\u1ecdn hung \u00e1c m\u1ea5y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u1edf Kim Khanh mu\u1ed1n l\u00e0m lo\u1ea1n, xin m\u1edf quan t\u00e0i ra xem. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Gi\u00e1m ty x\u00e9t vi\u1ec7c. Trung s\u1ee9 mang chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn Ph\u1ee5ng Ph\u00f9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n n\u00f3i: <i>\"Nay ph\u00e1 m\u1ed3 m\u1edf quan t\u00e0i, m\u00e0 Gi\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 ch\u1ebft, th\u00ec s\u1ebd l\u00e0m sao? H\u01a1n n\u1eefa vi\u1ec7c tang ma kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t nh\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ea5t ph\u1ea3i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi xong, n\u1ebfu g\u1ecdi t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi[footnote] n\u1ebfu g\u1ecdi t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, c\u00e2u n\u00e0y nguy\u00ean kh\u00f4ng l\u1eb7p l\u1ea1i ch\u1eef 'nh\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 37 ch\u1eef 'th\u00e2m h\u00e0m Th\u1ea1ch Gi\u1edbi' b\u1ed5 sung.[\/footnote], n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec l\u1ec7nh h\u1ecd k\u1ebft t\u1ed9i b\u1ea3o ch\u1ee9ng, nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u1ee9ng chi\u1ebfu r\u1ed3i.\"<\/i> Trung s\u1ee9 n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ea3i.\"<\/i> Khi v\u1ec1 t\u00e2u l\u00ean, \u00fd Vua qu\u1ea3 nhi\u00ean ngu\u00f4i ngoai. V\u1ee3 con Gi\u1edbi tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb qu\u1ea3n th\u00fac \u1edf ch\u00e2u kh\u00e1c, vi\u1ec7c \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1.\r\n\r\nTh\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 \u0110\u00e0m t\u1eebng b\u00e0n k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110\u00e0m d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:\r\n\r\n<i>\"Nghe n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ban ch\u1ec9 huy, v\u00ec nghi ng\u1edd Th\u1ea1ch Gi\u1edbi, n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u tra h\u1ecfi cung c\u00e1c quan l\u1ea1i t\u1eebng c\u00f3 qua l\u1ea1i v\u1edbi \u00f4ng ta tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec3 x\u00e1c minh vi\u1ec7c s\u1ed1ng ch\u1ebft. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1ee5ng trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, g\u00e2y ra nhi\u1ec1u kinh ng\u1ea1c. Nguy\u00ean do l\u00e0 Th\u1ea1ch Gi\u1edbi l\u00fac sinh th\u1eddi r\u1ea5t ch\u0103m ch\u1ec9 h\u1ecdc h\u00e0nh, nh\u01b0ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd ch\u01b0a th\u1ea5u \u0111\u00e1o m\u00e0 l\u1ea1i th\u00edch l\u00e0m th\u1ea7y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u h\u1ecdc tr\u00f2 theo h\u1ecdc tr\u1edf n\u00ean ph\u00f3ng t\u00fang, cu\u1ed3ng v\u1ecdng. H\u01a1n n\u1eefa, khi c\u00f2n \u1edf Th\u00e1i h\u1ecdc, \u00f4ng kh\u00f4ng l\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9c m\u00ecnh, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c th\u1eddi s\u1ef1. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u00e1ng b\u1ecb tr\u00e1ch c\u1ee9 s\u00e2u s\u1eafc, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c, ch\u1eafc c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m. Hu\u1ed1ng chi Th\u1ea1ch Gi\u1edbi \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u00f5, n\u1ebfu gi\u1ea3 s\u1eed \u00f4ng ta c\u00f2n s\u1ed1ng, m\u1ed9t k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n nh\u01b0 v\u1eady c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 g\u00ec?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u1edfi \u0111\u1ea7u ho\u00e0n to\u00e0n do H\u1ea1 T\u1ee7ng, ban \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 ng\u1ea7m sai ng\u01b0\u1eddi m\u00f4 ph\u1ecfng ch\u1eef vi\u1ebft c\u1ee7a Th\u1ea1ch Gi\u1edbi, vi\u1ebft th\u01b0 cho c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf hai ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, b\u1ecba \u0111\u1eb7t chuy\u1ec7n, mu\u1ed1n truy\u1ec1n b\u00e1 v\u00e0o trong cung, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng[footnote] 'th\u00f4ng' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00ednh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>H\u1ea1 T\u1ee7ng h\u00e1 kh\u00f4ng bi\u1ebft Th\u1ea1ch Gi\u1edbi \u0111\u00e3 ch\u1ebft, nh\u01b0ng v\u1eabn l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, \u00fd \u0111\u1ed3 c\u1ee7a \u00f4ng ta v\u1ed1n kh\u00f4ng nh\u1eb1m v\u00e0o Th\u1ea1ch Gi\u1edbi. B\u1edfi v\u00ec khi Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, Ph\u00fa B\u1eadt c\u00f2n \u1edf hai ph\u1ee7, H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, nh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u00f3 v\u00ec b\u1ecb d\u01b0 lu\u1eadn ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u00f4ng ta nghi ng\u1edd Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f9ng nhau b\u00e0i x\u00edch m\u00ecnh, m\u00e0 Th\u1ea1ch Gi\u1edbi t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean mu\u1ed1n \u0111\u1ed5 t\u1ed9i cho Th\u1ea1ch Gi\u1edbi, l\u00e0m nh\u1ee5c c\u00e1c b\u1eadc trung th\u1ea7n ngh\u0129a s\u0129. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng m\u1ed1i h\u1eadn t\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa m\u00e3n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u00e2n l\u00fac \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng, \u00f4ng ta m\u01b0\u1ee3n th\u1ebf l\u1ef1c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 b\u00e1o th\u00f9, c\u00f2n vi\u1ec7c t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u1ec3 di\u1ec7n qu\u1ed1c gia th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng quan t\u00e2m.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh mong Th\u00e1nh t\u1eeb soi x\u00e9t l\u00f2ng d\u1ea1 s\u00e2u xa c\u1ee7a H\u1ea1 T\u1ee7ng, v\u1ed1n l\u00e0 k\u1ebb hi\u1ec3m \u00e1c, x\u00e9t \u0111\u1ea1i ti\u1ebft c\u1ee7a Tr\u1ecdng Y\u00eam, B\u1eadt, v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung thu\u1ea7n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e0i tr\u1eeb m\u01b0u gian, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 \u00e2n s\u1ee7ng. Vi\u1ec7c Th\u1ea1ch Gi\u1edbi c\u00f2n s\u1ed1ng hay \u0111\u00e3 ch\u1ebft, c\u0169ng xin \u0111\u1eebng truy h\u1ecfi th\u00eam, \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn \u0111\u1ea1i th\u1ec3.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb khi H\u1ea1 T\u1ee7ng ra s\u1ee9c th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c n\u00e0y, d\u01b0 lu\u1eadn trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ai d\u00e1m n\u00f3i, v\u00ec s\u1ee3 b\u1ecb th\u1eddi lu\u1eadn cho l\u00e0 b\u00e8 ph\u00e1i. N\u1ebfu th\u1ea7n kh\u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, t\u1ee9c l\u00e0 ph\u1ee5 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m n\u00f3i n\u0103ng, k\u00ednh mong Th\u00e1nh minh th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ef1 ngu mu\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n m\u00e0 xem x\u00e9t, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn l\u1eafm thay!\"<\/i>\r\n\r\n<i>(L\u1ea1i x\u00e9t vi\u1ec7c Th\u1ea1ch Gi\u1edbi c\u00f2n s\u1ed1ng hay \u0111\u00e3 ch\u1ebft, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1edd bi\u1ec7n b\u00e1c l\u1eddi gi\u00e8m pha c\u1ee7a Ph\u00fa B\u1eadt v\u00e0 t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00e0m, ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m th\u1ee9 b\u1ea3y, L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n kh\u00f4ng m\u1edf quan t\u00e0i, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Ng\u1ee5y Th\u00e1i, truy\u1ec7n L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n bi\u1ec7n minh vi\u1ec7c Th\u1ea1ch Gi\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 th\u1ea5y trong b\u1ea3n truy\u1ec7n, ri\u00eang truy\u1ec7n H\u00e0 \u0110\u00e0m kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n&nbsp;","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 7 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 6 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd <i>(m\u00f9ng 1)<\/i>, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh nh\u1eadn ch\u1ea7u.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u Th\u1ee5c l\u00e0m Tri ch\u00e2u Nghi, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Tr\u1ea7n K\u1ef5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0o, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Mai Ch\u00ed l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u1ea3i. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, khi y\u1ebfn ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n ti\u1ebfp s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, c\u00e1c ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty ph\u1ea3i ng\u1ed3i \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng. Quan l\u1ea1i C\u00e1p m\u00f4n b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng L\u01b0u Th\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cho r\u1eb1ng theo l\u1ec7 y\u1ebfn ti\u1ec7c th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng th\u00ec ng\u1ed3i tr\u00ean \u0111i\u1ec7n, nay ch\u1ec9 n\u00ean d\u1eebng \u1edf ngo\u00e0i c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, n\u00ean kh\u00f4ng ng\u1ed3i ngay m\u00e0 b\u1ecf ra ngo\u00e0i. C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t t\u00e2u vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, n\u00ean c\u00e1ch ch\u1ee9c L\u01b0u Th\u1ee5c v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t t\u00e2u L\u01b0u Th\u1ee5c, theo \u300aGiang th\u1ecb t\u1ea1p ch\u00ed\u300b)<\/i>.<\/p>\n<p>[3] T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9, Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 binh m\u00e3 \u0111\u00f4 gi\u00e1m L\u01b0u Di T\u00f4n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m An Vi\u1ec5n h\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'h\u00e0nh' trong 'h\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65-1 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-441-1\" href=\"#footnote-441-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, an tr\u00ed \u1edf ch\u00e2u Nh\u1ea1c. An ph\u1ee7 s\u1ee9 b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0 Th\u00f4i D\u1ecbch t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi Dao ch\u01b0a d\u1eb9p y\u00ean, m\u00e0 L\u01b0u Di T\u00f4n \u0111\u00e3 v\u1ed9i c\u00e1o b\u1ec7nh xin \u0111i t\u00ecm th\u1ea7y thu\u1ed1c.<\/p>\n<p>Th\u00f4i D\u1ecbch nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n t\u1eebng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n \u0111\u1ed9ng C\u00f4 T\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, nay mu\u1ed1n di\u1ec7t gi\u1eb7c th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng d\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, b\u00e8n \u0111\u1ed5i l\u00e0m \u0110\u00f4ng nhi\u1ec5m vi\u1ec7n s\u1ee9, Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 ki\u1ec1m h\u1ea1t. <i>(Theo \u300aT\u1ed1ng tri\u1ec1u y\u1ebfu l\u1ee5c\u300b)<\/i>.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, T\u1eeb b\u1ed9 lang trung Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, Tri \u0111\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh s\u1ef1 Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu t\u00f4ng th\u1ea5t c\u00f3 ai t\u1ef1 ti\u1ec7n xin \u00e2n hu\u1ec7 tr\u1ef1c ti\u1ebfp, th\u00ec ph\u1ea1t m\u1ed9t th\u00e1ng l\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 vi\u1ec7c v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, gi\u00e1ng H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n L\u00fd Kinh l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, gi\u00e1m thu\u1ebf ch\u00e2u Ng\u1ea1c. L\u00fd Kinh nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng. L\u00fd Kinh t\u1eebng nh\u1edd ri\u00eang th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u00f4 \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed suy tr\u1ef1c quan L\u00fd Th\u1ef1c. Ng\u00f4 \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n n\u01b0\u01a1ng theo \u00fd Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y b\u00e1o v\u1edbi trung th\u1eeba Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t, Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t thay Ng\u00f4 \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n d\u00e2ng th\u01b0 c\u1ee7a L\u00fd Kinh l\u00ean, L\u00fd Kinh v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[L\u00fd] Kinh \u0111\u1ebfn Ng\u1ea1c Ch\u00e2u, d\u1eabn vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u1ec7nh H\u1ed3 Ho\u00e0n v\u00e0 Ti\u1ec1n Huy, n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, Gi\u00e1n quan, \u0111\u1ea7u cu\u1ed1i n\u0103m n\u0103m, s\u00e1u l\u1ea7n d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng, b\u1ed1n l\u1ea7n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p tr\u1ef1c ti\u1ebfp, t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y b\u1ec7nh t\u1eadt n\u00ean kh\u1ea9n thi\u1ebft xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ngo\u00e0i, vi\u1ec7c ra v\u00e0o c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u1ea1i kh\u00e1i c\u00f3 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf \u0111\u00e0i, th\u1ea5y b\u1ea3n \u0111\u1ed3 nh\u1eadp c\u00e1c, ba vi\u1ec7n Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng kh\u00e1c nhau, nghe n\u00f3i ng\u00e0y Nguy\u00ean \u0111\u00e1n s\u1ebd nh\u1eadp c\u00e1c, m\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed, H\u00e0 \u0110\u00e0m \u0111\u1ec1u c\u00e1o t\u1eeb v\u1ec1. G\u1eb7p l\u00fac quan Th\u00f4i tr\u1ef1c l\u00e0 L\u00fd Th\u1ef1c s\u1eafp m\u00e3n nhi\u1ec7m, nh\u00e2n \u0111\u00f3 ch\u1ecdn \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n n\u00ean gi\u1eef Th\u1ef1c b\u1ed5 l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n c\u0169ng cho l\u00e0 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00f4ng lu\u1eadn. Kh\u00f4ng ng\u1edd h\u01a1n hai th\u00e1ng sau, l\u1ea1i vu c\u00e1o th\u1ea7n v\u1edbi Th\u1ef1c l\u00e0 b\u00e8 \u0111\u1ea3ng. Khi th\u1ea7n m\u1edbi b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, xem trong t\u00fai, th\u01b0 ri\u00eang c\u1ee7a \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, t\u1edd gi\u1ea5y kh\u00e1c v\u1eabn c\u00f2n, th\u1ea7n b\u1ea3o con trai l\u00e0 Th\u1ea7m g\u1ea5p \u0111\u1ed1t h\u1ebft. Th\u1ea7n v\u1edbi Th\u1ef1c l\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng li\u00eau, \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi quen c\u0169 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed, th\u1ea7n khen ng\u1ee3i ti\u1ebfn c\u1eed, Th\u1ef1c c\u0169ng c\u00f3 s\u1ee9c gi\u00fap, \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i kh\u00f4ng nghi ng\u1edd, n\u00ean th\u00e0nh th\u1eadt n\u00f3i ra, n\u00e0o ng\u1edd l\u1ea1i gi\u1ea5u gi\u1ebfm m\u01b0u m\u00f4, cam l\u00e0m tay sai, xin b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t cho.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, [\u0110\u1ec9nh] Th\u1ea7n m\u1ea5t t\u1ea1i ch\u1ee9c, chi\u1ebfu cho con trai l\u00e0 Th\u1ea7m l\u00e0m Trai lang Giao x\u00e3. <i>(Vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m L\u00fd Th\u1ea7m v\u00e0o th\u00e1ng 12 ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, nay ghi chung.)