{"id":459,"date":"2025-07-04T03:05:40","date_gmt":"2025-07-04T03:05:40","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=459"},"modified":"2026-04-17T11:08:37","modified_gmt":"2026-04-17T04:08:37","slug":"beta-quyen-169-nam-hoang-huu-thu-2-canh-dan-1050","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-169-nam-hoang-huu-thu-2-canh-dan-1050\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 169: N\u0102M HO\u00c0NG H\u1ef0U TH\u1ee8 2 (CANH D\u1ea6N, 1050)","rendered":"QUY\u1ec2N 169: N\u0102M HO\u00c0NG H\u1ef0U TH\u1ee8 2 (CANH D\u1ea6N, 1050)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 8 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u00e1o <i>(c\u1ea3nh tr\u01b0\u1eddng)<\/i> v\u00e0o \u0111\u00eam tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y t\u1ebf l\u1ec5. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"Minh \u0111\u01b0\u1eddng n\u1eb1m th\u1eb3ng c\u1eeda \u0110oan M\u00f4n, m\u00e0 vi\u1ec7c trai gi\u1edbi l\u1ea1i \u1edf b\u00ean trong, c\u00f2n \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u00e1o l\u1ea1i \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i, e r\u1eb1ng s\u1ebd m\u1ea5t \u0111i \u00fd ngh\u0129a t\u0129nh l\u1eb7ng v\u00e0 cung k\u00ednh.\"<\/i>\r\n\r\nXu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho L\u1ec5 vi\u1ec7n b\u00e0n b\u1ea1c, L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"C\u1ea3nh tr\u01b0\u1eddng v\u1ed1n l\u00e0 ti\u1ebfng tr\u1ed1ng th\u1eddi c\u1ed5, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh b\u00e1o ban \u0111\u00eam, g\u1ecdi l\u00e0 'd\u1ea1 gi\u1edbi th\u1ee7 c\u1ed5'. V\u00ec th\u1ebf, c\u00e1c b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 khi xu\u1ea5t qu\u00e2n hay l\u00e0m vi\u1ec7c l\u00e0nh \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u1ebfn. Khi xa gi\u00e1 d\u1eebng l\u1ea1i \u0111\u1ec3 trai gi\u1edbi, nghi v\u1ec7 v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5, n\u00ean c\u1ea3nh tr\u01b0\u1eddng c\u0169ng nh\u1eb1m c\u1ea3nh b\u00e1o m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho thanh th\u1ebf. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng ti\u1ebfng tr\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u00e1o g\u1ea7n Minh \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec xin \u0111\u1eb7t n\u00f3 c\u00e1ch c\u1eeda Tuy\u00ean \u0110\u1ee9c 100 b\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn l\u00fac h\u00e0nh l\u1ec5 th\u00ec ng\u1eebng \u0111\u00e1nh m\u1ed9t h\u1ed3i tr\u1ed1ng, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh trong vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec \u0111\u00eam tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y t\u1ebf l\u1ec5, g\u1ea7n l\u00fac ti\u1ebfp th\u1ea7n, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.\"<\/i>\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u B\u1ea1c Ch\u00e2u, Ki\u1ebfn V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Th\u1eeba H\u1eefu xu\u1ed1ng l\u00e0m B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u H\u1ee9a. Th\u1eeba H\u1eefu v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, c\u00e1c quan gi\u00e1n ngh\u1ecb cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ea1c Ch\u00e2u, n\u00ean l\u1ea1i gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, cho con trai c\u1ee7a Quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u Ung, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m L\u00fd Giang l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1eafc D\u1ee5ng l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c. V\u00ec L\u00fd Giang \u0111\u00e3 t\u1eed tr\u1eadn khi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u1edbi gi\u1eb7c man.\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 H\u00e0 \u0110\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, Tri ch\u00e2u H\u00e1n Ch\u00e2u. \u0110\u00e0m v\u00ec m\u1eb9 gi\u00e0 xin v\u1ec1, tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i, d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y Tam ty s\u1ee9, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1, v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 ba t\u1eeb Khai Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f2n l\u00e0m Nam Cung T\u00e1n lang. T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u0103m s\u00e1u n\u0103m, \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng, r\u1ed3i l\u00e0m Do\u00e3n kinh \u1ea5p, r\u1ed3i coi vi\u1ec7c k\u1ebf t\u1ecbch. X\u00e9t Nghi\u00eau T\u00e1 tuy do \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, l\u00e0m quan kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m g\u00ec, nh\u01b0ng b\u1ed7ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng d\u1ee5ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 v\u00ec l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a h\u1eadu cung, kh\u00f4ng c\u00f2n xem tr\u1ecdng t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng. Hu\u1ed1ng chi ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9 c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb v\u00e0 tr\u1ecdng tr\u00e1ch, ch\u1ec9 k\u00e9m Nh\u1ecb ph\u1ee7, ch\u1ec9 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u1ebfn. Nay Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m Tam ty s\u1ee9 \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, n\u1ebfu sau khi \u0111\u1ea1i h\u01b0\u1edfng xong, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd l\u1ea5y danh ngh\u0129a th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng m\u00e0 th\u0103ng Nghi\u00eau T\u00e1 v\u00e0o Nh\u1ecb ph\u1ee7. N\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 l\u1eddi b\u00e0n, khi m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, c\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1ef1 t\u1ea5t s\u1ebd li\u1ec1u ch\u1ebft tranh c\u00e3i.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u00fac \u0111\u00f3, B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng Nghi\u00eau T\u00e1, th\u00ec ph\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ee9c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i; n\u1ebfu nghe theo l\u1eddi h\u1ecd, th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e3i ch\u1ee9c Nghi\u00eau T\u00e1. X\u00e9t hai \u0111\u01b0\u1eddng \u1ea5y, t\u1ea5t kh\u00f3 c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i. Nh\u01b0ng d\u00f9ng Nghi\u00eau T\u00e1 m\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i th\u00ec t\u1ed5n \u0111\u1ee9c, nghe theo l\u1eddi h\u1ecd m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c Nghi\u00eau T\u00e1 th\u00ec t\u1ed5n \u00e2n[footnote] D\u00f9ng l\u1eddi h\u1ecd m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c Nghi\u00eau T\u00e1 th\u00ec t\u1ed5n \u00e2n, ch\u1eef 'd\u00f9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'nghe', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda.[\/footnote]. T\u1ed5n \u0111\u1ee9c th\u00ec thi\u1ec7t h\u1ea1i v\u1ec1 Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, t\u1ed5n \u00e2n th\u00ec o\u00e1n h\u1eadn t\u1eeb th\u00e2n th\u00edch. Mu\u1ed1n Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, ngo\u1ea1i th\u00edch kh\u00f4ng o\u00e1n h\u1eadn, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng l\u00e0m cho Nghi\u00eau T\u00e1 gi\u00e0u sang m\u00e0 kh\u00f4ng trao quy\u1ec1n, nh\u01b0 c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed v\u1edbi L\u00fd D\u1ee5ng H\u00f2a, l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd v\u1eady.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u01b0a nay, th\u00e0nh b\u1ea1i c\u1ee7a ngo\u1ea1i th\u00edch, g\u01b0\u01a1ng soi kh\u00f4ng xa, s\u1ee7ng \u00e1i qu\u00e1 m\u1ee9c th\u00ec kh\u00f4ng kh\u1ecfi h\u1ecda h\u1ea1i; ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u00fang m\u1ee9c th\u00ec \u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c an to\u00e0n. H\u1ecda h\u1ea1i hay an to\u00e0n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd, m\u00e0 c\u00f2n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u01b0ng suy c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y trong s\u00e1ch v\u1edf ch\u00e9p nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh, n\u00ean xem x\u00e9t vi\u1ec7c x\u01b0a, \u0111\u1ec3 lo k\u1ebf s\u00e1ch cho x\u00e3 t\u1eafc.<\/i>\r\n\r\n<i>N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb l\u1ec5 s\u00e1ch phong qu\u00fd phi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00ean ngo\u00e0i x\u00f4n xao, \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n. Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e0n lu\u1eadn, v\u00ec cho r\u1eb1ng thi\u00ean t\u1eed s\u1eafp x\u1ebfp v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c phi t\u1ea7n, \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng trong \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng can d\u1ef1 v\u00e0o ch\u00ednh s\u1ef1 th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec. Nay d\u00f9ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9, \u0111\u00e3 l\u00e0 can d\u1ef1 ch\u00ednh s\u1ef1, hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i mu\u1ed1n ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0o Nh\u1ecb ph\u1ee7, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd b\u00e0n t\u00e1n th\u1ebf n\u00e0o?<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn d\u1ee5ng hay kh\u00f4ng, tuy ch\u01b0a r\u00f5 \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1, nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u00e3 ti\u1ebfn d\u1ee5ng r\u1ed3i m\u1edbi n\u00f3i, d\u00f9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111u\u1ed5i b\u00e3i, th\u00ec b\u1ec1 t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng th\u1eb3ng th\u1eafn, c\u00f2n b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ee9c l\u1edbn. V\u00ec v\u1eady, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc khi s\u1ef1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 sai l\u1ea7m, th\u00ec \u0111\u1ea1o l\u00fd gi\u1eefa Vua t\u00f4i tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa \u0111\u00e1ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nh\u1eadn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m can gi\u00e1n, \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 b\u1ed1n n\u0103m n\u0103m, ch\u1ec9 c\u1ea7n vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i th\u1ec3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb gian \u00e1c l\u1edbn, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecf qua, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 nhi\u1ec1u l\u1ea7n nghe theo. Nay v\u00ec cha m\u1eb9 gi\u00e0[footnote] Nay v\u00ec cha m\u1eb9 gi\u00e0 'cha m\u1eb9 gi\u00e0' nguy\u00ean t\u00e1c 'gi\u00e0 cha m\u1eb9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], s\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c Nghi\u00eau T\u00e1, bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i, th\u00ec sau n\u00e0y th\u1ea7n s\u1ebd mang tr\u00e1ch nhi\u1ec7m kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec v\u1eady, tr\u01b0\u1edbc khi ra \u0111i, kh\u00f4ng d\u00e1m im l\u1eb7ng, l\u1ea1i b\u00e0y t\u1ecf t\u1ea5m l\u00f2ng. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t l\u1eddi th\u1ea7n, nghe theo c\u00f4ng lu\u1eadn[footnote] Nghe theo c\u00f4ng lu\u1eadn 'c\u00f4ng' nguy\u00ean t\u00e1c 't\u00e2m', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng v\u00ec t\u00ecnh c\u1ea3m nh\u1ea5t th\u1eddi m\u00e0 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i danh ti\u1ebfng ng\u00e0n n\u0103m. Nh\u01b0 v\u1eady, d\u00f9 c\u00f3 d\u00f9ng h\u1ebft tr\u00fac Nam S\u01a1n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ghi ch\u00e9p \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, so v\u1edbi vi\u1ec7c s\u1ee7ng \u00e1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 m\u1ea5t l\u00f2ng thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i:\r\n\r\n<i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh do s\u1ed1 quan v\u0103n v\u0169 nh\u1eadp l\u01b0u kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf, c\u00e1c c\u01a1 quan Th\u1ea9m quan, Tam ban vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. V\u00ec th\u1ebf t\u1eebng ban chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i, \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra bi\u1ec7n ph\u00e1p gi\u1ea3m b\u1edbt quan l\u1ea1i. Nay vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c quan \u0111\u00e3 t\u0103ng th\u00eam y\u00eau c\u1ea7u v\u1ec1 n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, l\u1ea1i b\u00e0n c\u00e1ch ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c l\u1ed1i kh\u00e1c \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t ch\u1ee9c. Ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00e1c qu\u00fd th\u1ebf ti\u1ebfn c\u1eed con em m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ea3m b\u1edbt, th\u00ec ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u1ec7 n\u1ea1n v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i b\u1ecf tri\u1ec7t \u0111\u1ec3.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xem x\u00e9t c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 vi\u1ec7c quan v\u0103n v\u0169 ti\u1ebfn c\u1eed th\u00e2n thu\u1ed9c: quan v\u0103n t\u1eeb Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p tr\u1edf l\u00ean, quan v\u00f5 t\u1eeb C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c. C\u00e1c ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, Ph\u00e1n quan Tam ty, Ph\u00e1n quan v\u00e0 Suy quan ph\u1ee7 Khai Phong, Lang trung \u0111\u1ebfn Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam ch\u1ee9c qu\u00e1n, c\u00e1c ch\u1ee9c S\u1ee9 \u0111\u1ebfn Ph\u00f3 s\u1ee9 \u1edf c\u00e1c ty, khi g\u1eb7p l\u1ec5 Giao t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c. T\u1ed5ng c\u1ed9ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, t\u1eeb c\u00f4ng khanh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn con em c\u00e1c quan nh\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan nh\u1edd \u01a1n hu\u1ec7, c\u00f9ng c\u00e1c \u00e2n \u0111i\u1ec3n kh\u00e1c, c\u1ee9 ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 tuy c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u00e2n s\u01a1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c ban \u00e2n, nh\u01b0ng ch\u01b0a quy \u0111\u1ecbnh th\u1eddi gian xa g\u1ea7n l\u00e0m h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh, n\u00ean \u00e2n \u0111i\u1ec3n ban ra qu\u00e1 nhi\u1ec1u.<\/i>\r\n\r\n<i>Quan l\u1ea1i ngo\u00e0i vi\u1ec7c ban \u00e2n cho th\u00e2n thu\u1ed9c g\u1ea7n, c\u00f2n ban cho c\u1ea3 h\u1ecd h\u00e0ng xa, khi\u1ebfn c\u1eeda v\u00e0o l\u00e0m quan kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n. Ph\u00e9p b\u1ea3o \u0111\u1ea3m c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u01b0 \u1ea5m c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, v\u1ed1n ch\u1ec9 \u00e1p d\u1ee5ng cho con ch\u00e1u, kh\u00f4ng d\u00ednh \u0111\u1ebfn th\u00e2n thu\u1ed9c kh\u00e1c, l\u1ea1i kh\u00f4ng quy \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta ban \u00e2n r\u1ed9ng r\u00e3i, b\u1ec1 t\u00f4i nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi ti\u1ebfp n\u1ed1i, \u01a1n hu\u1ec7 th\u1eadt d\u00e0y, nh\u01b0ng vi\u1ec7c l\u00e2u ng\u00e0y sinh t\u1ec7, c\u0169ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ch\u1eefa sai l\u1ea7m.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong tri\u1ec1u, theo th\u1ee9 t\u1ef1 quan ch\u1ee9c, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o d\u1ecbp ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c, ngo\u00e0i con ch\u00e1u v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c k\u1ef3 (h\u1ecd h\u00e0ng g\u1ea7n) ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn d\u1ecbp t\u1ebf giao m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c th\u00e2n thu\u1ed9c kh\u00e1c, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn hai l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1ec1 th\u1ee9 t\u1ef1 quan ch\u1ee9c, m\u1ed7i l\u1ea7n t\u1ebf giao \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c, ngo\u00e0i con ch\u00e1u v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c k\u1ef3 ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn hai l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c th\u00e2n thu\u1ed9c kh\u00e1c, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. Theo c\u00e1ch ph\u00e2n c\u1ea5p gi\u1ea3m b\u1edbt nh\u01b0 v\u1eady, m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp ch\u1ee9c. T\u00ednh l\u00e2u d\u00e0i, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, con \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m quan s\u1ebd kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i thanh l\u1ecdc m\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd trong s\u1ea1ch.<\/i>\r\n\r\n<i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eebng s\u1eeda \u0111\u1ed5i quy ch\u1ebf \u1ea5m b\u1ed5, nh\u01b0ng con ch\u00e1u th\u00e2n th\u00edch c\u0169ng b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf theo n\u0103m, khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n than, n\u00ean l\u1ea1i ph\u1ea3i kh\u00f4i ph\u1ee5c nh\u01b0 c\u0169. \u0110i\u1ec1u th\u1ea7n xin l\u1ea7n n\u00e0y, l\u1ea5y vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed th\u00e2n s\u01a1 l\u00e0m m\u1ee9c \u0111\u1ed9 gi\u1ea3m b\u1edbt[footnote]L\u1ea5y vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed th\u00e2n s\u01a1 l\u00e0m m\u1ee9c \u0111\u1ed9 gi\u1ea3m b\u1edbt 'th\u00e2n s\u01a1', c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 's\u01a1 s\u1ed1'.[\/footnote], \u0111\u1ec1u l\u00e0 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u00e2n th\u00edch g\u1ea7n th\u00ec \u00e2n t\u00ecnh r\u1ea5t s\u00e2u, \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u00e2n thu\u1ed9c xa th\u00ec \u00e2n t\u00ecnh d\u1ea7n m\u1ecfng. Nay \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p th\u00e2n th\u00edch g\u1ea7n theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00f2n th\u00e2n thu\u1ed9c xa ch\u1ec9 l\u1ea5y th\u1eddi gian xa g\u1ea7n l\u00e0m h\u1ea1n m\u1ee9c, kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n c\u00e1ch bi\u1ec7t, x\u00e9t theo l\u00f2ng d\u00e2n, t\u00ednh ra c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec o\u00e1n h\u1eadn.<\/i>\r\n\r\n<i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 thi h\u00e0nh, th\u00ec ngu\u1ed3n quan ch\u1ee9c l\u1ea1m ph\u00e1t c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0103n ch\u1eb7n. C\u00f2n c\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n l\u1ec7, xin v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn thi h\u00e0nh, xin \u0111\u1ee3i sau m\u00f9a thu n\u0103m nay, sau l\u1ec5 \u0111\u1ea1i h\u01b0\u1edfng s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(B\u00e0n v\u1ec1 c\u00e1c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u00e2n tr\u1ea1ch, kh\u00f4ng r\u00f5 t\u1eeb l\u00fac n\u00e0o, th\u00e1ng 9 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 4 s\u1eeda \u0111\u1ed5i quy ch\u1ebf c\u0169, sau \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o d\u1ecbp ti\u1ebft th\u00e1nh, c\u00f3 l\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. Nay ghi ch\u00e9p th\u00eam, \u0111\u1ee3i tra c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, \u0110\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, Ph\u00e1n \u0111\u00f4 ma kh\u00e1m ty L\u00e3 Tr\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n. H\u00e0 \u0110\u00e0m n\u00f3i Tr\u00e2n ch\u01b0a t\u1eebng qua kh\u1ea3o kh\u00e1m, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, xu\u1ea5t 1 tri\u1ec7u t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho n\u1ed9i t\u00e0ng, giao cho H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ti\u1ec1n phong trang c\u1ee7a An ph\u1ee7 ty l\u1ed9 \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n s\u1ef1. L\u1ea1i sai Quy\u1ec1n \u0111\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed5ng Mi\u1ec5n \u0111\u1ebfn lo li\u1ec7u vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, sai Ph\u00e1n quan ph\u1ee7 Khai Phong, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Trung Dung \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Trung M\u00e2u s\u1eeda \u0111\u1eafp \u0111\u00ea s\u00f4ng Bi\u1ec7n.\r\n\r\n[8] Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aMinh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed3 ngh\u0129a\u300b do L\u00fd C\u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt \u1edf qu\u00e2n Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng so\u1ea1n, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"C\u1ea5u c\u00f3 th\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u tinh t\u01b0\u1eddng kinh \u0111i\u1ec3n, hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1ec5 l\u1edbn n\u00e0y, ng\u00e0n n\u0103m m\u1edbi c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n, m\u00e0 h\u1ecdc v\u1ea5n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u1ea1i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, xin ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, mong r\u1eb1ng khi b\u00e0n lu\u1eadn s\u1ebd c\u00f3 \u00edch.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu giao cho hai ch\u1ebf xem x\u00e9t k\u1ef9, khen ng\u1ee3i h\u1ecdc v\u1ea5n c\u1ee7a \u00f4ng uy\u00ean b\u00e1c[footnote]'x\u01b0ng' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u00ed Th\u00e1i h\u1ecdc tr\u1ee3 gi\u00e1o. C\u1ea5u t\u1eebng thi M\u1eadu t\u00e0i d\u1ecb \u0111\u1eb3ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed7. Cha m\u1eb9 gi\u00e0, \u00f4ng d\u1ea1y h\u1ecdc \u0111\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i th\u00e2n, h\u1ecdc tr\u00f2 th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u1ebfn v\u00e0i ch\u1ee5c, tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[9] Truy t\u1eb7ng Tuy\u00ean kh\u00e1nh s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri M\u1ea1c Do\u00e3n Ng\u00f4n l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p l\u1ed7 b\u1ed9.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Tr\u1ecbnh Th\u00fac B\u00e1o, ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt \u1edf Ph\u00fac Ch\u00e2u, d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aT\u00f4ng t\u1ef1 th\u01b0\u300b ba quy\u1ec3n, tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Minh \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 c\u00f9ng m\u0169 \u00e1o. Tr\u1ecbnh Th\u00fac B\u00e1o c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec b\u1ecf \u0111i.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, v\u00ec l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng s\u1eafp \u0111\u1ebfn, b\u00e3i b\u1ecf y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u00f9a thu.\r\n\r\n[12] Long Th\u1ea7n v\u1ec7 T\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Mi Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c l\u00e0m V\u00e2n huy t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ki\u1ec1m Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9; B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 L\u00fd Tu\u1ea7n l\u0129nh ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed V\u0103n Ch\u00e2u; T\u00e2n Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay L\u00fd V\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c l\u00e0m V\u00e2n huy t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, B\u1ea3o Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. Ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai l\u1ee5t l\u1ed9i, l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t gi\u1ea3m b\u1edbt thu\u1ebf m\u00e1 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[14] Ban \u0111\u1ea7u, L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9 t\u00e2u: <i>\"L\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u01b0\u1edfng, d\u00f9ng ph\u00e1p gi\u00e1 l\u1ed7 b\u1ea1. Theo l\u1ec5 l\u1ec7nh, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1p gi\u00e1 gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba so v\u1edbi \u0111\u1ea1i gi\u00e1. Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edd tr\u00ecnh c\u1ee7a Binh b\u1ed9: '\u0110\u1ea1i gi\u00e1 d\u00f9ng 18.256 ng\u01b0\u1eddi, ph\u00e1p gi\u00e1 gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba, d\u00f9ng 12.170 ng\u01b0\u1eddi. Ki\u1ec3m tra s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng trong ph\u00e1p gi\u00e1 l\u1ec5 phong thi\u1ec1n n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00ec d\u00f9ng 11.661 ng\u01b0\u1eddi. B\u1ed9 n\u00e0y hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea3n g\u1ed1c t\u1ef1 \u0111\u1ed3 ph\u00e1p gi\u00e1, c\u0169ng nh\u01b0 v\u0103n b\u1ea3n b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c, tuy c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng s\u01a1 s\u00e0i n\u00e0y, nh\u01b0ng so v\u1edbi l\u1ec5 l\u1ec7nh, ch\u01b0a th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c.' Xin cho c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 c\u00f9ng Binh b\u1ed9 c\u00f9ng nhau xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.\"<\/i> B\u00e8n quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p gi\u00e1 l\u1ed7 b\u1ea1, n\u00ean d\u00f9ng 11.088 ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9 d\u00e2ng l\u00ean t\u1ef1 \u0111\u1ed3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.\r\n\r\n[15] Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u00fac c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>\"\u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, M\u1ee5c th\u00e2n tr\u1ea1ch \u0111\u00f4 gi\u00e1o th\u1ee5 Nguy\u1ec5n D\u1eadt t\u1eebng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u00fac ti\u1ec1n b\u1ea3o, trang tr\u00ed b\u1eb1ng l\u00f4ng chim th\u00fay, v\u00e0 l\u00f3t b\u1eb1ng da h\u01b0\u01a1u[footnote]v\u00e0 l\u00f3t b\u1eb1ng da h\u01b0\u01a1u 'v\u00e0' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 s\u1eeda.[\/footnote], mu\u1ed1n cho l\u01b0u h\u00e0nh c\u00f9ng v\u1edbi ti\u1ec1n. V\u1ea3 l\u1ea1i, ti\u1ec1n t\u1ec7 l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, s\u1ef1 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 quy\u1ec1n bi\u1ebfn, ph\u1ea3i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi v\u1eadt d\u1ee5ng th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0u th\u00f4ng kh\u00f4ng ng\u1eebng. X\u01b0a Tr\u01b0\u01a1ng Thang v\u00ec H\u00e1n V\u0169 \u0111\u1ebf ch\u1ebf t\u1ea1o ti\u1ec1n da, b\u1ecb \u0111\u1eddi sau ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. Hu\u1ed1ng chi s\u1ef1 k\u1ef3 qu\u00e1i c\u1ee7a Nguy\u1ec5n D\u1eadt c\u00f2n h\u01a1n th\u1ebf, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng trong th\u1eddi th\u00e1nh, \u0111\u1ec3 m\u1edf l\u00f2ng gian tr\u00e1 sao.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, chi\u1ebfu b\u00e3i l\u1ec5 t\u1ebf Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3 v\u00e0o ti\u1ebft L\u1eadp \u0111\u00f4ng. Ban \u0111\u1ea7u, L\u1ec5 vi\u1ec7n cho r\u1eb1ng H\u1eafc \u0111\u1ebf v\u00e0 Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3 \u0111\u1ec1u n\u00ean h\u1ee3p t\u1ebf \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, xin b\u00e3i l\u1ec5 t\u1ebf v\u00e0o ti\u1ebft L\u1eadp \u0111\u00f4ng. Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ngh\u00eanh kh\u00ed b\u1ed1n m\u00f9a kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf, n\u00ean ch\u1ec9 b\u00e3i l\u1ec5 t\u1ebf Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3.\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, sai Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0110inh \u0110\u1ed9 l\u00e0m Hi\u1ebfn quan v\u1ecb Hi\u00ean Vi\u00ean, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0m Hi\u1ebfn quan v\u1ecb Vi\u00eam \u0110\u1ebf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, quan L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: Ng\u0169 \u0111\u1ebf \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f9ng Nh\u1eadt, Nguy\u1ec7t, Thi\u00ean ho\u00e0ng, B\u1eafc c\u1ef1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean t\u1ebf \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, ti\u1ebfp theo v\u1ecb tr\u00ed ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh hi\u1ebfn t\u1ebf, xin sai quan thanh v\u1ecdng l\u00e0m Hi\u1ebfn quan. Vua cho r\u1eb1ng Hi\u00ean Vi\u00ean l\u00e0 bi\u1ec7t hi\u1ec7u c\u1ee7a Th\u00e1nh t\u1ed5, Vi\u00eam \u0110\u1ebf l\u00e0 \u0111\u1ebf c\u1ea3m sinh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i th\u1edd[footnote]\u0110\u1ebf ph\u1ed1i trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 24 ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u01b0\u1eddng ph\u1ed1i'.[\/footnote], n\u00ean sai hai v\u1ecb c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a Nh\u1ecb ph\u1ee7 chia nhau hi\u1ebfn t\u1ebf.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, sai C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd Gi\u1ea3n Chi l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ee5 l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9; H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed Tri t\u1ea1p s\u1ef1 ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m D\u0129nh l\u00e0 L\u00fd \u0110o\u00e1i l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Canh l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9; Di\u00eam thi\u1ebft Ph\u00e1n quan, T\u01b0 phong Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n Ki\u1ec3m th\u1ea3o T\u00f4n Du l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng ch\u00ednh \u0111\u00e1n Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, C\u00e1p m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 X\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o Cung l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9; T\u01b0 hu\u00e2n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Ph\u00e1n Tam ty Khai s\u00e1ch ty ng\u01b0\u1eddi Giao Th\u1ee7y l\u00e0 Kh\u1ea5u B\u00ecnh l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng ch\u00ednh \u0111\u00e1n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tr\u1ecbnh D\u01b0 Kh\u00e1nh l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[19] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ch\u00e2u Th\u00e2m t\u00e2u r\u1eb1ng m\u01b0a l\u1edbn l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a d\u00e2n.\r\n\r\n[20] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n, t\u00f4ng th\u1ea5t, quan vi\u00ean c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c, \u0111\u00e0i gi\u00e1n \u0111\u1ebfn xem nh\u00e3 nh\u1ea1c, t\u1eeb cung gi\u00e1, \u0111\u0103ng ca, v\u0169 d\u1eadt, t\u1ea5t c\u1ea3 91 kh\u00fac \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea5u. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, Vua xu\u1ea5t ra c\u00e1c b\u1ea3n nh\u1ea1c c\u1ea7m, nguy\u1ec5n c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ea3n nh\u1ea1c Minh \u0111\u01b0\u1eddng do Vua so\u1ea1n v\u00e0 b\u1ea3n \u300a\u0110\u1ea1i nh\u1ea1c t\u00e2n l\u1ee5c\u300b, ban cho qu\u1ea7n th\u1ea7n. L\u1ea1i xu\u1ea5t ra c\u00e1c nh\u1ea1c kh\u00ed m\u1edbi ch\u1ebf t\u1ea1o nh\u01b0 t\u1ee5ng hu\u00e2n, b\u00e0o sanh, \u0111\u1ed9ng ti\u00eau, r\u1ed3i l\u1ec7nh cho \u0111\u0103ng ca d\u00f9ng c\u00e1c nh\u1ea1c kh\u00ed b\u00e1t \u00e2m m\u1ed7i th\u1ee9 di\u1ec5n m\u1ed9t kh\u00fac.