{"id":461,"date":"2025-07-04T03:05:40","date_gmt":"2025-07-04T03:05:40","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=461"},"modified":"2026-04-17T11:17:58","modified_gmt":"2026-04-17T04:17:58","slug":"beta-quyen-170-nam-hoang-huu-thu-3-tan-mao-1051","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-170-nam-hoang-huu-thu-3-tan-mao-1051\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 170: N\u0102M HO\u00c0NG H\u1ef0U TH\u1ee8 3 (T\u00c2N M\u00c3O, 1051)","rendered":"QUY\u1ec2N 170: N\u0102M HO\u00c0NG H\u1ef0U TH\u1ee8 3 (T\u00c2N M\u00c3O, 1051)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 7 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng gi\u00eang, m\u00f9a xu\u00e2n, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u1ee5y Qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa th\u0103m b\u1ec7nh.\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m Y quan, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean y quan c\u1ea5p cao lu\u00e2n phi\u00ean, t\u1ed5ng l\u0129nh c\u00e1c khoa y quan \u0111\u1ec3 s\u1eb5n s\u00e0ng \u1ee9ng ph\u00f3.\r\n\r\n[3] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf cho c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c t\u1ee9 \u0111\u1eb3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai l\u0169 l\u1ee5t t\u1ea1i L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft.\r\n\r\n[4] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba \u0110\u00e0m D\u1ecb v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1m xu\u1ed1ng l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c quan \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i, nh\u1ecf b\u00e9.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u00e0m D\u1ecb v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1m t\u1ef1 nh\u1eadn \u0111\u00e3 tham gia kh\u1ea3o h\u1ea1ch thuy\u00ean chuy\u1ec3n, \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn ki\u1ebfn c\u00f9ng L\u01b0 Kh\u00e2u Hi\u1ebfu Tu trong nh\u00f3m nh\u1ea5t gi\u00e1p tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng b\u1ecb H\u1eefu ty t\u00e1ch ra nh\u00f3m nh\u1ecb gi\u00e1p, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ea3i ch\u1ee9c. H\u1ecd xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c nh\u01b0 Hi\u1ebfu Tu, nh\u01b0ng Vua gh\u00e9t s\u1ef1 c\u1ea7u may n\u00ean gi\u00e1ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[5] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Giang Ninh ph\u1ee7, D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, L\u01b0 ch\u00e2u, H\u1ed3ng ch\u00e2u, Ph\u00fac ch\u00e2u ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd binh gi\u00e1p v\u00e0 tr\u1ea5n \u00e1p tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp trong l\u1ed9, t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7. L\u1ea1i chia Ho\u00e0i Nam th\u00e0nh hai l\u1ed9: D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9, L\u01b0 ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e2y l\u1ed9.\"<\/i>\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, cho B\u00e0nh S\u01b0 B\u1ea3o <i>(con c\u1ee7a B\u00e0nh S\u0129 Hi)<\/i> l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u1ee3ng Kh\u00ea, v\u1eabn cho d\u00e2ng c\u1ed1ng nh\u01b0 c\u0169 v\u00e0o d\u1ecbp ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean. T\u1eeb n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1eaft \u0111\u1ea7u cho 20 ch\u00e2u \u1edf Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng d\u00e2ng c\u1ed1ng, h\u00e0ng n\u0103m ban th\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi Man coi \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec b\u1ecb c\u1eaft. N\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 4, B\u00e0nh S\u0129 Hi ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u00ean b\u1ecb c\u1eaft c\u1ed1ng. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng ta nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u1ee3ng Kh\u00ea, \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[7] Kinh Nguy\u00ean Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: T\u1eeb khi tu s\u1eeda th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c v\u00e0 b\u1ea3o Th\u1ea1ch M\u00f4n \u1edf \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn qu\u00e2n, nhi\u1ec1u h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u00e3 xin quy ph\u1ee5, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u00e0 c\u1ea5p b\u1ed5ng h\u00e0ng th\u00e1ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e0m thu\u1ed9c h\u1ed9 b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean gi\u1edbi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[8] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1ed3 Vi\u1ec7n <i>(\u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1)<\/i> l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 ki\u00eam Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 ch\u1ee7 b\u1ea1, nh\u01b0ng \u00f4ng c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i.\r\n\r\n[9] Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Ch\u1ee9c th\u00f4ng ph\u00e1n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0ng thi\u1ebfu ch\u1ed7 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, nay \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ph\u1ee7, ch\u00e2u, qu\u00e2n thu\u1ed9c phi\u00ean tr\u1ea5n g\u1ed3m 51 n\u01a1i, xin m\u1ed7i n\u01a1i c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan kinh l\u00e0m thi\u00eam ph\u00e1n v\u00e0 22 ch\u00e2u nh\u01b0 \u0110oan, Phong... l\u00e0m tri ch\u00e2u. Ba ch\u00e2u Ung, Qu\u1ebf, Nghi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, d\u1eddi quan tri huy\u1ec7n \u0111\u1ebfn l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, nay xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9[footnote]Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 10, ph\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng b\u00ecnh N\u00f9ng Tr\u00ed Cao s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote] t\u00e2u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean l\u00e0 N\u00f9ng Tr\u00ed Cao xin n\u1ed9i thu\u1ed9c. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 ty ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Giao Ch\u1ec9 ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh Tr\u00ed Cao nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1eafng. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ti\u00eau C\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2n D\u1ee5 sai ch\u1ec9 s\u1eed C\u01a1 U\u00e2n \u1edf ch\u00e2u Ung \u0111i do th\u00e1m, nh\u01b0ng U\u00e2n t\u1ef1 \u00fd ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh Tr\u00ed Cao, b\u1ecb b\u1eaft. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi v\u1ec1 h\u01b0 th\u1ef1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, U\u00e2n k\u1ec3 \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c, khuy\u00ean Tr\u00ed Cao xin n\u1ed9i thu\u1ed9c. Tr\u00ed Cao b\u00e8n cho U\u00e2n v\u1ec1, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin h\u00e0ng n\u0103m c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng h\u1eafn v\u1ed1n thu\u1ed9c Giao Ch\u1ec9, n\u00ean kh\u00f4ng nghe. Ti\u00eau C\u1ed1 t\u00e2u r\u1eb1ng Tr\u00ed Cao \u1eaft s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed1i h\u1ecda cho ph\u01b0\u01a1ng Nam, xin ban cho m\u1ed9t ch\u1ee9c quan \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi khi\u1ebfn h\u1eafn ch\u1ed1ng l\u1ea1i Giao Ch\u1ec9.\r\n\r\nVua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu h\u1ecfi C\u1ed1 r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o Giao Ch\u1ec9 kh\u00f4ng tranh gi\u00e0nh Tr\u00ed Cao, Tr\u00ed Cao r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m n\u1ed9i \u0111\u1ecba kh\u00f4ng, th\u00ec h\u00e3y t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. C\u1ed1 t\u00e2u: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi Man th\u1ea5y l\u1ee3i th\u00ec \u0111\u1ed9ng, \u1eaft ph\u1ea3i gi\u1eef l\u1ea5y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay th\u1ebf n\u01b0\u1edbc Trung Qu\u1ed1c ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1ea5y binh \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng Man, \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebb nh\u01b0 Tr\u00ed Cao, n\u00ean v\u1ed7 v\u1ec1 m\u00e0 th\u00f4i. H\u01a1n n\u1eefa, Tr\u00ed Cao c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 ngh\u1ec7, s\u1ee9c m\u1ea1nh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb m\u00e0 Giao Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 tranh gi\u00e0nh v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 tranh gi\u00e0nh, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Man \u0111ang \u0111\u00e1nh l\u1eabn nhau, ta nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n v\u00f4 s\u1ef1.\"<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng nghe l\u1eddi C\u1ed1.\r\n\r\n<i>(Nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ee7a Ti\u00eau C\u1ed1, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aM\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch\u300b th\u00eam v\u00e0o.)<\/i>\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean \u300aMinh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u01b0\u1edfng k\u00fd\u300b 20 quy\u1ec3n, \u300aK\u1ef7 y\u1ebfu\u300b 2 quy\u1ec3n, Vua l\u00e0m b\u00e0i t\u1ef1a, cho kh\u1eafc in \u0111\u1ec3 ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n. Bi\u00ean tu quan V\u01b0\u01a1ng Chu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 khuy\u1ebft ch\u1ee9c tri ch\u1ebf c\u00e1o th\u00ec b\u1ed5 nhi\u1ec7m.