<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u01b0 L\u0103ng.<\/p>\n<p>[7] Chi\u1ebfu cho Kinh l\u01b0\u1ee3c ty Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y gi\u1eb7c T\u00e2y x\u00e2m ph\u1ea1m bi\u00ean gi\u1edbi, vi\u1ec7c do th\u00e1m kh\u00f4ng r\u00f5, \u0111\u1ebfn khi quan qu\u00e2n \u0111\u1ebfn, ch\u00fang \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp b\u00f3c r\u1ed3i r\u00fat \u0111i. Nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n H\u00e1n v\u00e0 Phi\u00ean \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi n\u1ebfu c\u00f3 ai b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129nh, h\u00e3y \u0111\u1ecbnh ra m\u1ee9c th\u01b0\u1edfng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[8] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u1ef1a b\u1ecb ch\u1ebft trong cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, h\u1ea1n cho h\u1ed9 \u0111\u00f3 hai n\u0103m \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng.<a class=\"footnote\" title=\"H\u1ea1n cho h\u1ed9 \u0111\u00f3 hai n\u0103m \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'hai' nguy\u00ean l\u00e0 'ba', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 2, k\u1ef7 Nh\u00e2n T\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-441-2\" href=\"#footnote-441-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba, Tri Duy\u1ec7n Ch\u00e2u \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu s\u01b0, v\u1ec1 h\u01b0u. \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n l\u00fac \u0111\u00f3 m\u1edbi 70 tu\u1ed5i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u1eddi' trong 'Di\u1ec5n th\u1eddi ni\u00ean ph\u01b0\u01a1ng th\u1ea5t th\u1eadp' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 8 h\u1ea1 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-441-3\" href=\"#footnote-441-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, v\u00e0o ng\u00e0y ch\u00ednh \u0111\u00e1n \u0111\u00e3 d\u00e2ng bi\u1ec3u xin tr\u1ea3 l\u1ea1i \u1ea5n th\u1ee5. T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u v\u1ed1n kh\u00f4ng \u01b0a \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Di\u1ec5n' trong 't\u1ed1 b\u1ea5t h\u1ec9 di\u1ec5n' v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 48 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-441-4\" href=\"#footnote-441-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, li\u1ec1n ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng. C\u00e1c nh\u00e0 b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n v\u1ed1n l\u00e0 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ch\u1ec9 c\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u m\u1ed9t l\u1ea7n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb ch\u1ee9c, h\u01a1n n\u1eefa l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c Tam thi\u1ebfu, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng, \u0111\u00f3 l\u00e0 do Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u00e1p ch\u1ebf \u00f4ng.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i c\u1eeda \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, xem x\u00e9t xe kim l\u1ed9 v\u00e0 ng\u1ecdc l\u1ed9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o b\u1edfi Th\u00e1i B\u1ed9c t\u1ef1.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o D\u01b0\u01a1ng V\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n gi\u1eef ch\u1ee9c Tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n. D\u01b0\u01a1ng V\u0129 t\u1eebng n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u00e1n quan n\u00ean b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u1edbn, vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t n\u00e0o \u0111\u00e1ng b\u00e0n!&#8221;<\/i> Tuy nhi\u00ean, \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ea tr\u00e1ch \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00ec.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, c\u1ea5m ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc H\u00e0 B\u1eafc c\u01b0 tr\u00fa t\u1ea1i khu v\u1ef1c gi\u00e1p ranh v\u1edbi B\u1eafc gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, b\u1ed9 \u300aKh\u00e1nh L\u1ecbch Bi\u00ean S\u1eafc\u300b ho\u00e0n th\u00e0nh, g\u1ed3m 12 quy\u1ec3n, ri\u00eang bi\u1ec7t c\u00f3 1 quy\u1ec3n t\u1ed5ng l\u1ec7. So v\u1edbi s\u1eafc l\u1ec7nh th\u1eddi Thi\u00ean Th\u00e1nh, t\u0103ng th\u00eam 500 \u0111i\u1ec1u, t\u1ed9i \u0111\u1ea1i h\u00ecnh t\u0103ng 8 \u0111i\u1ec1u, t\u1ed9i l\u01b0u t\u0103ng 56 \u0111i\u1ec1u, t\u1ed9i \u0111\u1ed3 gi\u1ea3m 16 \u0111i\u1ec1u, t\u1ed9i tr\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m 38 \u0111i\u1ec1u, t\u1ed9i si gi\u1ea3m 11 \u0111i\u1ec1u; l\u1ea1i gi\u1ea3m 3 \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 t\u1ed9i ph\u1ed1i l\u01b0u, v\u00e0 gi\u1ea3m 21 \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 c\u00e1c t\u1ed9i t\u1eeb \u0111\u1ea1i h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng ph\u1ea3i t\u1ea5u tr\u00ecnh xin ch\u1ec9 th\u1ecb. C\u00e1c quan T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh, T\u1ed1ng K\u1ef3, T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong hu\u00e2n ch\u1ee9c v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng kh\u00ed t\u1ec7 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, l\u1ec7nh cho Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t v\u00e0 \u0110\u1ed3ng Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c tu s\u1eeda c\u00e1c kh\u00ed t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf giao mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[15] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng tr\u1ea3i qua hai nhi\u1ec7m k\u1ef3 Th\u00f4ng ph\u00e1n tr\u1edf l\u00ean.<\/p>\n<p>[16] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng lao, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Suy quan \u1edf c\u00e1c ph\u1ee7 t\u1ec9nh ho\u1eb7c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, chi\u1ebfu gi\u1ea3m thu\u1ebf h\u1ea1 ni\u00ean cho d\u00e2n ch\u00fang \u1edf Li\u00ean Ch\u00e2u b\u1ecb h\u1ea1i b\u1edfi gi\u1eb7c Dao.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng L\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng Ti l\u00e0m Tri Th\u00f4ng Ch\u00e2u, do \u00f4ng t\u1ef1 xin v\u00ec b\u1ec7nh t\u1eadt.<\/p>\n<p>[19] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang B\u1ed9 H\u00ecnh, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng K\u1ef3 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u00edn ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd t\u00ean v\u00e0o vi\u1ec7c ch\u00e2u. Ban \u0111\u1ea7u, K\u1ef3 v\u00e0o ch\u1ea7u \u1edf \u0111i\u1ec7n nh\u1ecf, Vua t\u1eeb t\u1ed1n n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh v\u1ed1n c\u00f3 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9 khuy\u1ebft, n\u00ean kh\u00f4ng ai thay th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c khanh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn khi \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, gi\u1eefa \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ecb b\u1ec7nh, ph\u1ea3i ng\u1ed3i ki\u1ec7u \u0111i. Khi \u0111i s\u1ee9 tr\u1edf v\u1ec1, ph\u00f3 s\u1ee9 l\u00e0 Ti\u1ec1n H\u1ed1i theo \u00fd c\u1ee7a ch\u1ea5p ch\u00ednh, n\u00f3i r\u1eb1ng K\u1ef3 \u0111\u1ebfn Ngoa \u0110i\u1ec7n, \u0111\u1ecbch sai th\u1ea7y thu\u1ed1c \u0111\u1ebfn th\u0103m, n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ec7nh, l\u1ea1i cho u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc ti\u1ec3u ng\u1ef1a, l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng n\u00f3i nhi\u1ec1u l\u1eddi sai tr\u00e1i. Ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 \u0110\u00e0m c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng K\u1ef3 c\u00f3 th\u00e2n th\u00edch v\u1edbi Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111i s\u1ee9, \u0111\u00e3 m\u1ea1o nh\u1eadn \u00e2n s\u1ee7ng l\u1ee3i l\u1ed9c, l\u1ea1i gi\u1ea3 b\u1ec7nh b\u1ecf vi\u1ec7c, khi\u1ebfn ngo\u1ea1i phi\u00ean nghi ng\u1edd, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t. K\u1ef3 v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(\u0110o\u1ea1n n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u00e0i m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea vi\u1ebft v\u1ec1 K\u1ef3 v\u00e0 t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00e0m m\u00e0 ch\u00e9p v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n: <em>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m quan do n\u1ed9p th\u00f3c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u01b0 l\u00fd, T\u01b0 ph\u00e1p tham qu\u00e2n v\u00e0 Ph\u00e1n quan c\u00e1c ch\u00e2u l\u1edbn; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e2m ni\u00ean, kh\u00f4ng ph\u1ea1m l\u1ed7i, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u1ee7 b\u1ea1, Huy\u1ec7n \u00fay; n\u1ebfu theo th\u00e2m ni\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, L\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n, th\u00ec L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o quy ch\u1ebf m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ch\u1ec9 cho gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c v\u1eadt d\u1ee5ng.&#8221;<\/em> Theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u00fd Gi\u1ea3n Chi.<\/p>\n<p><i><i>(<\/i>Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u00e9p trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 7.)<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu l\u1ea5y 30 v\u1ea1n t\u1edd giao t\u1eed \u1edf \u00cdch ch\u00e2u \u0111\u01b0a v\u1ec1 T\u1ea7n ch\u00e2u, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n Th\u1ee5c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn T\u1ea7n, trong khi T\u1ea7n ch\u00e2u thi\u1ebfu qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1ec3 cho h\u1ecd n\u1ed9p l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o \u0111\u1ec3 nh\u1eadn giao t\u1eed.<\/p>\n<p>[22] L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khu m\u1eadt vi\u1ec7n: <i>&#8220;Khi d\u00f9ng binh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, hai l\u1ed9 Ho\u00e0n Kh\u00e1nh, Phu Di\u00ean th\u01b0\u1eddng c\u1ee9u vi\u1ec7n l\u1eabn nhau, nay ng\u01b0\u1eddi H\u1ea1 xin h\u00f2a, s\u1ee3 r\u1eb1ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 l\u01a1 l\u00e0 ph\u00f2ng b\u1ecb, n\u00ean nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n hai l\u1ed9, v\u1eabn th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean luy\u1ec7n t\u1eadp nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Di V\u0129nh t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u1ea7n m\u1ee5c ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y do t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf 2 vi\u00ean Ph\u00f3 s\u1ee9, 2 vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m, 1 vi\u00ean Ph\u00e1n quan, g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra vi\u1ec7c thi\u1ebfu s\u00f3t, xin t\u1eeb nay l\u1ea5y 1 vi\u00ean S\u1ee9, 1 vi\u00ean Ph\u00f3, 2 vi\u00ean \u0110\u00f4 gi\u00e1m, 2 vi\u00ean Ph\u00e1n quan l\u00e0m quy ch\u1ebf c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> Vua theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, sai hai vi\u00ean n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ee9ng ra lo vi\u1ec7c c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. B\u1ea5y gi\u1edd, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u00f4 \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea5p cho c\u00e1c qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c ban ph\u1ea7n nhi\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u0169 m\u1ed1c, l\u1ea1i thi\u1ebfu h\u1ee5t v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, xin d\u00f9ng n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c n\u00e0y. H\u00f4m sau, c\u00e1c quan gi\u00e1m th\u1ef1 ti\u1ebfn tr\u00ecnh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, Vua d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb nay ph\u1ea3i c\u1ea5p \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng cho h\u1ecd.&#8221;<\/i> L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c v\u1ec7 s\u0129 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi s\u00e2n, \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng b\u00e8n d\u1eabn h\u1ecd qu\u1ef3 l\u1ea1y t\u1ea1 \u01a1n. L\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i chuy\u1ec3n t\u1ea3i v\u1ec1 kinh s\u01b0, l\u1ea1i t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u n\u0103m r\u1ed3i m\u1edbi ph\u00e1t, ch\u1ec9 c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea5p cho th\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n l\u00e0 g\u1ea7n \u0111\u1ee7, c\u00f2n trung qu\u00e2n v\u00e0 h\u1ea1 qu\u00e2n th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1m ch\u00edn ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, d\u00f9 c\u00f3 sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ee9ng ra lo vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0m \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng qu\u00e2n m\u00e0 r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo <i>&#8220;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8221;<\/i>, to\u00e0n v\u0103n kh\u00f4ng r\u00f5 do ai vi\u1ebft, c\u1ea7n ph\u1ea3i x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe n\u00f3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y trung s\u1ee9 truy\u1ec1n tuy\u00ean c\u00e1c c\u01a1 quan, vi\u1ec7c kh\u00e1 phi\u1ec1n ph\u1ee9c, \u0111\u1ebfn Tam ty m\u1ed7i ng\u00e0y c\u00f3 khi m\u1ea5y l\u1ea7n. Th\u1ea7n nghe l\u1eddi Vua l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1ec7nh, tr\u0103m quan tu\u00e2n theo, trong \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b c\u00f3 n\u0103m vi\u1ec7c, n\u00f3i r\u1eb1ng thu\u1eadn theo th\u00ec l\u00e0m n\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec v\u1eady, l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a Vua g\u1ecdi l\u00e0 hi\u1ec7u l\u1ec7nh, l\u1ec7nh ban ra ph\u1ea3i thi h\u00e0nh, n\u1ebfu kh\u00f4ng thi h\u00e0nh th\u00ec quy\u1ec1n c\u01b0\u01a1ng b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i. Nay nh\u1eefng vi\u1ec7c v\u1ee5n v\u1eb7t nh\u1ecf nh\u1eb7t, \u0111\u1ec1u l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a k\u1ebb th\u1ea5p h\u00e8n, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c c\u01a1 quan, m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy tr\u00ecnh. Vi\u1ec7c ph\u00e1t l\u1ec7nh th\u00fac gi\u1ee5c, \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tuy\u00ean h\u1ea1, c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u1ec7nh, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 thi h\u00e0nh, l\u1ea1i ph\u1ea3i b\u1ea9m b\u00e1o, ho\u1eb7c b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf, d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh m\u1ec7nh l\u1ec7nh b\u1ecf d\u1edf, tr\u00ean th\u00ec t\u1ed5n h\u1ea1i uy nghi, l\u00e2u ng\u00e0y th\u00e0nh th\u00f3i quen, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 l\u1ea1.