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp C\u1ed5 x\u00fay c\u1ee5c di\u1ec5n c\u1ea3nh tr\u01b0\u1eddng, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho c\u00e1c quan t\u1eeb L\u1ec7nh, Th\u1eeba c\u1ee7a \u0110\u1ea1i nh\u1ea1c, C\u1ed5 x\u00fay \u0111\u1ebfn nh\u1ea1c c\u00f4ng, \u0111\u1ed3 l\u1ea1i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t m\u1ee9c kh\u00e1c nhau. Vua sau khi xem nh\u00e3 nh\u1ea1c, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"L\u00e0m nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 t\u00f4n \u0111\u1ee9c, d\u00e2ng l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean. Nay s\u1eafp c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ebf \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng \u0111\u1eddi \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u00e2m nh\u1ea1c, n\u00ean l\u1ec7nh cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng c\u00e0ng ph\u1ea3i nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00eam.\"<\/i>\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban chi\u1ebfu sau khi l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng k\u1ebft th\u00fac, ban t\u1eb7ng \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, ng\u1ef1a y\u00ean c\u01b0\u01a1ng cho H\u1ea1 T\u1ee7ng, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng, Tr\u00ecnh L\u00e2m, L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng. T\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng \u1edf ngo\u00e0i, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng t\u1eeb \u0111\u00e2y b\u1eaft \u0111\u1ea7u.\r\n\r\n[22] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, t\u00f4ng th\u1ea5t c\u00f9ng c\u00e1c quan \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n, c\u00e1c \u0111\u00e0i gi\u00e1n, tam ty, Khai Phong ph\u1ee7, c\u00e1c v\u00f5 quan t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ebfn c\u1eeda Ngh\u00eanh D\u01b0\u01a1ng xem th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n, Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu ph\u00f3 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u Nhi\u1ec7m B\u1ed1 tham d\u1ef1 l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng[footnote]Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu ph\u00f3 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u Nhi\u1ec7m B\u1ed1 tham d\u1ef1 l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'thi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e1i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 24-27, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 288 truy\u1ec7n Nhi\u1ec7m B\u1ed1 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], l\u1ec7nh cho \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 d\u00f9ng l\u1ec5 m\u1eddi, l\u1ea1i chu\u1ea9n b\u1ecb \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u00ecnh d\u1ecbch, T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n c\u00e1c th\u1ee9 m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng, gh\u1ebf g\u1eady \u0111\u1ee3i h\u1ecd \u0111\u1ebfn. \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec b\u1ec7nh, Nhi\u1ec7m B\u1ed1 s\u1eafp l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi xin t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec b\u1ec7nh. \u0110\u1ec1u sai trung s\u1ee9 mang thu\u1ed1c thang \u0111\u1ebfn ban.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, treo hai ch\u1eef <i>\"Minh \u0111\u01b0\u1eddng\"<\/i> do Vua vi\u1ebft ch\u1eef tri\u1ec7n, b\u1ed1n ch\u1eef <i>\"Minh \u0111\u01b0\u1eddng chi m\u00f4n\"<\/i> vi\u1ebft theo l\u1ed1i phi b\u1ea1ch. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu sau khi l\u1ec5 xong, c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1.\r\n\r\n[25] Ty Ho\u00e0ng th\u00e0nh d\u00e2ng l\u00ean kh\u1ebf \u01b0\u1edbc c\u00e1 b\u1eb1ng g\u1ed7 h\u01b0\u01a1ng m\u1edbi l\u00e0m \u1edf c\u1eeda \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, l\u1ea5y kh\u1ebf b\u00ean tr\u00e1i gi\u1eef l\u1ea1i trong cung, kh\u1ebf b\u00ean ph\u1ea3i giao cho ty n\u00e0y.\r\n\r\n[26] Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o K\u00ea D\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ch\u01b0a k\u1ecbp t\u1ea1 \u01a1n, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00ec m\u1ea5t. Ngay t\u1ea1i nh\u00e0 \u00f4ng, ban cho c\u00e1o s\u1eafc, \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a y\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u00e0 v\u1eadt th\u01b0\u1edfng l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng. Cha c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng qu\u00fd phi l\u00e0 Nghi\u00eau Phong t\u1eebng theo h\u1ecdc K\u00ea D\u0129nh, nh\u1eefng b\u00e0i v\u0103n \u00f4ng vi\u1ebft ph\u1ea7n nhi\u1ec1u g\u1eedi \u1edf nh\u00e0 K\u00ea D\u0129nh. \u0110\u1ebfn khi qu\u00fd phi \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Tu vi\u1ec7n, sai em l\u00e0 Ho\u00e1 C\u01a1 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 K\u00ea D\u0129nh xin bi\u00ean t\u1eadp l\u1ea1i c\u00e1c b\u00e0i v\u0103n c\u1ee7a Nghi\u00eau Phong, l\u00e0m b\u00e0i t\u1ef1a \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean. K\u00ea D\u0129nh kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi, c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[27] L\u00fac \u0111\u00f3 m\u01b0a d\u1ea7m su\u1ed1t m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, Vua th\u00e0nh t\u00e2m c\u1ea7u \u0111\u1ea3o trong cung. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, trai gi\u1edbi \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, tr\u1eddi quang m\u00e2y t\u1ea1nh, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf cung C\u1ea3nh Linh.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, h\u01b0\u1edfng t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t l\u1edbn \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, c\u00e1c nghi th\u1ee9c theo nh\u01b0 l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Vi\u00ean Kh\u00e2u. \u0110\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f9ng quan ph\u00e2n ty v\u00e0 quan \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng chuy\u1ec3n. N\u1ed9i th\u1ea7n nh\u1eadp ng\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi n\u0103m c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7 v\u0129nh vi\u1ec5n.\r\n\r\n[31] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ec9 d\u1ee5 t\u1eeb trong cung, c\u00e1c c\u01a1 quan ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd thi h\u00e0nh. K\u1ebb n\u00e0o d\u00e1m nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i xin x\u1ecf, quan Gi\u00e1n v\u00e0 quan Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u1ea3i x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 t\u1ed1 c\u00e1o.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i x\u00e1, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c khanh h\u00e3y h\u1ecfi r\u1ed9ng v\u1ec1 nh\u1eefng l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n gian, ghi th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, c\u1ed1t sao khoan h\u1ed3ng r\u1ed9ng r\u00e3i, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 \u00fd ta th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n ch\u00fang.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 qu\u00fd th\u00edch th\u00e2n c\u1eadn, nh\u1edd c\u1eady xin x\u1ecf, m\u01b0u c\u1ea7u ch\u1ec9 d\u1ee5 t\u1eeb trong cung. Tuy \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ng\u0103n c\u1ea5m, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi l\u00fac b\u1ecb x\u00e2m ph\u1ea1m. C\u00f3 th\u1ec3 trong v\u0103n x\u00e1 nghi\u00eam c\u1ea5m nghi\u00eam kh\u1eafc, mong r\u1eb1ng s\u1ebd d\u1eb9p b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ec7 x\u01b0a, t\u1ecf l\u00f2ng tin v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1.\"<\/i> C\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e2n h\u00e0nh l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf l\u1edbn, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i m\u1edbi ch\u00ednh s\u1ef1, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f4ng b\u1eb1ng, ng\u0103n l\u1ed1i t\u01b0 th\u00f4ng, th\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may l\u1edbn cho thi\u00ean h\u1ea1. Nh\u01b0ng ghi v\u00e0o \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n \u0111\u1ea1i x\u00e1, e ch\u01b0a th\u1ec3 hi\u1ec7n h\u1ebft \u00fd th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng.\"<\/i> B\u00e8n l\u00e0m ri\u00eang m\u1ed9t t\u1edd chi\u1ebfu tay, ban ra c\u00f9ng v\u1edbi l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i x\u00e1.\r\n\r\n<i>(\u300aTr\u1ea7n H\u00fac truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5 t\u1eeb trong cung l\u00e0 do Tr\u1ea7n H\u00fac \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb. C\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ng\u01b0\u1eddi L\u01b0 L\u0103ng l\u00e0 B\u00e0nh T\u01b0 V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, \u00f4ng \u0111\u00e3 h\u1ebft s\u1ee9c b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 t\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a vi\u1ec7c ban \u01a1n trong cung, cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ban t\u01b0\u1edbc phong kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00ean c\u00f3 trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, c\u00f3 tin \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng trong chi\u1ebfu th\u01b0 c\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c[footnote]C\u00f3 tin \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng trong chi\u1ebfu th\u01b0 c\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u1eef 'ng\u1eef' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 b\u1ed5 sung.[\/footnote]. T\u01b0 V\u0129nh theo h\u1ea7u Vua ngh\u1ec9 \u0111\u00eam t\u1ea1i C\u1ea3nh Linh cung, li\u1ec1n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean ban \u01a1n m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 nh\u1edd c\u00f3 th\u00e2n th\u00edch trong cung m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn nhanh ch\u00f3ng, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung nh\u1edd vi\u1ec7c ra v\u00e0o cung c\u1ea5m m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i[footnote]V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung nh\u1edd vi\u1ec7c ra v\u00e0o cung c\u1ea5m m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i, ch\u1eef 'th\u00e1t' ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft l\u00e0 'vi', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Khi ch\u1ee9c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 b\u1ecb khuy\u1ebft, Nghi\u00eau T\u00e1 ng\u00e0y \u0111\u00eam ch\u1edd \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, c\u00f2n Th\u1ee7 Trung c\u0169ng xin l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. T\u01b0 V\u0129nh mu\u1ed1n d\u1eabn \u0111\u1ea7u c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"N\u00ean \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra r\u1ed3i h\u00e3y h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.\"<\/i> T\u01b0 V\u0129nh n\u00f3i: <i>\"Th\u00e0 r\u1eb1ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc khi m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, c\u00f2n h\u01a1n \u0111\u1ec3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra r\u1ed3i kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> V\u00ec v\u1eady, \u00f4ng \u0111\u00e3 m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng Vua ban \u01a1n m\u1ed9t c\u00e1ch sai l\u1ea7m, kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 h\u00e0n, ch\u1ec9 v\u00ec Nghi\u00eau T\u00e1 v\u00e0 Th\u1ee7 Trung m\u00e0 l\u00e0m vui l\u00f2ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i. \u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c ngo\u1ea1i th\u00edch n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh, ho\u1ea1n quan \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac cho x\u00e3 t\u1eafc. T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ea5t v\u1ea5n T\u01b0 V\u0129nh r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u00e3 nghe nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y t\u1eeb \u0111\u00e2u.\r\n\r\nGi\u00e1n quan Ng\u00f4 Khu\u00ea n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p nghe theo l\u1eddi \u0111\u1ed3n, n\u1ebfu vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 bao dung, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 bao dung, th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i truy ra ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u, th\u00ec sau n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n ai d\u00e1m b\u00e1o vi\u1ec7c cho Ng\u1ef1 s\u1eed n\u1eefa, \u0111\u00f3 l\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 b\u1ecbt m\u1eaft b\u1ecbt tai v\u1eady.\"<\/i> Trung th\u1eeba Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng T\u01b0 V\u0129nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung th\u00e0nh, kh\u00f4ng n\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng. Vua t\u1ec9nh ng\u1ed9, kh\u00f4ng truy c\u1ee9u n\u1eefa.\r\n\r\nT\u01b0 V\u0129nh sau \u0111\u00f3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri ch\u00e2u Tuy\u00ean Ch\u00e2u. C\u00f2n vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 Nghi\u00eau T\u00e1 v\u00e0 Th\u1ee7 Trung c\u0169ng b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c T\u01b0 V\u0129nh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian c\u1ee5 th\u1ec3, nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o th\u00e1ng 10. Nay ghi ch\u00e9p l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aQu\u00e1ch Khuy\u1ebfn truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: Khi t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, s\u1eafp ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, Khuy\u1ebfn \u1edf n\u01a1i trai gi\u1edbi, d\u1eabn \u0111\u1ea7u c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. \u00d4ng l\u1ea1i h\u1ebft s\u1ee9c b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aT\u01b0 V\u0129nh truy\u1ec7n\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng T\u01b0 V\u0129nh m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e2ng s\u1edb. C\u00f3 l\u1ebd T\u01b0 V\u0129nh m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e2ng s\u1edb v\u1ec1 Nghi\u00eau T\u00e1 v\u00e0 Th\u1ee7 Trung, c\u00f2n c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00e1c ch\u1ec9 b\u00e0n lu\u1eadn chung v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng n\u00ean th\u0103ng ch\u1ee9c cho c\u00e1c quan. Nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai thuy\u1ebft.)<\/i>\r\n\r\n[32] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tuy\u00ean Kh\u00e1nh s\u1ee9, Tuy\u1ec7n Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri M\u1ea1ch Do\u00e3n Ng\u00f4n m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c T\u01b0 \u0111\u1ed3, An V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng Do\u00e3n Ng\u00f4n c\u00f3 qu\u00e2n c\u00f4ng, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho l\u1ed7 b\u1ed9, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.\r\n\r\n\u0110\u1ed3ng tri L\u1ec5 vi\u1ec7n T\u01b0 M\u00e3 Quang t\u00e2u: <i>\"X\u01b0a Tr\u1ecdng Th\u00fac Vu H\u1ec1 c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc V\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi V\u1ec7 cho \u00f4ng ta \u0111\u01b0\u1ee3c mang d\u00e2y tua r\u1ee7 m\u00e0 v\u00e0o ch\u1ea7u. Kh\u1ed5ng T\u1eed n\u00f3i: 'Ti\u1ebfc thay, chi b\u1eb1ng ban th\u00eam \u1ea5p. Ch\u1ec9 c\u00f3 kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 danh v\u1ecb l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u01b0\u1ee3n \u0111\u01b0\u1ee3c.' T\u01b0\u1edbc v\u1ecb cao th\u1ea5p g\u1ecdi l\u00e0 danh, xe c\u1ed9 v\u00e0 y ph\u1ee5c th\u1ec3 hi\u1ec7n uy nghi g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00ed, hai th\u1ee9 n\u00e0y l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1ec3 b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec1 t\u00f4i, gi\u1eef y\u00ean v\u00e0 tr\u1ecb l\u00fd qu\u1ed1c gia[footnote]B\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec1 t\u00f4i, ch\u1eef 'k\u1ef3' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Quan', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 16, b\u00e0i 'Lu\u1eadn M\u1ea1ch Do\u00e3n Ng\u00f4n c\u1ea5p l\u1ed7 b\u1ea1 tr\u1ea1ng' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng th\u1ec3 xem nh\u1eb9.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay Do\u00e3n Ng\u00f4n l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i th\u00e2n c\u1eadn, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao l\u1edbn lao g\u00ec v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban ch\u1ee9c Tam c\u00f4ng, c\u1ea5p cho nghi tr\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m, nh\u01b0 th\u1ebf ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng sao? B\u1ec7 h\u1ea1 tuy mu\u1ed1n s\u1ee7ng \u00e1i v\u00e0 ban ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc cho ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, nh\u01b0ng l\u1ea1i v\u00f4 t\u00ecnh l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam t\u1ed9i l\u1ed7i cho h\u1ecd. V\u00ec sao v\u1eady? Ch\u1ee9c Tam c\u00f4ng, nh\u01b0 ba ch\u00e2n v\u1ea1c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, tr\u00ean \u1ee9ng v\u1edbi ba ng\u00f4i sao Tam Thai. Nghi tr\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng th\u1ea7n, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 m\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i th\u00e2n c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn Do\u00e3n Ng\u00f4n \u0111\u00e3 ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u1eadn t\u1ee5y b\u00ean c\u1ea1nh, l\u00fac s\u1ed1ng \u0111\u00e3 h\u01b0\u1edfng c\u1ef1c ph\u00fa qu\u00fd, l\u00fac ch\u1ebft l\u1ea1i d\u00f9ng l\u1ec5 Tam s\u1ef1 \u0111\u1ec3 ti\u1ec5n \u0111\u01b0a, c\u1edd qu\u1ea1t tr\u1ed1ng k\u00e8n r\u1ea7m r\u1ed9 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng t\u1ed9i l\u1ed7i xa x\u1ec9, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 nghi\u00eang m\u1eaft n\u1eafm tay m\u00e0 o\u00e1n gh\u00e9t, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u l\u00e0m vinh d\u1ef1. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 v\u1ec1 c\u00e2u chuy\u1ec7n Tr\u1ecdng Th\u00fac Vu H\u1ec1, l\u01b0u t\u00e2m l\u1eddi Kh\u1ed5ng T\u1eed, th\u00ec s\u1ebd hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a danh kh\u00ed, kh\u00f4ng th\u1ec3 ban cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng. Hu\u1ed1ng chi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, qu\u1ea7n th\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn v\u1edbi qu\u1ed1c gia, khi c\u01b0\u1edbi xin ho\u1eb7c tang l\u1ec5 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p nghi tr\u01b0\u1ee3ng, ngo\u00e0i ra kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng c\u1ea5p nghi tr\u01b0\u1ee3ng cho M\u1ea1ch Do\u00e3n Ng\u00f4n n\u1eefa, \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u1ec9 tr\u1ecf, cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, th\u1eadt l\u00e0 may m\u1eafn v\u00f4 c\u00f9ng.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(C\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, Do\u00e3n Ng\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c quan v\u00e0o th\u00e1ng 8, T\u01b0 M\u00e3 Quang t\u00e2u vi\u1ec7c kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ea5p nghi tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 9, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 9. Vi\u1ec7c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Quang c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn hay kh\u00f4ng, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[33] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, T\u1ec3 th\u1ea7n V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0; Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Di V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Tr\u1ea5n H\u1ea3i Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong \u0110\u1eb7ng Qu\u1ed1c c\u00f4ng; H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam th\u00e0nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung Anh Qu\u1ed1c c\u00f4ng H\u1ea1 T\u1ee7ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m V\u0169 Ninh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong Tr\u1ecbnh Qu\u1ed1c c\u00f4ng; B\u1ea3o T\u0129nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n Thi\u1ec1n Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u1eadp Kh\u00e1nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, phong K\u00fd Qu\u1ed1c c\u00f4ng; V\u0169 X\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 Tr\u00ecnh L\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m V\u0169 Th\u1eafng Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i u\u00fd; Ninh Giang Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Nh\u1eef Nam qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m B\u00ecnh Giang Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung; V\u0169 Khang Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, B\u1eafc H\u1ea3i qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ninh Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; An \u0110\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Hoa Nguy\u00ean qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tr\u1ea5n Giang Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; Khu m\u1eadt s\u1ee9 B\u00e0ng T\u1ecbch, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, b\u00e0n vi\u1ec7c ban \u00e2n, Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t n\u00f3i v\u1edbi V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c r\u1eb1ng: <i>\"Quan ch\u1ee9c l\u1ea1m ph\u00e1t \u0111\u00e3 l\u00e2u, ch\u01b0a c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p ng\u0103n ch\u1eb7n, nay l\u1ea1i m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam, sao v\u1eady?\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c kh\u00f4ng nghe. Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, C\u1ea3nh Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n s\u1ee9, V\u0169 T\u00edn l\u01b0u h\u1eadu, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Di\u00ean Ph\u00fac cung s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri. <i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ghi l\u00e0 \u0111\u00f4 tri, \u300aB\u1ea3n truy\u1ec1n\u300b ghi l\u00e0 \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri. X\u00e9t Th\u1ee7 Trung v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch nguy\u00ean ni\u00ean \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111\u00f4 tri, l\u1ea7n n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 th\u0103ng l\u00e0m \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f3 l\u1ebd b\u1ecb thi\u1ebfu. C\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i>\r\n\r\n[35] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, 87 ng\u01b0\u1eddi trong t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Kim Ng\u00f4 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u1edf tr\u00ean T\u1ea3, H\u1eefu v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, nay c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Kim Ng\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3, H\u1eefu v\u1ec7, \u0111\u00f3 l\u00e0 do Trung th\u01b0 s\u01a1 su\u1ea5t. Anh 11 ng\u01b0\u1eddi, em 6 ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e1u 51 ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e1u ch\u1eaft 19 ng\u01b0\u1eddi[footnote]Ch\u1eef 'ch\u00e1u' trong 'ch\u00e1u ch\u1eaft 19' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung[\/footnote]. <i>(S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i>\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i y\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Anh, \u0111\u1ec3 k\u1ef7 ni\u1ec7m l\u1ec5 Minh \u0110\u01b0\u1eddng th\u00e0nh c\u00f4ng.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n l\u00e0 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng, tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t v\u00e0 ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch \u300a\u0110\u1ea1i H\u01b0\u1edfng Minh \u0110\u01b0\u1eddng K\u00fd\u300b.\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua ban y\u1ebfn cho 150 ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf kinh k\u1ef3 t\u1ea1i vi\u1ec7n T\u00edch Kh\u00e1nh.\r\n\r\n[39] Th\u00e1ng n\u00e0y, phong M\u1ef9 nh\u00e2n h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Ti\u1ec7p d\u01b0. N\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu \u0111\u1ea7u ti\u00ean, b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c cho xu\u1ea5t gia, \u1edf cung Dao Hoa. \u0110\u1ebfn nay, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn phong t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u.\r\n\r\n[40] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c n\u01a1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u tr\u00ecnh hay ph\u00e1i c\u00e1c \u0111\u1ed3ng t\u1eed bi\u1ebft ch\u1eef \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean th\u1ee9 nh\u1ea5t)<\/i>.\r\n\r\n[41] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua tri\u1ec7u Th\u00e1i t\u1eed Trung x\u00e1 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0 H\u1ed3 Vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn s\u1edf \u0110\u1ea1i Nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 c\u00f9ng \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chu\u00f4ng kh\u00e1nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u00edch th\u00e2n xem x\u00e9t \u0110\u1ea1i Nh\u1ea1c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng chu\u00f4ng b\u00e1c v\u00e0 kh\u00e1nh \u0111\u1eb7c c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 x\u01b0a. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho s\u1eeda \u0111\u1ed5i, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u00e2u r\u1eb1ng Vi\u1ec7n v\u1ed1n am hi\u1ec3u \u00e2m lu\u1eadt n\u00ean tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Vi\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng c\u0169ng tri\u1ec7u c\u1ea3 Nguy\u1ec5n D\u1eadt, nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. X\u00e9t r\u1eb1ng l\u00fac n\u00e0y Nguy\u1ec5n D\u1eadt \u0111ang l\u00e0m gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf tr\u1ea1ch M\u1ee5c Th\u00e2n, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Theo H\u1ed9i y\u1ebfu, ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 9, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng chu\u00f4ng b\u00e1c v\u00e0 kh\u00e1nh \u0111\u1eb7c ch\u01b0a h\u00f2a h\u1ee3p \u00e2m lu\u1eadt, l\u1ec7nh cho \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o T\u00edn, Nguy\u1ec5n D\u1eadt, L\u01b0 Chi\u00eau T\u1ef1 c\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 ki\u1ec3m tra \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, \u0111\u00fac l\u1ea1i ri\u00eang. Nh\u01b0ng <i>\"Th\u1ef1c l\u1ee5c\"<\/i> kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y B\u00ednh M\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u1ee5 m\u00f9a thu \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, l\u1ec7nh cho Tam ty mua th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua sai quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn v\u00e0 Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n l\u00e0 Bao Ch\u1eedng x\u00f3a n\u1ee3 cho thi\u00ean h\u1ea1.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ban cho H\u1ee9a Nguy\u00ean, Kim b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh, H\u1ed3, danh hi\u1ec7u Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n. Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>\"Ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 qu\u1ea3n l\u00fd 6 l\u1ed9, 88 ch\u00e2u qu\u00e2n r\u1ed9ng l\u1edbn, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng t\u00e0i v\u1eadt, v\u1ea3i l\u1ee5a, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u1ed7i n\u0103m l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tri\u1ec7u, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i v\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e2u t\u1ea1i ch\u1ee9c. Nay H\u1ee9a Nguy\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Tr\u1eabm ngh\u0129 kh\u00f4ng b\u1eb1ng khen th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban cho danh hi\u1ec7u n\u00e0y.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng qu\u1ebb V\u00f4 V\u1ecdng trong kinh D\u1ecbch, Vua h\u1ecfi: <i>\"B\u1ec7nh v\u00f4 v\u1ecdng, sao l\u1ea1i n\u00f3i kh\u00f4ng c\u1ea7n thu\u1ed1c m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 \u0111i\u1ec1u vui?\"<\/i>\r\n\r\nD\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u00e1p: <i>\"Ph\u00e0m b\u1ec7nh kh\u1edfi l\u00ean \u0111\u1ec1u do c\u00f3 v\u1ecdng m\u00e0 \u0111\u1ebfn. H\u00e0o C\u1eedu Ng\u0169 \u1edf ng\u00f4i t\u00f4n, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb, l\u00e0 ch\u1ee7 c\u1ee7a v\u00f4 v\u1ecdng. Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u v\u00f4 v\u1ecdng, m\u00e0 b\u1ed7ng c\u00f3 b\u1ec7nh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do m\u00ecnh g\u00e2y ra, b\u1ec7nh s\u1ebd t\u1ef1 gi\u1ea3m, c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea7n thu\u1ed1c m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 \u0111i\u1ec1u vui. N\u1ebfu b\u1eadc nh\u00e2n ch\u1ee7 c\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh t\u1ef1 tu, th\u00e2n kh\u00f4ng h\u01b0 v\u1ecdng, m\u00e0 b\u1ed7ng g\u1eb7p tai \u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 Vua Nghi\u00eau, Vua Thang g\u1eb7p l\u0169 l\u1ee5t, h\u1ea1n h\u00e1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do m\u00ecnh g\u00e2y ra, ch\u1ec9 c\u1ea7n thu\u1eadn th\u1eddi tu \u0111\u1ee9c, kh\u00f4ng c\u1ea7n tr\u1ecb l\u00fd, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n tr\u1eeb b\u1ecf, kh\u00f4ng l\u00e0m phi\u1ec1n lao thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u vui.<\/i>\r\n\r\n<i>Tuy nhi\u00ean, Vua Nghi\u00eau g\u1eb7p h\u1ed3ng th\u1ee7y, sai C\u1ed5n, V\u0169 tr\u1ecb th\u1ee7y, tuy bi\u1ebft tai \u01b0\u01a1ng ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1ee9t, nh\u01b0ng v\u1eabn thu\u1eadn l\u00f2ng d\u00e2n. C\u1ed5n kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng, v\u00ec tai \u01b0\u01a1ng ch\u01b0a d\u1ee9t. V\u0169 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb th\u1ee7y, v\u00ec tai \u01b0\u01a1ng mu\u1ed1n h\u1ebft. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u1ea7n thu\u1ed1c m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 \u0111i\u1ec1u vui. Nay s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea, \u0111\u00e3 h\u01a1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m, b\u1eaft binh d\u00e2n thi\u00ean h\u1ea1 ph\u1ee5c d\u1ecbch, hao t\u1ed1n t\u00e0i v\u1eadt thi\u00ean h\u1ea1 ch\u01b0a t\u1eebng ng\u1eebng, s\u00f4ng l\u1edbn c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169. M\u00e0 binh d\u00e2n m\u1ec7t m\u1ecfi, hao t\u1ed5n kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u0103m ng\u00e0n v\u1ea1n k\u1ebf, t\u00e0i v\u1eadt \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ea1n ki\u1ec7t, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1ee9c v\u1ea1n v\u1ea1n k\u1ebf! E r\u1eb1ng d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, s\u1ee9c n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng kham n\u1ed5i.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng s\u00f4ng l\u1edbn, Khuy\u1ec3n Nhung t\u1eeb x\u01b0a l\u00e0 m\u1ed1i h\u1ecda, n\u00ean nh\u01b0 Vua Nghi\u00eau, Vua Thu\u1ea5n chuy\u00ean thu\u1eadn l\u00f2ng d\u00e2n, thu\u1eadn th\u1eddi tu \u0111\u1ee9c, tai \u01b0\u01a1ng s\u1ebd t\u1ef1 d\u1ee9t, c\u0169ng l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n thu\u1ed1c m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 \u0111i\u1ec1u vui.