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n T\u1eeb, T\u00fac, T\u1ee9, Di\u1ec7u, Giang, Tr\u1ecbnh, Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng khai th\u00e1c \u0111\u00e1 kh\u00e1nh[footnote]Chi\u1ebfu cho b\u1ea3y ch\u00e2u qu\u00e2n T\u1eeb, T\u00fac, T\u1ee9, Di\u1ec7u, Giang, Tr\u1ecbnh, Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng khai th\u00e1c \u0111\u00e1 kh\u00e1nh. 'Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng', nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ho\u00e0ng h\u1eefu t\u00e1i \u0111\u1ecbnh, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127 \u300aNh\u1ea1c ch\u00ed\u300b 2 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u1ea1i l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00ecm ki\u1ebfm trong d\u00e2n gian nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 l\u01b0u gi\u1eef th\u01b0\u1edbc v\u00e0 lu\u1eadt c\u1ed5 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\n[13] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Thi\u1ec1u, H\u1ea1, Ho\u1ea1ch, V\u0169 l\u00e0 nh\u1eefng t\u00ean g\u1ecdi kh\u00e1c nhau c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng. Nh\u1ea1c th\u1eddi H\u00e1n g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ea1i D\u01b0, m\u00faa th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1ea5t \u0110\u1ee9c. \u0110\u1eb7t t\u00ean \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan ch\u1ee9c kh\u1ea3o ch\u00ednh chu\u00f4ng lu\u1eadt, \u0111\u1ecbnh ra s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a m\u1ed9t tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i, l\u00e0m r\u00f5 c\u00f4ng lao c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, nh\u01b0ng danh hi\u1ec7u v\u1eabn c\u00f2n thi\u1ebfu, ch\u01b0a ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf. Nay l\u1ec7nh cho hai ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ec5, tham kh\u1ea3o \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf, b\u00e0n \u0111\u1ecbnh t\u00ean g\u1ecdi nh\u1ea1c l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u1ed3 Vi\u1ec7n xin d\u00f9ng can th\u00edch trong m\u00faa \u1edf mi\u1ebfu Th\u00e1i T\u1ed5, d\u00f9ng c\u1ea3 can v\u0169 \u1edf mi\u1ebfu Th\u00e1i T\u00f4ng, d\u00f9ng v\u0169 th\u01b0\u1ee3c \u1edf mi\u1ebfu Ch\u00e2n T\u00f4ng, \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng c\u00f4ng \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ba b\u1eadc th\u00e1nh. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c ngh\u1ecb vi\u00ean cho r\u1eb1ng t\u00ean g\u1ecdi m\u00faa \u1edf b\u1ea3y mi\u1ebfu c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u1ea3 can v\u0169, h\u01a1n n\u1eefa ch\u1ebf \u0111\u1ed9 mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi c\u1ed5 nh\u00e2n. \u0110\u1ebfn khi H\u1ed3 Vi\u1ec7n ki\u1ebfn ngh\u1ecb, ch\u1ec9 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh t\u00ean nh\u1ea1c m\u00e0 th\u00f4i.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty \u1edf H\u00e0 B\u1eafc thu thu\u1ebf l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng ti\u1ec1n hi\u1ec7n c\u00f3.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, ph\u00e1p thu\u1ebf b\u1ed1n lo\u1ea1i ch\u1ec9 \u00e1p d\u1ee5ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f2n c\u00e1c ch\u00e2u n\u1ed9i \u0111\u1ecba, c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u01b0a t\u1eebng xin \u00e1p d\u1ee5ng, n\u00ean v\u1eabn theo chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh m\u00e0 thi h\u00e0nh. T\u1eeb \u0111\u00f3, ph\u00e1p thu\u1ebf ba lo\u1ea1i v\u00e0 b\u1ed1n lo\u1ea1i c\u00f9ng \u00e1p d\u1ee5ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 tr\u00e0 l\u1ea1i h\u1ecfng, gi\u00e1 c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nh\u1eadp v\u00e0o, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 \u1ea3o chi\u1ebfm \u0111\u1ebfn t\u00e1m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Gi\u00e1 m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o l\u00e0 b\u1ea3y tr\u0103m, c\u00f3 n\u01a1i l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ng\u00e0n ti\u1ec1n. Khi gi\u1ea5y kho\u00e1n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, b\u1ecb c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng Nam \u00e9p gi\u00e1, m\u1ed7i gi\u1ea5y kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ch\u1ec9 b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c ba ng\u00e0n ti\u1ec1n. C\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e0u th\u1eeba c\u01a1 thu mua t\u00edch tr\u1eef, chuy\u1ec3n b\u00e1n \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm l\u1ee3i l\u1edbn.\r\n\r\nTam ty lo ng\u1ea1i, xin thi h\u00e0nh ph\u00e1p \u0111\u1ed5i mua, m\u1ed7i gi\u1ea5y kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, so v\u1edbi gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ba ng\u00e0n[footnote] so v\u1edbi gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ba ng\u00e0n 'so v\u1edbi', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 184, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b h\u1ea1 6 gi\u1ed1ng nhau, b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 ch\u00e9p l\u00e0 'th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc', b\u1ea3n c\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc'.[\/footnote], g\u1ea5p \u0111\u00f4i l\u00e0 s\u00e1u ng\u00e0n. L\u1ea1i n\u1ed9p th\u00eam b\u1ed1n v\u1ea1n b\u1ed1n ng\u00e0n ti\u1ec1n, \u0111\u1ed5i th\u00e0nh n\u0103m v\u1ea1n, c\u1ea5p tr\u00e0 tr\u1ecb gi\u00e1 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n. Chi\u1ebfu l\u1ea1i gi\u1ea3m m\u1ed9t v\u1ea1n ti\u1ec1n, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u00e1 tr\u1ecb.\r\n\r\nL\u00e2u ng\u00e0y, gi\u1ea5y kho\u00e1n so v\u1edbi gi\u00e1 b\u00e1n ba ng\u00e0n ti\u1ec1n, ch\u1ec9 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c hai ng\u00e0n[footnote] ch\u1ec9 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c hai ng\u00e0n 'hai ng\u00e0n' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'gi\u1ea3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b tr\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf.[\/footnote], th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp trung \u00edt, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i l\u1edbn. Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 v\u00e0 \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec1u d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u[footnote] Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 v\u00e0 \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec1u d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u \u3000 ch\u1eef '\u0111\u1ec1u' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b tr\u00ean b\u1ed5.[\/footnote], xu\u1ed1ng cho Tam ty b\u00e0n b\u1ea1c.\r\n\r\nTam ty t\u1ea5u: <i>\"T\u1eeb khi c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p ch\u1ebf \u0111\u1ebfn nay, t\u1ed5ng c\u1ed9ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c hai tr\u0103m t\u00e1m m\u01b0\u01a1i t\u00e1m v\u1ea1n h\u01a1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng, n\u0103m m\u01b0\u01a1i s\u00e1u v\u1ea1n h\u01a1n b\u00f3 c\u1ecf, m\u00e0 chi ph\u00ed ti\u1ec1n m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i l\u0103m v\u1ea1n h\u01a1n, tr\u00e0, mu\u1ed1i, h\u01b0\u01a1ng, thu\u1ed1c l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t tri\u1ec7u hai tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i l\u0103m v\u1ea1n h\u01a1n ti\u1ec1n. Tr\u00e0, mu\u1ed1i, h\u01b0\u01a1ng, thu\u1ed1c, d\u00e2n d\u1ee5ng c\u00f3 h\u1ea1n, vi\u1ec7c thu thu\u1ebf c\u1ee7a T\u1ea1c h\u00f3a v\u1ee5 m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng qu\u00e1 n\u0103m tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, nay ph\u00e2n t\u00e1n trong d\u00e2n gian \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, c\u00e1c n\u01a1i t\u00edch tr\u1eef m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb gi\u1ea5y kho\u00e1n c\u0169ng theo \u0111\u00f3 m\u00e0 r\u1ebb. Gi\u00e1 tr\u1ecb tr\u00e0 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, tr\u01b0\u1edbc b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u v\u1ea1n n\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n, nay ch\u1ec9 c\u00f2n hai ng\u00e0n. \u0110\u1ebfn h\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t c\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c ba ng\u00e0n t\u00e1m tr\u0103m ti\u1ec1n, nay ch\u1ec9 c\u00f2n n\u0103m tr\u0103m, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u m\u1ea5t l\u1ee3i, xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ph\u00e1p ti\u1ec1n m\u1eb7t.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, v\u1eabn theo quy \u01b0\u1edbc n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 ba.\r\n\r\nL\u1ea1i s\u1ee3 nh\u1eefng k\u1ebb th\u00edch g\u00e2y chuy\u1ec7n b\u00e0n t\u00e1n lung tung, ng\u00e0y Canh T\u00fd, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm ngh\u0129 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a gi\u1ecfi tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn cho vi\u1ec7c bi\u1ebfn th\u00f4ng kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi m\u00e0 c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7. G\u1ea7n \u0111\u00e2y ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 th\u1ef1c h\u00f3a h\u1ecfng, gi\u00e1 c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i, chi ph\u00ed c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng bu\u00f4n b\u00e1n, nh\u00e0 gi\u00e0u th\u1eeba c\u01a1 ki\u1ebfm l\u1ee3i, g\u1ed1c ng\u1ecdn \u0111\u1ec1u r\u1ed1i lo\u1ea1n, quan l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u00e0m b\u1eady, n\u00ean chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1i ngh\u1ecb, khi\u1ebfn cho l\u1ee3i h\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng[footnote] n\u00ean chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1i ngh\u1ecb, khi\u1ebfn cho l\u1ee3i h\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng c\u00e1c b\u1ea3n 'khi\u1ebfn' \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'nay', \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 184, \u300aGi\u1edbi \u01b0\u1edbc th\u1ea7n li\u00eau ng\u00f4n l\u1ee3i chi\u1ebfu\u300b c\u00e2u n\u00e0y ch\u00e9p l\u00e0 'n\u00ean chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1ea3n ngh\u1ecb, khi\u1ebfn \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e3 r\u00f5, l\u1ee3i h\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng.'