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, tr\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c ch\u1ec9 huy Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t sai trung s\u1ee9 ra, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u1ecf nh\u1eb7t, n\u00ean giao xu\u1ed1ng Tam ty, \u0110\u1ec1 c\u1eed ty, Khai Phong ph\u1ee7 v.v&#8230;<a class=\"footnote\" title=\"'H\u1ee3p' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aL\u1ea1c To\u00e0n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 25 \u300aTh\u1ec9nh Ch\u1ec9 Trung S\u1ee9 Truy\u1ec1n Tuy\u00ean Ch\u01b0 Ty\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-441-5\" href=\"#footnote-441-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 xin truy\u1ec1n tuy\u00ean Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 xu\u1ed1ng c\u00e1c c\u01a1 quan li\u00ean quan, n\u1ebfu c\u00f3 ai d\u00e1m tr\u1ec5 n\u1ea3i, t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i b\u1ecb x\u00e9t h\u1ecfi. N\u1ebfu vi\u1ec7c g\u1ea5p r\u00fat, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5, xin tuy\u00ean ph\u00f3 v\u00e0o N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh xem x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u1ea9n c\u1ea5p, c\u1ea7n thi h\u00e0nh ngay, ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 tuy\u00ean ch\u1ec9 b\u00e1o xu\u1ed1ng c\u01a1 quan li\u00ean quan, mong r\u1eb1ng vi\u1ec7c ra v\u00e0o c\u00f3 quy c\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u01b0\u1eddng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u01b0\u01a1ng', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-441-6\" href=\"#footnote-441-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u h\u1ee3p l\u1ebd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y c\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, ph\u1ee5 v\u00e0o sau vi\u1ec7c n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ec1 c\u1eed qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9, Qu\u1ea3 Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Doanh Ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u0129nh ch\u1ee9c Mi Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, l\u00e0m Kinh Nguy\u00ean ph\u00f3 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1. Kh\u00e1ng t\u1eebng n\u00f3i th\u00e0nh Doanh Ch\u00e2u nh\u1ecf m\u00e0 d\u00e2n \u0111\u00f4ng, khi c\u00f3 vi\u1ec7c g\u1ea5p kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u1ee9a, n\u1ebfu m\u1edf r\u1ed9ng c\u1eeda quan ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam, th\u00ec d\u00e2n c\u01b0 \u0111\u1ec1u \u1edf trong th\u00e0nh. H\u00e0 B\u1eafc an ph\u1ee7 s\u1ee9 H\u1ea1 T\u1ee7ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, gh\u00e9t Kh\u00e1ng kh\u00f4ng theo m\u00ecnh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ng\u0103n c\u1ea3n vi\u1ec7c n\u00e0y, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn x\u00e2y th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai quan \u0111\u1ebfn Ng\u0169 Nh\u1ea1c, T\u1ee9 \u0110\u1ed9c c\u1ea7u m\u01b0a.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n nh\u00e2n Tri\u1ec7u T\u00f4ng \u1edf B\u00e1c Ch\u00e2u, ban \u0111\u00eam ng\u1ee7 th\u01b0\u1eddng c\u00f3 r\u1eafn chui ra t\u1eeb mi\u1ec7ng v\u00e0 m\u0169i, s\u1ee3 r\u1eb1ng y\u00eau qu\u00e1i m\u00ea ho\u1eb7c d\u00e2n ch\u00fang, xin cho xu\u1ea5t gia l\u00e0m s\u01b0, l\u1ec7nh \u1edf kinh s\u01b0, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra ngo\u00e0i, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n ph\u00f3 s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, tri ch\u00e2u L\u1ed9 Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t d\u1eabn l\u1ec7 c\u1ee7a T\u00e0o D\u1eadt xin l\u00e0m ch\u00ednh s\u1ee9, Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Di V\u0129nh, ph\u00f3 s\u1ee9 Ng\u00f4 D\u1ee5c, B\u00e0ng T\u1ecbch, l\u1ea5y l\u00fd do T\u00e0o l\u00e0 th\u00e2n thu\u1ed9c trong cung, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u1ec7 n\u00e0y. \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t n\u00f3i: <i>&#8220;Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f4ng khai h\u00e1 l\u1ea1i thi\u00ean v\u1ecb th\u00e2n th\u00edch sao?&#8221;<\/i> D\u1ee5c b\u1ea3o \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t: <i>&#8220;Con ch\u00e1u c\u1ee7a Th\u1ecb trung \u00e2n tr\u1ea1ch kh\u00e1c nhau, th\u00e2n thu\u1ed9c xa l\u1ea1i c\u00e0ng gi\u1ea3m, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u00f9ng th\u00e2n th\u00edch sao!&#8221;<\/i> \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t h\u01a1i l\u00fang t\u00fang, l\u1ea1i d\u1eabn l\u1ec7 kh\u00e1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u00e2n th\u00edch, Di V\u0129nh n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean gi\u1edbi.&#8221;<\/i> \u0110\u1eafc Nh\u1ea5t li\u1ec1n xin nh\u1eadn nhi\u1ec7m v\u1ee5 bi\u00ean gi\u1edbi, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3 v\u00ec L\u1ed9 Ch\u00e2u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an \u0111i qua, \u0111\u1ed5i sang B\u1ed1i Ch\u00e2u, c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi thay \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111i B\u1ed1i, l\u1ea1i xin kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi thay, Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aGiang th\u1ecb t\u1ea1p ch\u00ed\u300b, ch\u00ed n\u00f3i d\u1eabn l\u1ec7 T\u00e0o D\u1eadt, L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng, D\u1eadt l\u00e0m c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m \u0111\u1ea7u, c\u00f2n Ch\u01b0\u01a1ng l\u00e0m c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 8, n\u00ean b\u1ecf t\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[29] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, trong thi\u00ean h\u1ea1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea7u vi\u1ec7c khoan th\u1ee9 s\u1ee9c d\u00e2n, cho ph\u00e9p quan l\u1ea1i d\u00f9ng tr\u1ea1m d\u1ecbch t\u00e2u l\u00ean, g\u1eedi b\u1ea3n ph\u00f3 cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u1ee3i h\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng th\u00ec Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty chuy\u00ean tr\u00e1ch thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[31] Ph\u00e1 b\u1ecf thuy\u1ec1n r\u1ed3ng \u1edf h\u1eadu uy\u1ec3n. Ban \u0111\u1ea7u, h\u1eefu ty xin s\u1eeda \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng khi Vua ng\u1ef1 gi\u00e1, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u00e1 b\u1ecf.<\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, v\u00ec h\u1ea1n h\u00e1n b\u00e3i b\u1ecf y\u1ebfn ti\u1ec7c l\u1edbn.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng l\u1ec5 vi\u1ec7n t\u1ea1m ng\u1eebng nghi th\u1ee9c \u0111\u1ecdc th\u1eddi l\u1ec7nh m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[34] Th\u0103ng hai ch\u1ec9 huy B\u00ecnh H\u1ea3i \u1edf \u0110\u0103ng Ch\u00e2u l\u00e0m c\u1ea5m qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t v\u00e0o h\u1ea7u kinh di\u00ean.<\/p>\n<p>[36] T\u1ea3 \u0111\u1ed3n v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n tr\u00ed s\u0129 V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ecdng B\u1ea3o m\u1ea5t, cho con l\u00e0 B\u00ecnh l\u00e0m Th\u00e1i mi\u1ebfu trai lang, Thu\u1eadt l\u00e0m Giao x\u00e3 trai lang, l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n d\u1eabn l\u1ec7 n\u00e0y.<\/p>\n<p>[37] Tri Kh\u00e1nh ch\u00e2u, H\u1ed9 b\u1ed9 Lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Thi X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n, l\u00e0m nhi\u1ec1u vi\u1ec7c phi ph\u00e1p, l\u1eddi \u0111\u1ed3n \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n nghi ng\u1edd Th\u00f4ng ph\u00e1n Tr\u1ea7n Th\u1ee5c n\u00f3i ra, b\u00e8n truy c\u1ee9u t\u1ed9i c\u1ee7a Th\u1ee5c, khi\u1ebfn Th\u1ee5c b\u1ecb ph\u1ebf tru\u1ea5t. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, c\u0169ng gi\u00e1ng X\u01b0\u01a1ng Ng\u00f4n l\u00e0m Tri Hoa ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n, h\u1ea1n h\u00e1n ch\u01b0a d\u1ee9t, n\u0103m lo\u1ea1i ng\u0169 c\u1ed1c kh\u00f4ng thu ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f4ng d\u00e2n m\u1ea5t vi\u1ec7c l\u00e0m<a class=\"footnote\" title=\"'N\u00f4ng th\u1ea5t t\u00e1c nghi\u1ec7p': hai ch\u1eef 't\u00e1c' v\u00e0 'th\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 30 Th\u00e1nh \u0111\u1ee9c \u1ea5t ch\u00ednh s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-441-7\" href=\"#footnote-441-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1eabm ngh\u0129 r\u1eb1ng tai bi\u1ebfn x\u1ea3y ra, \u1eaft kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00f4 c\u1edb, c\u00f3 l\u1ebd do Tr\u1eabm kh\u00f4ng s\u00e1ng su\u1ed1t n\u00ean l\u00e0m tr\u1eddi n\u1ed5i gi\u1eadn, l\u1ed7i t\u1ea1i Tr\u1eabm, d\u00e2n sao ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i, th\u00e0 \u0111\u1ec3 tai \u01b0\u01a1ng gi\u00e1ng xu\u1ed1ng Tr\u1eabm<a class=\"footnote\" title=\"'D\u1eef k\u00ec gi\u00e1ng t\u1eadt \u01b0 nh\u00e2n': ch\u1eef 't\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tai', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 153 \u0111\u1ea1i h\u1ea1n tr\u00e1ch cung t\u1ecb \u0111i\u1ec7n gi\u1ea3m thi\u1ec7n h\u1ee9a trung ngo\u1ea1i ng\u00f4n s\u1ef1 chi\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-441-8\" href=\"#footnote-441-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 d\u00e2n ch\u1ecbu kh\u1ed5. T\u1eeb nay Tr\u1eabm s\u1ebd tr\u00e1nh ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, gi\u1ea3m b\u1edbt b\u1eefa \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y, c\u00e1c quan trong ngo\u00e0i h\u00e3y ch\u1ec9 ra nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea5p b\u00e1ch hi\u1ec7n nay, d\u00e2ng s\u1edb k\u00edn tr\u00ecnh b\u00e0y, c\u00e1c b\u1eadc tam s\u1ef1 \u0111\u1ea1i phu h\u00e3y c\u00f9ng nhau c\u1ea3nh t\u1ec9nh, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 \u00fd Tr\u1eabm lo s\u1ee3.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf m\u1ed7i l\u1ea7n sai h\u1ecdc s\u0129 so\u1ea1n chi\u1ebfu, ch\u01b0a t\u1eebng th\u00eam b\u1edbt g\u00ec. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m so\u1ea1n chi\u1ebfu, sau khi d\u00e2ng b\u1ea3n th\u1ea3o, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf cho r\u1eb1ng ch\u01b0a th\u1ec3 hi\u1ec7n h\u1ebft \u00fd t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, b\u00e8n sai so\u1ea1n l\u1ea1i chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m V\u0169 Th\u1eafng Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7, ki\u00eam B\u1eafc Kinh L\u01b0u th\u1ee7 ty, H\u00e0 B\u1eafc An ph\u1ee7 s\u1ee9; Khu m\u1eadt Ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Ng\u00f4 D\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, tr\u1edf v\u1ec1 ban c\u0169.<\/p>\n<p>X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u v\u00e0 D\u1ee5c nhi\u1ec1u l\u1ea7n tranh lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng \u1ee7ng h\u1ed9 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u. L\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang lo l\u1eafng v\u1ec1 h\u1ea1n h\u00e1n, X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u d\u1eabn chuy\u1ec7n x\u01b0a trong s\u00e1ch tai d\u1ecb nh\u00e0 H\u00e1n mi\u1ec5n ch\u1ee9c Tam c\u00f4ng, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin t\u1eeb ch\u1ee9c. Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t \u0111ang \u1edf Kinh di\u00ean, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u1ecfi v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n h\u1ea1n h\u00e1n, Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u00e2m d\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nh\u01b0 trong \u300aH\u1ed3ng Ph\u1ea1m\u300b vi\u1ebft: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng nghi\u00eam t\u00fac, th\u00ec m\u01b0a kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eddi.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nghe theo l\u1eddi \u1ea5y, li\u1ec1n b\u00e3i ch\u1ee9c X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i sai D\u1ee5c l\u00e0m Tri H\u1ee9a ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 th\u00ec ki\u00eam lu\u00f4n ch\u1ee9c H\u00e0 B\u1eafc An ph\u1ee7 s\u1ee9, theo b\u1ea3n truy\u1ec7n.)<\/i><\/p>\n<p>[40] C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111\u01b0\u1ee3c gia ch\u1ee9c Chi\u00eau V\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed.<\/p>\n<p>[41] H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam Th\u00e0nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 H\u1ea1 T\u1ee7ng, gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c c\u0169 sung l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. Theo l\u1ec7 c\u0169, v\u0103n th\u1ea7n t\u1eeb ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, ph\u1ea3i n\u1ed9p l\u1ea1i ti\u1ebft vi\u1ec7t v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 ch\u1ee9c c\u0169, ch\u1ec9 ri\u00eang T\u1ee7ng l\u00e0 kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o t\u1eeb s\u1ef1 ki\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng T\u0103ng v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu nguy\u00ean ni\u00ean.)<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 tri\u1ec7u T\u1ee7ng l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 's\u01a1' trong c\u00e2u 'S\u01a1 gi\u00e1ng ch\u1ebf tri\u1ec7u T\u1ee7ng vi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 37, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-441-9\" href=\"#footnote-441-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, c\u00e1c quan Gi\u00e1n ngh\u1ecb v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u r\u1eb1ng, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n h\u00f2a h\u1ee3p th\u00ec ch\u00ednh s\u1ef1 m\u1edbi th\u1ecbnh, T\u1ee7ng v\u00e0 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung v\u1ed1n b\u1ea5t h\u00f2a, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng l\u00e0m vi\u1ec7c. Ba ng\u00e0y sau, li\u1ec1n d\u00e1n t\u1edd thi\u1ebfp \u0111\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh.<\/p>\n<p><em>(T\u1ee7ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng v\u00e0o ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu th\u00ec \u0111\u1ed5i l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, s\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p c\u1ea3 hai vi\u1ec7c n\u00e0y. Nay theo B\u1ea3n k\u1ef7, v\u1eabn ghi r\u00f5 ng\u00e0y th\u00e1ng. Tri \u00cdch ch\u00e2u, Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 Lang trung V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Khu m\u1eadt Ph\u00f3 s\u1ee9. S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o trong \u300aB\u00edch V\u00e2n H\u1ea1\u300b.)