\"<\/i>\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129. Ban \u0111\u1ea7u, Khuy\u1ebfn \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 trai gi\u1edbi \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, d\u1eabn c\u00e1c ng\u1ef1 s\u1eed xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c c\u00e1c quan kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. \u00d4ng b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u00f5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, nh\u01b0ng r\u1ed1t cu\u1ed9c v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo. V\u00ec th\u1ebf, \u00f4ng l\u1ea5y c\u1edb tu\u1ed5i gi\u00e0 xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u1edf \u0111\u00e0i, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\nTri\u1ec7u Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, tri \u00cdch ch\u00e2u \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng l\u00e0m quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. Hu\u1ed1ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Khuy\u1ebfn qu\u1ea3n c\u00e2u Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i s\u1ef1.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c qu\u1ea3n \u0111\u00e0i s\u1ef1 di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y 24 \u0110inh M\u00f9i, nay ghi chung l\u1ea1i. Khuy\u1ebfn xin t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0, theo s\u00e1ch \u300aNg\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b. \u00cdch ch\u00e2u t\u1eeb sau hai l\u1ea7n lo\u1ea1n c\u1ee7a L\u00fd Thu\u1eadn v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi d\u1ec5 dao \u0111\u1ed9ng, c\u00e1c quan gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1[footnote]'Th\u1ee7 th\u1ea7n' trong c\u00e2u 'th\u1ee7 th\u1ea7n \u0111\u1eafc ti\u1ec7n nghi t\u00f2ng s\u1ef1', c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292, truy\u1ec7n \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1ee7'.[\/footnote], nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1m s\u00e1t \u0111\u1ec3 uy hi\u1ebfp. D\u00f9 l\u00e0 t\u1ed9i nh\u1ecf, v\u1eabn \u0111\u00e0y c\u1ea3 v\u1ee3 con ra kh\u1ecfi \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u01b0u l\u1ea1c ch\u1ebft ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng. Hu\u1ed1ng \u1edf Th\u1ee5c h\u01a1n hai n\u0103m, v\u1ed7 v\u1ec1 d\u1ea1y b\u1ea3o, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ed9i n\u1eb7ng th\u00ec kh\u00f4ng cho \u0111\u00e0y sang ph\u00eda \u0111\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c r\u1ea5t y\u00eau m\u1ebfn \u00f4ng, coi \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ee5c Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch trong b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 c\u1ee7a Hu\u1ed1ng n\u00f3i r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c coi Hu\u1ed1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ee5c Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng vi\u1ec7c Hu\u1ed1ng x\u00e9t x\u1eed, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 sai l\u1ea7m. Nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n, b\u1ecf nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0111i\u1ec1u Tri T\u1eeb Ch\u00e2u, C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 l\u00e0m Ho\u00e0i Nam Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>\"X\u00e9t V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc l\u1ed9, Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ec1u v\u00ec h\u00e0nh vi t\u00e0n b\u1ea1o m\u00e0 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c H\u00e0 \u0110\u00f4ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, c\u00e0ng bu\u00f4ng th\u1ea3 h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, ch\u1eb3ng bao l\u00e2u b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri Quang Ch\u00e2u, r\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c hi\u1ec7n nay. D\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, b\u1ecf qua l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng, nh\u01b0ng t\u00ednh t\u00e0n b\u1ea1o kh\u00f3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i. M\u1ecdi vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u1ec1u c\u00f4ng khai trong tri\u1ec1u, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng bi\u1ebft, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i chuy\u1ec7n m\u1edd \u00e1m. Hu\u1ed1ng chi B\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t sinh linh, ch\u1ec9 s\u1ee3 kh\u00f4ng k\u1ecbp, h\u00e1 n\u1ee1 \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng d\u00e2n l\u1ea1i b\u1ecb V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 t\u00e0n h\u1ea1i? K\u00ednh mong Th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, h\u00e3y \u0111\u1ec3 y\u00ean gi\u1eef ch\u1ee9c Tri T\u1eeb Ch\u00e2u nh\u01b0 c\u0169.\"<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Bao Ch\u1eedng l\u1ea1i c\u00f9ng Tr\u1ea7n H\u00fac, Ng\u00f4 Khu\u00ea li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng t\u1ea5u, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m l\u1ea7n, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\n[48] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1eeb Quan s\u00e1t s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh \u0110\u00e3i ch\u1ebf, qua hai l\u1ea7n t\u1ebf giao, cho ph\u00e9p m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u b\u1ed5 \u00e2n tr\u1ea1ch cho con ch\u00e1u, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u g\u00e1i h\u1ecd ngo\u1ea1i. <i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[49] Th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, xu\u1ea5t 40 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, 60 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng, giao cho H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0 B\u1eafc li\u00ean ti\u1ebfp m\u1ea5y n\u0103m b\u1ecb l\u0169 l\u1ee5t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mi\u1ec5n thu\u1ebf cho d\u00e2n g\u1ea7n h\u1ebft. \u0110\u1ebfn m\u00f9a thu, l\u00faa s\u1eafp ch\u00edn, th\u00ec Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh l\u1ea1i b\u1ecb l\u0169 l\u1edbn, v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u1eb7ng. Vua lo qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ea5t ti\u1ec1n b\u1ea1c t\u1eeb kho n\u1ed9i ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u tr\u1ee3.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua ban chi\u1ebfu:\r\n\r\n<em>\"Tr\u1eabm nghe r\u1eb1ng x\u01b0a kia l\u00e0m nh\u1ea1c, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi t\u1ed5 ti\u00ean. Th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb c\u1ee7a Tam \u0111\u1ea1i, Ng\u0169 \u0111\u1ebf kh\u00f4ng theo l\u1ed1i c\u0169, nh\u01b0ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn th\u1eddi th\u00e1i b\u00ecnh m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n thi\u1ec7n. Nh\u00e0 Chu v\u0169 v\u01b0\u01a1ng nh\u1eadn m\u1ec7nh tr\u1eddi, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Th\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng m\u1edbi h\u1ee3p nh\u1ea5t nh\u1ea1c l\u1ec5; nh\u00e0 H\u00e1n ban \u0111\u1ea7u c\u0169ng d\u00f9ng nh\u1ea1c c\u0169, \u0111\u1ebfn th\u1eddi V\u0169 \u0111\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1ecbnh ra nh\u1ea1c Th\u00e1i Nh\u1ea5t v\u00e0 H\u1eadu Th\u1ed5; th\u1eddi Quang V\u0169 trung h\u01b0ng, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Minh \u0111\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh \u0110\u1ea1i D\u01b0; nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng Cao T\u1ed5 d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, Hi\u1ebfu T\u00f4n v\u00e0 V\u0103n Thu m\u1edbi \u0111\u1ecbnh ra lu\u1eadt chu\u00f4ng[footnote]C\u00e2u 'Hi\u1ebfu T\u00f4n V\u0103n Thu \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt chu\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ed5 Hi\u1ebfu T\u00f4n \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt chu\u00f4ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127, \u300aNh\u1ea1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 2, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nh\u1ea1c 4-22, \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 149, chi\u1ebfu ngh\u1ecb nh\u1ea1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ebfn th\u1eddi Minh Ho\u00e0ng m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh nh\u1ea1c \u0110\u01b0\u1eddng.<\/em>\r\n\r\n<em>Nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y, vi\u1ec7c kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng v\u00e0 k\u1ebf th\u1eeba t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, l\u1ec5 nh\u1ea1c l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i, ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua ba b\u1ed1n \u0111\u1eddi th\u00ec thanh \u00e2m v\u00e0 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng m\u1edbi \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh.<\/em>\r\n\r\n<em>Ban \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c gia c\u0169ng d\u00f9ng nh\u1ea1c Chu do V\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1eadu Nghi\u1ec5m \u0111\u1ecbnh ra, Th\u00e1i T\u1ed5 lo l\u1eafng v\u00ec \u00e2m thanh qu\u00e1 cao, b\u00e8n sai H\u00f2a Hi\u1ec7n gi\u1ea3m xu\u1ed1ng m\u1ed9t lu\u1eadt. Ch\u00e2n T\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p chuy\u1ec3n lu\u1eadt theo th\u00e1ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xem x\u00e9t, nh\u01b0ng ngh\u0129 r\u1eb1ng nh\u1ea1c kinh \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa tr\u1ecdng, h\u1ecdc gi\u1ea3 \u00edt ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean t\u00e2m[footnote]'H\u1ecdc gi\u1ea3 \u00edt ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean t\u00e2m' trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'h\u1ecdc gi\u1ea3 \u00edt ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n l\u1ea1i'.[\/footnote], d\u00f9 nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u xa qua c\u00e1c \u0111\u1eddi, v\u1eabn ch\u01b0a t\u00ecm ra manh m\u1ed1i.<\/em>\r\n\r\n<em>G\u1ea7n \u0111\u00e2y tuy \u0111\u00e3 ra s\u1ee9c t\u00ecm ki\u1ebfm, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u thanh lu\u1eadt v\u00e0 kinh \u0111i\u1ec3n, \u0111\u00e1ng tin c\u1eady. \u0110\u00e3 t\u1eebng thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd nguy\u1ec7n. N\u00ean giao cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, t\u1eadp h\u1ee3p hai ch\u1ebf v\u00e0 quan l\u1ec5 nh\u1ea1c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, xem x\u00e9t thanh lu\u1eadt c\u1ee7a c\u00e1c b\u00e0i ca t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng, th\u1ea7n ch\u00e2u, nh\u1eadt nguy\u1ec7t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 ch\u00e1, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh theo c\u1ed5 nh\u1ea1c v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, h\u00f2a h\u1ee3p trung dung[footnote]'Theo c\u1ed5 nh\u1ea1c v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, h\u00f2a h\u1ee3p trung dung' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'h\u1ee3p'; ch\u1eef 'ph\u1ed5' trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'h\u00e0i'.[\/footnote], \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e2u d\u00e0i, ph\u00e1t huy c\u00f4ng \u0111\u1ee9c c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean. <\/em>\r\n\r\n<em>Tr\u1eabm \u0111\u00e2u ng\u1ea1i thay \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c x\u00e9t thanh lu\u1eadt v\u00e0 ki\u1ec3m tra s\u00e1ch v\u1edf, hai vi\u1ec7c n\u00e0y \u00edt khi song h\u00e0nh, l\u1ea1i hay b\u00e0i b\u00e1c l\u1eabn nhau, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9, l\u00f2ng lu\u00f4n mong m\u1ecfi noi theo c\u1ed5 nh\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/em>\r\n\r\nKhi \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u1eadp h\u1ee3p hai ch\u1ebf, quan Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1eb7t c\u1ee5c \u1edf B\u00ed c\u00e1c \u0111\u1ec3 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n th\u00f4ng hi\u1ec3u c\u1ed5 kim, xin cho tham gia b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 xin m\u01b0\u1ee3n th\u01b0\u1edbc c\u1ed5 15 \u0111\u1eb3ng m\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t \u0111\u00e3 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t c\u1ee5c l\u00e0 ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Nghi\u00eau Th\u1ea7n t\u00e2u l\u00e0 ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed ghi chung, kh\u00f4ng n\u00eau r\u00f5 ng\u00e0y.)<\/i>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ph\u1ee7 H\u00e0 Nam t\u00e2u r\u1eb1ng Ti\u1ec1n Quan V\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Quan m\u1ea5t. \u0110\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n Hi\u1ebfu.\r\n\r\nQuan l\u00fac \u0111\u1ea7u l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 lang, cha l\u00e0 C\u01b0 Nghi\u1ec7p l\u00e0m t\u00f2ng s\u1ef1 \u1edf Ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u[footnote]Cha l\u00e0 C\u01b0 Nghi\u1ec7p l\u00e0m t\u00f2ng s\u1ef1 \u1edf Ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, 'Ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u', \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 ch\u00e9p l\u00e0 'Ph\u01b0\u1eddng ch\u00e2u'; \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Quan ch\u00e9p c\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 'Cha l\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ch\u00e2u t\u00f2ng s\u1ef1'.[\/footnote], nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u00e2ng l\u1eddi xin nh\u01b0\u1eddng ch\u1ee9c quan cho cha. Ch\u00e2n T\u00f4ng khen ng\u1ee3i, cho C\u01b0 Nghi\u1ec7p l\u00e0m kinh quan. \u0110\u1ebfn khi Quan l\u00e0m quan l\u1edbn, C\u01b0 Nghi\u1ec7p nh\u1edd \u01a1n \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Th\u00e1i ph\u1ee7 khanh, t\u1eebng qua L\u1ea1c, khen ng\u1ee3i phong c\u1ea3nh n\u01a1i \u0111\u00e2y, n\u00f3i: <i>\"Ta \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i!\"<\/i> Quan b\u00e8n mua ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, x\u00e2y d\u1ef1ng v\u01b0\u1eddn t\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 th\u1ecfa \u00fd cha. Quan s\u1edbm d\u1eady d\u00e2ng thu\u1ed1c, c\u01a1m, r\u1ed3i m\u1edbi ra l\u00e0m vi\u1ec7c, ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t ng\u00e0y thay \u0111\u1ed5i. Khi \u0111\u1ec3 tang, Quan \u0111au bu\u1ed3n qu\u00e1 m\u1ee9c, \u0111\u1ebfn khi m\u00e3n tang th\u00ec m\u1ea5t.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Tam ty s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean Huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ho\u00e0i Khang ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9. T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. \u0110\u1ed5i m\u1ec7nh cho \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9.\r\n\r\n[56] C\u00f9ng ng\u00e0y, c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u00e0 h\u1eadu phi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ecb \u1edf nh\u1ecb ph\u1ee7[footnote]Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ecb \u1edf nh\u1ecb ph\u1ee7, 'V\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Nhi\u1ec7m', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 12 \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, l\u1ea1i gia phong cho Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban cho em h\u1ecd c\u1ee7a Qu\u00fd phi h\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Hi Ph\u1ee7, ch\u1ee9c V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, v\u00e0 C\u1eadp Ph\u1ee7, ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 th\u00e1i ch\u00fac, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u01b0\u1edbc Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, l\u00e0 con c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1.\r\n\r\n[59] Ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1eafp \u0111\u00ea \u1edf s\u00f4ng Bi\u1ec7n.\r\n\r\n[60] \u0110\u00eam \u0111\u00f3, \u1edf Ch\u00e2u T\u00fa x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, c\u00f3 ti\u1ebfng nh\u01b0 s\u1ea5m, t\u1eeb h\u01b0\u1edbng t\u00e2y b\u1eafc vang l\u00ean.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, quan Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<em>\"B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1ea7n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, k\u1ebf th\u1eeba di hu\u1ea5n c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec sai tr\u00e1i hay b\u1ea1i \u0111\u1ee9c, B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1eb3n bi\u1ebft r\u00f5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Th\u1ebf nh\u01b0ng trong n\u0103m s\u00e1u n\u0103m qua, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 si\u00eau th\u0103ng Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1, khi\u1ebfn qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u b\u00e0n t\u00e1n x\u00f4n xao. Tuy nhi\u00ean, l\u1ed7i l\u1ea7m n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf B\u1ec7 h\u1ea1, m\u00e0 l\u00e0 \u1edf nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh h\u00f3t g\u1ea7n g\u0169i v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh. V\u00ec sao n\u00f3i v\u1eady? B\u1edfi nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh h\u00f3t g\u1ea7n g\u0169i th\u01b0\u1eddng d\u00f2 x\u00e9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, bi\u1ebft B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb n\u00ean c\u00f3 \u00fd ri\u00eang, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng \u00e2m th\u1ea7m xu n\u1ecbnh \u0111\u1ec3 k\u1ebft th\u00e2n. C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c khuy\u00ean can B\u1ec7 h\u1ea1 b\u1eb1ng \u0111\u1ea1o l\u00fd l\u1edbn, m\u00e0 l\u1ea1i xu n\u1ecbnh thu\u1eadn theo \u00fd ch\u1ec9, ban ch\u1ee9c cao quy\u1ec1n tr\u1ecdng, ch\u1ec9 s\u1ee3 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 kh\u00f4ng v\u1eeba l\u00f2ng, khi\u1ebfn B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1eafc l\u1ed7i thi\u00ean v\u1ecb h\u1eadu cung. \u0110\u00f3 \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng y\u00eau m\u1ebfn qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng?<\/em>\r\n\r\n<em>X\u00e9t theo chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta, Chi\u00eau Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu sinh ra T\u1ed5, T\u00f4ng, c\u00f3 c\u00f4ng lao to l\u1edbn, nh\u01b0ng c\u00e1c em trai nh\u01b0 \u0110\u1ed7 Th\u1ea9m Tri\u1ec7u ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn l\u00fac gi\u00e0 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.<\/em>\r\n\r\n<em>L\u00f4i H\u1eefu Chung t\u1eeb ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang d\u1eb9p y\u00ean T\u00e2y Xuy\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean Huy s\u1ee9. L\u00fd Ch\u00ed t\u1eebng c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u0169 \u1edf \u0110\u00f4ng cung, t\u1eeb ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba l\u00e0m Tam ty s\u1ee9.<\/em>\r\n\r\n<em>\u0110\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, L\u00fd Duy l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9, H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Tri Khai Phong ph\u1ee7, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9. H\u1ea1 T\u1ee7ng tr\u1ea3i qua hai ph\u1ee7, t\u1eeb Tam ty s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u00e1n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, hai n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Tuy\u00ean Huy s\u1ee9. Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n c\u0169ng t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, m\u1ed9t n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9[footnote]M\u1ed9t n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, 'm\u1ed9t n\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'hai n\u0103m', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i; trong \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac c\u00f4ng t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 6, b\u00e0i 'T\u00e1i \u0111\u00e0n Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1' vi\u1ebft l\u00e0 'h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m'.[\/footnote].<\/em>\r\n\r\n<em>Nay Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 th\u00e2n c\u1eadn, nh\u01b0ng so v\u1edbi anh em \u0110\u1ed7 Th\u1ea9m Tri\u1ec7u th\u00ec sao? \u0110\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 hi\u1ec1n t\u00e0i c\u00f3 c\u00f4ng, nh\u01b0ng so v\u1edbi L\u00f4i H\u1eefu Chung, L\u00fd Ch\u00ed, Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y th\u00ec sao? Th\u1ebf m\u00e0 c\u1ea3 Tuy\u00ean Huy s\u1ee9 v\u00e0 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c trao cho \u00f4ng ta. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do s\u1ef1 th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng trong ngo\u00e0i, m\u00ea ho\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t, th\u00ec sao \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0y? Nghi\u00eau T\u00e1 chi\u1ebfm gi\u1eef nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng bi\u1ebft x\u1ea5u h\u1ed5, th\u1eadt l\u00e0 v\u1ebft nh\u01a1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thanh b\u00ecnh[footnote]Th\u1eadt l\u00e0 v\u1ebft nh\u01a1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thanh b\u00ecnh, 'th\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u1ef3', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 34, 'Qu\u00fd phi Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb s\u1ee7ng h\u1ea1nh' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u00e0 y\u00eau qu\u00e1i gi\u1eefa ban ng\u00e0y.<\/em>\r\n\r\n<em>Hu\u1ed1ng chi ng\u00e0y ban b\u1ed1 chi\u1ebfu ch\u1ec9, m\u1eb7t tr\u1eddi b\u1ecb che khu\u1ea5t, s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 n\u1ed5i l\u00ean[footnote]S\u01b0\u01a1ng m\u00f9 n\u1ed5i l\u00ean, c\u00e2u n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 b\u1ed5 sung.[\/footnote], thi\u00ean \u0111\u1ea1o v\u1ed1n kh\u00f4ng xa v\u1edbi nh\u00e2n s\u1ef1, mong b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n theo \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, b\u1edbt \u0111i t\u00ecnh ri\u00eang, thu h\u1ed3i \u00e2n \u0111i\u1ec3n qu\u00e1 m\u1ee9c d\u00e0nh cho Nghi\u00eau T\u00e1. N\u1ebfu b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, h\u00e3y ch\u1ecdn m\u1ed9t trong hai ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy s\u1ee9 ho\u1eb7c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Qu\u1ea7n m\u1ee5c Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, \u0111i\u1ec1u \u00f4ng ta ra ngo\u1ea1i qu\u1eadn \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n. Nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd tr\u1eddi, thu\u1eadn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 \u0111\u1ee9c l\u1edbn.\"<\/em>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh n\u1ecbnh theo \u00fd Vua, trong m\u1ed9t ng\u00e0y b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m b\u1ed1n ch\u1ee9c s\u1ee9, l\u1ea1i v\u00ec V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea7m t\u0129nh \u00edt n\u00f3i, n\u00ean c\u00f9ng ng\u00e0y phong l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ngh\u0129 r\u1eb1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nhu nh\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ch\u1ea7n ch\u1eeb tr\u00e1nh n\u00e9, k\u00e9o d\u00e0i h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0y, th\u00ec m\u1ec7nh l\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Nghi\u00eau T\u00e1 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, l\u00fac \u0111\u00f3 d\u00f9 c\u00f3 can gi\u00e1n c\u0169ng kh\u00f4ng k\u1ecbp.\r\n\r\nNg\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, C\u1eed Ch\u00ednh b\u00e8n v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n, h\u1ebft s\u1ee9c n\u00f3i vi\u1ec7c th\u0103ng d\u1ee5ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch \u0111\u00e1ng. T\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a \u00f4ng vi\u1ebft:\r\n\r\n<em>\"Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u01b0u \u0111\u00e3i d\u00e0nh cho Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, th\u1ea7m ngh\u0129 Nghi\u00eau T\u00e1 v\u1ed1n thi\u1ebfu t\u00e0i n\u0103ng[footnote]Th\u1ea7m ngh\u0129 Nghi\u00eau T\u00e1 v\u1ed1n thi\u1ebfu t\u00e0i n\u0103ng: 'Th\u1ea7m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ec1u', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], ch\u1ec9 nh\u1edd d\u1ef1a d\u1eabm v\u00e0o h\u1eadu cung m\u00e0 may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn nhanh ch\u00f3ng. Ph\u1ee7 k\u1ebf c\u1ee7a qu\u1ed1c gia c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd kinh ph\u00ed, Nghi\u00eau T\u00e1 l\u1ea1i chi\u1ebfm gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng t\u1ea5u can gi\u00e1n, b\u1ec7 h\u1ea1 tuy \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c s\u1ee9 c\u1ee7a \u00f4ng ta, nh\u01b0ng l\u1ea1i ban th\u00eam \u00e2n s\u1ee7ng, c\u00f2n h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc. B\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00f9ng l\u00fac b\u1ed1n ch\u1ee9c s\u1ee9, l\u1ea1i ban cho hai con \u00f4ng ta danh hi\u1ec7u khoa c\u1eed, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n k\u1ebb ngu \u0111\u1ec1u l\u00ean ti\u1ebfng, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng kinh ng\u1ea1c.<\/em>\r\n\r\n<em>T\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng danh v\u1ecb l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 chung c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng n\u00ean v\u00ec th\u00e2n thu\u1ed9c h\u1eadu cung hay t\u00e0i n\u0103ng t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng m\u00e0 ban \u00e2n s\u1ee7ng qu\u00e1 m\u1ee9c, khi\u1ebfn trung th\u1ea7n ngh\u0129a s\u0129 kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c kh\u00edch l\u1ec7. H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c Nghi\u00eau T\u00e1 gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00e3 g\u00e2y nhi\u1ec1u tranh c\u00e3i, l\u1ebd ra ph\u1ea3i t\u1ef1 bi\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng l\u1ea1i y\u00ean t\u00e2m d\u1ef1a d\u1eabm, ch\u1eb3ng h\u1ec1 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t l\u1eddi, chi\u1ebfm gi\u1eef v\u1ecb tr\u00ed, ng\u00e0y ng\u00e0y mong \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng. Khi \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban ra, l\u1ea1i vi\u1ec7n c\u1edb c\u00e1o b\u1ec7nh, ch\u01b0a v\u1ed9i nh\u1eadn l\u00e3nh[footnote]ch\u1eef 't\u1ee9c' nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung[\/footnote], \u00fd t\u1ee9 v\u1eabn nh\u01b0 ch\u01b0a th\u1ecfa m\u00e3n, ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u00f2i h\u1ecfi. Kh\u00f4ng k\u00ednh tr\u1ecdng m\u1ec7nh l\u1ec7nh Vua, kh\u00f4ng g\u00ec t\u1ec7 h\u01a1n th\u1ebf.<\/em>\r\n\r\n<em>X\u01b0a th\u1eddi H\u00e1n Nguy\u00ean \u0110\u1ebf[footnote]ch\u1eef 'th\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung[\/footnote], Ph\u00f9ng D\u00e3 V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 anh c\u1ee7a Chi\u00eau Nghi, t\u1ea1i ch\u1ee9c th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i v\u1ec1 t\u00e0i n\u0103ng. Vua n\u00f3i: 'N\u1ebfu ta d\u00f9ng D\u00e3 V\u01b0\u01a1ng, h\u1eadu th\u1ebf \u1eaft s\u1ebd cho r\u1eb1ng ta thi\u00ean v\u1ecb th\u00e2n thu\u1ed9c h\u1eadu cung.'<\/em>\r\n\r\n<em>Th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng b\u1ea3n tri\u1ec1u, cha c\u1ee7a T\u00f4n phi ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ban ch\u1ee9c t\u1ea3n quan Nam ban, nh\u1eb1m b\u1ea3o to\u00e0n th\u00e2n thu\u1ed9c h\u1eadu cung, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u1ebf l\u1ef1c v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 m\u1ee9c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn suy vong. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 noi theo vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p th\u1eddi x\u01b0a, g\u1ea7n g\u0169i tu\u00e2n theo khu\u00f4n m\u1eabu th\u00e1nh minh c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh m\u1edbi ban cho Nghi\u00eau T\u00e1, ch\u1ec9 trao cho m\u1ed9t qu\u1eadn, \u0111\u1ec3 d\u1eb9p y\u00ean d\u01b0 lu\u1eadn trong ngo\u00e0i.<\/em>\r\n\r\n<em>K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, ch\u0103m ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec sai s\u00f3t, nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, \u1eaft t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. N\u1ebfu vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng b\u1eeba b\u00e3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, th\u00ec k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, uy quy\u1ec1n qu\u1ed1c gia s\u1ebd t\u1eeb \u0111\u00f3 r\u1ed1i lo\u1ea1n, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng kinh ng\u1ea1c v\u00ec s\u1ef1 sai l\u1ea7m trong vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, ba ph\u01b0\u01a1ng bi\u00ean gi\u1edbi n\u1ea3y sinh t\u00e2m khinh th\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c gia. Th\u1ea7n \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Hi\u1ebfn ty, v\u1eeba th\u1ea5y m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c th\u1ec3, kh\u00f4ng d\u00e1m im l\u1eb7ng. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfp nh\u1eadn, nhanh ch\u00f3ng ban ch\u1ec9 d\u1ee5. N\u1ebfu l\u1eddi th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, xin h\u00e3y c\u00e1ch ch\u1ee9c Hi\u1ebfn ty c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t qu\u1eadn xa.\"<\/em>\r\n\r\nT\u1edd t\u1ea5u d\u00e2ng l\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, sau khi tri\u1ec1u tan, C\u1eed Ch\u00ednh gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c quan \u0111\u1ec3 tranh lu\u1eadn \u1edf s\u00e2n tri\u1ec1u, l\u1ea1i d\u1eabn theo \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch H\u00e0nh, \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi c\u00f9ng c\u00e1c gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n H\u00fac[footnote]Hai ch\u1eef 'Tr\u1ea7n H\u00fac' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 ph\u1ea7n tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], Ng\u00f4 Khu\u00ea \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua h\u1ebft l\u1eddi can gi\u00e1n, l\u1ea1i \u1edf h\u00e0nh lang \u0111i\u1ec7n tr\u00e1ch m\u1eafng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. Vua nghe vi\u1ec7c n\u00e0y, sai trung s\u1ee9 truy\u1ec1n ch\u1ec9, c\u00e1c quan m\u1edbi lui.\r\n\r\n<i>(\u300a\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Nghi\u00eau T\u00e1 trong m\u1ed9t ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m b\u1ed1n ch\u1ee9c s\u1ee9, Gi\u1edbi c\u00f9ng c\u00e1c gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng v\u00e0 s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ra s\u1ee9c tranh lu\u1eadn, l\u1ea1i xin Trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c quan, cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u01b0\u1edbc b\u1ecf hai ch\u1ee9c s\u1ee9 c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1[footnote]Ch\u1eef 'hai' v\u1ed1n l\u00e0 'ba', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 316 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi truy\u1ec1n\u300b, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 \u0111\u1ec3 s\u1eeda.