[\/footnote]. V\u1eabn lo nh\u1eefng k\u1ebb khinh su\u1ea5t, l\u1ea1i m\u00faa m\u00e9p l\u1eddi su\u00f4ng, may m\u00e0 lay \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u m\u1ed1i. L\u1ee3i tr\u0103m m\u00e0 ph\u00e1p m\u1edbi thay \u0111\u1ed5i, l\u1ec7nh ban ra m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00e0n t\u00e1n, sau \u0111\u00f3 d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c m\u00e0 ph\u00e1p \u0111\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. T\u1eeb nay ai c\u00f2n b\u00e0n vi\u1ec7c nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i x\u00e9t r\u00f5 l\u00fd l\u1ebd, xem x\u00e9t c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng. N\u1ebfu vi\u1ec7c \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean m\u00e0 x\u00e9t h\u1ecfi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9ng c\u1ee9, s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(\u0110\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3, c\u00f3 kh\u00e1c v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, nay ch\u1ec9 theo \u300aCh\u00ed\u300b. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3 ch\u00e9p v\u1ec1 ph\u00e1p tr\u00e0[footnote] \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3 ch\u00e9p v\u1ec1 ph\u00e1p tr\u00e0 \u3000 ch\u1eef 'ch\u00ed' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ed5.[\/footnote], quy\u1ec3n 4 ch\u00e9p v\u1ec1 ph\u00e1p mu\u1ed1i, hai ph\u00e1p c\u00f3 khi kh\u00f4ng li\u00ean quan, th\u01b0\u1eddng tr\u00f9ng l\u1eb7p. Ph\u00e1p \u0111\u1ed5i mua tr\u00e0, t\u1ee9c l\u00e0 ph\u00e1p \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu mu\u1ed1i. Ph\u00e1p \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu mu\u1ed1i \u0111\u00e3 ch\u00e9p \u0111\u1ee7 v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 hai[footnote] Ph\u00e1p \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu mu\u1ed1i \u0111\u00e3 ch\u00e9p \u0111\u1ee7 v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 hai \u3000 ch\u1eef '\u0111\u1ee7' nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 't\u1ef1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng 3 nhu\u1eadn n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n vi\u1ec7c d\u00e2ng l\u1eddi b\u00e0n k\u1ebf s\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi, \u00fd t\u1eeb kh\u00f4ng kh\u00e1c, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1ea1i sao? T\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 8 b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng l\u1eddi \u0110\u1ed5ng Mi\u1ec5n, thi h\u00e0nh ph\u00e1p thu\u1ebf b\u1ed1n lo\u1ea1i, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i thi h\u00e0nh ph\u00e1p ti\u1ec1n m\u1eb7t, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y ba n\u0103m. \u300aCh\u00ed\u300b ch\u00e9p kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y m\u01b0\u1eddi n\u0103m, e l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u00e0 <i>\"kh\u00f4ng l\u00e2u sau\"<\/i>.)<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan \u0110\u1ed5ng Mi\u1ec5n, \u1edf H\u00e0 B\u1eafc th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ednh s\u00e1ch mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ti\u1ec7n l\u1ee3i[footnote]'Ti\u1ec7n' trong 'H\u00e0 B\u1eafc ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Bi\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 'T\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 328 'Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng truy\u1ec7n' s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e1p thu\u1ebf ba, v\u00f9ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e1p thu\u1ebf b\u1ed1n.\r\n\r\nQu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129, Gi\u00e1m gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng t\u00e2u: <i>\"Ph\u00e1p ch\u1ebf c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi thu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, Tam ty xu\u1ea5t tr\u00e0, mu\u1ed1i, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u00e0 voi, c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c \u0111\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u00e1 tr\u1ecb, g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00e1p thu\u1ebf ba. V\u00f9ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba th\u00ec Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty d\u00f9ng thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o. Nay \u0111\u1ed5i d\u00f9ng ph\u00e1p thu\u1ebf b\u1ed1n, m\u1ed7i n\u0103m th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i chi ra g\u1ea5p \u0111\u00f4i ti\u1ec1n \u1edf Trung \u0111\u00f4, m\u00e0 tr\u00e0, mu\u1ed1i, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u00e0 voi xu\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u01b0ng d\u00f9ng c\u00f3 h\u1ea1n, n\u00ean gi\u00e1 r\u1ebb m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u1ea3 quan l\u1eabn d\u00e2n \u0111\u1ec1u m\u1ea5t l\u1ee3i.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0a ra b\u00e0n lu\u1eadn, v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u t\u00e1n th\u00e0nh \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Mi\u1ec5n. H\u01b0\u1edbng l\u1ea1i so\u1ea1n s\u00e1ch bi\u00ean ni\u00ean, tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e1p thu\u1ebf ba v\u00e0 ti\u1ec1n m\u1eb7t \u1edf H\u00e0 B\u1eafc t\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay. S\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\nCh\u01b0a \u0111\u1ea7y ba n\u0103m, Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 t\u00edch l\u0169y ti\u1ec1n giao d\u1eabn l\u00ean \u0111\u1ebfn b\u1ea3y tri\u1ec7u quan[footnote]'B\u00e1ch' trong 'Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 t\u00edch giao d\u1eabn ti\u1ec1n th\u1ea5t b\u00e1ch v\u1ea1n qu\u00e1n' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp, m\u00e0 tr\u00e0 \u1edf s\u01a1n tr\u01b0\u1eddng, mu\u1ed1i \u1edf Giang Ho\u00e0i, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u \u1edf Trung \u0111\u00f4, c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 tranh nhau d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n, khi\u1ebfn vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf ba v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n sai V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n c\u00f9ng c\u00e1c quan kh\u00e1c xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, H\u01b0\u1edbng l\u00e0m Ki\u1ec3m duy\u1ec7t v\u0103n t\u1ef1. Sau \u0111\u00f3, Mi\u1ec5n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf ngo\u1ea1i qu\u1eadn, v\u00e0 ph\u00e1p ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i giao cho H\u01b0\u1edbng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng, chi ti\u1ec1n giao d\u1eabn t\u00edch l\u0169y \u1edf Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n t\u00ecnh th\u1ebf. Chi\u1ebfu th\u0103ng H\u01b0\u1edbng l\u00ean ch\u1ee9c l\u1edbn.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng do Ph\u1ea1m D\u1ee5c so\u1ea1n, v\u00e0 minh v\u0103n tr\u00ean m\u1ed9 c\u1ee7a L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng c\u00f9ng ph\u1ee5 truy\u1ec1n c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng. Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n c\u00f9ng c\u00e1c quan xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, xem th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 hai. Vi\u1ec7c Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, xem th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[15] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Kinh nguy\u00ean Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 H\u1ea1 An K\u1ef3 d\u00e2ng s\u01a1 \u0111\u1ed3 tr\u1eadn h\u00ecnh c\u1ee7a \u0111\u1ed9i cung ti\u1ec5n th\u1ee7.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u1ea7u, An K\u1ef3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn 13.000 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u1ee7y th\u1ee7 cung t\u00ean, chia thu\u1ed9c d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c l\u1ed9 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y. Nh\u00e2n n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, tri\u1ec7u t\u1eadp \u0111\u1ebfn ch\u00e2u \u0111\u1ec3 duy\u1ec7t binh l\u1edbn, k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u00e1nh nhau tinh nhu\u1ec7, l\u1ea1i n\u00f3i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi 5-7 v\u1ea1n qu\u00e2n ch\u00ednh quy. Sau khi v\u1ebd \u0111\u1ed3 h\u00ecnh tr\u1eadn ph\u00e1p d\u00e2ng l\u00ean, b\u00e8n ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\n<i>(Truy\u1ec7n An K\u1ef3 ch\u00e9p: ch\u1ecdn th\u1ee7y th\u1ee7 cung t\u00ean chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c 1 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m l\u00e0m b\u1ed9 binh, k\u1ef5 binh l\u1ea1i m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 \u0111\u00f3, d\u1ea1y cho ph\u00e9p \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, nh\u1edd \u0111\u00f3 qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng h\u01a1n c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c. L\u1ea1i ghi ch\u00e9p ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y c\u1ea5y, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u00faa[footnote] M\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u00faa, ch\u1eef 's\u1ed1' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u00e1ch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 truy\u1ec7n H\u1ea1 An K\u1ef3 trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 283 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng c\u1ee9u t\u1ebf, g\u1ecdi l\u00e0 kho vay.)