<\/em><\/p>\n<p>[42] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua nghe theo l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a L\u00fd Gi\u1ea3n Chi, l\u1ea1i \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4 g\u1ea7n kinh th\u00e0nh. Khi \u0111i s\u0103n \u1edf Nam Th\u00e0nh, qu\u00e2n l\u00ednh h\u1ed9 v\u1ec7 kh\u00f4ng k\u1ecbp ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n m\u00e0 ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 v\u00e0o ban \u0111\u00eam, [l\u1ea1i] c\u00f3 con chim tr\u0129 ch\u1ebft trong \u0111i\u1ec7n, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi can gi\u00e1n cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m x\u1ea5u. <i>(Vua ban chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh s\u1ebd l\u1ea1i ra ngo\u00e0i, c\u00e1c quan can gi\u00e1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u, c\u00f3 con chim tr\u0129 ch\u1ebft trong \u0111i\u1ec7n, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo bia m\u1ed9 c\u1ee7a T\u00f4n Kh\u00e1ng, nh\u01b0ng n\u0103m th\u00e1ng c\u00f3 ch\u00fat sai kh\u00e1c, nay tham kh\u1ea3o \u0111\u1ec3 ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>Ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 \u0110\u00e0m t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;X\u01b0a kia, thi\u00ean t\u1eed c\u00f3 vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eafn b\u1ed1n m\u00f9a, l\u00e0 \u0111\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n uy v\u0169 v\u00e0 lo vi\u1ec7c xa, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 vui ch\u01a1i v\u00e0 h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 nh\u1eefng th\u00fa vui nh\u1ecf nh\u1eb7t, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong s\u00e1ch v\u1edf, c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, th\u1ea7n nghe n\u00f3i xa gi\u00e1 s\u1eafp \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4, ng\u01b0\u1eddi trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u nghe tin \u0111\u1ec1u r\u1ea5t hoang mang. B\u1edfi v\u00ec n\u0103m ngo\u00e1i xa gi\u00e1 \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111i s\u0103n, c\u00e1c quan can gi\u00e1n, li\u1ec1n d\u1eebng l\u1ea1i, nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean l\u1ea1i \u0111i, kh\u00f4ng r\u00f5 \u00fd th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng th\u1ebf n\u00e0o.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo ph\u00e1p \u0111\u1ed9, kh\u00f4ng th\u00edch s\u0103n b\u1eafn, kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean du ngo\u1ea1n, phong c\u00e1ch cung ki\u1ec7m \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t xa ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a, m\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m hi\u1ec7n nay, \u1eaft ph\u1ea3i c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n. Hay l\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 th\u1ea5y trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng y\u00ean \u1ed5n, n\u00ean nh\u00e2n l\u00fac n\u00f4ng nh\u00e0n \u0111\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n v\u00f5 b\u1ecb, mu\u1ed1n l\u00e0m cho kinh \u0111\u00f4 th\u00eam ph\u1ea7n n\u00e1o nhi\u1ec7t ch\u0103ng?<\/i><\/p>\n<p><i>Hay l\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi, cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eafn c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u1ec5 nghi, l\u00e0m \u0111\u00fang th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, l\u00e0 \u0111\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ecf qu\u00ean, n\u00ean nh\u1eefng l\u1eddi can gi\u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 l\u01b0u t\u00e2m ch\u0103ng? N\u1ebfu th\u00e1nh \u00fd qu\u1ea3 th\u1eadt \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 k\u1ebb h\u00e8n n\u00e0y d\u00e1m b\u00e0n t\u1edbi. Nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u1ee3i h\u1ea1i, v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ra \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i, li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu th\u01b0, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c nu\u00f4i chim \u01b0ng, chim c\u1eaft \u1edf Ng\u0169 ph\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eafn, \u0111\u00e3 h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m. S\u1ed5 s\u00e1ch ghi ch\u00e9p v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eafn<a class=\"footnote\" title=\"'li\u00ean' trong 'hi\u1ec7u li\u00ean chi t\u1ecbch' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u1ea1p', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-441-10\" href=\"#footnote-441-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u01b0\u1edbng l\u0129nh k\u1ef3 c\u1ef1u, binh s\u0129 l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng quen vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00e1c c\u01a1 quan c\u0169ng kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean n\u1eafm r\u00f5 nghi th\u1ee9c, n\u1ebfu h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u1ed9i v\u00e0ng, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u thi\u1ebfu s\u00f3t.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1ed9m nghe n\u0103m ngo\u00e1i, khi xa gi\u00e1 xu\u1ea5t h\u00e0nh, \u0111i v\u1ec1 r\u1ea5t v\u1ea5t v\u1ea3, trong m\u1ed9t ng\u00e0y, g\u1ea7n nh\u01b0 ph\u1ea3i phi ng\u1ef1a tr\u0103m d\u1eb7m, l\u1ea1i th\u00eam qu\u00e2n h\u1ed9 v\u1ec7 kh\u00f4ng nghi\u00eam ch\u1ec9nh, vi\u1ec7c c\u1ea3nh gi\u1edbi kh\u00f4ng ch\u1eb7t ch\u1ebd, c\u00e1c quan theo h\u1ea7u kh\u00f4ng k\u1ecbp \u0111i c\u00f9ng, c\u00e1c c\u01a1 quan kh\u00f4ng k\u1ecbp chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, \u0111\u1ebfn t\u1ed1i m\u1edbi v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eeda th\u00e0nh. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i do binh s\u0129 kh\u00f4ng quen vi\u1ec7c, quan l\u1ea1i kh\u00f4ng r\u00f5 nghi th\u1ee9c m\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn sao?<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi, vi\u1ec7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a m\u00e0 ph\u1ea3i ch\u1ecbu nh\u1ecdc nh\u1eb1n phi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea1i, \u1edf n\u01a1i \u0111\u1ed3ng n\u1ed9i m\u00e0 bu\u00f4ng l\u1ecfng vi\u1ec7c ph\u00f2ng v\u1ec7 nghi\u00eam ng\u1eb7t, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh xe v\u1ea5p ng\u00e3, x\u1ea3y ra bi\u1ebfn c\u1ed1, d\u00e2n ngu m\u00ea mu\u1ed9i, x\u00e2m ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn xa gi\u00e1, t\u1ed9i c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i bi\u1ebft l\u1ea5y g\u00ec \u0111\u1ec3 chu\u1ed9c? D\u00f9 r\u1eb1ng b\u1eadc nh\u00e2n th\u00e1nh v\u1ed1n c\u00f3 th\u1ea7n linh ph\u00f9 h\u1ed9, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng vi\u1ec7c b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. H\u01a1n n\u1eefa, hai ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y B\u1eafc, bi\u1ebfn c\u1ed1 kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng, h\u00e1 ch\u1eb3ng c\u00f3 k\u1ebb gian tr\u00e1 l\u1eabn trong \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng? T\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i, c\u00e0ng ph\u1ea3i lo l\u1eafng s\u00e2u xa. S\u00e1ch truy\u1ec1n c\u00f3 c\u00e2u: &#8216;Con nh\u00e0 gi\u00e0u ng\u00e0n v\u00e0ng, ng\u1ed3i kh\u00f4ng d\u1ef1a m\u00e9p hi\u00ean.&#8217; Hu\u1ed1ng chi l\u00e0 b\u1eadc t\u00f4n qu\u00fd v\u1ea1n th\u1eeba? Gi\u1ea3 Ngh\u1ecb n\u00f3i: &#8216;Ni\u1ec1m vui s\u0103n b\u1eafn, so v\u1edbi vi\u1ec7c an nguy, c\u00e1i n\u00e0o g\u1ea5p h\u01a1n?&#8217; Nay kh\u00f4ng s\u0103n k\u1ebb \u0111\u1ecbch m\u1ea1nh m\u00e0 s\u0103n l\u1ee3n r\u1eebng, kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c c\u01b0\u1eddng m\u00e0 b\u1eaft th\u1ecf nu\u00f4i, ham m\u00ea th\u00fa vui nh\u1ecf m\u00e0 kh\u00f4ng lo \u0111\u1ea1i h\u1ecda, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 gi\u1eef y\u00ean.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c xu\u1ea5t du, kh\u00f4ng n\u00ean ph\u1ea1m l\u1ed7i l\u1edbn, tu\u00e2n theo \u00fd ch\u1ec9 trong chi\u1ebfu th\u01b0 c\u1ee7a ti\u00ean \u0111\u1ebf, nh\u1edb \u0111\u1ebfn quy t\u1eafc c\u1ea3nh gi\u1edbi c\u1ee7a b\u1eadc ti\u1ec1n hi\u1ec1n, th\u01b0 th\u00e1i d\u01b0\u1ee1ng th\u1ea7n, vui th\u00fa s\u0103n b\u1eafn<a class=\"footnote\" title=\"'C\u1ea7m' trong 'l\u1ea1c qu\u00e1 t\u00f2ng c\u1ea7m', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 29 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'th\u00fa'.\" id=\"return-footnote-441-11\" href=\"#footnote-441-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, cung k\u00ednh gi\u1eef m\u00ecnh, lo kh\u00f4ng g\u1eb7p nguy hi\u1ec3m, th\u00ec t\u00f4ng mi\u1ebfu v\u00e0 sinh linh th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a<a class=\"footnote\" title=\"'Du' trong 'th\u1ef1c h\u1eefu du l\u1ea1i', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'kh\u00e1nh'.\" id=\"return-footnote-441-12\" href=\"#footnote-441-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>. Th\u1ea7n ch\u1ee9c tr\u00e1ch v\u1ec1 vi\u1ec7c can gi\u00e1n, l\u1ebd ra ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi s\u1ef1 tr\u1eebng ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc, ch\u1ec9 mong c\u00f3 ch\u00fat \u00edch l\u1ee3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Quan bi\u00ean tu \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Tr\u00f9 c\u0169ng d\u00e2ng m\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 can gi\u00e1n. H\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00f3 chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111i s\u0103n.<\/p>\n<p>[43] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu ng\u1eebng vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o tr\u00e0 Long Ph\u1ee5ng \u1edf Ki\u1ebfn Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ebf giao m\u00e0 xin th\u00eam t\u00f4n hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[46] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd ph\u00e1 h\u1ee7y c\u00e1c \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu, nh\u1eefng n\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, quan ty ph\u1ea3i tu s\u1eeda \u0111\u00fang th\u1eddi.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ban cho Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u00e1o m\u1eb7c tam ph\u1ea9m. Theo l\u1ec7 c\u0169, \u0111\u00e3i ch\u1ebf v\u00e0o t\u1ea1 \u01a1n ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u00e1o m\u1eb7c. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i Nh\u0129 Anh c\u00e1c, ban tr\u1ef1c ti\u1ebfp, l\u1ea1i tuy\u00ean d\u1ee5 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm ban cho khanh ngay t\u1ea1i gi\u1ea3ng t\u1ecbch, l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00f4n s\u1ee7ng b\u1eadc nho th\u1ea7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb ch\u1ee9c Tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o, nh\u01b0ng Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u l\u00e0 anh r\u1ec3 c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00ec tr\u00e1nh hi\u1ec1m nghi n\u00ean cho l\u00e0m \u0110\u00e3i ch\u1ebf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c. X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c \u0111\u00e3 n\u1eeda n\u0103m, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m Tri ch\u1ebf c\u00e1o.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u xin Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4i ph\u1ee5c vi\u1ec7c \u0103n u\u1ed1ng nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng. Chi\u1ebfu kh\u00f4ng cho, sau \u0111\u00f3 tuy c\u00f3 m\u01b0a, nh\u01b0ng ph\u1ea3i d\u00e2ng bi\u1ec3u ba l\u1ea7n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Vua \u0111\u1ebfn T\u00e2y Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung c\u1ea7u m\u01b0a, nh\u1eefng \u0111\u1ec1n th\u1ea7n \u0111i qua \u0111\u1ec1u sai trung s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ea7u \u0111\u1ea3o.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, gi\u00e1ng ch\u1ee9c T\u1ec3 th\u1ea7n C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung xu\u1ed1ng l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, C\u1ea5p s\u1ef1 trung T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng xu\u1ed1ng l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0110inh \u0110\u1ed9 xu\u1ed1ng l\u00e0m Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Gi\u1ea3 X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u d\u1eabn chuy\u1ec7n c\u0169 th\u1eddi H\u00e1n xin t\u1eeb ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. X\u01b0\u01a1ng Tri\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ee9c, Ch\u1ea5p Trung v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i xin nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, do \u0111\u00f3 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc quan nh\u01b0ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u1ee5 ch\u00ednh nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[51] Khi Vua \u0111\u1ebfn T\u00e2y Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung, tr\u1eddi \u0111ang n\u1eafng g\u1eaft, Vua b\u1ecf l\u1ecdng kh\u00f4ng d\u00f9ng, khi v\u1ec1 th\u00ec tr\u1eddi m\u01b0a, ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3 m\u01b0a l\u1edbn. <i>(Thi\u1ec7u B\u00e1c ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c c\u1ea7u m\u01b0a \u1edf T\u00e2y Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung do V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 th\u1ef1c hi\u1ec7n, nh\u01b0ng l\u00fac n\u00e0y \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f2n \u1edf Vi\u1ec7n Gi\u00e1n, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 ghi r\u00f5 v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/i><\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;T\u00f4ng mi\u1ebfu c\u1ee7a Thi\u00ean t\u1eed \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh, nay \u1edf c\u1eeda nam Th\u00e1i mi\u1ebfu d\u1ef1ng k\u00edch, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u1eeda ch\u00ednh c\u1ee7a mi\u1ebfu. L\u1ea1i c\u00f3 c\u1eeda Linh tinh \u1edf t\u01b0\u1eddng ngo\u00e0i, t\u1ee9c l\u00e0 Nhuy\u00ean vi\u00ean th\u1eddi H\u00e1n, l\u00e0 c\u1eeda ngo\u00e0i c\u1ee7a mi\u1ebfu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y x\u00e2y m\u1edbi c\u1eeda t\u01b0\u1eddng ph\u00eda t\u00e2y, v\u1ed1n \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng l\u1edbn, \u0111\u1ec3 ng\u0103n xe ng\u1ef1a \u0111i qua mi\u1ebfu, n\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea5m c\u00e1c quan h\u1ea1 ng\u1ef1a.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Tri T\u00f4ng ch\u00ednh th\u1eeba Tri\u1ec7u Cung H\u00f2a t\u00e2u r\u1eb1ng nay khu\u00f4n vi\u00ean c\u1ee7a mi\u1ebfu ng\u1eafn, l\u1ea1i g\u1ea7n d\u00e2n c\u01b0, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch nghi\u00eam trang cho t\u00f4ng mi\u1ebfu, xin x\u00e2y t\u01b0\u1eddng k\u00e9p, d\u00f9ng g\u1ea1ch x\u1ebfp l\u00ean. Do \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u1eb7t c\u1eeda ph\u00eda t\u00e2y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00fang ch\u1ebf \u0111\u1ed9.<\/p>\n<p>[53] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1ea1m ng\u1eebng thi c\u1eed.