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, g\u1ed3m Trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh, \u0110i\u1ec7n trung Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch H\u00e0nh, \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi, c\u00e1c gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n H\u00fac, Ng\u00f4 Khu\u00ea, c\u00f2n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a r\u00f5. L\u00fac \u0111\u00f3 L\u00fd \u0110o\u00e1i th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed, nh\u01b0ng \u300a\u0110o\u00e1i B\u1ea3n truy\u1ec1n\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0110o\u00e1i t\u1eebng can gi\u00e1n, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i c\u00f3 \u300aMinh \u0111\u1ea1o t\u1ea1p ch\u00ed\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ed7i ch\u00e9p: N\u0103m Gia H\u1ef1u, t\u1eebng mu\u1ed1n b\u1ed5 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tr\u1ea7n T\u00fa C\u00f4ng l\u00e0m Trung th\u1eeba, c\u00f9ng c\u1ea3 \u0111\u00e0i quan l\u00ean \u0111i\u1ec7n tranh lu\u1eadn. Nh\u00e2n T\u00f4ng ban \u0111\u1ea7u r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn, h\u1ecfi: <i>\"C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n b\u00e0n v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 sao? Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 l\u00e0 ch\u1ee9c quan nh\u1ecf, c\u1ea7n g\u00ec tranh c\u00e3i?\"<\/i> \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u1ea5t T\u00fac C\u00f4ng l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh, \u0111\u1ee9ng cu\u1ed1i h\u00e0ng, b\u01b0\u1edbc l\u00ean tr\u01b0\u1edbc n\u00f3i: <i>\"Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ec1u t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c quan nh\u1ecf.\"<\/i> Vua gi\u1eadt m\u00ecnh, v\u00e0 l\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Nghi\u00eau T\u00e1 cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t r\u1eb1ng Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi l\u00fac n\u00e0y l\u00e0m T\u1ea3 ty gi\u00e1n[footnote]Ch\u1eef '\u00e1n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 34 \u300aQu\u00fd phi Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb s\u1ee7ng h\u1ea1nh\u300b \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote], kh\u00f4ng ph\u1ea3i Trung th\u1eeba. \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh. Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ban \u0111\u1ea7u c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0o n\u0103m Gia H\u1ef1u. Nh\u1eefng g\u00ec L\u1ed7i ghi ch\u00e9p c\u00f3 sai s\u00f3t, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng. \u300aC\u1eedu tri\u1ec1u th\u00f4ng l\u01b0\u1ee3c\u300b c\u1ee7a H\u00f9ng Kh\u1eafc c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0m Trung th\u1eeba, Nghi\u00eau T\u00e1 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy, C\u1ea3nh Linh nh\u1ecb s\u1ee9, nh\u01b0ng ch\u1ee9c Ti\u1ebft vi\u1ec7t v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean. \u300aT\u1ea1p ch\u00ed\u300b c\u00f3 sai l\u1ea7m.)<\/i>\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin b\u00e3i ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9 c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng ta c\u00f3 th\u00e2n th\u00edch trong cung c\u1ea5m, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ea5p ch\u00ednh. N\u1ebfu ban cho quan t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t c\u00e1ch \u01b0u \u0111\u00e3i th\u00ec h\u1ee3p l\u1ec5 h\u01a1n, n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tuy\u00ean huy s\u1ee9, Ho\u00e0i Khang ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, gia \u0111\u00ecnh h\u1eadu phi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 trong L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7. Nay c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb, l\u1eddi l\u1ebd l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i, v\u00e0 khi v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, c\u00f3 h\u00e0nh vi \u1ed3n \u00e0o th\u1ea5t l\u1ec5. Theo ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec \u0111\u00e1ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khoan dung, ch\u1ec9 ra l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 l\u1ea5y l\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y. T\u1eeb nay, c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n mu\u1ed1n c\u00f9ng nhau v\u00e0o ch\u1ea7u, ph\u1ea3i tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean tr\u00ecnh l\u00ean Trung th\u01b0 \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, Vua v\u1eabn ch\u01b0a ngu\u00f4i gi\u1eadn, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng ai d\u00e1m n\u00f3i, ch\u1ec9 c\u00f3 Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch ti\u1ebfn l\u00ean t\u00e2u: <i>\"Quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n v\u1ed1n c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m can gi\u00e1n, l\u1eddi n\u00f3i tuy qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t cho. Tuy nhi\u00ean, s\u1ee7ng \u00e1i Nghi\u00eau T\u00e1 qu\u00e1 m\u1ee9c, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n cho \u00f4ng ta.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, Nghi\u00eau T\u00e1 c\u0169ng d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9, C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9, b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n d\u00e1n t\u1edd thi\u1ebfp ma x\u1eed l\u00fd, nh\u01b0ng vi\u1ec7c l\u1ea5y l\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Trung th\u01b0 l\u1ea5y l\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch v\u00e0 b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 c\u1ee7a Th\u00edch do V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea so\u1ea1n. Nay ch\u00ednh s\u1eed \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i th\u00e0nh <i>\"gi\u1edbi d\u1ee5\"<\/i>, tuy c\u00f3 ph\u1ea7n v\u0103n hoa h\u01a1n, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng sai l\u1ec7ch s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1eef l\u1ea1i nguy\u00ean v\u0103n.)<\/i>\r\n\r\n[70] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 n\u1ebfu c\u00f3 b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f3 l\u1ee3i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 c\u00f4ng lao. L\u1ea1i ra l\u1ec7nh cho Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh, c\u1ea9n th\u1eadn, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh[footnote] L\u1ea1i ra l\u1ec7nh cho Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh, c\u1ea9n th\u1eadn, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh <i>('n\u1ed9i' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng l\u1eb7p ch\u1eef 'n\u1ed9i', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 166, Ch\u1ee9c quan ch\u00ed v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Ch\u1ee9c quan 41-122 b\u1ed5 sung)<\/i>.[\/footnote], \u0111\u1ed3ng th\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh c\u1ee5 th\u1ec3.\"<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn)<\/i>.\r\n\r\n[71] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu ban h\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 gia mi\u1ebfu cho quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ec3 th\u1ea7n T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng t\u00e2u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<em>\"N\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 nh\u1ea5t, trong chi\u1ebfu th\u01b0 \u00e2n x\u00e1, cho ph\u00e9p c\u00e1c quan v\u0103n v\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp gia mi\u1ebfu, nh\u01b0ng c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 suy x\u00e9t v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n theo \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf x\u01b0a, c\u1ee9 do d\u1ef1 ch\u1ea7n ch\u1eeb, khi\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ee7a c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng tr\u1edf n\u00ean gi\u1ed1ng nh\u01b0 n\u01a1i ng\u00f5 h\u1ebbm; vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1 t\u00f4n ti trong gia t\u1ed9c l\u1ea1i l\u1eabn l\u1ed9n nh\u01b0 trong gia \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng d\u00e2n. T\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y do th\u00f3i quen c\u1ea9u th\u1ea3 m\u00e0 ra, th\u1eadt \u0111\u00e1ng than ti\u1ebfc.<\/em>\r\n\r\n<em>Th\u1ea7n t\u1eebng nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n nghe l\u1eddi th\u00e1nh ch\u1ec9, n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ec9 ch\u0103m lo x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 c\u1eeda, kh\u00f4ng l\u1eadp t\u01b0 mi\u1ebfu, ph\u1ea3i ch\u0103ng l\u1eddi khuy\u00ean r\u0103n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 h\u1ecd tin theo? Hay phong h\u00f3a \u0111\u00e3 suy \u0111\u1ed3i, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa? T\u1ea5m l\u00f2ng v\u00e0 \u00fd ch\u1ec9 s\u00e2u xa c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n qua nh\u1eefng ti\u1ebfng th\u1edf d\u00e0i.<\/em>\r\n\r\n<em>Th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng t\u00ecm hi\u1ec3u l\u00fd do t\u1ea1i sao c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i ch\u01b0a l\u1eadp t\u1ee9c x\u00e2y d\u1ef1ng gia mi\u1ebfu, th\u1ef1c ra c\u0169ng c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n. B\u1edfi v\u00ec nghi l\u1ec5 x\u01b0a nay kh\u00e1c nhau, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong t\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00e1c bi\u1ec7t, do nghi ng\u1ea1i m\u00e0 sinh ra e ng\u1ea1i, r\u1ed3i ng\u0103n tr\u1edf vi\u1ec7c thi h\u00e0nh chi\u1ebfu th\u01b0. C\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng nghi\u00ean c\u1ee9u t\u00ecm hi\u1ec3u, th\u00ec c\u00e1c nh\u00e0 t\u01b0 nh\u00e2n sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1eadp mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c!<\/em>\r\n\r\n<em>H\u01a1n n\u1eefa, ch\u01b0a tin m\u00e0 mong h\u1ecd th\u00e0nh t\u00e2m, th\u00ec b\u1ec1 tr\u00ean kh\u00f3 l\u00f2ng b\u1eaft bu\u1ed9c; ch\u1ec9 d\u00f9ng l\u1eddi hay \u0111\u1ec3 gi\u00e1o h\u00f3a, th\u00ec k\u1ebb d\u01b0\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eabn l\u00e0m tr\u00e1i. N\u1ebfu mu\u1ed1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i nh\u01b0 th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i, c\u00f3 s\u1ef1 tr\u1ecdng th\u1ecb c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u1ebf t\u1eadp t\u01b0\u1edbc v\u1ecb cho con tr\u01b0\u1edfng, c\u00f3 s\u1ef1 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u1ee7a n\u00fai s\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0111ai phong \u1ea5p, r\u1ed3i m\u1edbi b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u1eadp mi\u1ebfu, th\u00ec \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf \u0111\u00e3 m\u1ea5t s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y kh\u00f4i ph\u1ee5c.<\/em>\r\n\r\n<em>Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u00f4ng mi\u1ebfu, s\u1eafp x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1 t\u00f4n ti, ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p qu\u00fd ti\u1ec7n, l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o, d\u00f9 c\u00f3 sai l\u1ea7m, th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 sai l\u1ea7m v\u00ec qu\u00e1 hi\u1ebfu th\u1ea3o. C\u00f2n vi\u1ec7c t\u00edch l\u0169y t\u00e0i s\u1ea3n, x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 c\u1eeda, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i s\u1ea3n nghi\u1ec7p cho con ch\u00e1u, tranh gi\u00e0nh l\u1ee3i \u00edch v\u1edbi d\u00e2n, l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ea5y x\u1ea5u h\u1ed5, \u0111\u1ebfn khi l\u1eadp mi\u1ebfu th\u00ec l\u1ea1i n\u00f3i kh\u00f4ng d\u00e1m, nh\u01b0 v\u1eady ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u00e1m tranh l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m vi\u1ec7c hi\u1ebfu th\u1ea3o sao? V\u00ec c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t nh\u1ecf so v\u1edbi c\u1ed5 ch\u1ebf trong vi\u1ec7c th\u1eeba t\u1eadp t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, m\u00e0 b\u1ecf qua kh\u00f4ng kh\u00f4i ph\u1ee5c, th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ecf c\u00e1i kh\u00e1c bi\u1ec7t nh\u1ecf m\u00e0 theo c\u00e1i kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u1edbn v\u1eady. S\u1ef1 m\u00ea mu\u1ed9i c\u1ee7a c\u00e1c nho s\u0129, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 l\u1eafm sao?\"<\/em>\r\n\r\nB\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. L\u00fac \u0111\u00f3 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh ngh\u1ecb:\r\n\r\n<i>\"Quan ch\u00ednh nh\u1ea5t ph\u1ea9m, ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp b\u1ed1n mi\u1ebfu; Khu m\u1eadt s\u1ee9, Tri xu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng tri xu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1, Thi\u00eam th\u01b0 vi\u1ec7n s\u1ef1, \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c \u0111\u00e3 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u nh\u01b0 nhau, Tuy\u00ean huy s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u00f4ng cung Thi\u1ebfu b\u1ea3o tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp ba mi\u1ebfu; c\u00e1c quan c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec th\u1edd c\u00fang t\u1ea1i nh\u00e0.<\/i>\r\n\r\n<i>Ph\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp mi\u1ebfu, cho ph\u00e9p con ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, m\u1ed7i \u0111\u1eddi gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc[footnote] vi\u1ec7c cho ph\u00e9p con ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u00f4n k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, m\u1ed7i \u0111\u1eddi gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, ghi ch\u00e9p trong \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 109, L\u1ec5 ch\u00ed 12, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 12-1, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 104, T\u00f4ng mi\u1ebfu 14, c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'cho ph\u00e9p con \u0111\u00edch k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb \u0111\u1ec3 ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, vi\u1ec7c k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb m\u1ed7i \u0111\u1eddi gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc'.[\/footnote], khi ch\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m b\u00e0i v\u1ecb \u0111\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5 v\u00e0o mi\u1ebfu, m\u00e0 th\u1edd ri\u00eang t\u1ea1i nh\u00e0.<\/i>\r\n\r\n<i>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp mi\u1ebfu, th\u00ec b\u00e0i v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ee5 v\u00e0o mi\u1ebfu. Con ch\u00e1u k\u1ebf th\u1eeba, kh\u00f4ng k\u1ec3 l\u00e0 t\u1ebf t\u1ea1i mi\u1ebfu hay t\u1ea1i nh\u00e0, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1ebf th\u1ee9 v\u00e0 quan h\u1ec7 th\u00e2n s\u01a1 \u0111\u1ec3 d\u1eddi b\u00e0i v\u1ecb v\u00e0o nh\u00e0 th\u1edd h\u1ecd. Ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp mi\u1ebfu th\u00ec kh\u00f4ng d\u1eddi b\u00e0i v\u1ecb, coi nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc l\u1ea7n \u0111\u1ea7u. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u1eddi b\u00e0i v\u1ecb, th\u00ec t\u1ebf chung c\u1ea3 b\u1ed1n mi\u1ebfu, ba mi\u1ebfu[footnote] t\u1ebf chung c\u1ea3 b\u1ed1n mi\u1ebfu, ba mi\u1ebfu, ch\u1eef 'ba' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'n\u0103m'.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Mi\u1ebfu do con th\u1ee9 l\u1eadp m\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u00f2n s\u1ed1ng, th\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 do con tr\u01b0\u1edfng ch\u1ee7 tr\u00ec. Con tr\u01b0\u1edfng ch\u1ebft, th\u00ec kh\u00f4ng truy\u1ec1n cho con c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u00e0 truy\u1ec1n cho con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp mi\u1ebfu[footnote] truy\u1ec1n cho con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp mi\u1ebfu, ch\u1eef 'tr\u01b0\u1edfng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'con', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b v\u00e0 \u300aHuy ch\u1ee7 l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Minh Thanh m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Ph\u00e0m vi\u1ec7c l\u1eadp mi\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00e0m t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4 ho\u1eb7c t\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n n\u01a1i c\u01b0 tr\u00fa. N\u1ebfu l\u1eadp mi\u1ebfu t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m trong th\u00e0nh n\u1ed9i ho\u1eb7c b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1 \u1edf Nam Giao.\"<\/i>\r\n\r\nSau khi t\u00e2u l\u00ean, l\u1ea1i b\u00e0n ri\u00eang v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00ec con ch\u00e1u c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 mi\u1ebfu ho\u1eb7c quan ch\u1ee9c nh\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, l\u1ea1i th\u00eam tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ban \u00e2n k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ed9ng r\u00e3i, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, sai quan c\u1ea7u tuy\u1ebft.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, L\u00fd Huy\u1ebfn xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb bi\u00ean ch\u1ebf \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a t\u1ed9i tr\u1ea1ng.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi \u1edf Ch\u00e2u Nhung l\u00e0 H\u01b0\u1edbng C\u00e1t c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed bu\u00f4n b\u00e1n, \u1ef7 v\u00e0o \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, \u0111i qua \u0111\u00e2u c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1ed9p thu\u1ebf. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1eaft gi\u1eef, h\u1ecd \u0111\u1ec1u b\u1ecf ch\u1ea1y. Ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t Th\u00e0nh \u0110\u00f4 t\u00e2u xin kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a t\u1ed9i cho h\u1ecd theo l\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1 nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1ebf Nam Giao. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. B\u1eaft giam th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0o ng\u1ee5c, tr\u1ea3i qua hai l\u1ea7n \u00e2n x\u00e1.\r\n\r\nC\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 k\u00eau oan, quan ph\u00fac th\u1ea9m c\u1ee7a H\u00ecnh b\u1ed9 cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ec9 d\u1ee5 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a t\u1ed9i d\u00f9 c\u00f3 \u00e2n x\u00e1, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u00e2n x\u00e1 v\u1eabn ph\u1ea3i x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00f4n T\u00edch, quan \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n H\u00ecnh b\u1ed9, d\u00e2ng t\u00e2u xin tha, t\u1ed5ng c\u1ed9ng tha cho 123 ng\u01b0\u1eddi. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c quan ph\u00e1n H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1eddng mang vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00f4n T\u00edch kh\u00f4ng \u0111i, ch\u1ec9 xem ph\u00e1p lu\u1eadt th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 x\u1eed.\r\n\r\nT\u00f4n T\u00edch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2u Ch\u00e2n.\r\n\r\n<i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c v\u1ec1 T\u00f4n T\u00edch, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o. T\u00f4n T\u00edch xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc v\u00e0o n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 8.)<\/i>\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, quan Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u1ed3 T\u00fac t\u00e2u: <i>\"Vi\u1ec7c th\u1edd th\u1ea7n b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n, kh\u00f4ng g\u00ec quan tr\u1ecdng h\u01a1n t\u1ebf t\u1ef1. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, h\u1ea1n h\u00e1n l\u0169 l\u1ee5t li\u00ean ti\u1ebfp, th\u1ea7n ngh\u0129 l\u00e0 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u1ebfn ch\u1ed1n. Mong h\u1ea1 l\u1ec7nh cho thi\u00ean h\u1ea1 li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c danh s\u01a1n \u0111\u1ea1i xuy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m m\u01b0a gi\u00f3, t\u0103ng c\u1ea5p b\u1eadc cho h\u1ecd, xu\u00e2n thu \u0111\u00fang th\u1eddi c\u1ea7u \u0111\u1ea3o t\u1ebf t\u1ef1.\"<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, th\u1ee7 l\u0129nh M\u1ea1c Xuy\u00ean l\u00e0 C\u1ed1t T\u01b0 La, ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 c\u00e1c qu\u00e2n B\u1ea3o Thu\u1eadn, T\u00e2y H\u00e0, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, c\u00f3 tuy\u1ebft.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, sai quan t\u1ea1 \u01a1n v\u00ec c\u00f3 tuy\u1ebft.\r\n\r\n[85] Ban cho b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 T\u0103ng Thi\u00ean L\u00e2n, l\u00e0 \u0111\u1ed3ng t\u1eed bi\u1ebft ch\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t th\u00e2n.\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Ti\u00eau Kh\u00e1i, ch\u1ee9c S\u00f9ng Nghi Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, L\u01b0u T\u00f2ng Ch\u00ednh, ch\u1ee9c T\u1ee9 Ph\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1n s\u1ee9, \u0110o\u00e0n Luy\u1ec7n s\u1ee9 Ch\u00e2u Du; n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Gia Lu\u1eadt T\u1ed1, ch\u1ee9c Chi\u00eau \u0110\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, L\u00fd H\u00e0n, ch\u1ee9c Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu Khanh, \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.\r\n\r\n[87] N\u0103m \u0111\u00f3, thi\u00ean h\u1ea1 n\u1ed9p s\u1ed5 s\u00e1ch l\u00ean H\u1ed9 b\u1ed9, ghi ch\u1ee7 h\u1ed9 l\u00e0 6.912.997 h\u1ed9, 15.493.541 kh\u1ea9u; kh\u00e1ch h\u1ed9 l\u00e0 3.834.957 h\u1ed9, 6.564.121 kh\u1ea9u.","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 8 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 2 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 12 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u00e1o <i>(c\u1ea3nh tr\u01b0\u1eddng)<\/i> v\u00e0o \u0111\u00eam tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y t\u1ebf l\u1ec5. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;Minh \u0111\u01b0\u1eddng n\u1eb1m th\u1eb3ng c\u1eeda \u0110oan M\u00f4n, m\u00e0 vi\u1ec7c trai gi\u1edbi l\u1ea1i \u1edf b\u00ean trong, c\u00f2n \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u00e1o l\u1ea1i \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i, e r\u1eb1ng s\u1ebd m\u1ea5t \u0111i \u00fd ngh\u0129a t\u0129nh l\u1eb7ng v\u00e0 cung k\u00ednh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Xu\u1ed1ng l\u1ec7nh cho L\u1ec5 vi\u1ec7n b\u00e0n b\u1ea1c, L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;C\u1ea3nh tr\u01b0\u1eddng v\u1ed1n l\u00e0 ti\u1ebfng tr\u1ed1ng th\u1eddi c\u1ed5, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh b\u00e1o ban \u0111\u00eam, g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;d\u1ea1 gi\u1edbi th\u1ee7 c\u1ed5&#8217;. V\u00ec th\u1ebf, c\u00e1c b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 khi xu\u1ea5t qu\u00e2n hay l\u00e0m vi\u1ec7c l\u00e0nh \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u1ebfn. Khi xa gi\u00e1 d\u1eebng l\u1ea1i \u0111\u1ec3 trai gi\u1edbi, nghi v\u1ec7 v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5, n\u00ean c\u1ea3nh tr\u01b0\u1eddng c\u0169ng nh\u1eb1m c\u1ea3nh b\u00e1o m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho thanh th\u1ebf. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng ti\u1ebfng tr\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u00e1o g\u1ea7n Minh \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec xin \u0111\u1eb7t n\u00f3 c\u00e1ch c\u1eeda Tuy\u00ean \u0110\u1ee9c 100 b\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn l\u00fac h\u00e0nh l\u1ec5 th\u00ec ng\u1eebng \u0111\u00e1nh m\u1ed9t h\u1ed3i tr\u1ed1ng, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh trong vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec \u0111\u00eam tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y t\u1ebf l\u1ec5, g\u1ea7n l\u00fac ti\u1ebfp th\u1ea7n, n\u00ean b\u00e3i b\u1ecf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u B\u1ea1c Ch\u00e2u, Ki\u1ebfn V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Th\u1eeba H\u1eefu xu\u1ed1ng l\u00e0m B\u1ed9 th\u1ef1 ch\u00e2u H\u1ee9a. Th\u1eeba H\u1eefu v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, c\u00e1c quan gi\u00e1n ngh\u1ecb cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ea1c Ch\u00e2u, n\u00ean l\u1ea1i gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, cho con trai c\u1ee7a Quy\u1ec1n \u0111\u1ed3ng Tu\u1ea7n ki\u1ec3m ch\u00e2u Ung, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m L\u00fd Giang l\u00e0 L\u00fd \u0110\u1eafc D\u1ee5ng l\u00e0m Tam ban t\u00e1 ch\u1ee9c. V\u00ec L\u00fd Giang \u0111\u00e3 t\u1eed tr\u1eadn khi chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u1edbi gi\u1eb7c man.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, L\u1ec5 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 H\u00e0 \u0110\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c, Tri ch\u00e2u H\u00e1n Ch\u00e2u. \u0110\u00e0m v\u00ec m\u1eb9 gi\u00e0 xin v\u1ec1, tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i, d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y Tam ty s\u1ee9, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1, v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 ba t\u1eeb Khai Ch\u00e2u \u0111\u1ebfn, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f2n l\u00e0m Nam Cung T\u00e1n lang. T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn nay, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u0103m s\u00e1u n\u0103m, \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng, r\u1ed3i l\u00e0m Do\u00e3n kinh \u1ea5p, r\u1ed3i coi vi\u1ec7c k\u1ebf t\u1ecbch. X\u00e9t Nghi\u00eau T\u00e1 tuy do \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, l\u00e0m quan kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i l\u1ea7m g\u00ec, nh\u01b0ng b\u1ed7ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng d\u1ee5ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 v\u00ec l\u00e0 th\u00e2n th\u00edch c\u1ee7a h\u1eadu cung, kh\u00f4ng c\u00f2n xem tr\u1ecdng t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng. Hu\u1ed1ng chi ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9 c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb v\u00e0 tr\u1ecdng tr\u00e1ch, ch\u1ec9 k\u00e9m Nh\u1ecb ph\u1ee7, ch\u1ec9 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u1ebfn. Nay Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m Tam ty s\u1ee9 \u0111\u00e3 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, n\u1ebfu sau khi \u0111\u1ea1i h\u01b0\u1edfng xong, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng B\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd l\u1ea5y danh ngh\u0129a th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng m\u00e0 th\u0103ng Nghi\u00eau T\u00e1 v\u00e0o Nh\u1ecb ph\u1ee7. N\u1ebfu qu\u1ea3 nh\u01b0 l\u1eddi b\u00e0n, khi m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, c\u00e1c quan ng\u00f4n s\u1ef1 t\u1ea5t s\u1ebd li\u1ec1u ch\u1ebft tranh c\u00e3i.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u00fac \u0111\u00f3, B\u1ec7 h\u1ea1 mu\u1ed1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng Nghi\u00eau T\u00e1, th\u00ec ph\u1ea3i c\u00e1ch ch\u1ee9c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i; n\u1ebfu nghe theo l\u1eddi h\u1ecd, th\u00ec ph\u1ea3i b\u00e3i ch\u1ee9c Nghi\u00eau T\u00e1. X\u00e9t hai \u0111\u01b0\u1eddng \u1ea5y, t\u1ea5t kh\u00f3 c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i. Nh\u01b0ng d\u00f9ng Nghi\u00eau T\u00e1 m\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i th\u00ec t\u1ed5n \u0111\u1ee9c, nghe theo l\u1eddi h\u1ecd m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c Nghi\u00eau T\u00e1 th\u00ec t\u1ed5n \u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"D\u00f9ng l\u1eddi h\u1ecd m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c Nghi\u00eau T\u00e1 th\u00ec t\u1ed5n \u00e2n, ch\u1eef 'd\u00f9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'nghe', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-459-1\" href=\"#footnote-459-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. T\u1ed5n \u0111\u1ee9c th\u00ec thi\u1ec7t h\u1ea1i v\u1ec1 Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, t\u1ed5n \u00e2n th\u00ec o\u00e1n h\u1eadn t\u1eeb th\u00e2n th\u00edch. Mu\u1ed1n Th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i, ngo\u1ea1i th\u00edch kh\u00f4ng o\u00e1n h\u1eadn, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng l\u00e0m cho Nghi\u00eau T\u00e1 gi\u00e0u sang m\u00e0 kh\u00f4ng trao quy\u1ec1n, nh\u01b0 c\u00e1ch x\u1eed tr\u00ed v\u1edbi L\u00fd D\u1ee5ng H\u00f2a, l\u00e0 h\u1ee3p l\u00fd v\u1eady.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u01b0a nay, th\u00e0nh b\u1ea1i c\u1ee7a ngo\u1ea1i th\u00edch, g\u01b0\u01a1ng soi kh\u00f4ng xa, s\u1ee7ng \u00e1i qu\u00e1 m\u1ee9c th\u00ec kh\u00f4ng kh\u1ecfi h\u1ecda h\u1ea1i; ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u00fang m\u1ee9c th\u00ec \u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c an to\u00e0n. H\u1ecda h\u1ea1i hay an to\u00e0n, kh\u00f4ng ch\u1ec9 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn gia \u0111\u00ecnh h\u1ecd, m\u00e0 c\u00f2n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u01b0ng suy c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y trong s\u00e1ch v\u1edf ch\u00e9p nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft. B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh, n\u00ean xem x\u00e9t vi\u1ec7c x\u01b0a, \u0111\u1ec3 lo k\u1ebf s\u00e1ch cho x\u00e3 t\u1eafc.<\/i><\/p>\n<p><i>N\u0103m tr\u01b0\u1edbc, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb l\u1ec5 s\u00e1ch phong qu\u00fd phi, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00ean ngo\u00e0i x\u00f4n xao, \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n. Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u01b0a t\u1eebng b\u00e0n lu\u1eadn, v\u00ec cho r\u1eb1ng thi\u00ean t\u1eed s\u1eafp x\u1ebfp v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c phi t\u1ea7n, \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng trong \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng can d\u1ef1 v\u00e0o ch\u00ednh s\u1ef1 th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec. Nay d\u00f9ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9, \u0111\u00e3 l\u00e0 can d\u1ef1 ch\u00ednh s\u1ef1, hu\u1ed1ng chi l\u1ea1i mu\u1ed1n ti\u1ebfn c\u1eed v\u00e0o Nh\u1ecb ph\u1ee7, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd b\u00e0n t\u00e1n th\u1ebf n\u00e0o?