<\/i>\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129[footnote] Ki\u00eam Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'tr\u1ef1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 6.5.7, truy\u1ec7n T\u1ed1ng K\u1ef3 trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 284 b\u1ecf \u0111i.[\/footnote], C\u1ea5p s\u1ef1 trung, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n T\u1ed1ng K\u1ef3 v\u00ec con trai ch\u01a1i v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Ph\u01b0\u01a1ng, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ea1c.\r\n\r\nTr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 kh\u00e1ch c\u1ee7a Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c phu nh\u00e2n T\u00e0o th\u1ecb, m\u1eb9 c\u1ee7a Qu\u00fd phi. H\u1eafn nh\u1eadn ti\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u, l\u00e0m gi\u1ea3 c\u00e1o s\u1eafc. Vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, b\u1ecb giam v\u00e0o ng\u1ee5c Khai Phong ph\u1ee7. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng l\u1eddi khai c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c phu nh\u00e2n, nh\u01b0ng Tri Khai Phong ph\u1ee7 L\u01b0u H\u00e3ng x\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Ph\u01b0\u01a1ng t\u1ed9i ch\u1ebft, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ebfn T\u00e0o th\u1ecb. C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh v\u00ec n\u1ec3 Qu\u00fd phi n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng tra h\u1ecfi th\u00eam.\r\n\r\nKhi v\u1ee5 \u00e1n k\u1ebft th\u00fac, Trung th\u01b0 c\u1eed T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed7 Xu \u0111\u1ebfn x\u00e9t l\u1ea1i. Xu n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ebd b\u00e1c b\u1ecf b\u1ea3n \u00e1n, n\u00ean v\u1ed9i thay b\u1eb1ng Gi\u00e1n quan Tr\u1ea7n H\u00fac, khi\u1ebfn nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 quy\u1ec1n th\u1ebf c\u0103m gh\u00e9t Xu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh gi\u1eef l\u1ea1i h\u00e0ng ng\u0169 c\u00e1c quan, b\u00e0n vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tuy\u00ean Huy s\u1ee9 l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Xu li\u1ec1n b\u01b0\u1edbc ra h\u1ecfi: <i>\"Xu mu\u1ed1n h\u1ecfi tr\u01b0\u1edbc Trung th\u1eeba n\u00f3i vi\u1ec7c g\u00ec, r\u1ed3i m\u1edbi d\u00e1m gi\u1eef l\u1ea1i h\u00e0ng ng\u0169.\"<\/i> C\u1eed Ch\u00ednh n\u00f3i r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, Xu n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu v\u1eady th\u00ec gi\u1eef Xu l\u1ea1i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 m\u1ea5y th\u00e1ng, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u00e2u l\u00ean cho l\u00e0 t\u1ed9i, n\u00ean Xu b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m Ho\u00e0nh ch\u00e2u thu\u1ebf. Xu l\u00e0 em c\u1ee7a \u0110\u1ed7 K\u1ef7.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a \u0110\u1ed7 Xu kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p th\u00eam sau khi T\u1ed1ng K\u1ef3 ra l\u00e0m Tri B\u1ea1c ch\u00e2u. \u300aLong Xuy\u00ean bi\u1ec7t ch\u00ed\u300b n\u00f3i r\u1eb1ng Xu x\u00e9t l\u1ea1i b\u1ea3n \u00e1n v\u00e0 b\u00e1c b\u1ecf, nh\u01b0ng c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00f4ng cho x\u00e9t l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay x\u00e9t b\u1ea3n truy\u1ec7n, th\u00ec Xu ch\u01b0a k\u1ecbp b\u00e1c b\u1ecf, ch\u1ec9 l\u00e0 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 th\u00f4i. \u300aBi\u1ec7t ch\u00ed\u300b l\u1ea1i nh\u1ea7m V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0 Bao Ch\u1eedng, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng t\u00e2u r\u1eb1ng Xu v\u01b0\u1ee3t th\u1ee9 t\u1ef1 n\u00f3i b\u1eady, n\u00ean b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. Nh\u01b0ng ch\u00ednh s\u1eed ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean T\u01b0\u1eddng. Nay \u0111\u1ec1u theo ch\u00ednh s\u1eed.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, qu\u1ea3 ph\u1ee5 h\u1ecd H\u1ed3 \u1edf Khai Phong ph\u1ee7 ki\u1ec7n c\u00e1c nh\u00e0 bu\u00f4n n\u1ee3 ti\u1ec1n g\u1ed1c v\u00e0 l\u00e3i, b\u00e8n \u00f4m h\u1ebft gi\u1ea5y t\u1edd n\u1ee3 \u0111\u1ebfn c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng. Xem x\u00e9t th\u00ec c\u00f3 th\u01b0 t\u1eeb giao du c\u1ee7a ch\u1ed3ng b\u00e0, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 danh s\u0129. H\u00e3ng ch\u1ec9 x\u1eed vi\u1ec7c n\u1ee3 n\u1ea7n, c\u00f2n th\u01b0 t\u1eeb th\u00ec b\u1ecf qua kh\u00f4ng h\u1ecfi. \u0110\u1ebfn v\u1ee5 \u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Ph\u01b0\u01a1ng, H\u00e3ng c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c phu nh\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi giao du. C\u00e1c Gi\u00e1n quan v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed b\u00e0n t\u00e1n, Vua h\u1ecfi, H\u00e3ng tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>\"Ch\u1ed3ng c\u1ee7a H\u1ed3 th\u1ecb l\u00e0 quan ch\u00ednh ng\u1ea1ch th\u1ea5t ph\u1ea9m, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, t\u1eebng thi \u0110\u00ecnh, tuy giao du v\u1edbi quan quy\u1ec1n, ch\u01a1i v\u1edbi con em c\u00f4ng khanh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec. Ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1ea7n l\u00e2u \u1edf ngo\u00e0i, t\u00ecnh c\u1edd kh\u00f4ng bi\u1ebft h\u1ecd m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[17] T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n Gi\u1ea3 \u00c1m t\u1ef1 cho r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f2n tr\u1ebb m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p th\u1eddi, gi\u1eef ch\u1ee9c gi\u00e1n quan, n\u00ean m\u1ea1nh d\u1ea1n d\u00e2ng l\u1eddi. \u00d4ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng H\u00e0n K\u1ef3, Ph\u00fa B\u1eadt, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn tr\u1ecdng tr\u00e1ch. Khi \u0110\u1ed7 Xu b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u00c1m t\u00e2u r\u1eb1ng Xu v\u00f4 t\u1ed9i, v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb trong cung, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u00e0n h\u1eb7c, e r\u1eb1ng t\u1eeb \u0111\u00e2y nh\u1eefng k\u1ebb quy\u1ec1n qu\u00fd th\u00e2n c\u1eadn s\u1ebd l\u1ee3i d\u1ee5ng c\u01a1 h\u1ed9i, ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t l\u1eddi d\u00e8m pha \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, th\u00ec s\u1ebd \u00e2m th\u1ea7m ph\u00e1 ho\u1ea1i, g\u00e2y h\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n[footnote]'G\u00e2y h\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n', nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 302, \u300aGi\u1ea3 \u00c1m truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, li\u1ec1n b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch v\u00e0 tra h\u1ecfi g\u1eaft gao.\r\n\r\n\u00c1m t\u00e2u: <i>\"Gi\u00e1n quan, Ng\u1ef1 s\u1eed v\u1ed1n xa c\u00e1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh[footnote]'V\u1ed1n xa c\u00e1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh', nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Di\u1ec7c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi nghe theo l\u1eddi \u0111\u1ed3n, m\u1ed9t khi c\u00f3 sai s\u00f3t, li\u1ec1n b\u1ecb ch\u1ea5t v\u1ea5n v\u00e0 s\u1ec9 nh\u1ee5c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn[footnote]'Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn', nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'qu\u1ea3ng khai', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Xin theo l\u1ec7 th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng, m\u1ed7i khi ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u00e2u vi\u1ec7c, cho ph\u00e9p m\u1ed9t gi\u00e1n quan \u0111i theo.\"<\/i>\r\n\r\n\u00d4ng l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ea5p ch\u00ednh lo ng\u1ea1i c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u1eddi c\u00f9ng nhau ti\u1ebfn v\u00e0o, tranh lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u1eebng, n\u00ean ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ai mu\u1ed1n c\u00f9ng nhau v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1ea9m b\u00e1o Trung th\u01b0 ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5. \u00c1m b\u00e0n r\u1eb1ng[footnote]'\u00c1m b\u00e0n r\u1eb1ng', b\u1ed1n ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean v\u0103n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 b\u1ed5 sung.[\/footnote]: <i>\"Hi\u1ec7n nay, ch\u1ec9 c\u00f3 gi\u00e1n quan v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tri\u1ec1u d\u00e2ng l\u1eddi. N\u1ebfu v\u1eady, \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn s\u1ebd b\u1ecb b\u1ebf t\u1eafc, b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd kh\u00f4ng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i. Xin theo l\u1ec7 c\u0169.\"<\/i> \u0110\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[18] Truy ph\u1ee5c ch\u1ee9c H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Hu\u1ec7 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd V\u1ecb l\u00e0m T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9. V\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u c\u00f9ng Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn ph\u1ea1m t\u1ed9i, \u0111\u00e3 m\u1ea5t m\u01b0\u1eddi n\u0103m, l\u00fac n\u00e0y Khuy\u1ebfn t\u00e2u xin n\u00ean truy ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho \u00f4ng.\r\n\r\n[19] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd m\u00f9ng m\u1ed9t, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh t\u00e2u r\u1eb1ng hi\u1ec7n nay c\u00e1c N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan ph\u1ea1m l\u1ed7i, t\u1ea1m th\u1eddi cho v\u1ec1 ban, c\u1ea5p n\u1eeda b\u1ed5ng, \u0111\u1ee3i khi tr\u1edf l\u1ea1i ph\u1ee5ng s\u1ef1 trong cung m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ee7, theo \u0111\u00f3.