<\/p>\n<p>[54] Th\u00e1ng 4 m\u00f9a h\u1ea1, ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, t\u1ea1 m\u01b0a \u1edf T\u00e2y Th\u00e1i Nh\u1ea5t cung, \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec7n Ng\u1ecdc Ti\u00ean Th\u00e1nh M\u1eabu th\u00e0nh \u0110\u1ed9ng Hoa Qu\u00e1n, t\u1ee9c l\u00e0 bi\u1ec7t vi\u1ec7n c\u1ee7a Th\u00e1i Nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, trong cung ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nguy\u00ean \u0110\u00f4ng Kinh chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ti\u1ebft Th\u00e2n, d\u00f9ng b\u1ed9 l\u1ea1i l\u00e0 Kh\u1ed5ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n, Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ed3ng, T\u1eeb Tr\u00ecnh, L\u00fd T\u01b0 \u0110\u1ea1o l\u00e0m tai m\u1eaft, d\u00f2 x\u00e9t nh\u1eefng l\u1ed7i nh\u1ecf c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam vi\u1ec7c h\u00ecnh ng\u1ee5c, h\u00e3m h\u1ea1i t\u00ednh m\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi ta, b\u1ea5y gi\u1edd g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;b\u1ed1n con m\u1eaft tr\u1eebng&#8217;. Nguy\u00ean Giang \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh, ph\u00e1n quan V\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y s\u1ef1 nghi\u00eam kh\u1eafc soi x\u00e9t l\u00e0m cao, b\u1ea5y gi\u1edd g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;ba con h\u1ed5&#8217;. Nh\u01b0 th\u1ebf h\u00e1 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd Tr\u1eabm trung h\u1eadu th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi sao! Ho\u00e0nh \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ho\u00e0nh, m\u00e0 Th\u00e2n v\u1eabn c\u00f2n t\u1ea1i ch\u1ee9c, nay gi\u00e1ng Th\u00e2n l\u00e0m Tri ch\u00e2u Thi\u1ec3m, \u0110\u1ec9nh l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u00e2m, X\u01b0\u1edbc \u0111ang \u0111\u1ec3 tang, \u0111\u1ee3i khi m\u00e3n tang s\u1ebd l\u0129nh ch\u1ec9. T\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0m Gi\u00e1m ty. T\u00f4ng \u0110\u00e1n v\u00e0 b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi kia, \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111i\u1ec1u \u0111i nh\u1eefng n\u01a1i xa nh\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>X\u01b0\u1edbc l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u00cdch \u0110\u00f4; \u0110\u1ec9nh l\u00e0 con c\u1ee7a Duy\u00ean; c\u00f9ng v\u1edbi Ho\u00e0nh, ba ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u do Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam ti\u1ebfn c\u1eed. Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, th\u1ecb gi\u1ea3ng D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c nh\u00e2n l\u00fac gi\u1ea3ng kinh t\u00e2u v\u1edbi Vua vi\u1ec7c &#8216;ba h\u1ed5, b\u1ed1n m\u1eaft tr\u1eebng&#8217;, n\u00ean m\u1edbi c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc l\u00e0m quan t\u01b0\u1eddng ph\u00fac \u1edf H\u00ecnh b\u1ed9, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00ean Li\u00eau Qu\u00e2n, d\u1ef1a v\u00e0o quy\u1ec1n th\u1ebf c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 x\u00f3a t\u1ed9i, Trung th\u01b0 li\u00ean c\u1ee9 theo l\u1ec7 c\u0169 g\u1eedi v\u1ee5 \u00e1n \u0111\u1ebfn H\u00ecnh b\u1ed9, c\u00e1c quan thu\u1ed9c kh\u00f4ng ai d\u00e1m tr\u00e1i l\u1ec7nh. Ri\u00eang X\u01b0\u1edbc cho r\u1eb1ng s\u1eafc l\u1ec7nh \u0111\u00e3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f2n l\u1ec7 th\u00ec c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c bi\u1ec7t, nay b\u1ecf s\u1eafc l\u1ec7nh m\u00e0 d\u00f9ng l\u1ec7, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u01a1 quan d\u00e1m nghe theo. D\u00f9 c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh r\u1ea5t gh\u00e9t \u00f4ng, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1eaft \u00f4ng khu\u1ea5t ph\u1ee5c.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf H\u00f9ng ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u0103ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tuy\u1ec3n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 49 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-441-13\" href=\"#footnote-441-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>. Th\u00e0nh l\u00e2u ng\u00e0y \u0111\u00e3 h\u01b0 h\u1ecfng, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh lo vi ph\u1ea1m th\u1ec7 th\u01b0 v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, kh\u00f4ng d\u00e1m s\u1eeda ch\u1eefa. X\u01b0\u1edbc cho r\u1eb1ng nay ch\u1ec9 tu s\u1eeda l\u1ea1i m\u00e0 th\u00f4i, th\u1ef1c ch\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng, n\u00ean kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m th\u1ec7 th\u01b0. Khi c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u1edfi c\u00f4ng, qu\u1ea3 nhi\u00ean Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, X\u01b0\u1edbc tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0 l\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i c\u00f2n k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian c\u1ee7a s\u1ee9 gi\u1ea3, \u0111\u1ebfn khi s\u1ee9 gi\u1ea3 tr\u1edf v\u1ec1 th\u00ec c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh, Khi\u1ebft \u0110an c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e1m h\u1ecfi l\u1ea1i. \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n v\u00e0 Ph\u00fa B\u1eadt \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khen ng\u1ee3i t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-441-14\" href=\"#footnote-441-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Sau khi m\u00e3n tang, \u00f4ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf Lai ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c n\u00f3i v\u1ec1 <i>&#8220;tam h\u1ed5, t\u1ee9 tr\u1eebng&#8221;<\/i>, b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u00f3 ghi ch\u00e9p, nh\u01b0ng n\u00f3i r\u1eb1ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c \u00c1n s\u00e1t s\u1ee9 l\u00e0 sai. \u00c1n s\u00e1t s\u1ee9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i r\u1ed3i, \u300a\u0110\u00e0i k\u00fd\u300b trong truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u1edbc l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba Chu X\u1eed Nh\u00e2n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng, c\u00e1i h\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng <i>&#8220;tam h\u1ed5, t\u1ee9 tr\u1eebng&#8221;<\/i>, h\u1ea1n h\u00e1n x\u1ea3y ra ch\u01b0a ch\u1eafc kh\u00f4ng ph\u1ea3i do nguy\u00ean nh\u00e2n n\u00e0y. Nh\u00e2n T\u00f4ng xem s\u1edb r\u1ea5t kinh ng\u1ea1c, li\u1ec1n l\u1ec7nh tri\u1ec7u \u0110\u1ec9nh v\u00e0 c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f9ng X\u01b0\u1edbc v\u1ec1 tri\u1ec1u, X\u01b0\u1edbc b\u1ecb \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf Lai ch\u00e2u. Nay c\u0169ng kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9.)<\/i><\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Bao Ch\u1eedng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang<a class=\"footnote\" title=\"Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Bao Ch\u1eedng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ch\u1eef 'lang' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-441-15\" href=\"#footnote-441-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Bao Ch\u1eedng v\u00e0o tri\u1ec1u y\u1ebft ki\u1ebfn, sau khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, g\u1eb7p c\u00e1c quan gi\u00e1m s\u00e1t \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c c\u00f3 l\u1eddi t\u00e2u xin \u0111\u1ed5i ph\u1ea9m ph\u1ee5c, Vua kh\u00f4ng vui, b\u00e8n d\u1ee5 b\u1ea3o Trung th\u01b0 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Bao Ch\u1eedng \u0111i s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, ch\u01b0a t\u1eebng t\u1ef1 xin g\u00ec, c\u00f3 th\u1ec3 ban th\u01b0\u1edfng cho \u00f4ng \u1ea5y.&#8221;<\/i> Khi \u0111i qua Hoa \u00c2m, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i sang ph\u1ea9m ph\u1ee5c tam ph\u1ea9m.<\/p>\n<p>Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n n\u0103m ngo\u00e1i v\u00e0o m\u00f9a h\u1ea1, nh\u00e2n khi h\u1ed9 t\u1ed1ng s\u1ee9 B\u1eafc v\u1ec1, th\u1ea5y l\u00faa m\u1ea1ch \u1edf H\u00e0 B\u1eafc ch\u00edn r\u1ed9, gi\u00e1 r\u1ebb, xin \u0111\u01b0\u1ee3c chi ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ec3 k\u1ecbp th\u1eddi thu mua, ngo\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u1ea7y kho l\u01b0\u01a1ng bi\u00ean gi\u1edbi, trong c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt chi ti\u00eau qu\u1ed1c gia. Tuy sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c sai Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0u Nguy\u00ean Du \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 th\u00fac gi\u1ee5c, nh\u01b0ng v\u00ec ti\u1ec1n t\u1ec7 \u1edf H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 h\u1ea1n, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng t\u01b0\u01a1ng lai.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh sai Tr\u1ecdng Gi\u1ea3n, T\u1ed1ng Tuy\u1ec3n, Tr\u1ea7n Vinh C\u1ed5 \u0111i ba l\u1ed9 \u0111\u1ec3 thu mua, th\u1ea7n c\u0169ng t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c n\u01a1i \u00edt c\u00f3 ti\u1ec1n m\u1eb7t, e kh\u00f3 th\u00e0nh c\u00f4ng, mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ea5t ti\u1ec1n t\u1eeb n\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 ho\u1eb7c l\u1ee5a v\u1ea3i h\u01a1n tr\u0103m v\u1ea1n cho c\u00e1c l\u1ed9, nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y thu mua r\u1ed9ng r\u00e3i, \u0111\u1ec3 kho l\u01b0\u01a1ng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, c\u00f3 t\u00edch tr\u1eef v\u00e0i n\u0103m, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng cho d\u00e2n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ch\u1ee9c v\u1ecb th\u1ea5p, l\u1eddi n\u00f3i nh\u1ecf, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, nay \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n \u0111\u1ed5i sang Thi\u1ec3m T\u00e2y, v\u00ec t\u1eeb khi bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda T\u00e2y c\u00f3 vi\u1ec7c, Quan Trung b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 n\u1eb7ng n\u1ec1, v\u1eadt gi\u00e1 t\u0103ng cao. H\u01a1n n\u1eefa, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi th\u00e0nh kh\u1ea9n c\u1ee7a Nguy\u00ean H\u1ea1o, cho h\u1eafn t\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi, l\u00e0 mu\u1ed1n gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng cho d\u00e2n. Nay bi\u00ean s\u1ef1 tuy t\u1ea1m y\u00ean, nh\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa ph\u00f2ng th\u1ee7, chi ph\u00ed ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn, ti\u1ec1n t\u1ec7 khan hi\u1ebfm, kho l\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n nh\u01b0 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng<a class=\"footnote\" title=\"Kho l\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n nh\u01b0 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, ch\u1eef 'd\u1eefu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'kh\u1ed1', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac c\u00f4ng t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 7 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-441-16\" href=\"#footnote-441-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1 kh\u1ea9n c\u1ea5p, c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi l\u00e0m d\u00e2n th\u00eam kh\u1ed1n kh\u1ed5.<\/i><\/p>\n<p><i>Hu\u1ed1ng chi t\u00e0i l\u1ef1c \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb d\u00e2n, trong t\u00ecnh th\u1ebf hi\u1ec7n nay, \u0111i\u1ec1u c\u1ed1t y\u1ebfu l\u00e0 gi\u1eef y\u00ean ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, mu\u1ed1n y\u00ean th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1ch kh\u00f4ng t\u0103ng thu\u1ebf, kh\u00f4ng b\u1eaft ph\u1ee5c d\u1ecbch g\u1ea5p, n\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u00e3i<a class=\"footnote\" title=\"N\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u00e3i, ch\u1eef 'truy c\u1ea7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea7u kh\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-441-17\" href=\"#footnote-441-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, th\u00ec n\u1ec1n t\u1ea3ng l\u1edbn sao c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eefng ch\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m, gi\u1ea3m b\u1edbt g\u00e1nh n\u1eb7ng cho d\u00e2n, \u0111\u1ec3 y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1, n\u1ebfu ba l\u1ed9 thi\u1ebfu chi ti\u00eau, h\u00e3y t\u1ea1m m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n l\u1ee5a t\u1eeb n\u1ed9i t\u00e0ng kh\u1ed1 \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1, l\u00e0m \u01a1n cho d\u00e2n. L\u00f2ng d\u00e2n y\u00ean \u1ed5n, th\u00ec k\u1ebb \u0111\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u00f3 \u0111\u00e1ng lo g\u00ec n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0i M\u1eabn, \u0110\u00f4 ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 Cao D\u01b0\u01a1ng Quan, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban, ki\u00eam qu\u1ea3n c\u00e2u vi\u1ec7c binh m\u00e3 ch\u00e2u H\u00f9ng.<\/p>\n<p>[58] H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u00e2u r\u1eb1ng, mu\u1ed1n d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ecbch \u1edf v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ef1 tuy\u1ec7t h\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc quy thu\u1eadn, t\u1eeb nay h\u00e3y cho h\u1ecd d\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n g\u1ea7n trong.<\/p>\n<p>[59] H\u00f4m \u1ea5y, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n ch\u00ednh, kh\u00f4i ph\u1ee5c vi\u1ec7c d\u00f9ng b\u1eefa nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i ban th\u01a1 m\u1eebng m\u01b0a cho hai ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung, T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng, \u0110inh \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u00e1ng.<\/p>\n<p>[61] Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Ti\u00eau \u0110\u1ee9c Nhu\u1eadn, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 qu\u00e2n An T\u00fac, H\u00e0n Thi\u1ec7u V\u0103n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung; Khi\u1ebft \u0110an sai Gia Lu\u1eadt Ch\u1ea5t, L\u01b0u h\u1eadu qu\u00e2n Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn, Tr\u1ea7n V\u1ecbnh, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu Tri ch\u1ebf c\u00e1o, \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00f9a qu\u00e1n trong kinh v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 \u0111i\u1ec7n th\u1edd th\u1ea7n, t\u1eebng gi\u1ea3m ti\u1ec1n ph\u00f2ng v\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u B\u1ea3o Nguy\u00ean, nay tr\u1ea3 l\u1ea1i nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng th\u01b0 n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 c\u1ed1 t\u00ecm c\u00e1ch thu th\u00eam \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u00f2ng tr\u00ean. D\u00e2n \u0111\u00f3ng thu\u1ebf \u0111\u00e3 l\u00e0 qu\u00e1 n\u1eeda s\u1ed1 thu\u1ebf, l\u1ea1i b\u1eaft n\u1ed9p th\u00eam hao t\u1ed5n, g\u1ecdi l\u00e0 nhu\u1eadn quan. Theo th\u1ec3 l\u1ec7 c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Giang T\u00e2y, d\u00e2n n\u1ed9p m\u1ed9t th\u1ea1ch g\u1ea1o th\u00ec ph\u1ea3i n\u1ed9p th\u00eam m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ec1 t\u00f4i tham lam, ngo\u00e0i s\u1ed1 hao t\u1ed5n l\u1ea1i \u0111\u00f2i th\u00eam m\u1ed9t \u0111\u1ea5u. L\u1ea5y m\u1ed9t l\u1ed9 Giang T\u00e2y m\u1ed7i n\u0103m thu m\u1ed9t tri\u1ec7u th\u1ea1ch l\u00e0m chu\u1ea9n, n\u1ebfu m\u1ed7i th\u1ea1ch l\u1ea5y th\u00eam m\u1ed9t \u0111\u1ea5u, t\u00ednh ra m\u1ed9t tri\u1ec7u th\u1ea1ch th\u00ec \u0111\u00e3 thu th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n th\u1ea1ch. N\u1ebfu l\u1ea5y m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o hao t\u1ed5n t\u1eeb d\u00e2n v\u00e0o quan, th\u00ec d\u00e2n ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i \u0103n g\u1ea1o \u0111\u1eaft. \u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 n\u00eau s\u01a1 qua t\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a m\u1ed9t l\u1ed9, hu\u1ed1ng chi thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u1edbn, thu\u1ebf m\u00e1 nhi\u1ec1u, t\u1ec7 n\u1ea1n kh\u00f4ng c\u00f9ng. Th\u1ea7n e r\u1eb1ng c\u00e1c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u1eafc nghi\u1ec7t v\u00f4 c\u1edb nh\u01b0 th\u1ebf.