<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn d\u1ee5ng hay kh\u00f4ng, tuy ch\u01b0a r\u00f5 \u00fd b\u1ec7 h\u1ea1, nh\u01b0ng n\u1ebfu \u0111\u00e3 ti\u1ebfn d\u1ee5ng r\u1ed3i m\u1edbi n\u00f3i, d\u00f9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111u\u1ed5i b\u00e3i, th\u00ec b\u1ec1 t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng th\u1eb3ng th\u1eafn, c\u00f2n b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ee9c l\u1edbn. V\u00ec v\u1eady, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc khi s\u1ef1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra, mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9 vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 sai l\u1ea7m, th\u00ec \u0111\u1ea1o l\u00fd gi\u1eefa Vua t\u00f4i tr\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa \u0111\u00e1ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nh\u1eadn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m can gi\u00e1n, \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 b\u1ed1n n\u0103m n\u0103m, ch\u1ec9 c\u1ea7n vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i th\u1ec3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb gian \u00e1c l\u1edbn, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecf qua, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 nhi\u1ec1u l\u1ea7n nghe theo. Nay v\u00ec cha m\u1eb9 gi\u00e0<a class=\"footnote\" title=\"Nay v\u00ec cha m\u1eb9 gi\u00e0 'cha m\u1eb9 gi\u00e0' nguy\u00ean t\u00e1c 'gi\u00e0 cha m\u1eb9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-459-2\" href=\"#footnote-459-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, s\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i, ch\u1ec9 ri\u00eang vi\u1ec7c Nghi\u00eau T\u00e1, bi\u1ebft l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i, th\u00ec sau n\u00e0y th\u1ea7n s\u1ebd mang tr\u00e1ch nhi\u1ec7m kh\u00f4ng h\u1ebft l\u00f2ng.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec v\u1eady, tr\u01b0\u1edbc khi ra \u0111i, kh\u00f4ng d\u00e1m im l\u1eb7ng, l\u1ea1i b\u00e0y t\u1ecf t\u1ea5m l\u00f2ng. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 xem x\u00e9t l\u1eddi th\u1ea7n, nghe theo c\u00f4ng lu\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"Nghe theo c\u00f4ng lu\u1eadn 'c\u00f4ng' nguy\u00ean t\u00e1c 't\u00e2m', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-459-3\" href=\"#footnote-459-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng v\u00ec t\u00ecnh c\u1ea3m nh\u1ea5t th\u1eddi m\u00e0 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i danh ti\u1ebfng ng\u00e0n n\u0103m. Nh\u01b0 v\u1eady, d\u00f9 c\u00f3 d\u00f9ng h\u1ebft tr\u00fac Nam S\u01a1n c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ghi ch\u00e9p \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, so v\u1edbi vi\u1ec7c s\u1ee7ng \u00e1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 m\u1ea5t l\u00f2ng thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f9ng b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i:<\/p>\n<p><i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh do s\u1ed1 quan v\u0103n v\u0169 nh\u1eadp l\u01b0u kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf, c\u00e1c c\u01a1 quan Th\u1ea9m quan, Tam ban vi\u1ec7n, L\u01b0u n\u1ed9i tuy\u1ec3n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. V\u00ec th\u1ebf t\u1eebng ban chi\u1ebfu cho qu\u1ea7n th\u1ea7n b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i, \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra bi\u1ec7n ph\u00e1p gi\u1ea3m b\u1edbt quan l\u1ea1i. Nay vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c quan \u0111\u00e3 t\u0103ng th\u00eam y\u00eau c\u1ea7u v\u1ec1 n\u0103m kh\u1ea3o h\u1ea1ch, l\u1ea1i b\u00e0n c\u00e1ch ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c l\u1ed1i kh\u00e1c \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t ch\u1ee9c. Ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c c\u00e1c qu\u00fd th\u1ebf ti\u1ebfn c\u1eed con em m\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ea3m b\u1edbt, th\u00ec ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u1ec7 n\u1ea1n v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i b\u1ecf tri\u1ec7t \u0111\u1ec3.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xem x\u00e9t c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 vi\u1ec7c quan v\u0103n v\u0169 ti\u1ebfn c\u1eed th\u00e2n thu\u1ed9c: quan v\u0103n t\u1eeb Ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p tr\u1edf l\u00ean, quan v\u00f5 t\u1eeb C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c. C\u00e1c ch\u1ee9c Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9, Ph\u00e1n quan Tam ty, Ph\u00e1n quan v\u00e0 Suy quan ph\u1ee7 Khai Phong, Lang trung \u0111\u1ebfn Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam ch\u1ee9c qu\u00e1n, c\u00e1c ch\u1ee9c S\u1ee9 \u0111\u1ebfn Ph\u00f3 s\u1ee9 \u1edf c\u00e1c ty, khi g\u1eb7p l\u1ec5 Giao t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c. T\u1ed5ng c\u1ed9ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, t\u1eeb c\u00f4ng khanh tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn con em c\u00e1c quan nh\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m quan nh\u1edd \u01a1n hu\u1ec7, c\u00f9ng c\u00e1c \u00e2n \u0111i\u1ec3n kh\u00e1c, c\u1ee9 ba n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 tuy c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u00e2n s\u01a1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c ban \u00e2n, nh\u01b0ng ch\u01b0a quy \u0111\u1ecbnh th\u1eddi gian xa g\u1ea7n l\u00e0m h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh, n\u00ean \u00e2n \u0111i\u1ec3n ban ra qu\u00e1 nhi\u1ec1u.<\/i><\/p>\n<p><i>Quan l\u1ea1i ngo\u00e0i vi\u1ec7c ban \u00e2n cho th\u00e2n thu\u1ed9c g\u1ea7n, c\u00f2n ban cho c\u1ea3 h\u1ecd h\u00e0ng xa, khi\u1ebfn c\u1eeda v\u00e0o l\u00e0m quan kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n. Ph\u00e9p b\u1ea3o \u0111\u1ea3m c\u1ee7a nh\u00e0 H\u00e1n, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u01b0 \u1ea5m c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, v\u1ed1n ch\u1ec9 \u00e1p d\u1ee5ng cho con ch\u00e1u, kh\u00f4ng d\u00ednh \u0111\u1ebfn th\u00e2n thu\u1ed9c kh\u00e1c, l\u1ea1i kh\u00f4ng quy \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta ban \u00e2n r\u1ed9ng r\u00e3i, b\u1ec1 t\u00f4i nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi ti\u1ebfp n\u1ed1i, \u01a1n hu\u1ec7 th\u1eadt d\u00e0y, nh\u01b0ng vi\u1ec7c l\u00e2u ng\u00e0y sinh t\u1ec7, c\u0169ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ch\u1eefa sai l\u1ea7m.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 trong tri\u1ec1u, theo th\u1ee9 t\u1ef1 quan ch\u1ee9c, m\u1ed7i n\u0103m v\u00e0o d\u1ecbp ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c, ngo\u00e0i con ch\u00e1u v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c k\u1ef3 (h\u1ecd h\u00e0ng g\u1ea7n) ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn d\u1ecbp t\u1ebf giao m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c th\u00e2n thu\u1ed9c kh\u00e1c, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn hai l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ec1 th\u1ee9 t\u1ef1 quan ch\u1ee9c, m\u1ed7i l\u1ea7n t\u1ebf giao \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c, ngo\u00e0i con ch\u00e1u v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c k\u1ef3 ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn hai l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1c th\u00e2n thu\u1ed9c kh\u00e1c, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ba l\u1ea7n t\u1ebf giao m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. Theo c\u00e1ch ph\u00e2n c\u1ea5p gi\u1ea3m b\u1edbt nh\u01b0 v\u1eady, m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp ch\u1ee9c. T\u00ednh l\u00e2u d\u00e0i, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, con \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0m quan s\u1ebd kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i thanh l\u1ecdc m\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd trong s\u1ea1ch.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eebng s\u1eeda \u0111\u1ed5i quy ch\u1ebf \u1ea5m b\u1ed5, nh\u01b0ng con ch\u00e1u th\u00e2n th\u00edch c\u0169ng b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf theo n\u0103m, khi\u1ebfn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi o\u00e1n than, n\u00ean l\u1ea1i ph\u1ea3i kh\u00f4i ph\u1ee5c nh\u01b0 c\u0169. \u0110i\u1ec1u th\u1ea7n xin l\u1ea7n n\u00e0y, l\u1ea5y vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed th\u00e2n s\u01a1 l\u00e0m m\u1ee9c \u0111\u1ed9 gi\u1ea3m b\u1edbt<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea5y vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed th\u00e2n s\u01a1 l\u00e0m m\u1ee9c \u0111\u1ed9 gi\u1ea3m b\u1edbt 'th\u00e2n s\u01a1', c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 's\u01a1 s\u1ed1'.\" id=\"return-footnote-459-4\" href=\"#footnote-459-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u l\u00e0 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u00e2n th\u00edch g\u1ea7n th\u00ec \u00e2n t\u00ecnh r\u1ea5t s\u00e2u, \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u00e2n thu\u1ed9c xa th\u00ec \u00e2n t\u00ecnh d\u1ea7n m\u1ecfng. Nay \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p th\u00e2n th\u00edch g\u1ea7n theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00f2n th\u00e2n thu\u1ed9c xa ch\u1ec9 l\u1ea5y th\u1eddi gian xa g\u1ea7n l\u00e0m h\u1ea1n m\u1ee9c, kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n c\u00e1ch bi\u1ec7t, x\u00e9t theo l\u00f2ng d\u00e2n, t\u00ednh ra c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec o\u00e1n h\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 thi h\u00e0nh, th\u00ec ngu\u1ed3n quan ch\u1ee9c l\u1ea1m ph\u00e1t c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0103n ch\u1eb7n. C\u00f2n c\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n l\u1ec7, xin v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn thi h\u00e0nh, xin \u0111\u1ee3i sau m\u00f9a thu n\u0103m nay, sau l\u1ec5 \u0111\u1ea1i h\u01b0\u1edfng s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(B\u00e0n v\u1ec1 c\u00e1c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u00e2n tr\u1ea1ch, kh\u00f4ng r\u00f5 t\u1eeb l\u00fac n\u00e0o, th\u00e1ng 9 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 4 s\u1eeda \u0111\u1ed5i quy ch\u1ebf c\u0169, sau \u0111\u00f3 b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m v\u00e0o d\u1ecbp ti\u1ebft th\u00e1nh, c\u00f3 l\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. Nay ghi ch\u00e9p th\u00eam, \u0111\u1ee3i tra c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tr\u1ee9 t\u00e1c t\u00e1 lang, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, \u0110\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa, Ph\u00e1n \u0111\u00f4 ma kh\u00e1m ty L\u00e3 Tr\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u1eefu ch\u00e1nh ng\u00f4n. H\u00e0 \u0110\u00e0m n\u00f3i Tr\u00e2n ch\u01b0a t\u1eebng qua kh\u1ea3o kh\u00e1m, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, xu\u1ea5t 1 tri\u1ec7u t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho n\u1ed9i t\u00e0ng, giao cho H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty, t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u1ed5i l\u1ea5y ti\u1ec1n phong trang c\u1ee7a An ph\u1ee7 ty l\u1ed9 \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef qu\u00e2n s\u1ef1. L\u1ea1i sai Quy\u1ec1n \u0111\u1ed9 chi ph\u00e1n quan, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed5ng Mi\u1ec5n \u0111\u1ebfn lo li\u1ec7u vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, sai Ph\u00e1n quan ph\u1ee7 Khai Phong, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Trung Dung \u0111\u1ebfn huy\u1ec7n Trung M\u00e2u s\u1eeda \u0111\u1eafp \u0111\u00ea s\u00f4ng Bi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[8] Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aMinh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed3 ngh\u0129a\u300b do L\u00fd C\u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt \u1edf qu\u00e2n Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng so\u1ea1n, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u1ea5u c\u00f3 th\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u tinh t\u01b0\u1eddng kinh \u0111i\u1ec3n, hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9. Nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1ec5 l\u1edbn n\u00e0y, ng\u00e0n n\u0103m m\u1edbi c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n, m\u00e0 h\u1ecdc v\u1ea5n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u1ea1i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ch\u1ec9 c\u1ee7a th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng, xin ghi ch\u00e9p \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, mong r\u1eb1ng khi b\u00e0n lu\u1eadn s\u1ebd c\u00f3 \u00edch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu giao cho hai ch\u1ebf xem x\u00e9t k\u1ef9, khen ng\u1ee3i h\u1ecdc v\u1ea5n c\u1ee7a \u00f4ng uy\u00ean b\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"'x\u01b0ng' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-459-5\" href=\"#footnote-459-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u00ed Th\u00e1i h\u1ecdc tr\u1ee3 gi\u00e1o. C\u1ea5u t\u1eebng thi M\u1eadu t\u00e0i d\u1ecb \u0111\u1eb3ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed7. Cha m\u1eb9 gi\u00e0, \u00f4ng d\u1ea1y h\u1ecdc \u0111\u1ec3 t\u1ef1 nu\u00f4i th\u00e2n, h\u1ecdc tr\u00f2 th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u1ebfn v\u00e0i ch\u1ee5c, tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[9] Truy t\u1eb7ng Tuy\u00ean kh\u00e1nh s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri M\u1ea1c Do\u00e3n Ng\u00f4n l\u00e0m T\u01b0 kh\u00f4ng. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu \u0111\u1eb7c c\u00e1ch c\u1ea5p l\u1ed7 b\u1ed9.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Tr\u1ecbnh Th\u00fac B\u00e1o, ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt \u1edf Ph\u00fac Ch\u00e2u, d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aT\u00f4ng t\u1ef1 th\u01b0\u300b ba quy\u1ec3n, tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Minh \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 c\u00f9ng m\u0169 \u00e1o. Tr\u1ecbnh Th\u00fac B\u00e1o c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec b\u1ecf \u0111i.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, v\u00ec l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng s\u1eafp \u0111\u1ebfn, b\u00e3i b\u1ecf y\u1ebfn ti\u1ec7c m\u00f9a thu.<\/p>\n<p>[12] Long Th\u1ea7n v\u1ec7 T\u1ee9 s\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, Mi Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c l\u00e0m V\u00e2n huy t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Ki\u1ec1m Ch\u00e2u quan s\u00e1t s\u1ee9; B\u1ed9 qu\u00e2n \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu, T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9 L\u00fd Tu\u1ea7n l\u0129nh ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed V\u0103n Ch\u00e2u; T\u00e2n Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, Ph\u00f2 m\u00e3 \u0111\u00f4 \u00fay L\u00fd V\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi ph\u1ee5c l\u00e0m V\u00e2n huy t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, B\u1ea3o Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9. Ch\u01b0\u01a1ng t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai l\u1ee5t l\u1ed9i, l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 xem x\u00e9t gi\u1ea3m b\u1edbt thu\u1ebf m\u00e1 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[14] Ban \u0111\u1ea7u, L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9 t\u00e2u: <i>&#8220;L\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u01b0\u1edfng, d\u00f9ng ph\u00e1p gi\u00e1 l\u1ed7 b\u1ea1. Theo l\u1ec5 l\u1ec7nh, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1p gi\u00e1 gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba so v\u1edbi \u0111\u1ea1i gi\u00e1. Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edd tr\u00ecnh c\u1ee7a Binh b\u1ed9: &#8216;\u0110\u1ea1i gi\u00e1 d\u00f9ng 18.256 ng\u01b0\u1eddi, ph\u00e1p gi\u00e1 gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n ba, d\u00f9ng 12.170 ng\u01b0\u1eddi. Ki\u1ec3m tra s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng trong ph\u00e1p gi\u00e1 l\u1ec5 phong thi\u1ec1n n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9 th\u1ee9 nh\u1ea5t, th\u00ec d\u00f9ng 11.661 ng\u01b0\u1eddi. B\u1ed9 n\u00e0y hi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea3n g\u1ed1c t\u1ef1 \u0111\u1ed3 ph\u00e1p gi\u00e1, c\u0169ng nh\u01b0 v\u0103n b\u1ea3n b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c, tuy c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng s\u01a1 s\u00e0i n\u00e0y, nh\u01b0ng so v\u1edbi l\u1ec5 l\u1ec7nh, ch\u01b0a th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8217; Xin cho c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 c\u00f9ng Binh b\u1ed9 c\u00f9ng nhau xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i> B\u00e8n quy \u0111\u1ecbnh ph\u00e1p gi\u00e1 l\u1ed7 b\u1ea1, n\u00ean d\u00f9ng 11.088 ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, L\u1ed7 b\u1ea1 s\u1ee9 d\u00e2ng l\u00ean t\u1ef1 \u0111\u1ed3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh, chi\u1ebfu chu\u1ea9n y.<\/p>\n<p>[15] Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u00fac c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, M\u1ee5c th\u00e2n tr\u1ea1ch \u0111\u00f4 gi\u00e1o th\u1ee5 Nguy\u1ec5n D\u1eadt t\u1eebng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u00fac ti\u1ec1n b\u1ea3o, trang tr\u00ed b\u1eb1ng l\u00f4ng chim th\u00fay, v\u00e0 l\u00f3t b\u1eb1ng da h\u01b0\u01a1u<a class=\"footnote\" title=\"v\u00e0 l\u00f3t b\u1eb1ng da h\u01b0\u01a1u 'v\u00e0' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-459-6\" href=\"#footnote-459-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, mu\u1ed1n cho l\u01b0u h\u00e0nh c\u00f9ng v\u1edbi ti\u1ec1n. V\u1ea3 l\u1ea1i, ti\u1ec1n t\u1ec7 l\u00e0 m\u1ec7nh l\u1edbn c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, s\u1ef1 n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 quy\u1ec1n bi\u1ebfn, ph\u1ea3i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi v\u1eadt d\u1ee5ng th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0u th\u00f4ng kh\u00f4ng ng\u1eebng. X\u01b0a Tr\u01b0\u01a1ng Thang v\u00ec H\u00e1n V\u0169 \u0111\u1ebf ch\u1ebf t\u1ea1o ti\u1ec1n da, b\u1ecb \u0111\u1eddi sau ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. Hu\u1ed1ng chi s\u1ef1 k\u1ef3 qu\u00e1i c\u1ee7a Nguy\u1ec5n D\u1eadt c\u00f2n h\u01a1n th\u1ebf, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng trong th\u1eddi th\u00e1nh, \u0111\u1ec3 m\u1edf l\u00f2ng gian tr\u00e1 sao.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, chi\u1ebfu b\u00e3i l\u1ec5 t\u1ebf Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3 v\u00e0o ti\u1ebft L\u1eadp \u0111\u00f4ng. Ban \u0111\u1ea7u, L\u1ec5 vi\u1ec7n cho r\u1eb1ng H\u1eafc \u0111\u1ebf v\u00e0 Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3 \u0111\u1ec1u n\u00ean h\u1ee3p t\u1ebf \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, xin b\u00e3i l\u1ec5 t\u1ebf v\u00e0o ti\u1ebft L\u1eadp \u0111\u00f4ng. Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ngh\u00eanh kh\u00ed b\u1ed1n m\u00f9a kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf, n\u00ean ch\u1ec9 b\u00e3i l\u1ec5 t\u1ebf Th\u1ea7n ch\u00e2u \u0111\u1ecba k\u1ef3.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, sai Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Binh b\u1ed9 Th\u1ecb lang \u0110inh \u0110\u1ed9 l\u00e0m Hi\u1ebfn quan v\u1ecb Hi\u00ean Vi\u00ean, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u1ecb lang V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0m Hi\u1ebfn quan v\u1ecb Vi\u00eam \u0110\u1ebf. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, quan L\u1ec5 b\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng: Ng\u0169 \u0111\u1ebf \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f9ng Nh\u1eadt, Nguy\u1ec7t, Thi\u00ean ho\u00e0ng, B\u1eafc c\u1ef1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean t\u1ebf \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, ti\u1ebfp theo v\u1ecb tr\u00ed ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u00e2n h\u00e0nh hi\u1ebfn t\u1ebf, xin sai quan thanh v\u1ecdng l\u00e0m Hi\u1ebfn quan. Vua cho r\u1eb1ng Hi\u00ean Vi\u00ean l\u00e0 bi\u1ec7t hi\u1ec7u c\u1ee7a Th\u00e1nh t\u1ed5, Vi\u00eam \u0110\u1ebf l\u00e0 \u0111\u1ebf c\u1ea3m sinh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i th\u1edd<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ebf ph\u1ed1i trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 24 ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u01b0\u1eddng ph\u1ed1i'.\" id=\"return-footnote-459-7\" href=\"#footnote-459-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, n\u00ean sai hai v\u1ecb c\u1ef1u th\u1ea7n c\u1ee7a Nh\u1ecb ph\u1ee7 chia nhau hi\u1ebfn t\u1ebf.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, sai C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf L\u00fd Gi\u1ea3n Chi l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Th\u1ee5 l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9; H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed Tri t\u1ea1p s\u1ef1 ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m D\u0129nh l\u00e0 L\u00fd \u0110o\u00e1i l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng sinh th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 Ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Canh l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9; Di\u00eam thi\u1ebft Ph\u00e1n quan, T\u01b0 phong Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n Ki\u1ec3m th\u1ea3o T\u00f4n Du l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng ch\u00ednh \u0111\u00e1n Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, C\u00e1p m\u00f4n Th\u00f4ng s\u1ef1 X\u00e1 nh\u00e2n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o Cung l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9; T\u01b0 hu\u00e2n Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Ph\u00e1n Tam ty Khai s\u00e1ch ty ng\u01b0\u1eddi Giao Th\u1ee7y l\u00e0 Kh\u1ea5u B\u00ecnh l\u00e0m s\u1ee9 sang ch\u00fac m\u1eebng ch\u00ednh \u0111\u00e1n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tr\u1ecbnh D\u01b0 Kh\u00e1nh l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[19] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, ch\u00e2u Th\u00e2m t\u00e2u r\u1eb1ng m\u01b0a l\u1edbn l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng nh\u00e0 c\u1eeda c\u1ee7a d\u00e2n.<\/p>\n<p>[20] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua m\u1eb7c \u00e1o b\u00e0o, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n, t\u00f4ng th\u1ea5t, quan vi\u00ean c\u00e1c qu\u00e1n c\u00e1c, \u0111\u00e0i gi\u00e1n \u0111\u1ebfn xem nh\u00e3 nh\u1ea1c, t\u1eeb cung gi\u00e1, \u0111\u0103ng ca, v\u0169 d\u1eadt, t\u1ea5t c\u1ea3 91 kh\u00fac \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea5u. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, Vua xu\u1ea5t ra c\u00e1c b\u1ea3n nh\u1ea1c c\u1ea7m, nguy\u1ec5n c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ea3n nh\u1ea1c Minh \u0111\u01b0\u1eddng do Vua so\u1ea1n v\u00e0 b\u1ea3n \u300a\u0110\u1ea1i nh\u1ea1c t\u00e2n l\u1ee5c\u300b, ban cho qu\u1ea7n th\u1ea7n. L\u1ea1i xu\u1ea5t ra c\u00e1c nh\u1ea1c kh\u00ed m\u1edbi ch\u1ebf t\u1ea1o nh\u01b0 t\u1ee5ng hu\u00e2n, b\u00e0o sanh, \u0111\u1ed9ng ti\u00eau, r\u1ed3i l\u1ec7nh cho \u0111\u0103ng ca d\u00f9ng c\u00e1c nh\u1ea1c kh\u00ed b\u00e1t \u00e2m m\u1ed7i th\u1ee9 di\u1ec5n m\u1ed9t kh\u00fac.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp C\u1ed5 x\u00fay c\u1ee5c di\u1ec5n c\u1ea3nh tr\u01b0\u1eddng, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho c\u00e1c quan t\u1eeb L\u1ec7nh, Th\u1eeba c\u1ee7a \u0110\u1ea1i nh\u1ea1c, C\u1ed5 x\u00fay \u0111\u1ebfn nh\u1ea1c c\u00f4ng, \u0111\u1ed3 l\u1ea1i, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t m\u1ee9c kh\u00e1c nhau. Vua sau khi xem nh\u00e3 nh\u1ea1c, n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00e0m nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 t\u00f4n \u0111\u1ee9c, d\u00e2ng l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1ec3 ph\u1ed1i th\u1edd t\u1ed5 ti\u00ean. Nay s\u1eafp c\u00f3 vi\u1ec7c t\u1ebf \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng \u0111\u1eddi \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u00e2m nh\u1ea1c, n\u00ean l\u1ec7nh cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng c\u00e0ng ph\u1ea3i nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00eam.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, ban chi\u1ebfu sau khi l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng k\u1ebft th\u00fac, ban t\u1eb7ng \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng, ng\u1ef1a y\u00ean c\u01b0\u01a1ng cho H\u1ea1 T\u1ee7ng, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng, Tr\u00ecnh L\u00e2m, L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng. T\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng \u1edf ngo\u00e0i, g\u1eb7p \u0111\u1ea1i l\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng t\u1eeb \u0111\u00e2y b\u1eaft \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>[22] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, t\u00f4ng th\u1ea5t c\u00f9ng c\u00e1c quan \u1edf c\u00e1c qu\u00e1n, c\u00e1c \u0111\u00e0i gi\u00e1n, tam ty, Khai Phong ph\u1ee7, c\u00e1c v\u00f5 quan t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u1ee9 s\u1eed tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ebfn c\u1eeda Ngh\u00eanh D\u01b0\u01a1ng xem th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat c\u1ee7a tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu cho Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i b\u1ea3o \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n, Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu ph\u00f3 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u Nhi\u1ec7m B\u1ed1 tham d\u1ef1 l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu ph\u00f3 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u Nhi\u1ec7m B\u1ed1 tham d\u1ef1 l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'thi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e1i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 24-27, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 288 truy\u1ec7n Nhi\u1ec7m B\u1ed1 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-459-8\" href=\"#footnote-459-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, l\u1ec7nh cho \u1ee8ng Thi\u00ean ph\u1ee7 d\u00f9ng l\u1ec5 m\u1eddi, l\u1ea1i chu\u1ea9n b\u1ecb \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u00ecnh d\u1ecbch, T\u00edch Kh\u00e1nh vi\u1ec7n c\u00e1c th\u1ee9 m\u00e0n tr\u01b0\u1edbng, gh\u1ebf g\u1eady \u0111\u1ee3i h\u1ecd \u0111\u1ebfn. \u0110\u1ed7 Di\u1ec5n d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec b\u1ec7nh, Nhi\u1ec7m B\u1ed1 s\u1eafp l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi xin t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec b\u1ec7nh. \u0110\u1ec1u sai trung s\u1ee9 mang thu\u1ed1c thang \u0111\u1ebfn ban.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, treo hai ch\u1eef <i>&#8220;Minh \u0111\u01b0\u1eddng&#8221;<\/i> do Vua vi\u1ebft ch\u1eef tri\u1ec7n, b\u1ed1n ch\u1eef <i>&#8220;Minh \u0111\u01b0\u1eddng chi m\u00f4n&#8221;<\/i> vi\u1ebft theo l\u1ed1i phi b\u1ea1ch. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu sau khi l\u1ec5 xong, c\u1ea5t gi\u1eef \u1edf T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1.<\/p>\n<p>[25] Ty Ho\u00e0ng th\u00e0nh d\u00e2ng l\u00ean kh\u1ebf \u01b0\u1edbc c\u00e1 b\u1eb1ng g\u1ed7 h\u01b0\u01a1ng m\u1edbi l\u00e0m \u1edf c\u1eeda \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, l\u1ea5y kh\u1ebf b\u00ean tr\u00e1i gi\u1eef l\u1ea1i trong cung, kh\u1ebf b\u00ean ph\u1ea3i giao cho ty n\u00e0y.<\/p>\n<p>[26] Binh b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o K\u00ea D\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, ch\u01b0a k\u1ecbp t\u1ea1 \u01a1n, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00ec m\u1ea5t. Ngay t\u1ea1i nh\u00e0 \u00f4ng, ban cho c\u00e1o s\u1eafc, \u00e1o m\u1eb7c, \u0111ai v\u00e0ng, ng\u1ef1a y\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u00e0 v\u1eadt th\u01b0\u1edfng l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng. Cha c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng qu\u00fd phi l\u00e0 Nghi\u00eau Phong t\u1eebng theo h\u1ecdc K\u00ea D\u0129nh, nh\u1eefng b\u00e0i v\u0103n \u00f4ng vi\u1ebft ph\u1ea7n nhi\u1ec1u g\u1eedi \u1edf nh\u00e0 K\u00ea D\u0129nh. \u0110\u1ebfn khi qu\u00fd phi \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Tu vi\u1ec7n, sai em l\u00e0 Ho\u00e1 C\u01a1 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 K\u00ea D\u0129nh xin bi\u00ean t\u1eadp l\u1ea1i c\u00e1c b\u00e0i v\u0103n c\u1ee7a Nghi\u00eau Phong, l\u00e0m b\u00e0i t\u1ef1a \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean. K\u00ea D\u0129nh kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi, c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[27] L\u00fac \u0111\u00f3 m\u01b0a d\u1ea7m su\u1ed1t m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, Vua th\u00e0nh t\u00e2m c\u1ea7u \u0111\u1ea3o trong cung. Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, trai gi\u1edbi \u1edf \u0111i\u1ec7n V\u0103n \u0110\u1ee9c, tr\u1eddi quang m\u00e2y t\u1ea1nh, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, tri\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u1edf cung C\u1ea3nh Linh.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, h\u01b0\u1edfng t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t l\u1edbn \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, l\u1ea5y Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng l\u00e0m th\u1ea7n ph\u1ed1i h\u01b0\u1edfng, c\u00e1c nghi th\u1ee9c theo nh\u01b0 l\u1ec5 t\u1ebf \u1edf Vi\u00ean Kh\u00e2u. \u0110\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 c\u00f9ng quan ph\u00e2n ty v\u00e0 quan \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng chuy\u1ec3n. N\u1ed9i th\u1ea7n nh\u1eadp ng\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c m\u01b0\u1eddi n\u0103m c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7 v\u0129nh vi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[31] Ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ec9 d\u1ee5 t\u1eeb trong cung, c\u00e1c c\u01a1 quan ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd thi h\u00e0nh. K\u1ebb n\u00e0o d\u00e1m nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i xin x\u1ecf, quan Gi\u00e1n v\u00e0 quan Ng\u1ef1 s\u1eed ph\u1ea3i x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 t\u1ed1 c\u00e1o.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i x\u00e1, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c khanh h\u00e3y h\u1ecfi r\u1ed9ng v\u1ec1 nh\u1eefng l\u1ee3i h\u1ea1i trong d\u00e2n gian, ghi th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n, c\u1ed1t sao khoan h\u1ed3ng r\u1ed9ng r\u00e3i, \u0111\u1ec3 t\u1ecf r\u00f5 \u00fd ta th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t d\u00e2n ch\u00fang.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 qu\u00fd th\u00edch th\u00e2n c\u1eadn, nh\u1edd c\u1eady xin x\u1ecf, m\u01b0u c\u1ea7u ch\u1ec9 d\u1ee5 t\u1eeb trong cung. Tuy \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ng\u0103n c\u1ea5m, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi l\u00fac b\u1ecb x\u00e2m ph\u1ea1m. C\u00f3 th\u1ec3 trong v\u0103n x\u00e1 nghi\u00eam c\u1ea5m nghi\u00eam kh\u1eafc, mong r\u1eb1ng s\u1ebd d\u1eb9p b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ec7 x\u01b0a, t\u1ecf l\u00f2ng tin v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1.