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, sai Tri B\u1ea1c Ch\u00e2u T\u1ed1ng K\u1ef3 \u1edf t\u1ea1i ch\u00e2u s\u1eeda ch\u1eefa s\u00e1ch \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n th\u00e0nh Tu so\u1ea1n \u0110i\u1ec7n T\u1eadp Anh.\r\n\r\n[21] Qu\u1ea3n c\u00e2u Qu\u1ed1c t\u00edn s\u1edf t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb nay, nh\u1eefng th\u00f4ng s\u1ef1 \u0111i\u1ec7n th\u1ecb n\u00e0o bu\u00f4n b\u00e1n ri\u00eang v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 ti\u1ebft l\u1ed9 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, xin x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1ea1i d\u1ecbch tr\u1ea1m, th\u00ec ph\u1ed1i l\u01b0u ra h\u1ea3i \u0111\u1ea3o. N\u1ebfu c\u00f3 h\u00e0nh vi \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00e1nh nhau, \u1ee9c hi\u1ebfp ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan, vi\u1ebft b\u1eady l\u00ean t\u01b0\u1eddng c\u1eeda, c\u0169ng \u0111\u1ec1u ph\u1ed1i l\u01b0u.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[22] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c tri huy\u1ec7n, huy\u1ec7n l\u1ec7nh trong thi\u00ean h\u1ea1, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i x\u00e9t \u00e1n h\u00ecnh ng\u1ee5c ho\u1eb7c \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n, ho\u1eb7c t\u1ea1m quy\u1ec1n x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ph\u1ee9c t\u1ea1p, th\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng n\u01a1i nh\u00e0n h\u1ea1 m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd sai \u0111i, kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean, th\u00ec x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed1 \u00fd ho\u1eb7c s\u01a1 su\u1ea5t. Quan b\u1ecb sai c\u0169ng b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t, th\u1eddi gian sai \u0111i kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o kh\u1ea3o kh\u00f3a.\"<\/i> <i>(C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00e1ng 6 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 7 v\u00e0 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 8)<\/i>.\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, s\u1ed1 thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m \u1edf c\u00e1c s\u01a1n tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 kho\u1ea3n h\u00f3a v\u1ee5 ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1ea3m s\u00fat, nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ea5t ti\u1ec7n cho c\u00f4ng t\u01b0, h\u00e3y giao cho Tam ty c\u00f9ng v\u1edbi s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh so\u1ea1n l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc. C\u00f2n vi\u1ec7c Giang Ho\u00e0i Ph\u00e1t v\u1eadn ty chuy\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c b\u00f3c l\u1ed9t, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb h\u1ea1i, c\u0169ng giao cho Tam ty ki\u1ec3m tra v\u00e0 c\u1eed t\u1ed9i[footnote]Ch\u1eef 'di\u1ec7c' trong c\u00e2u 'di\u1ec7c l\u1ec7nh tam ty ki\u1ec3m c\u1eed chi' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.[\/footnote].\"<\/i>\r\n\r\n[24] C\u00e1c gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng, Ng\u00f4 Khu\u00ea, Tr\u1ea7n H\u00fac t\u00e2u r\u1eb1ng C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng r\u0103n d\u1ea1y con em, \u1edf trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ki\u1ebfn gi\u1ea3i s\u00e1ng su\u1ed1t. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng nghe c\u00f3 t\u1edd h\u1eb7c t\u1ea5u li\u1ec1n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, d\u00e2ng bi\u1ec3u hai l\u1ea7n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i tr\u1ea3 l\u1eddi, l\u1ea1i v\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7.\r\n\r\n[25] Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c H\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 L\u01b0u H\u00e3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tham tri Ch\u00ednh s\u1ef1. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n cho r\u1eb1ng H\u00e3ng kh\u00f4ng d\u00e1m x\u1eed tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 v\u1ee5 \u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Ph\u01b0\u01a1ng, Qu\u00fd phi c\u1ea3m \u01a1n, nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. C\u00e1c gi\u00e1n quan, ng\u1ef1 s\u1eed li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng s\u1edb ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, nh\u01b0ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng nghe.\r\n\r\n[26] \u0110\u1ed5i tr\u1ea1i Tam Giang \u1edf L\u00f4 Ch\u00e2u th\u00e0nh tr\u1ea1i Ninh Vi\u1ec5n, tr\u1ea1i Sa B\u00e0 th\u00e0nh tr\u1ea1i An Di.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng t\u00e2u: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf D\u1ee5c T\u1ec9nh Gi\u00e1m li\u00ean t\u1ee5c nhi\u1ec1u n\u0103m v\u00e2y \u0111\u00e1nh th\u00e0nh gi\u00e1m, \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y b\u1ed9 \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u1eb7n. Qu\u00e2n quan c\u1ee7a Ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 \u00cdch T\u1eed c\u00f9ng v\u1edbi binh l\u00ednh B\u1ea1ch \u0110i\u1ec1u g\u1ea7n hai v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, qu\u00e2n l\u00ednh ch\u1ebft tr\u1eadn r\u1ea5t nhi\u1ec1u, l\u1ea1i c\u00f3 h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i, \u0111\u1ec1u do gi\u00e1m n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0y. Xin t\u1eeb nay l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u1eed quan l\u00e0m Tri gi\u00e1m \u00e1p, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aD\u1ecbch\u300b \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c, \u0111\u1ebfn c\u00e2u <i>\"D\u01b0\u1edbi n\u00fai c\u00f3 \u0111\u1ea7m, l\u00e0 qu\u1ebb T\u1ed5n, ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed l\u1ea5y \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 tr\u1eebng ph\u1ea1t s\u1ef1 gi\u1eadn d\u1eef v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n d\u1ee5c v\u1ecdng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"T\u00ecnh d\u1ee5c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u sinh ra t\u1eeb \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng ti\u1ebft ch\u1ebf l\u00e0 do con ng\u01b0\u1eddi.\"<\/i>\r\n\r\nD\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u00e1u t\u00ecnh: h\u1ef7, n\u1ed9, ai, l\u1ea1c, h\u1ea3o, \u00e1c; tr\u1eddi c\u00f3 s\u00e1u kh\u00ed: \u00e2m, d\u01b0\u01a1ng, phong, v\u0169, h\u1ed1i, minh. V\u00ec v\u1eady, s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 do m\u1ec7nh tr\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 t\u00ednh. C\u00f2n m\u1ec7nh l\u00e0 c\u00e1i con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn \u0111\u1ec3 sinh ra; t\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t. N\u00f3i v\u1ec1 t\u00ecnh th\u00ec l\u00e0 s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a t\u00ednh, n\u00f3i v\u1ec1 d\u1ee5c th\u00ec l\u00e0 s\u1ef1 bu\u00f4ng th\u1ea3 c\u1ee7a t\u00ecnh. V\u00ec v\u1eady, s\u00e1u t\u00ecnh l\u1eabn l\u1ed9n, th\u00ec h\u1ef7 sinh ra t\u1eeb phong, n\u1ed9 sinh ra t\u1eeb v\u0169, ai sinh ra t\u1eeb h\u1ed1i, l\u1ea1c sinh ra t\u1eeb minh, h\u1ea3o sinh ra t\u1eeb d\u01b0\u01a1ng, \u00e1c sinh ra t\u1eeb \u00e2m. V\u00ec th\u1ebf, th\u00e1nh nh\u00e2n l\u1ea5y t\u01b0\u1ee3ng qu\u1ebb T\u1ed5n \u0111\u1ec3 tr\u1eebng ph\u1ea1t s\u1ef1 gi\u1eadn d\u1eef v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n d\u1ee5c v\u1ecdng.\"<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan T\u00e0o quan ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 Th\u1eeba huy\u1ec7n X\u00edch t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ed5i l\u00e0m Kinh quan, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111i xa. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u1ec7nh cho Ty Thuy\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n, m\u1ed9t n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i, th\u00ec theo l\u1ec7 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Kinh quan. L\u00e2u ng\u00e0y, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed5i l\u00e0m Kinh quan r\u1ea5t nhi\u1ec1u, n\u00ean c\u1ea3i c\u00e1ch l\u1ea1i. Th\u00e1ng 3 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 3, l\u1ec7nh cho Ty Thuy\u00ean sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n sung l\u00e0m T\u00e0o quan[footnote]L\u1ec7nh Ty Thuy\u00ean sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n sung l\u00e0m T\u00e0o quan, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.[\/footnote].\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng N\u00f9ng Tr\u00ed Cao d\u00e2ng bi\u1ec3u hi\u1ebfn voi thu\u1ea7n v\u00e0 v\u00e0ng b\u1ea1c s\u1ed1ng ch\u00edn. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ki\u1ec1m h\u1ea1t ch\u1ec9 \u0111\u00e1p l\u1ea1i theo \u00fd c\u1ee7a Ty r\u1eb1ng Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Ch\u00e2u v\u1ed1n thu\u1ed9c Giao Ch\u1ec9, n\u1ebfu c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc \u1ea5y ti\u1ebfn c\u1ed1ng th\u00ec cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[31] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n c\u00f9ng c\u00e1c quan \u1edf c\u00e1c c\u01a1 quan qu\u00e1n c\u00e1c, t\u1ec9nh ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn xem c\u00e2y tr\u00fac qu\u00fd \u1edf v\u01b0\u1eddn sau. Sau khi lui v\u1ec1, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u01a1 ph\u00fa d\u00e2ng l\u00ean.\r\n\r\nTheo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, quan Ph\u00e1n quan qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u00e0n ng\u1ef1a kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1. L\u00fac \u0111\u00f3, Ti\u1ec1n H\u1ed1i l\u00e0m ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 ki\u00eam Qu\u1ea7n m\u1ee5c \u0111\u00f4 gi\u00e1m, L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba ki\u00eam Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan. Ph\u1ee5c Khu\u00ea nh\u1edd H\u1ed1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eadp, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7, \u0111\u1ebfn n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 m\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i.