<\/i><\/p>\n<p><i>Xin b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t c\u00e1c b\u1ea3n t\u1ea5u, n\u1ebfu c\u00f3 ai thu v\u00e9t b\u1eeba b\u00e3i, g\u1ecdi l\u00e0 xu\u1ea5t th\u1eb7ng, xin h\u00e3y c\u00e1ch ch\u1ee9c gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111\u1ec3 d\u00e2n bi\u1ebft \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1. L\u1ea1i xin nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y, \u1eaft s\u1ebd ch\u1ea5m d\u1ee9t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua xem xong, n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a nay n\u00f3i k\u1ebb b\u1ec1 t\u00f4i tham lam c\u00f2n h\u01a1n tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, nay thu v\u00e9t nh\u01b0 th\u1ebf, l\u00e0 k\u1ebft o\u00e1n v\u1edbi d\u00e2n thay cho Tr\u1eabm v\u1eady.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n h\u1ea1 chi\u1ebfu c\u1ea5m ch\u1ec9.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aCh\u00ednh y\u1ebfu\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u01b0\u1eddng Anh.)<\/i><\/p>\n<p>Bao Ch\u1eedng l\u00e0m Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, t\u1eebng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe n\u00f3i Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00f9y ti\u1ec7n, kh\u00f4ng tu\u00e2n theo ph\u00e9p t\u1eafc, thi h\u00e0nh ch\u00ednh s\u00e1ch h\u00e0 kh\u1eafc, thu thu\u1ebf b\u1ea1o ng\u01b0\u1ee3c, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft s\u1ee3 h\u00e3i. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n n\u1ebfu kh\u00f4ng nghe theo, l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb b\u1eaft b\u1edb, quan l\u1ea1i v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 n\u01a1i k\u00eau o\u00e1n, th\u1eadt \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 l\u00e0m Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u00e3 v\u00f4 l\u00fd b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng g\u00f3p ti\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ec3 c\u1ed1ng n\u1ea1p, nh\u1eb1m m\u01b0u c\u1ea7u th\u0103ng ti\u1ebfn, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang d\u01b0\u1edbi n\u00fai kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec b\u1ecb v\u01a1 v\u00e9t, ph\u1ea3i ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u00e0o v\u00f9ng man \u0111\u1ed9ng, t\u1eadp h\u1ee3p b\u1ecdn hung \u00e1c, g\u00e2y n\u00ean m\u1ed1i h\u1ecda l\u1edbn, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a d\u1ee9t. V\u00ec Giang T\u00e2y l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t tr\u1ecdng y\u1ebfu, di\u1ec7n t\u00edch h\u01a1n ngh\u00ecn d\u1eb7m, c\u1ee7a c\u1ea3i v\u00e0 nh\u00e2n kh\u1ea9u \u0111\u1ec1u r\u1ea5t th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, l\u1ea1i ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi v\u00f9ng man, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u ng\u00e0y, e r\u1eb1ng s\u1ebd g\u00e2y h\u1ecda cho qu\u1ed1c gia. H\u01a1n n\u1eefa, D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh ch\u1ec9 v\u00ec x\u00e9t \u0111o\u00e1n quan l\u1ea1i qu\u00e1 m\u1ee9c m\u00e0 c\u00f2n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, hu\u1ed1ng chi V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 h\u1ea1i d\u00e2n ph\u00e1 ho\u1ea1i phong h\u00f3a, b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u00ean \u00e1n.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1ng ch\u1ee9c h\u1eafn, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn l\u1eafm thay.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u1ea5y V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u00f9y ti\u1ec7n, th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00e0n b\u1ea1o, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u00e2u \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u01b0\u01a1ng m\u1eabu, xin gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng. Th\u1ea7n bi\u1ebft r\u1eb1ng \u0111\u00e3 giao cho Ty \u0111\u1ec1 h\u00ecnh c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 xem x\u00e9t, nh\u01b0ng Ty \u0111\u1ec1 h\u00ecnh v\u00e0 Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ec1u l\u00e0 quan \u00e1n s\u00e1t, vi\u1ec7c li\u00ean quan v\u1edbi nhau, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0 t\u00ecnh, d\u00f9 t\u00ecnh h\u00ecnh r\u00f5 r\u00e0ng, s\u1ee3 ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 th\u1ea5u \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ch\u1ec9 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. <\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9, \u0111\u00e3 v\u00f4 l\u00fd thu gom ti\u1ec1n c\u1ee7a, b\u1ecb c\u00e1c quan t\u1ea5u h\u1eb7c, gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u Tr\u00ec, sau \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Ph\u00fac Ch\u00e2u, ch\u01b0a bao l\u00e2u, l\u1ea1i t\u1eeb D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u nh\u1eadn ch\u1ee9c hi\u1ec7n t\u1ea1i. D\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, b\u1ecf qua l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u1ec3 d\u00f9ng, nh\u01b0ng t\u00ednh t\u00e0n b\u1ea1o kh\u00f3 m\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i. M\u1ecdi vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng ta, lan truy\u1ec1n kh\u1eafp tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 d\u00e2n gian, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng bi\u1ebft<a class=\"footnote\" title=\"'Kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng bi\u1ebft' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u1ed9ng', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac c\u00f4ng t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 6 \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-441-18\" href=\"#footnote-441-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c m\u1edd \u00e1m, th\u1ea7n v\u1edbi V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 v\u1ed1n kh\u00f4ng quen bi\u1ebft, ch\u1ec9 v\u00ec d\u01b0 lu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng t\u00ecnh, n\u00ean ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. <\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong Th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, ch\u1ec9 n\u00ean theo l\u1ec7 c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh, gi\u00e1ng xu\u1ed1ng m\u1ed9t ch\u00e2u nh\u1ecf, \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan l\u1ea1i t\u00e0n b\u1ea1o trong thi\u00ean h\u1ea1 bi\u1ebft s\u1ee3 m\u00e0 r\u0103n m\u00ecnh.&#8221;<\/i> Nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 v\u00e0o cu\u1ed1i xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 5 nh\u1eadm ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn Giang T\u00e2y, \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i h\u00e8 n\u0103m \u0111\u00f3, l\u1ea1i chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9.<\/p>\n<p><i>(V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m th\u1ee9 5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn Giang T\u00e2y, vi\u1ec7c \u00f4ng ta chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn H\u1ed3 B\u1eafc, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi, tham kh\u1ea3o c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"'Tham kh\u1ea3o c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Quan', theo c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed5i.\" id=\"return-footnote-441-19\" href=\"#footnote-441-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, c\u00f3 l\u1ebd v\u00e0o kho\u1ea3ng h\u00e8 n\u0103m th\u1ee9 7, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam. Vi\u1ec7c thu gom \u1edf Giang T\u00e2y, th\u1ef1c s\u1ef1 do V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 g\u00e2y ra, hai b\u1ea3n t\u1ea5u c\u1ee7a Bao Ch\u1eedng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1 chi ti\u1ebft, nay tr\u00edch d\u1eabn th\u00eam. Nh\u01b0ng Bao Ch\u1eedng v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 6 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn Kinh \u0110\u00f4ng, hai b\u1ea3n t\u1ea5u h\u1eb7c V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3, c\u00f3 l\u1ebd v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m th\u1ee9 5 ho\u1eb7c m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m th\u1ee9 6, l\u00fac n\u00e0y Bao Ch\u1eedng r\u1eddi kh\u1ecfi \u0110\u00e0i \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m.)<\/i><\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan Gi\u00e1n ngo\u00e0i vi\u1ec7c tham tri\u1ec1u, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ra v\u00e0o xin y\u1ebft ki\u1ebfn.<\/p>\n<p>[65] H\u00f4m \u0111\u00f3, trong bu\u1ed5i gi\u1ea3ng kinh, \u0111\u1ecdc truy\u1ec7n Gi\u1ea3 Ngh\u1ecb, b\u00e0n v\u1ec1 tam c\u00f4ng, tam thi\u1ebfu \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1eadc \u0111oan ch\u00ednh trong thi\u00ean h\u1ea1, c\u00f9ng th\u00e1i t\u1eed \u1edf chung v\u00e0 ra v\u00e0o, n\u00ean t\u1eeb nh\u1ecf \u0111\u00e3 th\u00e0nh t\u00ednh nh\u01b0 b\u1ea3n ch\u1ea5t, th\u00f3i quen nh\u01b0 t\u1ef1 nhi\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00f3i quen nh\u01b0 t\u1ef1 nhi\u00ean, ch\u1eef 'qu\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'qu\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 29 gi\u1ea3ng di\u00ean, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 8 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-441-20\" href=\"#footnote-441-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u1edf \u0110\u00f4ng cung, Th\u00f4i Tu\u00e2n \u0110\u1ed9, Tr\u01b0\u01a1ng S\u0129 T\u1ed1n, Ph\u00f9ng Nguy\u00ean l\u00e0 th\u1ea7y b\u1ea1n, ba ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 b\u1eadc l\u00e3o th\u00e0nh, c\u00f2n Tu\u00e2n \u0110\u1ed9 l\u1ea1i c\u00e0ng l\u00e0 th\u1ea7y gi\u1ecfi.&#8221;<\/i> L\u1ea1i t\u1eebng h\u1ecfi T\u1ed1ng K\u1ef3 r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u00f4n Th\u00edch, Ph\u00f9ng Nguy\u00ean c\u00f3 con ch\u00e1u l\u00e0m quan trong tri\u1ec1u kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> K\u1ef3 tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>&#8220;Con c\u1ee7a Th\u00edch l\u00e0 T\u00f4n Du l\u00e0m Ki\u1ec3m th\u1ea3o \u1edf S\u00f9ng V\u0103n vi\u1ec7n, con c\u1ee7a Nguy\u00ean l\u00e0 Ph\u00f9ng Hu\u1ec7 l\u00e0m Gi\u00e1m \u1edf N\u1ed9i y kh\u1ed1.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf h\u1ecfi t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a h\u1ecd th\u1ebf n\u00e0o, K\u1ef3 tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1eadt, Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 danh nho, Th\u00edch l\u1ea1i c\u00e0ng thu\u1ea7n ch\u00ednh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, phong \u0110\u1ed7 V\u0103n U\u1ea5t, s\u1ee9 ti\u1ebfn ph\u1ee5ng c\u1ee7a Giao Ch\u00e2u, ch\u1ee9c B\u00ed th\u01b0 th\u1eeba, l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang; Ph\u00f3 s\u1ee9 T\u1ea3 th\u1ecb c\u1ea5m Ph\u00f9ng X\u01b0\u01a1ng Chi\u00eam l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf Ho\u00e0n Kh\u00e1nh l\u1ed9 l\u00e0 T\u01b0 Thu\u1eadn, Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e2n Ch\u00e2u, M\u1ed9 \u00c2n, Tri\u1ec7u Minh, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ch\u1ee9c quan cho con trai, v\u00ec h\u1ecd c\u00f3 c\u00f4ng b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0 \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p: Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e2n Ch\u00e2u T\u01b0 Thu\u1eadn, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 M\u1ed9 \u00c2n, Tri\u1ec7u Minh. X\u00e9t v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 5, M\u1ed9 \u00c2n \u0111\u00e3 t\u1eeb Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 th\u0103ng l\u00e0m L\u1ea1c Uy\u1ec3n s\u1ee9, Tri\u1ec7u Minh t\u1eeb N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf l\u00e0m \u0110\u00f4ng Nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9, kh\u00f4ng l\u1ebd l\u00fac n\u00e0y hai ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i c\u00f9ng l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, nay b\u1ecf ch\u1ee9c quan c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1ec9 ghi t\u00ean. L\u1ea1i n\u00f3i Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e2n Ch\u00e2u T\u01b0 Thu\u1eadn, ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 ai, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Th\u00e1ng 4 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 7, l\u1ea1i ghi Th\u1ee9 s\u1eed T\u00e2n Ch\u00e2u, H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u01b0 Thu\u1eadn l\u00e0m H\u1eefu Ki\u00eau v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, th\u00e1ng 5, \u0111\u1eb7t tr\u1ea1i Hoa Tr\u1eeb \u1edf Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng gi\u00e1m, cho 500 qu\u00e2n c\u1ea5m binh tr\u1ea5n gi\u1eef.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan L\u00fd V\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u1ea3 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 u\u00fd, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0m ch\u1ed3ng c\u1ee7a Ph\u00fac Khang c\u00f4ng ch\u00faa. V\u0129 l\u00e0 con th\u1ee9 c\u1ee7a L\u00fd D\u1ee5ng H\u00f2a, Vua nh\u1edb m\u00e3i \u0111\u1ebfn Th\u00e1i h\u1eadu Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o b\u00e1o \u0111\u00e1p gia \u0111\u00ecnh th\u00e1i h\u1eadu, n\u00ean g\u1ea3 con g\u00e1i l\u1edbn cho V\u0129. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 6 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 6 m\u1edbi t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u00f4n l\u1ec5.<\/p>\n<p>[70] Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Ch\u00ed t\u00e2u: <i>&#8220;Trong c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb c\u1ee7a c\u00e1c quan, c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i, g\u1eedi \u0111\u1ebfn hai ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n c\u00f9ng b\u00e0n, th\u01b0\u1eddng k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n n\u1eeda n\u0103m m\u00e0 ch\u01b0a xong. V\u00ec s\u1ed1 quan vi\u00ean nhi\u1ec1u, thay \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh, trong \u0111\u00f3 n\u1ebfu vi\u1ec7c c\u00f3 l\u1ee3i d\u00f9 nh\u1ecf, th\u00ec ch\u1eadm m\u1ed9t ng\u00e0y l\u00e0 t\u1ed5n h\u1ea1i m\u1ed9t ng\u00e0y, do kh\u00f4ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng m\u00e0 ch\u1ec9 theo th\u00f3i quen. Xin t\u1eeb nay, nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea chu\u1ea9n g\u1eedi \u0111\u1ebfn hai ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n c\u00f9ng x\u00e9t, xin h\u1ea1n trong 5 ng\u00e0y h\u1ecdp b\u00e0n, trong n\u1eeda th\u00e1ng ph\u1ea3i d\u00e2ng t\u1ea5u chung. N\u1ebfu \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau, c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, h\u1ee3p l\u1ec5 ph\u00e1p<a class=\"footnote\" title=\"h\u1ee3p l\u1ec5 ph\u00e1p, ch\u1eef 'h\u1ee3p' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u1ed5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-441-21\" href=\"#footnote-441-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn ri\u00eang, th\u00ec cho ph\u00e9p d\u00e2ng t\u1ea5u ri\u00eang.