&#8221;<\/i> C\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00e2n h\u00e0nh l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf l\u1edbn, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i m\u1edbi ch\u00ednh s\u1ef1, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f4ng b\u1eb1ng, ng\u0103n l\u1ed1i t\u01b0 th\u00f4ng, th\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1u may l\u1edbn cho thi\u00ean h\u1ea1. Nh\u01b0ng ghi v\u00e0o \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n \u0111\u1ea1i x\u00e1, e ch\u01b0a th\u1ec3 hi\u1ec7n h\u1ebft \u00fd th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng.&#8221;<\/i> B\u00e8n l\u00e0m ri\u00eang m\u1ed9t t\u1edd chi\u1ebfu tay, ban ra c\u00f9ng v\u1edbi l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i x\u00e1.<\/p>\n<p><i>(\u300aTr\u1ea7n H\u00fac truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p vi\u1ec7c t\u00e2u xin ch\u1ec9 d\u1ee5 t\u1eeb trong cung l\u00e0 do Tr\u1ea7n H\u00fac \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb. C\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ng\u01b0\u1eddi L\u01b0 L\u0103ng l\u00e0 B\u00e0nh T\u01b0 V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, \u00f4ng \u0111\u00e3 h\u1ebft s\u1ee9c b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 t\u1ec7 n\u1ea1n c\u1ee7a vi\u1ec7c ban \u01a1n trong cung, cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c ban t\u01b0\u1edbc phong kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng n\u00ean c\u00f3 trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. \u0110\u1ebfn ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, c\u00f3 tin \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng trong chi\u1ebfu th\u01b0 c\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f3 tin \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng trong chi\u1ebfu th\u01b0 c\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u1eef 'ng\u1eef' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-459-9\" href=\"#footnote-459-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>. T\u01b0 V\u0129nh theo h\u1ea7u Vua ngh\u1ec9 \u0111\u00eam t\u1ea1i C\u1ea3nh Linh cung, li\u1ec1n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean ban \u01a1n m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 nh\u1edd c\u00f3 th\u00e2n th\u00edch trong cung m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn nhanh ch\u00f3ng, V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung nh\u1edd vi\u1ec7c ra v\u00e0o cung c\u1ea5m m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i<a class=\"footnote\" title=\"V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung nh\u1edd vi\u1ec7c ra v\u00e0o cung c\u1ea5m m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i, ch\u1eef 'th\u00e1t' ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft l\u00e0 'vi', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-459-10\" href=\"#footnote-459-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>. Khi ch\u1ee9c Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 b\u1ecb khuy\u1ebft, Nghi\u00eau T\u00e1 ng\u00e0y \u0111\u00eam ch\u1edd \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, c\u00f2n Th\u1ee7 Trung c\u0169ng xin l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. T\u01b0 V\u0129nh mu\u1ed1n d\u1eabn \u0111\u1ea7u c\u00e1c \u0111\u1ed3ng li\u00eau d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;N\u00ean \u0111\u1ee3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra r\u1ed3i h\u00e3y h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.&#8221;<\/i> T\u01b0 V\u0129nh n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u00e0 r\u1eb1ng ph\u1ea1m t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc khi m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, c\u00f2n h\u01a1n \u0111\u1ec3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra r\u1ed3i kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady, \u00f4ng \u0111\u00e3 m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng Vua ban \u01a1n m\u1ed9t c\u00e1ch sai l\u1ea7m, kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f4 h\u00e0n, ch\u1ec9 v\u00ec Nghi\u00eau T\u00e1 v\u00e0 Th\u1ee7 Trung m\u00e0 l\u00e0m vui l\u00f2ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i. \u00d4ng c\u00f2n n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c ngo\u1ea1i th\u00edch n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh, ho\u1ea1n quan \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00fac cho x\u00e3 t\u1eafc. T\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng d\u00e2ng l\u00ean, Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, h\u1ea1 chi\u1ebfu ch\u1ea5t v\u1ea5n T\u01b0 V\u0129nh r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u00e3 nghe nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y t\u1eeb \u0111\u00e2u.<\/p>\n<p>Gi\u00e1n quan Ng\u00f4 Khu\u00ea n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p nghe theo l\u1eddi \u0111\u1ed3n, n\u1ebfu vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 bao dung, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u1ec3 bao dung, th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i truy ra ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u01b0u, th\u00ec sau n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n ai d\u00e1m b\u00e1o vi\u1ec7c cho Ng\u1ef1 s\u1eed n\u1eefa, \u0111\u00f3 l\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ef1 b\u1ecbt m\u1eaft b\u1ecbt tai v\u1eady.&#8221;<\/i> Trung th\u1eeba Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng T\u01b0 V\u0129nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trung th\u00e0nh, kh\u00f4ng n\u00ean tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng. Vua t\u1ec9nh ng\u1ed9, kh\u00f4ng truy c\u1ee9u n\u1eefa.<\/p>\n<p>T\u01b0 V\u0129nh sau \u0111\u00f3 b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, tri ch\u00e2u Tuy\u00ean Ch\u00e2u. C\u00f2n vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 Nghi\u00eau T\u00e1 v\u00e0 Th\u1ee7 Trung c\u0169ng b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c T\u01b0 V\u0129nh b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian c\u1ee5 th\u1ec3, nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ty phong vi\u00ean ngo\u1ea1i lang l\u00e0 v\u00e0o ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o th\u00e1ng 10. Nay ghi ch\u00e9p l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y, c\u1ea7n ph\u1ea3i xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aQu\u00e1ch Khuy\u1ebfn truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: Khi t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, s\u1eafp ban th\u01b0\u1edfng cho c\u00e1c quan trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u, Khuy\u1ebfn \u1edf n\u01a1i trai gi\u1edbi, d\u1eabn \u0111\u1ea7u c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. \u00d4ng l\u1ea1i h\u1ebft s\u1ee9c b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aT\u01b0 V\u0129nh truy\u1ec7n\u300b l\u1ea1i ch\u00e9p r\u1eb1ng T\u01b0 V\u0129nh m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e2ng s\u1edb. C\u00f3 l\u1ebd T\u01b0 V\u0129nh m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e2ng s\u1edb v\u1ec1 Nghi\u00eau T\u00e1 v\u00e0 Th\u1ee7 Trung, c\u00f2n c\u00e1c Ng\u1ef1 s\u1eed kh\u00e1c ch\u1ec9 b\u00e0n lu\u1eadn chung v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng n\u00ean th\u0103ng ch\u1ee9c cho c\u00e1c quan. Nay ghi ch\u00e9p c\u1ea3 hai thuy\u1ebft.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tuy\u00ean Kh\u00e1nh s\u1ee9, Tuy\u1ec7n Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri M\u1ea1ch Do\u00e3n Ng\u00f4n m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c T\u01b0 \u0111\u1ed3, An V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng Do\u00e3n Ng\u00f4n c\u00f3 qu\u00e2n c\u00f4ng, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban cho l\u1ed7 b\u1ed9, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ec7.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed3ng tri L\u1ec5 vi\u1ec7n T\u01b0 M\u00e3 Quang t\u00e2u: <i>&#8220;X\u01b0a Tr\u1ecdng Th\u00fac Vu H\u1ec1 c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc V\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi V\u1ec7 cho \u00f4ng ta \u0111\u01b0\u1ee3c mang d\u00e2y tua r\u1ee7 m\u00e0 v\u00e0o ch\u1ea7u. Kh\u1ed5ng T\u1eed n\u00f3i: &#8216;Ti\u1ebfc thay, chi b\u1eb1ng ban th\u00eam \u1ea5p. Ch\u1ec9 c\u00f3 kh\u00ed v\u1eadt v\u00e0 danh v\u1ecb l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u01b0\u1ee3n \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8217; T\u01b0\u1edbc v\u1ecb cao th\u1ea5p g\u1ecdi l\u00e0 danh, xe c\u1ed9 v\u00e0 y ph\u1ee5c th\u1ec3 hi\u1ec7n uy nghi g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00ed, hai th\u1ee9 n\u00e0y l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1ec3 b\u1eadc qu\u00e2n ch\u1ee7 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec1 t\u00f4i, gi\u1eef y\u00ean v\u00e0 tr\u1ecb l\u00fd qu\u1ed1c gia<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec1 t\u00f4i, ch\u1eef 'k\u1ef3' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Quan', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 16, b\u00e0i 'Lu\u1eadn M\u1ea1ch Do\u00e3n Ng\u00f4n c\u1ea5p l\u1ed7 b\u1ea1 tr\u1ea1ng' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-459-11\" href=\"#footnote-459-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng th\u1ec3 xem nh\u1eb9.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay Do\u00e3n Ng\u00f4n l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i th\u00e2n c\u1eadn, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng lao l\u1edbn lao g\u00ec v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ban ch\u1ee9c Tam c\u00f4ng, c\u1ea5p cho nghi tr\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t ph\u1ea9m, nh\u01b0 th\u1ebf ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng sao? B\u1ec7 h\u1ea1 tuy mu\u1ed1n s\u1ee7ng \u00e1i v\u00e0 ban ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc cho ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, nh\u01b0ng l\u1ea1i v\u00f4 t\u00ecnh l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam t\u1ed9i l\u1ed7i cho h\u1ecd. V\u00ec sao v\u1eady? Ch\u1ee9c Tam c\u00f4ng, nh\u01b0 ba ch\u00e2n v\u1ea1c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, tr\u00ean \u1ee9ng v\u1edbi ba ng\u00f4i sao Tam Thai. Nghi tr\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng th\u1ea7n, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9 m\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i th\u00e2n c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn Do\u00e3n Ng\u00f4n \u0111\u00e3 ph\u1ee5c v\u1ee5 t\u1eadn t\u1ee5y b\u00ean c\u1ea1nh, l\u00fac s\u1ed1ng \u0111\u00e3 h\u01b0\u1edfng c\u1ef1c ph\u00fa qu\u00fd, l\u00fac ch\u1ebft l\u1ea1i d\u00f9ng l\u1ec5 Tam s\u1ef1 \u0111\u1ec3 ti\u1ec5n \u0111\u01b0a, c\u1edd qu\u1ea1t tr\u1ed1ng k\u00e8n r\u1ea7m r\u1ed9 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng t\u1ed9i l\u1ed7i xa x\u1ec9, khi\u1ebfn thi\u00ean h\u1ea1 nghi\u00eang m\u1eaft n\u1eafm tay m\u00e0 o\u00e1n gh\u00e9t, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u l\u00e0m vinh d\u1ef1. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 suy ngh\u0129 v\u1ec1 c\u00e2u chuy\u1ec7n Tr\u1ecdng Th\u00fac Vu H\u1ec1, l\u01b0u t\u00e2m l\u1eddi Kh\u1ed5ng T\u1eed, th\u00ec s\u1ebd hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a danh kh\u00ed, kh\u00f4ng th\u1ec3 ban cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng. Hu\u1ed1ng chi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, qu\u1ea7n th\u1ea7n c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn v\u1edbi qu\u1ed1c gia, khi c\u01b0\u1edbi xin ho\u1eb7c tang l\u1ec5 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p nghi tr\u01b0\u1ee3ng, ngo\u00e0i ra kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng c\u1ea5p nghi tr\u01b0\u1ee3ng cho M\u1ea1ch Do\u00e3n Ng\u00f4n n\u1eefa, \u0111\u1ec3 thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u1ec9 tr\u1ecf, cho r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, th\u1eadt l\u00e0 may m\u1eafn v\u00f4 c\u00f9ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(C\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, Do\u00e3n Ng\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c quan v\u00e0o th\u00e1ng 8, T\u01b0 M\u00e3 Quang t\u00e2u vi\u1ec7c kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ea5p nghi tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 9, nay ph\u1ee5 l\u1ee5c v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 9. Vi\u1ec7c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Quang c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn hay kh\u00f4ng, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[33] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, T\u1ec3 th\u1ea7n V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0; Khu m\u1eadt s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Di V\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Tr\u1ea5n H\u1ea3i Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong \u0110\u1eb7ng Qu\u1ed1c c\u00f4ng; H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng Tam th\u00e0nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung Anh Qu\u1ed1c c\u00f4ng H\u1ea1 T\u1ee7ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m V\u0169 Ninh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ti\u1ebfn phong Tr\u1ecbnh Qu\u1ed1c c\u00f4ng; B\u1ea3o T\u0129nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n Thi\u1ec1n Ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u1eadp Kh\u00e1nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, phong K\u00fd Qu\u1ed1c c\u00f4ng; V\u0169 X\u01b0\u01a1ng Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, ph\u00e1n \u0110\u1ea1i Danh ph\u1ee7 Tr\u00ecnh L\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m V\u0169 Th\u1eafng Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i u\u00fd; Ninh Giang Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Nh\u1eef Nam qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n Nh\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m B\u00ecnh Giang Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung; V\u0169 Khang Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, B\u1eafc H\u1ea3i qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ninh Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; An \u0110\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Hoa Nguy\u00ean qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng Do\u00e3n L\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tr\u1ea5n Giang Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1; Khu m\u1eadt s\u1ee9 B\u00e0ng T\u1ecbch, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, b\u00e0n vi\u1ec7c ban \u00e2n, Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t n\u00f3i v\u1edbi V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c r\u1eb1ng: <i>&#8220;Quan ch\u1ee9c l\u1ea1m ph\u00e1t \u0111\u00e3 l\u00e2u, ch\u01b0a c\u00f3 bi\u1ec7n ph\u00e1p ng\u0103n ch\u1eb7n, nay l\u1ea1i m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam, sao v\u1eady?&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c kh\u00f4ng nghe. Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, C\u1ea3nh Ph\u00fac \u0111i\u1ec7n s\u1ee9, V\u0169 T\u00edn l\u01b0u h\u1eadu, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Di\u00ean Ph\u00fac cung s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri. <i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u1ec9 ghi l\u00e0 \u0111\u00f4 tri, \u300aB\u1ea3n truy\u1ec1n\u300b ghi l\u00e0 \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri. X\u00e9t Th\u1ee7 Trung v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch nguy\u00ean ni\u00ean \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111\u00f4 tri, l\u1ea7n n\u00e0y ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 th\u0103ng l\u00e0m \u0111\u00f4 \u0111\u00f4 tri, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b c\u00f3 l\u1ebd b\u1ecb thi\u1ebfu. C\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>[35] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, 87 ng\u01b0\u1eddi trong t\u00f4ng th\u1ea5t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Kim Ng\u00f4 v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n \u1edf tr\u00ean T\u1ea3, H\u1eefu v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, nay c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb Kim Ng\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m T\u1ea3, H\u1eefu v\u1ec7, \u0111\u00f3 l\u00e0 do Trung th\u01b0 s\u01a1 su\u1ea5t. Anh 11 ng\u01b0\u1eddi, em 6 ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e1u 51 ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e1u ch\u1eaft 19 ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ch\u00e1u' trong 'ch\u00e1u ch\u1eaft 19' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-459-12\" href=\"#footnote-459-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>. <i>(S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n xem x\u00e9t k\u1ef9 h\u01a1n.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea1i y\u1ebfn \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eadp Anh, \u0111\u1ec3 k\u1ef7 ni\u1ec7m l\u1ec5 Minh \u0110\u01b0\u1eddng th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n l\u00e0 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng, tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t v\u00e0 ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u1eed qu\u00e1n l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch \u300a\u0110\u1ea1i H\u01b0\u1edfng Minh \u0110\u01b0\u1eddng K\u00fd\u300b.<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua ban y\u1ebfn cho 150 ph\u1ee5 l\u00e3o \u1edf kinh k\u1ef3 t\u1ea1i vi\u1ec7n T\u00edch Kh\u00e1nh.<\/p>\n<p>[39] Th\u00e1ng n\u00e0y, phong M\u1ef9 nh\u00e2n h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng l\u00e0m Ti\u1ec7p d\u01b0. N\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu \u0111\u1ea7u ti\u00ean, b\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c cho xu\u1ea5t gia, \u1edf cung Dao Hoa. \u0110\u1ebfn nay, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn phong t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[40] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu t\u1eeb nay c\u00e1c n\u01a1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u tr\u00ecnh hay ph\u00e1i c\u00e1c \u0111\u1ed3ng t\u1eed bi\u1ebft ch\u1eef \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m B\u1ea3o Nguy\u00ean th\u1ee9 nh\u1ea5t)<\/i>.<\/p>\n<p>[41] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Vua tri\u1ec7u Th\u00e1i t\u1eed Trung x\u00e1 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u l\u00e0 H\u1ed3 Vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn s\u1edf \u0110\u1ea1i Nh\u1ea1c \u0111\u1ec3 c\u00f9ng \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chu\u00f4ng kh\u00e1nh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua \u0111\u00edch th\u00e2n xem x\u00e9t \u0110\u1ea1i Nh\u1ea1c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e2u r\u1eb1ng chu\u00f4ng b\u00e1c v\u00e0 kh\u00e1nh \u0111\u1eb7c c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 x\u01b0a. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho s\u1eeda \u0111\u1ed5i, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u00e2u r\u1eb1ng Vi\u1ec7n v\u1ed1n am hi\u1ec3u \u00e2m lu\u1eadt n\u00ean tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a Vi\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng c\u0169ng tri\u1ec7u c\u1ea3 Nguy\u1ec5n D\u1eadt, nh\u01b0ng Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. X\u00e9t r\u1eb1ng l\u00fac n\u00e0y Nguy\u1ec5n D\u1eadt \u0111ang l\u00e0m gi\u00e1o th\u1ee5 \u1edf tr\u1ea1ch M\u1ee5c Th\u00e2n, c\u1ea7n tra c\u1ee9u th\u00eam. Theo H\u1ed9i y\u1ebfu, ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 9, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng chu\u00f4ng b\u00e1c v\u00e0 kh\u00e1nh \u0111\u1eb7c ch\u01b0a h\u00f2a h\u1ee3p \u00e2m lu\u1eadt, l\u1ec7nh cho \u0110\u1eb7ng B\u1ea3o T\u00edn, Nguy\u1ec5n D\u1eadt, L\u01b0 Chi\u00eau T\u1ef1 c\u00f9ng Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 ki\u1ec3m tra \u0111i\u1ec3n l\u1ec5, \u0111\u00fac l\u1ea1i ri\u00eang. Nh\u01b0ng <i>&#8220;Th\u1ef1c l\u1ee5c&#8221;<\/i> kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y B\u00ednh M\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u1ee5 m\u00f9a thu \u1edf l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc \u0110\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, l\u1ec7nh cho Tam ty mua th\u00eam l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u1ef1 tr\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Vua sai quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn v\u00e0 Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, tri Gi\u00e1n vi\u1ec7n l\u00e0 Bao Ch\u1eedng x\u00f3a n\u1ee3 cho thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, Vua ban cho H\u1ee9a Nguy\u00ean, Kim b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 \u1edf Ho\u00e0i Nam, Giang, Chi\u1ebft, Kinh, H\u1ed3, danh hi\u1ec7u Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n. Vua t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh: <i>&#8220;Ch\u1ee9c Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 qu\u1ea3n l\u00fd 6 l\u1ed9, 88 ch\u00e2u qu\u00e2n r\u1ed9ng l\u1edbn, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng t\u00e0i v\u1eadt, v\u1ea3i l\u1ee5a, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c m\u1ed7i n\u0103m l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tri\u1ec7u, n\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i v\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e2u t\u1ea1i ch\u1ee9c. Nay H\u1ee9a Nguy\u00ean nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c, Tr\u1eabm ngh\u0129 kh\u00f4ng b\u1eb1ng khen th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban cho danh hi\u1ec7u n\u00e0y.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng qu\u1ebb V\u00f4 V\u1ecdng trong kinh D\u1ecbch, Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;B\u1ec7nh v\u00f4 v\u1ecdng, sao l\u1ea1i n\u00f3i kh\u00f4ng c\u1ea7n thu\u1ed1c m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 \u0111i\u1ec1u vui?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ph\u00e0m b\u1ec7nh kh\u1edfi l\u00ean \u0111\u1ec1u do c\u00f3 v\u1ecdng m\u00e0 \u0111\u1ebfn. H\u00e0o C\u1eedu Ng\u0169 \u1edf ng\u00f4i t\u00f4n, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb, l\u00e0 ch\u1ee7 c\u1ee7a v\u00f4 v\u1ecdng. Thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u v\u00f4 v\u1ecdng, m\u00e0 b\u1ed7ng c\u00f3 b\u1ec7nh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do m\u00ecnh g\u00e2y ra, b\u1ec7nh s\u1ebd t\u1ef1 gi\u1ea3m, c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea7n thu\u1ed1c m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 \u0111i\u1ec1u vui. N\u1ebfu b\u1eadc nh\u00e2n ch\u1ee7 c\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh t\u1ef1 tu, th\u00e2n kh\u00f4ng h\u01b0 v\u1ecdng, m\u00e0 b\u1ed7ng g\u1eb7p tai \u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 Vua Nghi\u00eau, Vua Thang g\u1eb7p l\u0169 l\u1ee5t, h\u1ea1n h\u00e1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do m\u00ecnh g\u00e2y ra, ch\u1ec9 c\u1ea7n thu\u1eadn th\u1eddi tu \u0111\u1ee9c, kh\u00f4ng c\u1ea7n tr\u1ecb l\u00fd, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh mu\u1ed1n tr\u1eeb b\u1ecf, kh\u00f4ng l\u00e0m phi\u1ec1n lao thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u vui.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, Vua Nghi\u00eau g\u1eb7p h\u1ed3ng th\u1ee7y, sai C\u1ed5n, V\u0169 tr\u1ecb th\u1ee7y, tuy bi\u1ebft tai \u01b0\u01a1ng ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1ee9t, nh\u01b0ng v\u1eabn thu\u1eadn l\u00f2ng d\u00e2n. C\u1ed5n kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng, v\u00ec tai \u01b0\u01a1ng ch\u01b0a d\u1ee9t. V\u0169 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ecb th\u1ee7y, v\u00ec tai \u01b0\u01a1ng mu\u1ed1n h\u1ebft. \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u1ea7n thu\u1ed1c m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 \u0111i\u1ec1u vui. Nay s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0 v\u1ee1 \u0111\u00ea, \u0111\u00e3 h\u01a1n n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m, b\u1eaft binh d\u00e2n thi\u00ean h\u1ea1 ph\u1ee5c d\u1ecbch, hao t\u1ed1n t\u00e0i v\u1eadt thi\u00ean h\u1ea1 ch\u01b0a t\u1eebng ng\u1eebng, s\u00f4ng l\u1edbn c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng tr\u1edf l\u1ea1i d\u00f2ng c\u0169. M\u00e0 binh d\u00e2n m\u1ec7t m\u1ecfi, hao t\u1ed5n kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u0103m ng\u00e0n v\u1ea1n k\u1ebf, t\u00e0i v\u1eadt \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ea1n ki\u1ec7t, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1ee9c v\u1ea1n v\u1ea1n k\u1ebf! E r\u1eb1ng d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i m\u1ec7nh l\u1ec7nh, s\u1ee9c n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng kham n\u1ed5i.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng s\u00f4ng l\u1edbn, Khuy\u1ec3n Nhung t\u1eeb x\u01b0a l\u00e0 m\u1ed1i h\u1ecda, n\u00ean nh\u01b0 Vua Nghi\u00eau, Vua Thu\u1ea5n chuy\u00ean thu\u1eadn l\u00f2ng d\u00e2n, thu\u1eadn th\u1eddi tu \u0111\u1ee9c, tai \u01b0\u01a1ng s\u1ebd t\u1ef1 d\u1ee9t, c\u0169ng l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n thu\u1ed1c m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 \u0111i\u1ec1u vui.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129. Ban \u0111\u1ea7u, Khuy\u1ebfn \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 trai gi\u1edbi \u1edf Minh \u0111\u01b0\u1eddng, d\u1eabn c\u00e1c ng\u1ef1 s\u1eed xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c c\u00e1c quan kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn. \u00d4ng b\u00e8n d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u00f5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, nh\u01b0ng r\u1ed1t cu\u1ed9c v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe theo. V\u00ec th\u1ebf, \u00f4ng l\u1ea5y c\u1edb tu\u1ed5i gi\u00e0 xin t\u1eeb ch\u1ee9c \u1edf \u0111\u00e0i, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>Tri\u1ec7u Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, tri \u00cdch ch\u00e2u \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng l\u00e0m quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. Hu\u1ed1ng ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Khuy\u1ebfn qu\u1ea3n c\u00e2u Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i s\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c qu\u1ea3n \u0111\u00e0i s\u1ef1 di\u1ec5n ra v\u00e0o ng\u00e0y 24 \u0110inh M\u00f9i, nay ghi chung l\u1ea1i. Khuy\u1ebfn xin t\u1eeb ch\u1ee9c v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0, theo s\u00e1ch \u300aNg\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i k\u00fd\u300b. \u00cdch ch\u00e2u t\u1eeb sau hai l\u1ea7n lo\u1ea1n c\u1ee7a L\u00fd Thu\u1eadn v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Qu\u00e2n, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi d\u1ec5 dao \u0111\u1ed9ng, c\u00e1c quan gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y nghi h\u00e0nh s\u1ef1<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u1ee7 th\u1ea7n' trong c\u00e2u 'th\u1ee7 th\u1ea7n \u0111\u1eafc ti\u1ec7n nghi t\u00f2ng s\u1ef1', c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292, truy\u1ec7n \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1ee7'.\" id=\"return-footnote-459-13\" href=\"#footnote-459-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1m s\u00e1t \u0111\u1ec3 uy hi\u1ebfp. D\u00f9 l\u00e0 t\u1ed9i nh\u1ecf, v\u1eabn \u0111\u00e0y c\u1ea3 v\u1ee3 con ra kh\u1ecfi \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i l\u01b0u l\u1ea1c ch\u1ebft ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng. Hu\u1ed1ng \u1edf Th\u1ee5c h\u01a1n hai n\u0103m, v\u1ed7 v\u1ec1 d\u1ea1y b\u1ea3o, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ed9i n\u1eb7ng th\u00ec kh\u00f4ng cho \u0111\u00e0y sang ph\u00eda \u0111\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c r\u1ea5t y\u00eau m\u1ebfn \u00f4ng, coi \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ee5c Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch trong b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 c\u1ee7a Hu\u1ed1ng n\u00f3i r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5c coi Hu\u1ed1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf t\u1ee5c Tr\u01b0\u01a1ng V\u1ecbnh. L\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng vi\u1ec7c Hu\u1ed1ng x\u00e9t x\u1eed, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 sai l\u1ea7m. Nay theo b\u1ea3n truy\u1ec7n, b\u1ecf nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u0111i\u1ec1u Tri T\u1eeb Ch\u00e2u, C\u00f4ng b\u1ed9 Lang trung V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 l\u00e0m Ho\u00e0i Nam Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>&#8220;X\u00e9t V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Kinh H\u1ed3 Nam B\u1eafc l\u1ed9, Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ec1u v\u00ec h\u00e0nh vi t\u00e0n b\u1ea1o m\u00e0 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y gi\u1eef ch\u1ee9c H\u00e0 \u0110\u00f4ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, c\u00e0ng bu\u00f4ng th\u1ea3 h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc, ch\u1eb3ng bao l\u00e2u b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri Quang Ch\u00e2u, r\u1ed3i l\u1ea1i \u0111\u1ed5i sang ch\u1ee9c hi\u1ec7n nay. D\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1, b\u1ecf qua l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u1ec3 b\u1ed5 d\u1ee5ng, nh\u01b0ng t\u00ednh t\u00e0n b\u1ea1o kh\u00f3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i. M\u1ecdi vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u1ec1u c\u00f4ng khai trong tri\u1ec1u, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng bi\u1ebft, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i chuy\u1ec7n m\u1edd \u00e1m. Hu\u1ed1ng chi B\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t sinh linh, ch\u1ec9 s\u1ee3 kh\u00f4ng k\u1ecbp, h\u00e1 n\u1ee1 \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng d\u00e2n l\u1ea1i b\u1ecb V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 t\u00e0n h\u1ea1i? K\u00ednh mong Th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, h\u00e3y \u0111\u1ec3 y\u00ean gi\u1eef ch\u1ee9c Tri T\u1eeb Ch\u00e2u nh\u01b0 c\u0169.