\r\n\r\nPh\u1ee5c Khu\u00ea l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd Th\u1ee5c.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Ph\u1ee5c Khu\u00ea nh\u1edd H\u1ed1i n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aT\u1ea1p ch\u00ed\u300b c\u1ee7a Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c[footnote]Ch\u1eef 'Giang' trong c\u00e2u 'C\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch T\u1ea1p ch\u00ed c\u1ee7a Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung[\/footnote]. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 6 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 104.)<\/i>\r\n\r\n[32] Phong Long n\u1eef \u1edf mi\u1ebfu Ninh T\u00e2n, T\u1ec1 Gi\u1ea3 T\u1ea3o, qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i l\u00e0m Thu\u1eadn T\u1ebf phu nh\u00e2n.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, L\u01b0u T\u00e0i, Ty h\u1ed9 tham qu\u00e2n \u1edf Ki\u1ec1m Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 lang, ki\u00eam ch\u1ee9c Thi\u00eam th\u01b0 ph\u00e1n quan s\u1ef1 \u1edf Ki\u1ec1m Ch\u00e2u. \u0110\u1ed9 Nh\u00e2n Ngh\u0129a, \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ngh\u0129a qu\u00e2n, c\u00f9ng con trai l\u00e0m ph\u1ea3n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 sai T\u00e0i v\u00e0o \u0111\u1ea5t Man chi\u00eau d\u1ee5, sau \u0111\u00f3 ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[34] \u0110\u1eb7t ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf tr\u1ea5n Vinh Chi, huy\u1ec7n L\u00e2n Th\u1ee7y, ch\u00e2u C\u1eeb v\u00e0 tr\u1ea5n V\u1ecdng Kh\u00ea, huy\u1ec7n C\u1eeb Giang, qu\u00e2n Qu\u1ea3ng An, m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[35] C\u00f9ng ng\u00e0y, Ng\u1ee5y Qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa qua \u0111\u1eddi. C\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 con g\u00e1i th\u1ee9 t\u00e1m c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, m\u1eb9 l\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd phi. T\u1eeb nh\u1ecf c\u00f4ng ch\u00faa kh\u00f4ng th\u00edch \u0111\u00f9a ngh\u1ecbch, ch\u01b0a t\u1eebng ra kh\u1ecfi ph\u00f2ng. Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eebng m\u1edf kho b\u00e1u, cho c\u00e1c con g\u00e1i ch\u1ecdn l\u1ea5y, \u0111\u1ec3 xem ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1ec9 ri\u00eang c\u00f4ng ch\u00faa kh\u00f4ng l\u1ea5y g\u00ec. Th\u00e1i T\u00f4ng y\u00eau qu\u00fd c\u00e1c con g\u00e1i h\u01a1n c\u00e1c con trai, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00f4ng ch\u00faa l\u1ea1i c\u00e0ng y\u00eau qu\u00fd h\u01a1n. Dung m\u1ea1o c\u00f4ng ch\u00faa gi\u1ed1ng Th\u00e1i T\u00f4ng, sau khi Th\u00e1i T\u00f4ng b\u0103ng h\u00e0, trong cung m\u1ed7i khi th\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng d\u1eady, kh\u00f3c th\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ngu\u00f4i.\r\n\r\nC\u00f4ng ch\u00faa g\u1ea3 cho L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac, kh\u00e1ch kh\u1ee9a \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng hi\u1ec1n s\u0129 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, m\u1ed7i khi c\u00f3 y\u1ebfn ti\u1ec7c, c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ec1u t\u1ef1 m\u00ecnh lo li\u1ec7u. C\u00f3 l\u1ea7n tr\u1ed9m v\u00e0o nh\u00e0 c\u00f4ng ch\u00faa, Vua sai quan tra h\u1ecfi l\u1ea1i d\u1ecbch trong \u1ea5p, c\u00f4ng ch\u00faa xin tha nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft, d\u00f9ng ti\u1ec1n ri\u00eang treo th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 t\u00ecm k\u1ebb t\u1ed1 gi\u00e1c. Sau b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m th\u1eadt, theo lu\u1eadt \u0111\u00e1ng t\u1ed9i ch\u1ebft, c\u00f4ng ch\u00faa l\u1ea1i xin tha.\r\n\r\nTheo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c m\u1ec7nh ph\u1ee5 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed9i t\u00f3c gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Minh T\u00fac Th\u00e1i h\u1eadu ra l\u1ec7nh d\u00f9ng kh\u0103n l\u1ee5a th\u00eau ng\u1ecdc trai \u0111\u1ec3 bu\u1ed9c t\u00f3c, l\u1ea1i ban cho m\u0169 nh\u1ecf h\u00ecnh r\u1ed3ng v\u00e0ng, nh\u01b0ng c\u00f4ng ch\u00faa t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng d\u00e1m d\u00f9ng. M\u1ed9t h\u00f4m kh\u00e1c, Th\u00e1i h\u1eadu c\u1ed1 \u00e9p, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn ng\u00e0y sinh th\u1ea7n ch\u00fac th\u1ecd, c\u00f4ng ch\u00faa v\u1eabn \u0111\u1ed9i t\u00f3c gi\u1ea3 v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Th\u00e1i h\u1eadu th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00f4ng ch\u00faa v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1, c\u00f4ng ch\u00faa th\u01b0\u1eddng k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ec3 khuy\u00ean r\u0103n. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111\u1ec3 c\u00f4ng ch\u00faa d\u1ea1y d\u1ed7 l\u1ee5c cung, c\u00f4ng ch\u00faa nghe n\u00f3i li\u1ec1n b\u1ea3o: <i>\"Ta kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, sao \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1ea5y?\"<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Tu\u00e2n H\u00fac ra l\u00e0m th\u00fa \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean l\u00e2m b\u1ec7nh, c\u00f4ng ch\u00faa v\u1ed9i v\u00e0ng mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn th\u0103m. T\u1ea3 h\u1eefu t\u00e2u: <i>\"Ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i t\u1ea5u xin \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p m\u1edbi \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> C\u00f4ng ch\u00faa kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i ph\u00ea chu\u1ea9n m\u00e0 \u0111i ngay, ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u ch\u1ec9 c\u00f3 n\u0103m s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nghe tin, l\u1eadp t\u1ee9c sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ed1c th\u00fac qu\u00e2n tu\u1ea7n tra c\u00e1c huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 h\u1ed9 t\u1ed1ng xe c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, khi ch\u1ed3ng m\u1ea5t, c\u00f4ng ch\u00faa m\u1eb7c tang ph\u1ee5c, ch\u01b0a t\u1eebng c\u1edfi b\u1ecf, ng\u00e0y ng\u00e0y t\u1ee5ng kinh Ph\u1eadt, c\u00f3 chim y\u1ebfn tr\u1eafng \u0111\u1ebfn l\u00e0m t\u1ed5. Khi h\u1ebft tang, c\u00f4ng ch\u00faa kh\u00f4ng c\u00f2n m\u1eb7c \u0111\u1ed3 t\u01b0\u01a1i \u0111\u1eb9p ch\u00e2u b\u00e1u n\u1eefa. M\u1ed9t l\u1ea7n d\u1ef1 y\u1ebfn trong cung, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ef1 tay c\u00e0i hoa cho c\u00f4ng ch\u00faa, c\u00f4ng ch\u00faa t\u1eeb ch\u1ed1i n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u00e3 th\u1ec1 kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1eeb l\u00e2u r\u1ed3i.\"<\/i>\r\n\r\nV\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, c\u00f4ng ch\u00faa t\u1eafm xong b\u1ecb ng\u00e3, \u0111au c\u00e1nh tay ph\u1ea3i. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf sai n\u1ed9i th\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, c\u00f4ng ch\u00faa n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n gi\u00e0 y\u1ebfu s\u1ee9c k\u00e9m, kh\u00f4ng \u0111i l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ed7i c\u1ee7a t\u1ea3 h\u1eefu.\"<\/i> Nh\u1edd v\u1eady, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i. C\u00f4ng ch\u00faa gi\u1ecfi vi\u1ebft ch\u1eef[footnote] 'gi\u1ecfi' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00edch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 248 truy\u1ec7n Ng\u1ee5y Qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00edch xem s\u00e1ch v\u1edf tranh \u1ea3nh[footnote] 'th\u00edch' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u1ecfi', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], bi\u1ebft l\u00e0m th\u01a1 ca, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ecfi vi\u1ec7c n\u1eef c\u00f4ng. C\u00f4ng ch\u00faa th\u01b0\u1eddng d\u1ea1y c\u00e1c con ph\u1ea3i gi\u1eef l\u00f2ng trung ngh\u0129a, \u0111\u1eebng \u1ef7 l\u1ea1i v\u00e0o m\u1eb9 m\u00e0 chu\u1ed1c l\u1ea5y h\u1ed1i h\u1eadn. C\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi con ri\u00eang c\u0169ng nh\u01b0 con \u0111\u1ebb.\r\n\r\nKhi b\u1ec7nh v\u1ec1 m\u1eaft, Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m b\u1ec7nh[footnote]Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m b\u1ec7nh, ch\u1eef 'th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'trang', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o kh\u00f4ng thi\u1ebfu g\u00ec, t\u1eeb ho\u00e0ng h\u1eadu, qu\u00fd phi tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 th\u0103m h\u1ecfi[footnote]\u0110\u1ec1u \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 th\u0103m h\u1ecfi, ch\u1eef 'h\u1eadu v\u1ea5n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'v\u1ea5n h\u1eadu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 248 \u300aNg\u1ee5y Qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng Ch\u00faa truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ti\u1ebfn l\u1ec5 theo nghi th\u1ee9c gia \u0111\u00ecnh, d\u00e2ng thu\u1ed1c v\u00e0 tr\u00e0 l\u00ean c\u00f4ng ch\u00faa r\u1ea5t cung k\u00ednh.