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>L\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00e3 g\u1eedi xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh c\u0169ng ph\u1ea3i theo th\u1eddi h\u1ea1n n\u00e0y m\u00e0 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c v\u00f5 th\u1ea7n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c n\u1ebfu ch\u01b0a t\u1eebng l\u00e0m tri ch\u00e2u, tri qu\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, truy t\u1eb7ng T\u00e2y \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng, C\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng H\u00f3a C\u01a1 l\u00e0m M\u1eadt Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9. H\u00f3a C\u01a1 l\u00e0 anh c\u1ee7a m\u1ed9t m\u1ef9 nh\u00e2n, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u01b0u \u0111\u00e3i.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, truy phong V\u1ec7 qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0m L\u1ed7 qu\u1ed1c tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, ban th\u1ee5y l\u00e0 Chi\u00eau Ho\u00e0i.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, l\u1ea5y V\u0169 X\u01b0\u01a1ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n Tr\u00ecnh L\u00e2m l\u00e0m Tuy\u00ean Huy B\u1eafc vi\u1ec7n s\u1ee9, Ph\u00e1n Di\u00ean Ch\u00e2u ki\u00eam Phu Di\u00ean l\u1ed9 kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9, v\u1eabn l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y an ph\u1ee7 s\u1ee9. \u0110i\u1ec1u Tri V\u1eadn Ch\u00e2u, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Ph\u00fa B\u1eadt l\u00e0m Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 an ph\u1ee7 s\u1ee9, Tri Thanh Ch\u00e2u; Tri D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung H\u00e0n K\u1ef3 l\u00e0m Kinh T\u00e2y l\u1ed9 an ph\u1ee7 s\u1ee9, Tri V\u1eadn Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[75] Tri Thanh ch\u00e2u, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u1ed9 b\u1ed9 lang trung Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n ki\u00eam Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 l\u00e0m V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n l\u1ed9 \u0111\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1 ki\u00eam b\u1ea3n l\u1ed9 an ph\u1ee7 s\u1ee9, tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Thanh Th\u1ea7n t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eadm ch\u1ee9c B\u00e2n ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri Thi\u1ec1n ch\u00e2u, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y ba th\u00e1ng l\u1ea1i \u0111\u1ed5i sang Thanh ch\u00e2u, r\u1ed3i l\u1ea1i chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n. Vua ban \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n th\u0103ng Thanh Th\u1ea7n l\u00ean ch\u1ee9c Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung n\u00f3i: <i>&#8220;Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c quan hai ch\u1ebf t\u1eeb Trung h\u00e0nh lang trung th\u0103ng l\u00ean T\u1ea3 h\u1eefu ty lang trung, nay th\u0103ng l\u00ean Gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu l\u00e0 qu\u00e1 \u01b0u \u0111\u00e3i, xin h\u00e3y cho ki\u00eam ch\u1ee9c Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>Theo l\u1ec7 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m tri V\u0129nh H\u01b0ng qu\u00e2n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng, Ch\u1ea5p Trung n\u00f3i: <i>&#8220;Thanh Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> N\u00ean kh\u00f4ng ban n\u1eefa. Thanh Th\u1ea7n c\u00e0ng o\u00e1n h\u1eadn, qua c\u1eeda khuy\u1ebft xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua li\u1ec7t k\u00ea nh\u1eefng khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Ch\u1ea5p Trung, v\u00e0 ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eadn ch\u1ee9c c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, Vua ban th\u01b0\u1edfng c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1eadn. Tuy nhi\u00ean, Vua v\u1eabn \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i v\u1edbi Ch\u1ea5p Trung nh\u01b0 c\u0169, Thanh Th\u1ea7n cu\u1ed1i c\u00f9ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn V\u0129nh H\u01b0ng nh\u1eadm ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, D\u1eabn ti\u1ebfn ph\u00f3 s\u1ee9, tri B\u1ea3o ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng Trung Dung l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9. Trung Dung v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eed tu s\u1eeda \u0111\u00ea \u0111\u01b0\u1eddng n\u0103m ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf H\u00e0 B\u1eafc ho\u00e0n th\u00e0nh, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u00f4ng t\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00f3 Duy K\u1ef7, Cao D\u1ecb Gi\u1ea3n t\u00e2u r\u1eb1ng, t\u00ean gi\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi Dao l\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng sai con trai \u0111\u1ebfn quan tr\u00ecnh b\u00e0y, t\u1ef1 nguy\u1ec7n xin vay l\u01b0\u01a1ng g\u1ea1o, \u1edf l\u1ea1i trong \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7, xin s\u1eafc cho Kinh H\u1ed3 nam l\u1ed9 ki\u1ec1m h\u1ea1t D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi n\u00fai Li\u00ean ch\u00e2u, Thi\u1ec1u ch\u00e2u, c\u00f9ng rao truy\u1ec1n d\u1ee5 d\u1ed7, b\u1eaft ch\u00fang n\u1ed9p v\u0169 kh\u00ed cho quan, g\u1eedi th\u00e2n thu\u1ed9c l\u00e0m con tin, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xin b\u1ed5 l\u00e0m \u0111\u1ed9ng ch\u1ee7, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ban c\u00e1o th\u01b0 cho chuy\u1ec3n v\u1eadn ty. Vua \u0111\u1ec1u ch\u1ea5p thu\u1eadn c\u00e1c y\u00eau c\u1ea7u n\u00e0y.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0110\u01b0\u1eddng H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng, B\u00e0n Tri L\u01b0\u1ee3ng, Ph\u00f2ng Th\u1eeba \u00c1nh, Ph\u00f2ng Th\u1eeba Th\u00e1i, V\u0103n V\u1eadn \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ng\u00e2n Thanh Quang L\u1ed9c \u0111\u1ea1i phu, Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Qu\u1ed1c t\u1eed t\u1ebf t\u1eedu, ki\u00eam Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, V\u0169 k\u1ecb \u00fay, sung ch\u1ee9c \u0110\u1ed9ng ch\u1ee7. Tri L\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng. \u0110i\u1ec1n n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e3 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u H\u1ed3 Qu\u1ea3ng b\u1ea3y n\u0103m, gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfm xu\u1ec3, nay l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ch\u00fang no \u0111\u1ee7 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, chi\u1ebfm c\u1ee9 hang \u0111\u1ed9ng, t\u1ea5t nhi\u00ean s\u1ebd kh\u00f4ng l\u00e2u n\u1eefa l\u1ea1i n\u1ed5i lo\u1ea1n.&#8221;<\/i> \u00d4ng mu\u1ed1n chi\u00eau d\u1ee5 gi\u1eb7c ra kh\u1ecfi hang \u0111\u1ed9ng v\u00e0 c\u1ea5p ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t cho ch\u00fang, nh\u01b0ng b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo. N\u0103m sau, gi\u1eb7c qu\u1ea3 nhi\u00ean l\u1ea1i n\u1ed5i d\u1eady \u1edf D\u01b0\u01a1ng S\u01a1n, \u0110i\u1ec1n li\u1ec1n d\u1eabn qu\u00e2n ti\u1ebfn ra ngo\u00e0i L\u0129nh, tr\u1ea3i qua h\u1ea1 thu, t\u1ed5ng c\u1ed9ng m\u01b0\u1eddi l\u0103m tr\u1eadn \u0111\u00e1nh m\u1edbi d\u1eb9p tan \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><i>(Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng l\u00e0 Ph\u00f3 Duy K\u1ef7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng T\u00e2y l\u00e0 Cao D\u1ecb Gi\u1ea3n, kh\u00f4ng r\u00f5 ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi \u0110i\u1ec1n, c\u1ea7n ph\u1ea3i tra c\u1ee9u. Ph\u00f3 Duy K\u1ef7 chi\u00eau h\u00e0ng, t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00e0m c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[79] L\u01b0u H\u1ed7, Th\u1ee7y L\u1ea1c th\u00e0nh \u0110\u00f4 gi\u00e1m, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1c m\u00f4n Chi h\u1eadu, qua \u0111\u1eddi. Em trai \u00f4ng l\u00e0 L\u01b0u Uy\u00ean \u0111\u01b0a tang v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, d\u00e2n ch\u00fang ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f3c l\u00f3c, xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n c\u1ea5t \u00f4ng t\u1ea1i Th\u1ee7y L\u1ea1c, l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1edd \u1edf g\u00f3c th\u00e0nh, h\u00e0ng n\u0103m c\u00fang t\u1ebf. Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c quan ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c h\u1ed9 l\u00e0 Ng\u01b0u T\u01b0\u1edfng B\u00f4 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c mu\u1ed1n con ch\u00e1u c\u1ee7a H\u1ed7 l\u00e0m ch\u1ee7 th\u00e0nh. V\u00ec v\u1eady, l\u1ea1i c\u1eed em trai c\u1ee7a H\u1ed7 l\u00e0 L\u01b0u Thu\u1ea7n l\u00e0m Th\u1ee7y L\u1ea1c th\u00e0nh \u0110\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, l\u1ec7nh cho H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 D\u01b0\u01a1ng S\u00e1t x\u00f3a b\u1ecf c\u00e1c kho\u1ea3n n\u1ee3 c\u00f2n thi\u1ebfu trong thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>[81] C\u00e1c quan th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng con trai c\u1ee7a C\u1ed1t T\u01b0 La l\u00e0 H\u1ea1t Chi\u00ean \u0111\u00e3 d\u1ef1ng m\u1ed9t th\u00e0nh ri\u00eang \u0111\u1ec3 \u1edf, mu\u1ed1n c\u1eaft \u0111\u1ee9t \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn c\u1ed1ng, e r\u1eb1ng s\u1ebd th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi Nguy\u00ean H\u1ea1o, c\u0169ng lo r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 s\u1ebd k\u1ebft th\u00e2n, xin ban chi\u1ebfu ch\u1ec9 an \u1ee7i. Tri ch\u00e2u T\u1ea7n Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng cha con C\u1ed1t T\u01b0 La mu\u1ed1n theo l\u1ec7 ch\u1ec9 l\u00e0m theo \u00fd c\u1ee7a Kinh l\u01b0\u1ee3c ty, sai ng\u01b0\u1eddi mang m\u1ed9t \u00edt v\u1eadt ph\u1ea9m t\u00edn nhi\u1ec7m, l\u1ea5y danh ngh\u0129a an \u1ee7i, nh\u00e2n ti\u1ec7n d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u00e2n ti\u1ec7n d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 6.3 vi\u1ebft 'Nh\u00e2n ti\u1ec7n d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh'.\" id=\"return-footnote-441-22\" href=\"#footnote-441-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a> v\u00e0 chi\u00eau mua ng\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn \u1edf hai bi\u00ean gi\u1edbi t\u00e2y b\u1eafc, s\u1ebd tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan hai ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean c\u1ee7a Trung th\u01b0, Khu m\u1eadt vi\u1ec7n c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c.<\/p>\n<p>[83] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ai nu\u00f4i th\u00fa d\u1eef g\u00e2y h\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo t\u1ed9i vi ch\u1ebf.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, sai H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh l\u00e0m Nam Kinh H\u1ed3ng Kh\u00e1nh cung Ph\u1ee5ng an Tam th\u00e1nh ng\u1ef1 dung L\u1ec5 nghi s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung l\u00e0m \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i qu\u1ea3n c\u00e2u nghi v\u1ec7.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Theo l\u1ec5, t\u1ebf H\u1ea1o Thi\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, Nh\u1eadt Nguy\u1ec7t Tinh Th\u1ea7n \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u1ecf c\u1ea3o ki\u1ebft, t\u1ebf Ng\u0169 \u0111\u1ebf d\u00f9ng chi\u1ebfu qu\u1ea3n, \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng m\u1edbi th\u00eam \u0111\u1ec7m. Nay \u1edf v\u1ecb tr\u00ed ph\u1ed1i t\u1ebf Nam Giao, \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t chi\u1ebfu th\u00eam \u0111\u1ec7m m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ecf c\u1ea3o ki\u1ebft v\u00e0 chi\u1ebfu qu\u1ea3n, l\u1ea1i theo l\u1ec5 d\u00f9ng c\u1ecf mao \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u, nay ch\u1ec9 cung c\u1ea5p h\u01b0\u01a1ng linh l\u0103ng \u0111\u1ed5 l\u00ean tr\u00ean, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9. N\u00ean \u0111\u1ed5i ch\u1ebf c\u1ecf c\u1ea3o ki\u1ebft, chi\u1ebfu qu\u1ea3n l\u00e0m n\u1ec1n, v\u00e0 d\u00f9ng c\u1ecf mao \u0111\u1ec3 l\u1ecdc r\u01b0\u1ee3u.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u00e2u.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c tri huy\u1ec7n, huy\u1ec7n l\u1ec7nh trong thi\u00ean h\u1ea1, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i x\u00e9t \u00e1n th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i ra ngo\u00e0i. <i>(C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 8)<\/i>.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, \u0111\u1eb7t Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u1edf B\u1eafc Kinh L\u01b0u th\u1ee7 ty.<\/p>\n<p>[88] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan l\u1ea1i khi chuy\u1ec3n nhi\u1ec7m xin v\u00e0o tri\u1ec1u ki\u1ebfn, l\u01b0u l\u1ea1i kinh s\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eafc l\u00e0 v\u00ec Di\u1ec7p Thanh Th\u1ea7n, nh\u01b0ng s\u1eed kh\u00f4ng ghi r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, n\u00ean kh\u1ea3o c\u1ee9u th\u00eam)<\/i>.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n, \u1edf ba l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng l\u00e0m quan kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i ri\u00eang l\u00e0m tri ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 \u0110inh \u0110\u1ed9 l\u00e0m \u0110\u1ec1 c\u1eed bi\u00ean tu \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b.<\/p>\n<p>[91] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u1ea1 T\u1ee7ng gi\u00e8m pha r\u1eb1ng Th\u1ea1ch Gi\u1edbi th\u1ef1c ra kh\u00f4ng ch\u1ebft, Ph\u00fa B\u1eadt ng\u1ea7m sai ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o Khi\u1ebft \u0110an m\u01b0u kh\u1edfi binh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nghi ng\u1edd. B\u1eadt l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0m tri V\u1eadn ch\u00e2u, li\u1ec1n b\u00e3i ch\u1ee9c Kinh T\u00e2y l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9. Sau \u0111\u00f3 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda b\u1eafc y\u00ean \u1ed5n nh\u01b0 c\u0169, l\u1eddi gi\u00e8m c\u1ee7a T\u1ee7ng kh\u00f4ng hi\u1ec7u qu\u1ea3, B\u1eadt t\u1eeb V\u1eadn ch\u00e2u chuy\u1ec3n sang Thanh ch\u00e2u, v\u1eabn ki\u00eam ch\u1ee9c Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9 An ph\u1ee7 s\u1ee9.<\/p>\n<p>T\u1ee7ng \u1edf Xu ph\u1ee7 l\u1ea1i gi\u00e8m pha r\u1eb1ng Gi\u1edbi n\u00f3i gi\u1eb7c kh\u00f4ng theo, l\u1ea1i thay B\u1eadt \u0111i \u0110\u0103ng, Lai k\u1ebft b\u1ecdn hung \u00e1c m\u1ea5y v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u1edf Kim Khanh mu\u1ed1n l\u00e0m lo\u1ea1n, xin m\u1edf quan t\u00e0i ra xem. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Gi\u00e1m ty x\u00e9t vi\u1ec7c. Trung s\u1ee9 mang chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn Ph\u1ee5ng Ph\u00f9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n n\u00f3i: <i>&#8220;Nay ph\u00e1 m\u1ed3 m\u1edf quan t\u00e0i, m\u00e0 Gi\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 ch\u1ebft, th\u00ec s\u1ebd l\u00e0m sao? H\u01a1n n\u1eefa vi\u1ec7c tang ma kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t nh\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ea5t ph\u1ea3i nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi xong, n\u1ebfu g\u1ecdi t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi<a class=\"footnote\" title=\"n\u1ebfu g\u1ecdi t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, c\u00e2u n\u00e0y nguy\u00ean kh\u00f4ng l\u1eb7p l\u1ea1i ch\u1eef 'nh\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 37 ch\u1eef 'th\u00e2m h\u00e0m Th\u1ea1ch Gi\u1edbi' b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-441-23\" href=\"#footnote-441-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec l\u1ec7nh h\u1ecd k\u1ebft t\u1ed9i b\u1ea3o ch\u1ee9ng, nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u1ee9ng chi\u1ebfu r\u1ed3i.&#8221;<\/i> Trung s\u1ee9 n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ea3i.&#8221;<\/i> Khi v\u1ec1 t\u00e2u l\u00ean, \u00fd Vua qu\u1ea3 nhi\u00ean ngu\u00f4i ngoai. V\u1ee3 con Gi\u1edbi tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb qu\u1ea3n th\u00fac \u1edf ch\u00e2u kh\u00e1c, vi\u1ec7c \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng, m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1.<\/p>\n<p>Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0 \u0110\u00e0m t\u1eebng b\u00e0n k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y. \u0110\u00e0m d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>&#8220;Nghe n\u00f3i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ban ch\u1ec9 huy, v\u00ec nghi ng\u1edd Th\u1ea1ch Gi\u1edbi, n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u tra h\u1ecfi cung c\u00e1c quan l\u1ea1i t\u1eebng c\u00f3 qua l\u1ea1i v\u1edbi \u00f4ng ta tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec3 x\u00e1c minh vi\u1ec7c s\u1ed1ng ch\u1ebft. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1ee5ng trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, g\u00e2y ra nhi\u1ec1u kinh ng\u1ea1c. Nguy\u00ean do l\u00e0 Th\u1ea1ch Gi\u1edbi l\u00fac sinh th\u1eddi r\u1ea5t ch\u0103m ch\u1ec9 h\u1ecdc h\u00e0nh, nh\u01b0ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd ch\u01b0a th\u1ea5u \u0111\u00e1o m\u00e0 l\u1ea1i th\u00edch l\u00e0m th\u1ea7y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u h\u1ecdc tr\u00f2 theo h\u1ecdc tr\u1edf n\u00ean ph\u00f3ng t\u00fang, cu\u1ed3ng v\u1ecdng. H\u01a1n n\u1eefa, khi c\u00f2n \u1edf Th\u00e1i h\u1ecdc, \u00f4ng kh\u00f4ng l\u01b0\u1ee3ng s\u1ee9c m\u00ecnh, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c th\u1eddi s\u1ef1. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u00e1ng b\u1ecb tr\u00e1ch c\u1ee9 s\u00e2u s\u1eafc, c\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00e1c, ch\u1eafc c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m. Hu\u1ed1ng chi Th\u1ea1ch Gi\u1edbi \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebft r\u00f5, n\u1ebfu gi\u1ea3 s\u1eed \u00f4ng ta c\u00f2n s\u1ed1ng, m\u1ed9t k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n nh\u01b0 v\u1eady c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 g\u00ec?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u1edfi \u0111\u1ea7u ho\u00e0n to\u00e0n do H\u1ea1 T\u1ee7ng, ban \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 ng\u1ea7m sai ng\u01b0\u1eddi m\u00f4 ph\u1ecfng ch\u1eef vi\u1ebft c\u1ee7a Th\u1ea1ch Gi\u1edbi, vi\u1ebft th\u01b0 cho c\u00e1c quan l\u1ea1i \u1edf hai ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, b\u1ecba \u0111\u1eb7t chuy\u1ec7n, mu\u1ed1n truy\u1ec1n b\u00e1 v\u00e0o trong cung, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng<a class=\"footnote\" title=\"'th\u00f4ng' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00ednh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-441-24\" href=\"#footnote-441-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u1ea1 T\u1ee7ng h\u00e1 kh\u00f4ng bi\u1ebft Th\u1ea1ch Gi\u1edbi \u0111\u00e3 ch\u1ebft, nh\u01b0ng v\u1eabn l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, \u00fd \u0111\u1ed3 c\u1ee7a \u00f4ng ta v\u1ed1n kh\u00f4ng nh\u1eb1m v\u00e0o Th\u1ea1ch Gi\u1edbi. B\u1edfi v\u00ec khi Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam, Ph\u00fa B\u1eadt c\u00f2n \u1edf hai ph\u1ee7, H\u1ea1 T\u1ee7ng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, nh\u01b0ng l\u00fac \u0111\u00f3 v\u00ec b\u1ecb d\u01b0 lu\u1eadn ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i n\u00ean b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, \u00f4ng ta nghi ng\u1edd Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f9ng nhau b\u00e0i x\u00edch m\u00ecnh, m\u00e0 Th\u1ea1ch Gi\u1edbi t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam ti\u1ebfn c\u1eed, n\u00ean mu\u1ed1n \u0111\u1ed5 t\u1ed9i cho Th\u1ea1ch Gi\u1edbi, l\u00e0m nh\u1ee5c c\u00e1c b\u1eadc trung th\u1ea7n ngh\u0129a s\u0129. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng m\u1ed1i h\u1eadn t\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa m\u00e3n. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u00e2n l\u00fac \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng, \u00f4ng ta m\u01b0\u1ee3n th\u1ebf l\u1ef1c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 b\u00e1o th\u00f9, c\u00f2n vi\u1ec7c t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u1ec3 di\u1ec7n qu\u1ed1c gia th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng quan t\u00e2m.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong Th\u00e1nh t\u1eeb soi x\u00e9t l\u00f2ng d\u1ea1 s\u00e2u xa c\u1ee7a H\u1ea1 T\u1ee7ng, v\u1ed1n l\u00e0 k\u1ebb hi\u1ec3m \u00e1c, x\u00e9t \u0111\u1ea1i ti\u1ebft c\u1ee7a Tr\u1ecdng Y\u00eam, B\u1eadt, v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung thu\u1ea7n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e0i tr\u1eeb m\u01b0u gian, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 \u00e2n s\u1ee7ng. Vi\u1ec7c Th\u1ea1ch Gi\u1edbi c\u00f2n s\u1ed1ng hay \u0111\u00e3 ch\u1ebft, c\u0169ng xin \u0111\u1eebng truy h\u1ecfi th\u00eam, \u0111\u1ec3 gi\u1eef g\u00ecn \u0111\u1ea1i th\u1ec3.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb khi H\u1ea1 T\u1ee7ng ra s\u1ee9c th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c n\u00e0y, d\u01b0 lu\u1eadn trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, nh\u01b0ng ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ai d\u00e1m n\u00f3i, v\u00ec s\u1ee3 b\u1ecb th\u1eddi lu\u1eadn cho l\u00e0 b\u00e8 ph\u00e1i. N\u1ebfu th\u1ea7n kh\u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, t\u1ee9c l\u00e0 ph\u1ee5 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m n\u00f3i n\u0103ng, k\u00ednh mong Th\u00e1nh minh th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t s\u1ef1 ngu mu\u1ed9i c\u1ee7a th\u1ea7n m\u00e0 xem x\u00e9t, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn l\u1eafm thay!&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u1ea1i x\u00e9t vi\u1ec7c Th\u1ea1ch Gi\u1edbi c\u00f2n s\u1ed1ng hay \u0111\u00e3 ch\u1ebft, Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u1edd bi\u1ec7n b\u00e1c l\u1eddi gi\u00e8m pha c\u1ee7a Ph\u00fa B\u1eadt v\u00e0 t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a H\u00e0 \u0110\u00e0m, ph\u1ee5 v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m th\u1ee9 b\u1ea3y, L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n kh\u00f4ng m\u1edf quan t\u00e0i, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Ng\u1ee5y Th\u00e1i, truy\u1ec7n L\u1eef C\u01b0 Gi\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y, Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n bi\u1ec7n minh vi\u1ec7c Th\u1ea1ch Gi\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 th\u1ea5y trong b\u1ea3n truy\u1ec7n, ri\u00eang truy\u1ec7n H\u00e0 \u0110\u00e0m kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-441-1\">Ch\u1eef 'h\u00e0nh' trong 'h\u00e0nh qu\u00e2n t\u01b0 m\u00e3' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n trong c\u00e1c s\u00e1ch v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 65-1 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-441-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-2\">H\u1ea1n cho h\u1ed9 \u0111\u00f3 hai n\u0103m \u0111\u1ec3 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'hai' nguy\u00ean l\u00e0 'ba', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n trong c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 2, k\u1ef7 Nh\u00e2n T\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-441-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-3\">Ch\u1eef 'th\u1eddi' trong 'Di\u1ec5n th\u1eddi ni\u00ean ph\u01b0\u01a1ng th\u1ea5t th\u1eadp' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 8 h\u1ea1 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-441-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-4\">Ch\u1eef 'Di\u1ec5n' trong 't\u1ed1 b\u1ea5t h\u1ec9 di\u1ec5n' v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 48 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-441-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-5\"> 'H\u1ee3p' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aL\u1ea1c To\u00e0n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 25 \u300aTh\u1ec9nh Ch\u1ec9 Trung S\u1ee9 Truy\u1ec1n Tuy\u00ean Ch\u01b0 Ty\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-441-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-6\"> 'Th\u01b0\u1eddng' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 '\u0111\u01b0\u01a1ng', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-441-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-7\">'N\u00f4ng th\u1ea5t t\u00e1c nghi\u1ec7p': hai ch\u1eef 't\u00e1c' v\u00e0 'th\u1ea5t' nguy\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ea3o l\u1ed9n, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 30 Th\u00e1nh \u0111\u1ee9c \u1ea5t ch\u00ednh s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-441-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-8\">'D\u1eef k\u00ec gi\u00e1ng t\u1eadt \u01b0 nh\u00e2n': ch\u1eef 't\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'tai', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 153 \u0111\u1ea1i h\u1ea1n tr\u00e1ch cung t\u1ecb \u0111i\u1ec7n gi\u1ea3m thi\u1ec7n h\u1ee9a trung ngo\u1ea1i ng\u00f4n s\u1ef1 chi\u1ebfu s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-441-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-9\">Ch\u1eef 's\u01a1' trong c\u00e2u 'S\u01a1 gi\u00e1ng ch\u1ebf tri\u1ec7u T\u1ee7ng vi T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 37, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-441-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-10\">'li\u00ean' trong 'hi\u1ec7u li\u00ean chi t\u1ecbch' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'l\u1ea1p', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-441-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-11\">'C\u1ea7m' trong 'l\u1ea1c qu\u00e1 t\u00f2ng c\u1ea7m', b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 29 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'th\u00fa'. <a href=\"#return-footnote-441-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-12\">'Du' trong 'th\u1ef1c h\u1eefu du l\u1ea1i', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'kh\u00e1nh'. <a href=\"#return-footnote-441-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-13\">Ch\u1eef 'th\u0103ng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tuy\u1ec3n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 49 m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-441-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-14\">Ch\u1eef '\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-441-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-15\">Kinh \u0110\u00f4ng chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Bao Ch\u1eedng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ch\u1eef 'lang' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'b\u1ed9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-441-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-16\">Kho l\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n nh\u01b0 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, ch\u1eef 'd\u1eefu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'kh\u1ed1', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac c\u00f4ng t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 7 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-441-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-17\">N\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u00e3i, ch\u1eef 'truy c\u1ea7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'c\u1ea7u kh\u1ea5t', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-441-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-18\"> 'Kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng bi\u1ebft' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'c\u1ed9ng', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac c\u00f4ng t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 6 \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-441-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-19\"> 'Tham kh\u1ea3o c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Quan', theo c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed5i. <a href=\"#return-footnote-441-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-20\">Th\u00f3i quen nh\u01b0 t\u1ef1 nhi\u00ean, ch\u1eef 'qu\u00e1n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'qu\u00e1n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 29 gi\u1ea3ng di\u00ean, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 8 h\u1ea1 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-441-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-21\"> h\u1ee3p l\u1ec5 ph\u00e1p, ch\u1eef 'h\u1ee3p' nguy\u00ean l\u00e0 'c\u1ed5', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-441-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-22\"> Nh\u00e2n ti\u1ec7n d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ph\u1ea7n Phi\u00ean di 6.3 vi\u1ebft 'Nh\u00e2n ti\u1ec7n d\u00f2 x\u00e9t t\u00ecnh h\u00ecnh'. <a href=\"#return-footnote-441-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-23\"> n\u1ebfu g\u1ecdi t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u1ecfi, c\u00e2u n\u00e0y nguy\u00ean kh\u00f4ng l\u1eb7p l\u1ea1i ch\u1eef 'nh\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 37 ch\u1eef 'th\u00e2m h\u00e0m Th\u1ea1ch Gi\u1edbi' b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-441-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-441-24\"> 'th\u00f4ng' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00ednh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-441-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":61,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-441","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/441\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2491,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/441\/revisions\/2491"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/441\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=441"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=441"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}