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Bao Ch\u1eedng l\u1ea1i c\u00f9ng Tr\u1ea7n H\u00fac, Ng\u00f4 Khu\u00ea li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng t\u1ea5u, t\u1ed5ng c\u1ed9ng n\u0103m l\u1ea7n, cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>[48] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan ch\u1ee9c t\u1eeb Quan s\u00e1t s\u1ee9 tr\u1edf l\u00ean, theo l\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i l\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh \u0110\u00e3i ch\u1ebf, qua hai l\u1ea7n t\u1ebf giao, cho ph\u00e9p m\u1ed9t l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2u b\u1ed5 \u00e2n tr\u1ea1ch cho con ch\u00e1u, ch\u00e1u trai, ch\u00e1u g\u00e1i h\u1ecd ngo\u1ea1i. <i>(\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[49] Th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn, ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, xu\u1ea5t 40 v\u1ea1n quan ti\u1ec1n, 60 v\u1ea1n t\u1ea5m l\u1ee5a t\u1eeb kho N\u1ed9i t\u00e0ng, giao cho H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u00e0 B\u1eafc li\u00ean ti\u1ebfp m\u1ea5y n\u0103m b\u1ecb l\u0169 l\u1ee5t, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mi\u1ec5n thu\u1ebf cho d\u00e2n g\u1ea7n h\u1ebft. \u0110\u1ebfn m\u00f9a thu, l\u00faa s\u1eafp ch\u00edn, th\u00ec Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh l\u1ea1i b\u1ecb l\u0169 l\u1edbn, v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi b\u1ecb thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u1eb7ng. Vua lo qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ea5t ti\u1ec1n b\u1ea1c t\u1eeb kho n\u1ed9i ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u tr\u1ee3.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Vua ban chi\u1ebfu:<\/p>\n<p><em>&#8220;Tr\u1eabm nghe r\u1eb1ng x\u01b0a kia l\u00e0m nh\u1ea1c, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi t\u1ed5 ti\u00ean. Th\u1eddi th\u1ecbnh tr\u1ecb c\u1ee7a Tam \u0111\u1ea1i, Ng\u0169 \u0111\u1ebf kh\u00f4ng theo l\u1ed1i c\u0169, nh\u01b0ng ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn th\u1eddi th\u00e1i b\u00ecnh m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n thi\u1ec7n. Nh\u00e0 Chu v\u0169 v\u01b0\u01a1ng nh\u1eadn m\u1ec7nh tr\u1eddi, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Th\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng m\u1edbi h\u1ee3p nh\u1ea5t nh\u1ea1c l\u1ec5; nh\u00e0 H\u00e1n ban \u0111\u1ea7u c\u0169ng d\u00f9ng nh\u1ea1c c\u0169, \u0111\u1ebfn th\u1eddi V\u0169 \u0111\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1ecbnh ra nh\u1ea1c Th\u00e1i Nh\u1ea5t v\u00e0 H\u1eadu Th\u1ed5; th\u1eddi Quang V\u0169 trung h\u01b0ng, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Minh \u0111\u1ebf m\u1edbi \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh \u0110\u1ea1i D\u01b0; nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng Cao T\u1ed5 d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng, Hi\u1ebfu T\u00f4n v\u00e0 V\u0103n Thu m\u1edbi \u0111\u1ecbnh ra lu\u1eadt chu\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e2u 'Hi\u1ebfu T\u00f4n V\u0103n Thu \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt chu\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ed5 Hi\u1ebfu T\u00f4n \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt chu\u00f4ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127, \u300aNh\u1ea1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 2, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nh\u1ea1c 4-22, \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 149, chi\u1ebfu ngh\u1ecb nh\u1ea1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-459-14\" href=\"#footnote-459-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn th\u1eddi Minh Ho\u00e0ng m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh nh\u1ea1c \u0110\u01b0\u1eddng.<\/em><\/p>\n<p><em>Nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y, vi\u1ec7c kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng v\u00e0 k\u1ebf th\u1eeba t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, l\u1ec5 nh\u1ea1c l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i, ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua ba b\u1ed1n \u0111\u1eddi th\u00ec thanh \u00e2m v\u00e0 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng m\u1edbi \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh.<\/em><\/p>\n<p><em>Ban \u0111\u1ea7u qu\u1ed1c gia c\u0169ng d\u00f9ng nh\u1ea1c Chu do V\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1c v\u00e0 \u0110\u1eadu Nghi\u1ec5m \u0111\u1ecbnh ra, Th\u00e1i T\u1ed5 lo l\u1eafng v\u00ec \u00e2m thanh qu\u00e1 cao, b\u00e8n sai H\u00f2a Hi\u1ec7n gi\u1ea3m xu\u1ed1ng m\u1ed9t lu\u1eadt. Ch\u00e2n T\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00e0n v\u1ec1 ph\u00e9p chuy\u1ec3n lu\u1eadt theo th\u00e1ng, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xem x\u00e9t, nh\u01b0ng ngh\u0129 r\u1eb1ng nh\u1ea1c kinh \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa tr\u1ecdng, h\u1ecdc gi\u1ea3 \u00edt ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean t\u00e2m<a class=\"footnote\" title=\"'H\u1ecdc gi\u1ea3 \u00edt ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean t\u00e2m' trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'h\u1ecdc gi\u1ea3 \u00edt ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n l\u1ea1i'.\" id=\"return-footnote-459-15\" href=\"#footnote-459-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, d\u00f9 nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u xa qua c\u00e1c \u0111\u1eddi, v\u1eabn ch\u01b0a t\u00ecm ra manh m\u1ed1i.<\/em><\/p>\n<p><em>G\u1ea7n \u0111\u00e2y tuy \u0111\u00e3 ra s\u1ee9c t\u00ecm ki\u1ebfm, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u thanh lu\u1eadt v\u00e0 kinh \u0111i\u1ec3n, \u0111\u00e1ng tin c\u1eady. \u0110\u00e3 t\u1eebng thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd nguy\u1ec7n. N\u00ean giao cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, t\u1eadp h\u1ee3p hai ch\u1ebf v\u00e0 quan l\u1ec5 nh\u1ea1c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, xem x\u00e9t thanh lu\u1eadt c\u1ee7a c\u00e1c b\u00e0i ca t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, ng\u0169 ph\u01b0\u01a1ng, th\u1ea7n ch\u00e2u, nh\u1eadt nguy\u1ec7t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, x\u00e3 ch\u00e1, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh theo c\u1ed5 nh\u1ea1c v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, h\u00f2a h\u1ee3p trung dung<a class=\"footnote\" title=\"'Theo c\u1ed5 nh\u1ea1c v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, h\u00f2a h\u1ee3p trung dung' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'h\u1ee3p'; ch\u1eef 'ph\u1ed5' trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'h\u00e0i'.\" id=\"return-footnote-459-16\" href=\"#footnote-459-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e2u d\u00e0i, ph\u00e1t huy c\u00f4ng \u0111\u1ee9c c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean. <\/em><\/p>\n<p><em>Tr\u1eabm \u0111\u00e2u ng\u1ea1i thay \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 l\u00e0 vi\u1ec7c x\u00e9t thanh lu\u1eadt v\u00e0 ki\u1ec3m tra s\u00e1ch v\u1edf, hai vi\u1ec7c n\u00e0y \u00edt khi song h\u00e0nh, l\u1ea1i hay b\u00e0i b\u00e1c l\u1eabn nhau, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9, l\u00f2ng lu\u00f4n mong m\u1ecfi noi theo c\u1ed5 nh\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Khi \u0111\u00f3, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 t\u1eadp h\u1ee3p hai ch\u1ebf, quan Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, \u0111\u1eb7t c\u1ee5c \u1edf B\u00ed c\u00e1c \u0111\u1ec3 b\u00e0n \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c. H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tri\u1ec7u S\u01b0 D\u00e2n th\u00f4ng hi\u1ec3u c\u1ed5 kim, xin cho tham gia b\u00e0n \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 xin m\u01b0\u1ee3n th\u01b0\u1edbc c\u1ed5 15 \u0111\u1eb3ng m\u00e0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t \u0111\u00e3 hi\u1ec7u \u0111\u00ednh. \u0110\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t c\u1ee5c l\u00e0 ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, Nghi\u00eau Th\u1ea7n t\u00e2u l\u00e0 ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, nay theo b\u1ea3n ch\u00ed ghi chung, kh\u00f4ng n\u00eau r\u00f5 ng\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, ph\u1ee7 H\u00e0 Nam t\u00e2u r\u1eb1ng Ti\u1ec1n Quan V\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba Tr\u01b0\u01a1ng Quan m\u1ea5t. \u0110\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng L\u1ea1i b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, th\u1ee5y l\u00e0 V\u0103n Hi\u1ebfu.<\/p>\n<p>Quan l\u00fac \u0111\u1ea7u l\u00e0m B\u00ed th\u01b0 lang, cha l\u00e0 C\u01b0 Nghi\u1ec7p l\u00e0m t\u00f2ng s\u1ef1 \u1edf Ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Cha l\u00e0 C\u01b0 Nghi\u1ec7p l\u00e0m t\u00f2ng s\u1ef1 \u1edf Ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, 'Ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u', \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 ch\u00e9p l\u00e0 'Ph\u01b0\u1eddng ch\u00e2u'; \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Quan ch\u00e9p c\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 'Cha l\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ch\u00e2u t\u00f2ng s\u1ef1'.\" id=\"return-footnote-459-17\" href=\"#footnote-459-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>, nh\u00e2n \u0111\u00f3 d\u00e2ng l\u1eddi xin nh\u01b0\u1eddng ch\u1ee9c quan cho cha. Ch\u00e2n T\u00f4ng khen ng\u1ee3i, cho C\u01b0 Nghi\u1ec7p l\u00e0m kinh quan. \u0110\u1ebfn khi Quan l\u00e0m quan l\u1edbn, C\u01b0 Nghi\u1ec7p nh\u1edd \u01a1n \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c Th\u00e1i ph\u1ee7 khanh, t\u1eebng qua L\u1ea1c, khen ng\u1ee3i phong c\u1ea3nh n\u01a1i \u0111\u00e2y, n\u00f3i: <i>&#8220;Ta \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i!&#8221;<\/i> Quan b\u00e8n mua ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, x\u00e2y d\u1ef1ng v\u01b0\u1eddn t\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 th\u1ecfa \u00fd cha. Quan s\u1edbm d\u1eady d\u00e2ng thu\u1ed1c, c\u01a1m, r\u1ed3i m\u1edbi ra l\u00e0m vi\u1ec7c, ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ed9t ng\u00e0y thay \u0111\u1ed5i. Khi \u0111\u1ec3 tang, Quan \u0111au bu\u1ed3n qu\u00e1 m\u1ee9c, \u0111\u1ebfn khi m\u00e3n tang th\u00ec m\u1ea5t.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Tam ty s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean Huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ho\u00e0i Khang ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9. T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 t\u1ea3 th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. \u0110\u1ed5i m\u1ec7nh cho \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng l\u00e0m Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, quy\u1ec1n Tam ty s\u1ee9.<\/p>\n<p>[56] C\u00f9ng ng\u00e0y, c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u00e0 h\u1eadu phi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ecb \u1edf nh\u1ecb ph\u1ee7<a class=\"footnote\" title=\"Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ecb \u1edf nh\u1ecb ph\u1ee7, 'V\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Nhi\u1ec7m', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 12 \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-459-18\" href=\"#footnote-459-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y theo \u300aB\u1ea3n k\u1ef7\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, l\u1ea1i gia phong cho Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m \u0110\u1ed3ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ban cho em h\u1ecd c\u1ee7a Qu\u00fd phi h\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Hi Ph\u1ee7, ch\u1ee9c V\u1ec7 \u00fay t\u1ef1 th\u1eeba, v\u00e0 C\u1eadp Ph\u1ee7, ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 th\u00e1i ch\u00fac, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u01b0\u1edbc Ti\u1ebfn s\u0129 xu\u1ea5t th\u00e2n, l\u00e0 con c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1.<\/p>\n<p>[59] Ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u1eafp \u0111\u00ea \u1edf s\u00f4ng Bi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[60] \u0110\u00eam \u0111\u00f3, \u1edf Ch\u00e2u T\u00fa x\u1ea3y ra \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t, c\u00f3 ti\u1ebfng nh\u01b0 s\u1ea5m, t\u1eeb h\u01b0\u1edbng t\u00e2y b\u1eafc vang l\u00ean.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, quan Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><em>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u00e3 g\u1ea7n ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, k\u1ebf th\u1eeba di hu\u1ea5n c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec sai tr\u00e1i hay b\u1ea1i \u0111\u1ee9c, B\u1ec7 h\u1ea1 h\u1eb3n bi\u1ebft r\u00f5 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Th\u1ebf nh\u01b0ng trong n\u0103m s\u00e1u n\u0103m qua, B\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 si\u00eau th\u0103ng Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1, khi\u1ebfn qu\u1ea7n th\u1ea7n \u0111\u1ec1u b\u00e0n t\u00e1n x\u00f4n xao. Tuy nhi\u00ean, l\u1ed7i l\u1ea7m n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf B\u1ec7 h\u1ea1, m\u00e0 l\u00e0 \u1edf nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh h\u00f3t g\u1ea7n g\u0169i v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh. V\u00ec sao n\u00f3i v\u1eady? B\u1edfi nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ecbnh h\u00f3t g\u1ea7n g\u0169i th\u01b0\u1eddng d\u00f2 x\u00e9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1, bi\u1ebft B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u01b0a l\u1eadp ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb n\u00ean c\u00f3 \u00fd ri\u00eang, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng \u00e2m th\u1ea7m xu n\u1ecbnh \u0111\u1ec3 k\u1ebft th\u00e2n. C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c khuy\u00ean can B\u1ec7 h\u1ea1 b\u1eb1ng \u0111\u1ea1o l\u00fd l\u1edbn, m\u00e0 l\u1ea1i xu n\u1ecbnh thu\u1eadn theo \u00fd ch\u1ec9, ban ch\u1ee9c cao quy\u1ec1n tr\u1ecdng, ch\u1ec9 s\u1ee3 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 kh\u00f4ng v\u1eeba l\u00f2ng, khi\u1ebfn B\u1ec7 h\u1ea1 m\u1eafc l\u1ed7i thi\u00ean v\u1ecb h\u1eadu cung. \u0110\u00f3 \u0111\u00e2u ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng y\u00eau m\u1ebfn qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng?<\/em><\/p>\n<p><em>X\u00e9t theo chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ta, Chi\u00eau Hi\u1ebfn Ho\u00e0ng th\u00e1i h\u1eadu sinh ra T\u1ed5, T\u00f4ng, c\u00f3 c\u00f4ng lao to l\u1edbn, nh\u01b0ng c\u00e1c em trai nh\u01b0 \u0110\u1ed7 Th\u1ea9m Tri\u1ec7u ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn l\u00fac gi\u00e0 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9.<\/em><\/p>\n<p><em>L\u00f4i H\u1eefu Chung t\u1eeb ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang d\u1eb9p y\u00ean T\u00e2y Xuy\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean Huy s\u1ee9. L\u00fd Ch\u00ed t\u1eebng c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u0169 \u1edf \u0110\u00f4ng cung, t\u1eeb ch\u1ee9c C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m V\u0169 Th\u1eafng qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, L\u00fd S\u0129 Ho\u00e0nh t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba l\u00e0m Tam ty s\u1ee9.<\/em><\/p>\n<p><em>\u0110\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, L\u00fd Duy l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9, H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tr\u1ea7n Nghi\u00eau T\u01b0 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, Tri Khai Phong ph\u1ee7, \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9. H\u1ea1 T\u1ee7ng tr\u1ea3i qua hai ph\u1ee7, t\u1eeb Tam ty s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u00e1n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, hai n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Tuy\u00ean Huy s\u1ee9. Tr\u1ecbnh Ti\u1ec3n c\u0169ng t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129 Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, m\u1ed9t n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"M\u1ed9t n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, 'm\u1ed9t n\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'hai n\u0103m', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i; trong \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac c\u00f4ng t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 6, b\u00e0i 'T\u00e1i \u0111\u00e0n Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1' vi\u1ebft l\u00e0 'h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m'.\" id=\"return-footnote-459-19\" href=\"#footnote-459-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>.<\/em><\/p>\n<p><em>Nay Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 th\u00e2n c\u1eadn, nh\u01b0ng so v\u1edbi anh em \u0110\u1ed7 Th\u1ea9m Tri\u1ec7u th\u00ec sao? \u0110\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 hi\u1ec1n t\u00e0i c\u00f3 c\u00f4ng, nh\u01b0ng so v\u1edbi L\u00f4i H\u1eefu Chung, L\u00fd Ch\u00ed, Ti\u1ec1n Nh\u01b0\u1ee3c Th\u1ee7y th\u00ec sao? Th\u1ebf m\u00e0 c\u1ea3 Tuy\u00ean Huy s\u1ee9 v\u00e0 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c trao cho \u00f4ng ta. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i do s\u1ef1 th\u00f4ng \u0111\u1ed3ng trong ngo\u00e0i, m\u00ea ho\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t, th\u00ec sao \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0y? Nghi\u00eau T\u00e1 chi\u1ebfm gi\u1eef nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng bi\u1ebft x\u1ea5u h\u1ed5, th\u1eadt l\u00e0 v\u1ebft nh\u01a1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thanh b\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1eadt l\u00e0 v\u1ebft nh\u01a1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thanh b\u00ecnh, 'th\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u1ef3', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 34, 'Qu\u00fd phi Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb s\u1ee7ng h\u1ea1nh' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-459-20\" href=\"#footnote-459-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, l\u00e0 y\u00eau qu\u00e1i gi\u1eefa ban ng\u00e0y.<\/em><\/p>\n<p><em>Hu\u1ed1ng chi ng\u00e0y ban b\u1ed1 chi\u1ebfu ch\u1ec9, m\u1eb7t tr\u1eddi b\u1ecb che khu\u1ea5t, s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 n\u1ed5i l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"S\u01b0\u01a1ng m\u00f9 n\u1ed5i l\u00ean, c\u00e2u n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-459-21\" href=\"#footnote-459-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, thi\u00ean \u0111\u1ea1o v\u1ed1n kh\u00f4ng xa v\u1edbi nh\u00e2n s\u1ef1, mong b\u1ec7 h\u1ea1 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n theo \u0111\u1ea1i ngh\u0129a, b\u1edbt \u0111i t\u00ecnh ri\u00eang, thu h\u1ed3i \u00e2n \u0111i\u1ec3n qu\u00e1 m\u1ee9c d\u00e0nh cho Nghi\u00eau T\u00e1. N\u1ebfu b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, h\u00e3y ch\u1ecdn m\u1ed9t trong hai ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy s\u1ee9 ho\u1eb7c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ee9c Qu\u1ea7n m\u1ee5c Ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9, \u0111i\u1ec1u \u00f4ng ta ra ngo\u1ea1i qu\u1eadn \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n. Nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd tr\u1eddi, thu\u1eadn l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0m r\u1ea1ng r\u1ee1 \u0111\u1ee9c l\u1edbn.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh n\u1ecbnh theo \u00fd Vua, trong m\u1ed9t ng\u00e0y b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m b\u1ed1n ch\u1ee9c s\u1ee9, l\u1ea1i v\u00ec V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea7m t\u0129nh \u00edt n\u00f3i, n\u00ean c\u00f9ng ng\u00e0y phong l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ngh\u0129 r\u1eb1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nhu nh\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ch\u1ea7n ch\u1eeb tr\u00e1nh n\u00e9, k\u00e9o d\u00e0i h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0y, th\u00ec m\u1ec7nh l\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Nghi\u00eau T\u00e1 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh, l\u00fac \u0111\u00f3 d\u00f9 c\u00f3 can gi\u00e1n c\u0169ng kh\u00f4ng k\u1ecbp.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00ed, C\u1eed Ch\u00ednh b\u00e8n v\u00e0o ch\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n, h\u1ebft s\u1ee9c n\u00f3i vi\u1ec7c th\u0103ng d\u1ee5ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch \u0111\u00e1ng. T\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a \u00f4ng vi\u1ebft:<\/p>\n<p><em>&#8220;Th\u1ea7n tr\u1ed9m th\u1ea5y \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u01b0u \u0111\u00e3i d\u00e0nh cho Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, th\u1ea7m ngh\u0129 Nghi\u00eau T\u00e1 v\u1ed1n thi\u1ebfu t\u00e0i n\u0103ng<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ea7m ngh\u0129 Nghi\u00eau T\u00e1 v\u1ed1n thi\u1ebfu t\u00e0i n\u0103ng: 'Th\u1ea7m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ec1u', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-459-22\" href=\"#footnote-459-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, ch\u1ec9 nh\u1edd d\u1ef1a d\u1eabm v\u00e0o h\u1eadu cung m\u00e0 may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn nhanh ch\u00f3ng. Ph\u1ee7 k\u1ebf c\u1ee7a qu\u1ed1c gia c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u1ec3 x\u1eed l\u00fd kinh ph\u00ed, Nghi\u00eau T\u00e1 l\u1ea1i chi\u1ebfm gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00f3, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng t\u1ea5u can gi\u00e1n, b\u1ec7 h\u1ea1 tuy \u0111\u00e3 b\u00e3i ch\u1ee9c s\u1ee9 c\u1ee7a \u00f4ng ta, nh\u01b0ng l\u1ea1i ban th\u00eam \u00e2n s\u1ee7ng, c\u00f2n h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc. B\u1ed5 nhi\u1ec7m c\u00f9ng l\u00fac b\u1ed1n ch\u1ee9c s\u1ee9, l\u1ea1i ban cho hai con \u00f4ng ta danh hi\u1ec7u khoa c\u1eed, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n k\u1ebb ngu \u0111\u1ec1u l\u00ean ti\u1ebfng, kh\u00f4ng ai l\u00e0 kh\u00f4ng kinh ng\u1ea1c.<\/em><\/p>\n<p><em>T\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng danh v\u1ecb l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 chung c\u1ee7a thi\u00ean h\u1ea1, kh\u00f4ng n\u00ean v\u00ec th\u00e2n thu\u1ed9c h\u1eadu cung hay t\u00e0i n\u0103ng t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng m\u00e0 ban \u00e2n s\u1ee7ng qu\u00e1 m\u1ee9c, khi\u1ebfn trung th\u1ea7n ngh\u0129a s\u0129 kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c kh\u00edch l\u1ec7. H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c Nghi\u00eau T\u00e1 gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u00e3 g\u00e2y nhi\u1ec1u tranh c\u00e3i, l\u1ebd ra ph\u1ea3i t\u1ef1 bi\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng l\u1ea1i y\u00ean t\u00e2m d\u1ef1a d\u1eabm, ch\u1eb3ng h\u1ec1 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t l\u1eddi, chi\u1ebfm gi\u1eef v\u1ecb tr\u00ed, ng\u00e0y ng\u00e0y mong \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdng d\u1ee5ng. Khi \u00e2n \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban ra, l\u1ea1i vi\u1ec7n c\u1edb c\u00e1o b\u1ec7nh, ch\u01b0a v\u1ed9i nh\u1eadn l\u00e3nh<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 't\u1ee9c' nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-459-23\" href=\"#footnote-459-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, \u00fd t\u1ee9 v\u1eabn nh\u01b0 ch\u01b0a th\u1ecfa m\u00e3n, ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u00f2i h\u1ecfi. Kh\u00f4ng k\u00ednh tr\u1ecdng m\u1ec7nh l\u1ec7nh Vua, kh\u00f4ng g\u00ec t\u1ec7 h\u01a1n th\u1ebf.<\/em><\/p>\n<p><em>X\u01b0a th\u1eddi H\u00e1n Nguy\u00ean \u0110\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'th\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-459-24\" href=\"#footnote-459-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, Ph\u00f9ng D\u00e3 V\u01b0\u01a1ng l\u00e0 anh c\u1ee7a Chi\u00eau Nghi, t\u1ea1i ch\u1ee9c th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c khen ng\u1ee3i v\u1ec1 t\u00e0i n\u0103ng. Vua n\u00f3i: &#8216;N\u1ebfu ta d\u00f9ng D\u00e3 V\u01b0\u01a1ng, h\u1eadu th\u1ebf \u1eaft s\u1ebd cho r\u1eb1ng ta thi\u00ean v\u1ecb th\u00e2n thu\u1ed9c h\u1eadu cung.&#8217;<\/em><\/p>\n<p><em>Th\u1eddi Th\u00e1i T\u00f4ng b\u1ea3n tri\u1ec1u, cha c\u1ee7a T\u00f4n phi ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ban ch\u1ee9c t\u1ea3n quan Nam ban, nh\u1eb1m b\u1ea3o to\u00e0n th\u00e2n thu\u1ed9c h\u1eadu cung, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u1ebf l\u1ef1c v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 m\u1ee9c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn suy vong. K\u00ednh mong b\u1ec7 h\u1ea1 noi theo vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p th\u1eddi x\u01b0a, g\u1ea7n g\u0169i tu\u00e2n theo khu\u00f4n m\u1eabu th\u00e1nh minh c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, thu h\u1ed3i m\u1ec7nh l\u1ec7nh m\u1edbi ban cho Nghi\u00eau T\u00e1, ch\u1ec9 trao cho m\u1ed9t qu\u1eadn, \u0111\u1ec3 d\u1eb9p y\u00ean d\u01b0 lu\u1eadn trong ngo\u00e0i.<\/em><\/p>\n<p><em>K\u00ednh ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1eeb khi b\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u1ebfn nay, ch\u0103m ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec sai s\u00f3t, nay \u0111\u1ed9t nhi\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, \u1eaft t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. N\u1ebfu vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng b\u1eeba b\u00e3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, th\u00ec k\u1ef7 c\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, uy quy\u1ec1n qu\u1ed1c gia s\u1ebd t\u1eeb \u0111\u00f3 r\u1ed1i lo\u1ea1n, b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng kinh ng\u1ea1c v\u00ec s\u1ef1 sai l\u1ea7m trong vi\u1ec7c d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, ba ph\u01b0\u01a1ng bi\u00ean gi\u1edbi n\u1ea3y sinh t\u00e2m khinh th\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c gia. Th\u1ea7n \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c Hi\u1ebfn ty, v\u1eeba th\u1ea5y m\u1ec7nh l\u1ec7nh ban ra, vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c th\u1ec3, kh\u00f4ng d\u00e1m im l\u1eb7ng. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfp nh\u1eadn, nhanh ch\u00f3ng ban ch\u1ec9 d\u1ee5. N\u1ebfu l\u1eddi th\u1ea7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, xin h\u00e3y c\u00e1ch ch\u1ee9c Hi\u1ebfn ty c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t qu\u1eadn xa.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>T\u1edd t\u1ea5u d\u00e2ng l\u00ean nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, sau khi tri\u1ec1u tan, C\u1eed Ch\u00ednh gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c quan \u0111\u1ec3 tranh lu\u1eadn \u1edf s\u00e2n tri\u1ec1u, l\u1ea1i d\u1eabn theo \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch H\u00e0nh, \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi c\u00f9ng c\u00e1c gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n H\u00fac<a class=\"footnote\" title=\"Hai ch\u1eef 'Tr\u1ea7n H\u00fac' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 ph\u1ea7n tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-459-25\" href=\"#footnote-459-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, Ng\u00f4 Khu\u00ea \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua h\u1ebft l\u1eddi can gi\u00e1n, l\u1ea1i \u1edf h\u00e0nh lang \u0111i\u1ec7n tr\u00e1ch m\u1eafng t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. Vua nghe vi\u1ec7c n\u00e0y, sai trung s\u1ee9 truy\u1ec1n ch\u1ec9, c\u00e1c quan m\u1edbi lui.<\/p>\n<p><i>(\u300a\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi truy\u1ec1n\u300b ch\u00e9p: Nghi\u00eau T\u00e1 trong m\u1ed9t ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m b\u1ed1n ch\u1ee9c s\u1ee9, Gi\u1edbi c\u00f9ng c\u00e1c gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng v\u00e0 s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ra s\u1ee9c tranh lu\u1eadn, l\u1ea1i xin Trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c quan, cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u01b0\u1edbc b\u1ecf hai ch\u1ee9c s\u1ee9 c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'hai' v\u1ed1n l\u00e0 'ba', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 316 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi truy\u1ec1n\u300b, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 \u0111\u1ec3 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-459-26\" href=\"#footnote-459-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, g\u1ed3m Trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh, \u0110i\u1ec7n trung Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch H\u00e0nh, \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi, c\u00e1c gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n H\u00fac, Ng\u00f4 Khu\u00ea, c\u00f2n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a r\u00f5. L\u00fac \u0111\u00f3 L\u00fd \u0110o\u00e1i th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 Tri t\u1ea1p ng\u1ef1 s\u1eed, nh\u01b0ng \u300a\u0110o\u00e1i B\u1ea3n truy\u1ec1n\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c \u0110o\u00e1i t\u1eebng can gi\u00e1n, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i c\u00f3 \u300aMinh \u0111\u1ea1o t\u1ea1p ch\u00ed\u300b c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng L\u1ed7i ch\u00e9p: N\u0103m Gia H\u1ef1u, t\u1eebng mu\u1ed1n b\u1ed5 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tr\u1ea7n T\u00fa C\u00f4ng l\u00e0m Trung th\u1eeba, c\u00f9ng c\u1ea3 \u0111\u00e0i quan l\u00ean \u0111i\u1ec7n tranh lu\u1eadn. Nh\u00e2n T\u00f4ng ban \u0111\u1ea7u r\u1ea5t t\u1ee9c gi\u1eadn, h\u1ecfi: <i>&#8220;C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n b\u00e0n v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 sao? Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 l\u00e0 ch\u1ee9c quan nh\u1ecf, c\u1ea7n g\u00ec tranh c\u00e3i?&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u1ea5t T\u00fac C\u00f4ng l\u00e0m Ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh, \u0111\u1ee9ng cu\u1ed1i h\u00e0ng, b\u01b0\u1edbc l\u00ean tr\u01b0\u1edbc n\u00f3i: <i>&#8220;Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Th\u00e1i T\u1ed5, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u1ec1u t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9c quan nh\u1ecf.&#8221;<\/i> Vua gi\u1eadt m\u00ecnh, v\u00e0 l\u1ec7nh b\u1ed5 nhi\u1ec7m Nghi\u00eau T\u00e1 cu\u1ed1i c\u00f9ng b\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t r\u1eb1ng Tr\u1ea7n Th\u0103ng Chi l\u00fac n\u00e0y l\u00e0m T\u1ea3 ty gi\u00e1n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef '\u00e1n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 34 \u300aQu\u00fd phi Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb s\u1ee7ng h\u1ea1nh\u300b \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-459-27\" href=\"#footnote-459-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng ph\u1ea3i Trung th\u1eeba. \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh. Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ban \u0111\u1ea7u c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0o n\u0103m Gia H\u1ef1u. Nh\u1eefng g\u00ec L\u1ed7i ghi ch\u00e9p c\u00f3 sai s\u00f3t, nay kh\u00f4ng d\u00f9ng. \u300aC\u1eedu tri\u1ec1u th\u00f4ng l\u01b0\u1ee3c\u300b c\u1ee7a H\u00f9ng Kh\u1eafc c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0m Trung th\u1eeba, Nghi\u00eau T\u00e1 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy, C\u1ea3nh Linh nh\u1ecb s\u1ee9, nh\u01b0ng ch\u1ee9c Ti\u1ebft vi\u1ec7t v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean. \u300aT\u1ea1p ch\u00ed\u300b c\u00f3 sai l\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin b\u00e3i ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9 c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng ta c\u00f3 th\u00e2n th\u00edch trong cung c\u1ea5m, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng l\u00e0m b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ea5p ch\u00ednh. N\u1ebfu ban cho quan t\u01b0\u1edbc m\u1ed9t c\u00e1ch \u01b0u \u0111\u00e3i th\u00ec h\u1ee3p l\u1ec5 h\u01a1n, n\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tuy\u00ean huy s\u1ee9, Ho\u00e0i Khang ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, gia \u0111\u00ecnh h\u1eadu phi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 trong L\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7. Nay c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb, l\u1eddi l\u1ebd l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i, v\u00e0 khi v\u00e0o ch\u1ea7u \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, c\u00f3 h\u00e0nh vi \u1ed3n \u00e0o th\u1ea5t l\u1ec5. Theo ph\u00e1p lu\u1eadt th\u00ec \u0111\u00e1ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khoan dung, ch\u1ec9 ra l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 l\u1ea5y l\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y. T\u1eeb nay, c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n mu\u1ed1n c\u00f9ng nhau v\u00e0o ch\u1ea7u, ph\u1ea3i tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean tr\u00ecnh l\u00ean Trung th\u01b0 \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Vua v\u1eabn ch\u01b0a ngu\u00f4i gi\u1eadn, c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng ai d\u00e1m n\u00f3i, ch\u1ec9 c\u00f3 Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch ti\u1ebfn l\u00ean t\u00e2u: <i>&#8220;Quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n v\u1ed1n c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m can gi\u00e1n, l\u1eddi n\u00f3i tuy qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, mong b\u1ec7 h\u1ea1 x\u00e9t cho. Tuy nhi\u00ean, s\u1ee7ng \u00e1i Nghi\u00eau T\u00e1 qu\u00e1 m\u1ee9c, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n cho \u00f4ng ta.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3, Nghi\u00eau T\u00e1 c\u0169ng d\u00e2ng s\u1edb xin t\u1eeb ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy s\u1ee9, C\u1ea3nh Linh cung s\u1ee9, b\u00e8n ban chi\u1ebfu cho H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n d\u00e1n t\u1edd thi\u1ebfp ma x\u1eed l\u00fd, nh\u01b0ng vi\u1ec7c l\u1ea5y l\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Trung th\u01b0 l\u1ea5y l\u1eddi r\u0103n d\u1ea1y, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch v\u00e0 b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 c\u1ee7a Th\u00edch do V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea so\u1ea1n. Nay ch\u00ednh s\u1eed \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i th\u00e0nh <i>&#8220;gi\u1edbi d\u1ee5&#8221;<\/i>, tuy c\u00f3 ph\u1ea7n v\u0103n hoa h\u01a1n, nh\u01b0ng e r\u1eb1ng sai l\u1ec7ch s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1eef l\u1ea1i nguy\u00ean v\u0103n.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ed9 T\u1ea9u m\u00e3 th\u1eeba th\u1ee5 n\u1ebfu c\u00f3 b\u00e0n b\u1ea1c v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f3 l\u1ee3i \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh l\u00e0 c\u00f4ng lao. L\u1ea1i ra l\u1ec7nh cho Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh, c\u1ea9n th\u1eadn, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i ra l\u1ec7nh cho Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh, c\u1ea9n th\u1eadn, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh ('n\u1ed9i' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng l\u1eb7p ch\u1eef 'n\u1ed9i', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 166, Ch\u1ee9c quan ch\u00ed v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Ch\u1ee9c quan 41-122 b\u1ed5 sung).\" id=\"return-footnote-459-28\" href=\"#footnote-459-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh c\u1ee5 th\u1ec3.&#8221;<\/i> <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y ghi trong \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn)<\/i>.<\/p>\n<p>[71] Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n m\u00f9ng m\u1ed9t, ban chi\u1ebfu ban h\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 gia mi\u1ebfu cho quan tam ph\u1ea9m tr\u1edf l\u00ean.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ec3 th\u1ea7n T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><em>&#8220;N\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 nh\u1ea5t, trong chi\u1ebfu th\u01b0 \u00e2n x\u00e1, cho ph\u00e9p c\u00e1c quan v\u0103n v\u0169 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp gia mi\u1ebfu, nh\u01b0ng c\u00e1c c\u01a1 quan h\u1eefu tr\u00e1ch cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 suy x\u00e9t v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n theo \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf x\u01b0a, c\u1ee9 do d\u1ef1 ch\u1ea7n ch\u1eeb, khi\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 c\u1ee7a c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng tr\u1edf n\u00ean gi\u1ed1ng nh\u01b0 n\u01a1i ng\u00f5 h\u1ebbm; vi\u1ec7c s\u1eafp x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1 t\u00f4n ti trong gia t\u1ed9c l\u1ea1i l\u1eabn l\u1ed9n nh\u01b0 trong gia \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng d\u00e2n. T\u1ec7 n\u1ea1n n\u00e0y do th\u00f3i quen c\u1ea9u th\u1ea3 m\u00e0 ra, th\u1eadt \u0111\u00e1ng than ti\u1ebfc.<\/em><\/p>\n<p><em>Th\u1ea7n t\u1eebng nh\u00e2n d\u1ecbp v\u00e0o ch\u1ea7u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n nghe l\u1eddi th\u00e1nh ch\u1ec9, n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i ch\u1ec9 ch\u0103m lo x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 c\u1eeda, kh\u00f4ng l\u1eadp t\u01b0 mi\u1ebfu, ph\u1ea3i ch\u0103ng l\u1eddi khuy\u00ean r\u0103n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 h\u1ecd tin theo? Hay phong h\u00f3a \u0111\u00e3 suy \u0111\u1ed3i, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa? T\u1ea5m l\u00f2ng v\u00e0 \u00fd ch\u1ec9 s\u00e2u xa c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n qua nh\u1eefng ti\u1ebfng th\u1edf d\u00e0i.<\/em><\/p>\n<p><em>Th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng t\u00ecm hi\u1ec3u l\u00fd do t\u1ea1i sao c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i ch\u01b0a l\u1eadp t\u1ee9c x\u00e2y d\u1ef1ng gia mi\u1ebfu, th\u1ef1c ra c\u0169ng c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n. B\u1edfi v\u00ec nghi l\u1ec5 x\u01b0a nay kh\u00e1c nhau, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong t\u01b0\u1edbc c\u0169ng kh\u00e1c bi\u1ec7t, do nghi ng\u1ea1i m\u00e0 sinh ra e ng\u1ea1i, r\u1ed3i ng\u0103n tr\u1edf vi\u1ec7c thi h\u00e0nh chi\u1ebfu th\u01b0. C\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng nghi\u00ean c\u1ee9u t\u00ecm hi\u1ec3u, th\u00ec c\u00e1c nh\u00e0 t\u01b0 nh\u00e2n sao c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1eadp mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c!<\/em><\/p>\n<p><em>H\u01a1n n\u1eefa, ch\u01b0a tin m\u00e0 mong h\u1ecd th\u00e0nh t\u00e2m, th\u00ec b\u1ec1 tr\u00ean kh\u00f3 l\u00f2ng b\u1eaft bu\u1ed9c; ch\u1ec9 d\u00f9ng l\u1eddi hay \u0111\u1ec3 gi\u00e1o h\u00f3a, th\u00ec k\u1ebb d\u01b0\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eabn l\u00e0m tr\u00e1i. N\u1ebfu mu\u1ed1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i nh\u01b0 th\u1eddi Tam \u0111\u1ea1i, c\u00f3 s\u1ef1 tr\u1ecdng th\u1ecb c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u1ebf t\u1eadp t\u01b0\u1edbc v\u1ecb cho con tr\u01b0\u1edfng, c\u00f3 s\u1ef1 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u1ee7a n\u00fai s\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ea5t \u0111ai phong \u1ea5p, r\u1ed3i m\u1edbi b\u00e0n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u1eadp mi\u1ebfu, th\u00ec \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf \u0111\u00e3 m\u1ea5t s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y kh\u00f4i ph\u1ee5c.<\/em><\/p>\n<p><em>Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u00f4ng mi\u1ebfu, s\u1eafp x\u1ebfp th\u1ee9 t\u1ef1 t\u00f4n ti, ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p qu\u00fd ti\u1ec7n, l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o, d\u00f9 c\u00f3 sai l\u1ea7m, th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 sai l\u1ea7m v\u00ec qu\u00e1 hi\u1ebfu th\u1ea3o. C\u00f2n vi\u1ec7c t\u00edch l\u0169y t\u00e0i s\u1ea3n, x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 c\u1eeda, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i s\u1ea3n nghi\u1ec7p cho con ch\u00e1u, tranh gi\u00e0nh l\u1ee3i \u00edch v\u1edbi d\u00e2n, l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ea5y x\u1ea5u h\u1ed5, \u0111\u1ebfn khi l\u1eadp mi\u1ebfu th\u00ec l\u1ea1i n\u00f3i kh\u00f4ng d\u00e1m, nh\u01b0 v\u1eady ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u00e1m tranh l\u1ee3i m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m l\u00e0m vi\u1ec7c hi\u1ebfu th\u1ea3o sao? V\u00ec c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t nh\u1ecf so v\u1edbi c\u1ed5 ch\u1ebf trong vi\u1ec7c th\u1eeba t\u1eadp t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, m\u00e0 b\u1ecf qua kh\u00f4ng kh\u00f4i ph\u1ee5c, th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ecf c\u00e1i kh\u00e1c bi\u1ec7t nh\u1ecf m\u00e0 theo c\u00e1i kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u1edbn v\u1eady. S\u1ef1 m\u00ea mu\u1ed9i c\u1ee7a c\u00e1c nho s\u0129, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 l\u1eafm sao?&#8221;<\/em><\/p>\n<p>B\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho hai ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9 c\u00f9ng b\u00e0n b\u1ea1c k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. L\u00fac \u0111\u00f3 H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh ngh\u1ecb:<\/p>\n<p><i>&#8220;Quan ch\u00ednh nh\u1ea5t ph\u1ea9m, ch\u1ee9c B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp b\u1ed1n mi\u1ebfu; Khu m\u1eadt s\u1ee9, Tri xu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng tri xu m\u1eadt vi\u1ec7n s\u1ef1, Thi\u00eam th\u01b0 vi\u1ec7n s\u1ef1, \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c ho\u1eb7c \u0111\u00e3 t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u1ec1u nh\u01b0 nhau, Tuy\u00ean huy s\u1ee9, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u00f4ng cung Thi\u1ebfu b\u1ea3o tr\u1edf l\u00ean, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp ba mi\u1ebfu; c\u00e1c quan c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec th\u1edd c\u00fang t\u1ea1i nh\u00e0.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e0m nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp mi\u1ebfu, cho ph\u00e9p con ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, m\u1ed7i \u0111\u1eddi gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc<a class=\"footnote\" title=\"vi\u1ec7c cho ph\u00e9p con ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u00f4n k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, m\u1ed7i \u0111\u1eddi gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, ghi ch\u00e9p trong \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 109, L\u1ec5 ch\u00ed 12, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 12-1, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 104, T\u00f4ng mi\u1ebfu 14, c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'cho ph\u00e9p con \u0111\u00edch k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb \u0111\u1ec3 ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, vi\u1ec7c k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb m\u1ed7i \u0111\u1eddi gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc'.\" id=\"return-footnote-459-29\" href=\"#footnote-459-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>, khi ch\u1ebft th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m b\u00e0i v\u1ecb \u0111\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5 v\u00e0o mi\u1ebfu, m\u00e0 th\u1edd ri\u00eang t\u1ea1i nh\u00e0.<\/i><\/p>\n<p><i>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp mi\u1ebfu, th\u00ec b\u00e0i v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ee5 v\u00e0o mi\u1ebfu. Con ch\u00e1u k\u1ebf th\u1eeba, kh\u00f4ng k\u1ec3 l\u00e0 t\u1ebf t\u1ea1i mi\u1ebfu hay t\u1ea1i nh\u00e0, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u1ebf th\u1ee9 v\u00e0 quan h\u1ec7 th\u00e2n s\u01a1 \u0111\u1ec3 d\u1eddi b\u00e0i v\u1ecb v\u00e0o nh\u00e0 th\u1edd h\u1ecd. Ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp mi\u1ebfu th\u00ec kh\u00f4ng d\u1eddi b\u00e0i v\u1ecb, coi nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c phong t\u01b0\u1edbc l\u1ea7n \u0111\u1ea7u. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u1eddi b\u00e0i v\u1ecb, th\u00ec t\u1ebf chung c\u1ea3 b\u1ed1n mi\u1ebfu, ba mi\u1ebfu<a class=\"footnote\" title=\"t\u1ebf chung c\u1ea3 b\u1ed1n mi\u1ebfu, ba mi\u1ebfu, ch\u1eef 'ba' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'n\u0103m'.\" id=\"return-footnote-459-30\" href=\"#footnote-459-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Mi\u1ebfu do con th\u1ee9 l\u1eadp m\u00e0 con tr\u01b0\u1edfng c\u00f2n s\u1ed1ng, th\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 do con tr\u01b0\u1edfng ch\u1ee7 tr\u00ec. Con tr\u01b0\u1edfng ch\u1ebft, th\u00ec kh\u00f4ng truy\u1ec1n cho con c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u00e0 truy\u1ec1n cho con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp mi\u1ebfu<a class=\"footnote\" title=\"truy\u1ec1n cho con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp mi\u1ebfu, ch\u1eef 'tr\u01b0\u1edfng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'con', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b v\u00e0 \u300aHuy ch\u1ee7 l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Minh Thanh m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-459-31\" href=\"#footnote-459-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Ph\u00e0m vi\u1ec7c l\u1eadp mi\u1ebfu, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p l\u00e0m t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4 ho\u1eb7c t\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n n\u01a1i c\u01b0 tr\u00fa. N\u1ebfu l\u1eadp mi\u1ebfu t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m trong th\u00e0nh n\u1ed9i ho\u1eb7c b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1eddng ng\u1ef1 \u1edf Nam Giao.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Sau khi t\u00e2u l\u00ean, l\u1ea1i b\u00e0n ri\u00eang v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00ec con ch\u00e1u c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 mi\u1ebfu ho\u1eb7c quan ch\u1ee9c nh\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, l\u1ea1i th\u00eam tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ban \u00e2n k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ed9ng r\u00e3i, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, sai quan c\u1ea7u tuy\u1ebft.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng, L\u00fd Huy\u1ebfn xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng t\u1ed9i nh\u00e2n b\u1ecb bi\u00ean ch\u1ebf \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n, t\u00e2u l\u00ean t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng nh\u1eb9 c\u1ee7a t\u1ed9i tr\u1ea1ng.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi \u1edf Ch\u00e2u Nhung l\u00e0 H\u01b0\u1edbng C\u00e1t c\u00f9ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u1ea7m v\u0169 kh\u00ed bu\u00f4n b\u00e1n, \u1ef7 v\u00e0o \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, \u0111i qua \u0111\u00e2u c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1ed9p thu\u1ebf. C\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1eaft gi\u1eef, h\u1ecd \u0111\u1ec1u b\u1ecf ch\u1ea1y. Ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t Th\u00e0nh \u0110\u00f4 t\u00e2u xin kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a t\u1ed9i cho h\u1ecd theo l\u1ec7nh \u00e2n x\u00e1 nh\u00e2n d\u1ecbp t\u1ebf Nam Giao. Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. B\u1eaft giam th\u00e2n thu\u1ed9c c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0o ng\u1ee5c, tr\u1ea3i qua hai l\u1ea7n \u00e2n x\u00e1.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 k\u00eau oan, quan ph\u00fac th\u1ea9m c\u1ee7a H\u00ecnh b\u1ed9 cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u1ec9 d\u1ee5 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a t\u1ed9i d\u00f9 c\u00f3 \u00e2n x\u00e1, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u00e2n x\u00e1 v\u1eabn ph\u1ea3i x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt. Ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00f4n T\u00edch, quan \u0110\u1ed3ng ph\u00e1n H\u00ecnh b\u1ed9, d\u00e2ng t\u00e2u xin tha, t\u1ed5ng c\u1ed9ng tha cho 123 ng\u01b0\u1eddi. Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u00e1c quan ph\u00e1n H\u00ecnh b\u1ed9 th\u01b0\u1eddng mang vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn Trung th\u01b0 \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, ch\u1ec9 c\u00f3 T\u00f4n T\u00edch kh\u00f4ng \u0111i, ch\u1ec9 xem ph\u00e1p lu\u1eadt th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 x\u1eed.<\/p>\n<p>T\u00f4n T\u00edch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2u Ch\u00e2n.<\/p>\n<p><i>(S\u1ef1 vi\u1ec7c v\u1ec1 T\u00f4n T\u00edch, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u00e0i v\u0103n bia m\u1ed9 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o. T\u00f4n T\u00edch xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc v\u00e0o n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 8.)<\/i><\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, quan Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u1ed3 T\u00fac t\u00e2u: <i>&#8220;Vi\u1ec7c th\u1edd th\u1ea7n b\u1ea3o v\u1ec7 d\u00e2n, kh\u00f4ng g\u00ec quan tr\u1ecdng h\u01a1n t\u1ebf t\u1ef1. Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, h\u1ea1n h\u00e1n l\u0169 l\u1ee5t li\u00ean ti\u1ebfp, th\u1ea7n ngh\u0129 l\u00e0 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u1ebfn ch\u1ed1n. Mong h\u1ea1 l\u1ec7nh cho thi\u00ean h\u1ea1 li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c danh s\u01a1n \u0111\u1ea1i xuy\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m m\u01b0a gi\u00f3, t\u0103ng c\u1ea5p b\u1eadc cho h\u1ecd, xu\u00e2n thu \u0111\u00fang th\u1eddi c\u1ea7u \u0111\u1ea3o t\u1ebf t\u1ef1.&#8221;<\/i> Vua chu\u1ea9n t\u1ea5u.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, th\u1ee7 l\u0129nh M\u1ea1c Xuy\u00ean l\u00e0 C\u1ed1t T\u01b0 La, ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 c\u00e1c qu\u00e2n B\u1ea3o Thu\u1eadn, T\u00e2y H\u00e0, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, c\u00f3 tuy\u1ebft.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, sai quan t\u1ea1 \u01a1n v\u00ec c\u00f3 tuy\u1ebft.<\/p>\n<p>[85] Ban cho b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 T\u0103ng Thi\u00ean L\u00e2n, l\u00e0 \u0111\u1ed3ng t\u1eed bi\u1ebft ch\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Ti\u00eau Kh\u00e1i, ch\u1ee9c S\u00f9ng Nghi Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, L\u01b0u T\u00f2ng Ch\u00ednh, ch\u1ee9c T\u1ee9 Ph\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1n s\u1ee9, \u0110o\u00e0n Luy\u1ec7n s\u1ee9 Ch\u00e2u Du; n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Gia Lu\u1eadt T\u1ed1, ch\u1ee9c Chi\u00eau \u0110\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, L\u00fd H\u00e0n, ch\u1ee9c Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng Thi\u1ebfu Khanh, \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ng\u00e0y Ch\u00ednh \u0111\u00e1n.<\/p>\n<p>[87] N\u0103m \u0111\u00f3, thi\u00ean h\u1ea1 n\u1ed9p s\u1ed5 s\u00e1ch l\u00ean H\u1ed9 b\u1ed9, ghi ch\u1ee7 h\u1ed9 l\u00e0 6.912.997 h\u1ed9, 15.493.541 kh\u1ea9u; kh\u00e1ch h\u1ed9 l\u00e0 3.834.957 h\u1ed9, 6.564.121 kh\u1ea9u.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-459-1\"> D\u00f9ng l\u1eddi h\u1ecd m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c Nghi\u00eau T\u00e1 th\u00ec t\u1ed5n \u00e2n, ch\u1eef 'd\u00f9ng' nguy\u00ean l\u00e0 'nghe', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-459-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-2\"> Nay v\u00ec cha m\u1eb9 gi\u00e0 'cha m\u1eb9 gi\u00e0' nguy\u00ean t\u00e1c 'gi\u00e0 cha m\u1eb9', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-459-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-3\"> Nghe theo c\u00f4ng lu\u1eadn 'c\u00f4ng' nguy\u00ean t\u00e1c 't\u00e2m', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-459-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-4\">L\u1ea5y vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed th\u00e2n s\u01a1 l\u00e0m m\u1ee9c \u0111\u1ed9 gi\u1ea3m b\u1edbt 'th\u00e2n s\u01a1', c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 's\u01a1 s\u1ed1'. <a href=\"#return-footnote-459-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-5\">'x\u01b0ng' nguy\u00ean l\u00e0 'quan', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-459-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-6\">v\u00e0 l\u00f3t b\u1eb1ng da h\u01b0\u01a1u 'v\u00e0' nguy\u00ean l\u00e0 'C\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-459-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-7\">\u0110\u1ebf ph\u1ed1i trong \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 24 ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u01b0\u1eddng ph\u1ed1i'. <a href=\"#return-footnote-459-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-8\">Th\u00e1i t\u1eed Thi\u1ebfu ph\u00f3 \u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u Nhi\u1ec7m B\u1ed1 tham d\u1ef1 l\u1ec5 Minh \u0111\u01b0\u1eddng, ch\u1eef 'thi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Th\u00e1i', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 24-27, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 288 truy\u1ec7n Nhi\u1ec7m B\u1ed1 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-459-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-9\">C\u00f3 tin \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng trong chi\u1ebfu th\u01b0 c\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, ch\u1eef 'ng\u1eef' ban \u0111\u1ea7u b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-459-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-10\">V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung nh\u1edd vi\u1ec7c ra v\u00e0o cung c\u1ea5m m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i, ch\u1eef 'th\u00e1t' ban \u0111\u1ea7u vi\u1ebft l\u00e0 'vi', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-459-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-11\">B\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec1 t\u00f4i, ch\u1eef 'k\u1ef3' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Quan', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300a\u00d4n Qu\u1ed1c V\u0103n Ch\u00ednh T\u01b0 M\u00e3 C\u00f4ng V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 16, b\u00e0i 'Lu\u1eadn M\u1ea1ch Do\u00e3n Ng\u00f4n c\u1ea5p l\u1ed7 b\u1ea1 tr\u1ea1ng' m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-459-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-12\">Ch\u1eef 'ch\u00e1u' trong 'ch\u00e1u ch\u1eaft 19' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-459-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-13\">'Th\u1ee7 th\u1ea7n' trong c\u00e2u 'th\u1ee7 th\u1ea7n \u0111\u1eafc ti\u1ec7n nghi t\u00f2ng s\u1ef1', c\u00e1c b\u1ea3n T\u1ed1ng, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292, truy\u1ec7n \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1ee7'. <a href=\"#return-footnote-459-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-14\">C\u00e2u 'Hi\u1ebfu T\u00f4n V\u0103n Thu \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt chu\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'T\u1ed5 Hi\u1ebfu T\u00f4n \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt chu\u00f4ng', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127, \u300aNh\u1ea1c ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 2, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Nh\u1ea1c 4-22, \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 149, chi\u1ebfu ngh\u1ecb nh\u1ea1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-459-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-15\">'H\u1ecdc gi\u1ea3 \u00edt ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean t\u00e2m' trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'h\u1ecdc gi\u1ea3 \u00edt ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n l\u1ea1i'. <a href=\"#return-footnote-459-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-16\">'Theo c\u1ed5 nh\u1ea1c v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, h\u00f2a h\u1ee3p trung dung' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eef 'h\u1ee3p'; ch\u1eef 'ph\u1ed5' trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 'h\u00e0i'. <a href=\"#return-footnote-459-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-17\">Cha l\u00e0 C\u01b0 Nghi\u1ec7p l\u00e0m t\u00f2ng s\u1ef1 \u1edf Ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, 'Ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u', \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 ch\u00e9p l\u00e0 'Ph\u01b0\u1eddng ch\u00e2u'; \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 292 truy\u1ec7n Tr\u01b0\u01a1ng Quan ch\u00e9p c\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 'Cha l\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0m ch\u00e2u t\u00f2ng s\u1ef1'. <a href=\"#return-footnote-459-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-18\">Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ecb \u1edf nh\u1ecb ph\u1ee7, 'V\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Nhi\u1ec7m', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 12 \u300aNh\u00e2n T\u00f4ng k\u1ef7\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-459-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-19\">M\u1ed9t n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, 'm\u1ed9t n\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'hai n\u0103m', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i; trong \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac c\u00f4ng t\u1ea5u ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 6, b\u00e0i 'T\u00e1i \u0111\u00e0n Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1' vi\u1ebft l\u00e0 'h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m'. <a href=\"#return-footnote-459-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-20\">Th\u1eadt l\u00e0 v\u1ebft nh\u01a1 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh thanh b\u00ecnh, 'th\u1eadt' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u1ef3', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 34, 'Qu\u00fd phi Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb s\u1ee7ng h\u1ea1nh' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-459-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-21\">S\u01b0\u01a1ng m\u00f9 n\u1ed5i l\u00ean, c\u00e2u n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-459-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-22\">Th\u1ea7m ngh\u0129 Nghi\u00eau T\u00e1 v\u1ed1n thi\u1ebfu t\u00e0i n\u0103ng: 'Th\u1ea7m' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0111\u1ec1u', c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-459-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-23\">ch\u1eef 't\u1ee9c' nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-459-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-24\">ch\u1eef 'th\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-459-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-25\">Hai ch\u1eef 'Tr\u1ea7n H\u00fac' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 ph\u1ea7n tr\u00ean \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-459-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-26\">Ch\u1eef 'hai' v\u1ed1n l\u00e0 'ba', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 316 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi truy\u1ec1n\u300b, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 \u0111\u1ec3 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-459-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-27\">Ch\u1eef '\u00e1n' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 34 \u300aQu\u00fd phi Tr\u01b0\u01a1ng th\u1ecb s\u1ee7ng h\u1ea1nh\u300b \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-459-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-28\"> L\u1ea1i ra l\u1ec7nh cho Nh\u1eadp n\u1ed9i n\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi li\u00eam ch\u00ednh, c\u1ea9n th\u1eadn, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh <i>('n\u1ed9i' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean b\u1ea3n kh\u00f4ng l\u1eb7p ch\u1eef 'n\u1ed9i', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 166, Ch\u1ee9c quan ch\u00ed v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Ch\u1ee9c quan 41-122 b\u1ed5 sung)<\/i>. <a href=\"#return-footnote-459-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-29\"> vi\u1ec7c cho ph\u00e9p con ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u00f4n k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb, m\u1ed7i \u0111\u1eddi gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc, ghi ch\u00e9p trong \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady. \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 109, L\u1ec5 ch\u00ed 12, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ec5 12-1, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 104, T\u00f4ng mi\u1ebfu 14, c\u00e2u n\u00e0y vi\u1ebft l\u00e0 'cho ph\u00e9p con \u0111\u00edch k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb \u0111\u1ec3 ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1, vi\u1ec7c k\u1ebf th\u1eeba t\u01b0\u1edbc v\u1ecb m\u1ed7i \u0111\u1eddi gi\u1ea3m m\u1ed9t b\u1eadc'. <a href=\"#return-footnote-459-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-30\"> t\u1ebf chung c\u1ea3 b\u1ed1n mi\u1ebfu, ba mi\u1ebfu, ch\u1eef 'ba' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'n\u0103m'. <a href=\"#return-footnote-459-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-459-31\"> truy\u1ec1n cho con tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp mi\u1ebfu, ch\u1eef 'tr\u01b0\u1edfng' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'con', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b v\u00e0 \u300aHuy ch\u1ee7 l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 3 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Minh Thanh m\u00e0 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-459-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":70,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-459","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/459","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/459\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2582,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/459\/revisions\/2582"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/459\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=459"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=459"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}