\r\n\r\nXa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u0103m, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u \u0111\u1ee1 c\u00f4ng ch\u00faa ra \u0111\u00f3n[footnote]Ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u \u0111\u1ee1 c\u00f4ng ch\u00faa ra \u0111\u00f3n, ch\u1eef 'ngh\u00eanh chi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ngh\u00eanh l\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Vua b\u1ea3o c\u00f4ng ch\u00faa ng\u1ed3i tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1eb7t ng\u1ef1 t\u1ecda \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, c\u00f4ng ch\u00faa c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, d\u1eddi gh\u1ebf v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng nam, r\u1ed3i th\u00e2n h\u00e0nh li\u1ebfm m\u1eaft cho c\u00f4ng ch\u00faa, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c. Vua c\u0169ng \u0111au bu\u1ed3n n\u00f3i: <i>\"Ti\u00ean \u0111\u1ebf c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi anh em, nay ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ea1i ch\u00faa[footnote]Nay ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ea1i ch\u00faa, ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e1i', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b s\u1eeda l\u1ea1i, \u0111o\u1ea1n sau c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.[\/footnote], sao l\u1ea1i m\u1eafc b\u1ec7nh n\u00e0y!\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i h\u1ecfi th\u0103m con ch\u00e1u c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec mong mu\u1ed1n, c\u00f4ng ch\u00faa n\u00f3i: <i>\"L\u1ebd n\u00e0o v\u00ec m\u1eb9 b\u1ec7nh m\u00e0 \u0111\u00f2i th\u01b0\u1edfng sao?\"<\/i> Ban th\u01b0\u1edfng ba ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c tr\u1eafng, c\u00f4ng ch\u00faa t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. Vua b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan theo h\u1ea7u: <i>\"B\u1ec7nh c\u1ee7a \u0111\u1ea1i ch\u00faa, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n sang Tr\u1eabm, Tr\u1eabm c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh.\"<\/i> B\u00e8n sai treo r\u00e8m \u1edf c\u1eeda ph\u00f2ng ng\u1ee7, cho c\u00e1c quan \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, l\u1ea1i chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 t\u00e0i ch\u1eefa b\u1ec7nh phong l\u00e0m quan, ban cho b\u1ee9c th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat ch\u1eef v\u00e0ng: <i>\"\u0110\u1ea1i Bi Thi\u00ean Th\u1ee7 Nh\u00e3n B\u1ed3 T\u00e1t.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i ban cho ng\u1ecdc th\u1ea1ch ch\u1eef v\u00e0ng mi\u1ebfu hi\u1ec7u Th\u00e1i T\u00f4ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac cho c\u00f4ng ch\u00faa kh\u1ecfi b\u1ec7nh. C\u00f4ng ch\u00faa tuy m\u00f9 l\u00f2a, nh\u01b0ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u1eabn ng\u1ed3i t\u1ef1a gh\u1ebf, \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ea1m nh\u01b0 kh\u00f4ng. Th\u01b0\u1eddng d\u1eb7n c\u00e1c con r\u1eb1ng: <i>\"Cha c\u00e1c con di ch\u00fac trong quan t\u00e0i kh\u00f4ng ch\u1ee9a v\u00e0ng ng\u1ecdc, qu\u1ea7n \u00e1o ch\u1ec9 v\u00e0i b\u1ed9 m\u00e0 th\u00f4i. Khi ta m\u1ea5t r\u1ed3i c\u0169ng n\u00ean nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, nghe tin b\u1ec7nh t\u00ecnh \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, Vua v\u1ed9i v\u00e3 \u0111i ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u r\u1eb1ng b\u1ec7nh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng qua kh\u1ecfi. Vua li\u1ec1n v\u00e0o ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1eddng thay y ph\u1ee5c, ng\u1ed3i xem vi\u1ec7c ti\u1ec3u li\u1ec7m xong, l\u1ea1y hai l\u1ea7n r\u1ed3i kh\u00f3c l\u00f3c t\u1ebf l\u1ec5. Vua ng\u1eebng coi ch\u1ea7u n\u0103m ng\u00e0y, truy phong l\u00e0m T\u1ec1 qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, th\u1ee5y l\u00e0 Hi\u1ebfn M\u1ee5c. Ban cho ch\u00e2u b\u00e1u \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed quan t\u00e0i v\u00e0 m\u00e0n che, c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ed3 d\u00f9ng b\u1eb1ng v\u00e0ng b\u1ea1c. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh ng\u1eebng nh\u1ea1c trong ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n c\u1ed1 xin m\u1edbi th\u00f4i.\r\n\r\nH\u1eb1ng n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y sinh th\u1ea7n, c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0o cung ngh\u1ec9 \u0111\u00eam, \u0111\u1ee3i s\u00e1ng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua nh\u1edb l\u1ea1i, sai s\u1ee9 mang h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, r\u01b0\u1ee3u ng\u1ecdt v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0103n \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc linh c\u1eefu, l\u00e0m b\u00e0i v\u0103n t\u1ebf, l\u1ea1i kh\u1eafc \u0111\u1ea7u bia r\u1eb1ng <i>\"Bao th\u00e2n tinh \u0111\u1ee9c chi bi\"<\/i>. <i>(Vi\u1ec7c truy t\u1eb7ng \u0110\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, e r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7, c\u1ea7n kh\u1ea3o x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[36] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"D\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc l\u01b0u l\u1ea1c n\u1ed1i nhau tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng[footnote]D\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc l\u01b0u l\u1ea1c n\u1ed1i nhau tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'd\u00e2n l\u01b0u' vi\u1ebft l\u00e0 'l\u01b0u d\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], m\u00e0 quan l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, l\u1ea1i c\u00f2n trang ho\u00e0ng nh\u00e0 b\u1ebfp, giao h\u1ea3o h\u1ed1i l\u1ed9, \u0111\u00e3i kh\u00e1ch h\u1eadu h\u0129nh \u0111\u1ec3 l\u1ea5y ti\u1ebfng h\u00e3o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch c\u00f9ng lo v\u1edbi Tr\u1eabm. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng binh l\u00ednh, c\u1ea5m h\u1ebft m\u1ecdi vi\u1ec7c.\"<\/i>\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, quan Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00ea t\u00e2u: <i>\"Qu\u1ed1c gia coi tr\u1ecdng l\u1ec5 ph\u00e1p \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec qu\u00e2n t\u1eed, r\u0103n \u0111e b\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 tr\u1ecb k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n. \u0110i\u1ec1u qu\u00e2n t\u1eed coi tr\u1ecdng l\u00e0 l\u1ec5 ph\u00e1p; \u0111i\u1ec1u k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ee3 h\u00e3i l\u00e0 h\u00ecnh ph\u1ea1t. T\u1eeb hai khoa v\u0103n v\u00f5 ch\u1ecdn ra s\u0129 \u0111\u1ea1i phu, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ed7 c\u1ee7a qu\u00e2n t\u1eed, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i b\u1eb1ng l\u1ec5 ph\u00e1p, th\u00ec l\u00e0 b\u1ecf danh kh\u00ed m\u00e0 coi th\u01b0\u1eddng t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c. B\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i th\u00ec v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u00e3 ghi trong kinh l\u1ec5. B\u1ec1 t\u00f4i xin v\u1ec1 h\u01b0u v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0, l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng; Vua ban \u01a1n m\u00e0 gi\u1eef l\u1ea1i, l\u00e0 quy\u1ec1n t\u1ed1i cao. T\u1eeb ba \u0111\u1eddi tr\u1edf l\u1ea1i, d\u00f9 th\u1eddi suy vi, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng coi tr\u1ecdng l\u1ec5 n\u00e0y \u0111\u1ec3 ng\u0103n tham b\u1ea1o, khuy\u1ebfn kh\u00edch li\u00eam khi\u1ebft. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Quang l\u1ed9c khanh C\u00e2u Hy Tr\u1ecdng, L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n L\u1ee5c Ch\u1ea9n, \u0111\u1ec1u v\u00ec tu\u1ed5i cao, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ph\u00e2n ty. Ban \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n kh\u00edch l\u1ec7 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1eabn ch\u01b0a ai xin v\u1ec1, xin s\u1edbm thi h\u00e0nh l\u1eddi t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a th\u1ea7n.\"<\/i>\r\n\r\nTh\u00e1ng 2, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Quang l\u1ed9c khanh C\u00e2u Hy Tr\u1ecdng ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh, L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n L\u1ee5c Ch\u1ea9n ph\u00e2n ty Nam Kinh.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Khu\u00ea v\u00e0 Bao Ch\u1eedng \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng quan vi\u00ean \u0111\u00e3 t\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn 70 tu\u1ed5i m\u00e0 kh\u00f4ng xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, n\u00ean \u0111\u1ec3 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed5 s\u00e1ch m\u00e0 x\u1eed l\u00fd. Ri\u00eang Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u1ed3 T\u00fac cho r\u1eb1ng: <i>\"V\u0103n l\u1ea1i n\u00ean nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng l\u00f2ng li\u00eam s\u1ec9, v\u00f5 l\u1ea1i n\u00ean ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00f4ng lao c\u0169. Nay mu\u1ed1n \u00e1p d\u1ee5ng chung m\u1ed9t c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd nh\u01b0 v\u1eady, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd t\u1ed1t \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 v\u00e0 khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao. N\u00ean n\u1edbi l\u1ecfng ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1ed9t ch\u00fat, \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u00f5 l\u1ea1i th\u00ec xem x\u00e9t h\u1ecd c\u00f3 c\u00f2n \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c hay kh\u00f4ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o tu\u1ed5i t\u00e1c; c\u00f2n v\u0103n l\u1ea1i th\u00ec \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 t\u00e2u xin m\u00e0 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft th\u00e1o.\"<\/i>\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cu\u1ed1i c\u00f9ng nghe theo l\u1eddi c\u1ee7a H\u1ed3 T\u00fac.\r\n\r\n(C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u1ed3 T\u00fac, vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh \u0111\u1ebfn nay[footnote]Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u1ed3 T\u00fac, ch\u1eef 'h\u00e0nh' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eefu', \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda l\u1ea1i theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n[\/footnote], c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, phong con trai c\u1ee7a Hi\u1ebfn M\u1ee5c \u0110\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 Hoa Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 L\u00fd \u0110oan \u00dd l\u00e0m Tr\u1ea5n Qu\u1ed1c l\u01b0u h\u1eadu, Vi\u1ec7t Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 L\u00fd \u0110oan Nguy\u1ec7n l\u00e0m Tr\u1ea5n \u0110\u00f4ng l\u01b0u h\u1eadu, T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, T\u01b0 Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd \u0110oan X\u00e1c ki\u00eam l\u0129nh L\u0103ng Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf L\u00fd L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban L\u00fd B\u00ecnh v\u00e0 L\u00fd Thuy\u1ebft \u0111\u1ec1u l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf. L\u1ea1i phong con r\u1ec3 l\u00e0 \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Qu\u00fd Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Ti\u1ec1n H\u1ed1i ki\u00eam l\u0129nh Trung Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.\r\n\r\n[39] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn nay, d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ch\u00e2u Truy, Thanh g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ea1i qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong m\u1ed9t n\u0103m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[40] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 duy\u1ec7t vi\u1ec7c thuy\u00ean chuy\u1ec3n c\u00e1c qu\u00e2n, k\u00e9o d\u00e0i trong ba ng\u00e0y.\r\n\r\n[41] L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong l\u00e0m Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\n[42] B\u00e3i b\u1ecf ao C\u1eedu Long mi\u1ebfu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u1ed9t mi\u1ebfu b\u1ecb \u0111\u1ed5 n\u00e1t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p tu s\u1eeda. Nh\u01b0ng c\u00f3 tin \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc ao c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kinh th\u00e0nh k\u00e9o \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00ea ho\u1eb7c d\u00e2n ch\u00fang n\u00ean cho l\u1ea5p ao l\u1ea1i.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Trung Thu\u1eadn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u1ea3 kim ng\u00f4 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Thu\u1ea7n, L\u1ee3i Ch\u00e2u Quan s\u00e1t l\u01b0u h\u1eadu T\u00e0o X\u01b0\u01a1ng; n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau Qu\u1ea3, S\u00f9ng l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh L\u01b0u V\u0129nh \u0110oan \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u1edf \u0111i\u1ec7n Nh\u0129 Anh gi\u1ea3ng qu\u1ebb \u0110\u1ec9nh trong Kinh D\u1ecbch, Vua h\u1ecfi: <i>\"T\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a h\u00e0o ch\u00edn t\u01b0, \u1ee9ng v\u00e0o vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u1ec9nh l\u00e0 v\u1eadt d\u00f9ng \u0111\u1ec3 n\u1ea5u n\u01b0\u1edbng, t\u1ea1o ra c\u00e1i m\u1edbi, tr\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn b\u1eadc t\u00f4n qu\u00fd, d\u01b0\u1edbi l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi s\u01a1[footnote]D\u01b0\u1edbi l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi s\u01a1, ch\u1eef 's\u01a1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'v\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], tr\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn d\u01b0\u1edbi thi h\u00e0nh, g\u00e1nh n\u1eb7ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ed7 d\u1ef1a, n\u00ean ch\u00e2n g\u00e3y m\u00e0 \u0111\u1ed5 v\u1ee1. C\u0169ng nh\u01b0 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, tuy n\u1eb7ng m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, \u1eaft c\u00f3 h\u1ecda \u0111\u1ed5 v\u1ee1.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"D\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u1eadp Kh\u00e1nh, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0 v\u1ec1 h\u01b0u, trong c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u h\u1ed9i, \u0111\u1ee9ng \u1edf h\u00e0ng Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1.\r\n\r\n[46] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0m Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, An ph\u1ee7 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9, tri ch\u00e2u V\u1eadn. L\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Khu\u00ea \u0111\u1ebfn v\u00e0i th\u00e1ng th\u00ec gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec1u d\u1eb9p y\u00ean.\r\n\r\n[47] H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.\r\n\r\nC\u00f4ng B\u1eadt t\u1ea1i ch\u1ee9c h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, th\u00f4ng su\u1ed1t s\u00f4ng Ng\u1ef1, v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi. L\u1ea1i thi\u1ebft l\u1eadp x\u01b0\u1edfng r\u00e8n s\u1eaft \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 kinh ph\u00ed, gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, cho h\u1ecd \u0111\u1ebfn Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n. C\u00e1c ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n tr\u00e1ng th\u00e0nh, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt lao d\u1ecbch cho d\u00e2n. L\u1ea1i mi\u1ec5n gi\u1ea3m c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf th\u1eeba v\u00e0 n\u1ee3 n\u1ea7n c\u1ee7a d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u00e0ng tri\u1ec7u, m\u00e0 ng\u00e2n kh\u1ed1 v\u1eabn d\u1ed3i d\u00e0o.\r\n\r\nVua cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i, n\u00ean th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5. Gi\u00e1n quan Tr\u1ea7n H\u00fac t\u00e2u r\u1eb1ng C\u00f4ng B\u1eadt nh\u1edd \u01a1n cha m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, kh\u00f4ng n\u00ean v\u1ed9i v\u00e0ng th\u0103ng ch\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady. C\u00f4ng B\u1eadt nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin t\u1eeb ch\u1ee9c.\r\n\r\nVua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>\"Ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed x\u01b0a qu\u00fd tr\u1ecdng l\u1eddi can gi\u00e1n k\u00edn \u0111\u00e1o, nay l\u1ea1i ch\u1ec9 chuy\u00ean b\u1edbi m\u00f3c chuy\u1ec7n ri\u00eang t\u01b0 \u0111\u1ec3 mua danh, Tr\u1eabm kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn.\"<\/i>\r\n\r\n<em>(\"Vua cho r\u1eb1ng C\u00f4ng B\u1eadt c\u00f3 t\u00e0i\", theo B\u1ea3n truy\u1ec1n, n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng t\u1ea1i ch\u1ee9c b\u1ed1n n\u0103m, c\u00f3 l\u1ebd sai. X\u00e9t v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 hai[footnote]Theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung ch\u1eef '\u00c1n'[\/footnote], C\u00f4ng B\u1eadt m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 ba th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u1ea1i ch\u1ee9c ch\u1ec9 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m.)<\/em>\r\n\r\n<i>(Tr\u1ea7n H\u00fac d\u00e2ng t\u1ea5u, Vua n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Giang Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u Giang Ch\u00e2u L\u00e2m H\u00e0m \u0110\u1ee9c gi\u00e0 y\u1ebfu, m\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n Mai \u0110\u1eafc Th\u1ea7n l\u1ea1i k\u00e9m t\u00e0i l\u1ea1i hay \u0111au \u1ed1m, xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf. Vua n\u00f3i: <i>\"M\u1ed9t ch\u00e2u qu\u00e2n d\u00e2n bi\u1ebft g\u1eedi g\u1eafm v\u00e0o \u0111\u00e2u? H\u00e3y cho H\u00e0m \u0110\u1ee9c v\u1ec1 h\u01b0u, \u0110\u1eafc Th\u1ea7n b\u00e3i ch\u1ee9c v\u1ec1 qu\u00ea.\"<\/i>\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i Nh\u0129 Anh c\u00e1c, b\u1ea3o c\u00e1c quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc r\u1eb1ng: <i>\"\u00dd ngh\u0129a s\u00e2u xa c\u1ee7a Kinh D\u1ecbch, Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 hi\u1ec3u \u0111\u1ec3 h\u1ecfi c\u00e1c khanh, c\u00f3 l\u00e0m phi\u1ec1n kh\u00f4ng?\"<\/i> T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u1ea7n may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi h\u1ecfi c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ec9 s\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e2u d\u00e1m n\u00f3i phi\u1ec1n.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"C\u00e1c khanh l\u00e0 b\u1eadc t\u00fac nho b\u00e1c h\u1ecdc, \u0111\u00e3 gi\u00fap Tr\u1eabm hi\u1ec3u nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u, d\u00f9 tr\u1eddi n\u00f3ng n\u1ef1c, Tr\u1eabm c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ec7t, ch\u1ec9 s\u1ee3 c\u00e1c khanh v\u1ea5t v\u1ea3 th\u00f4i.\"<\/i> \u0110inh \u0110\u1ed9 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng tr\u1ecb v\u00ec l\u00e2u ng\u00e0y, n\u1ebfu kh\u00f4ng m\u00ea \u0111\u1eafm thanh s\u1eafc trong cung, th\u00ec c\u0169ng d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p b\u00ean ngo\u00e0i. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u00e3 ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, chuy\u00ean t\u00e2m h\u1ecdc h\u1ecfi, d\u00f9 th\u00f4ng minh nh\u01b0 Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n c\u0169ng kh\u00f4ng h\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> R\u1ed3i c\u00fai \u0111\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n.\r\n\r\n[50] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ec1, V\u1eadn, L\u1ec7, B\u00e1c c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean, h\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay h\u1ee3p l\u1ef1c b\u1eaft gi\u1eb7c. Nh\u1eefng ai kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, c\u00e1c c\u01a1 quan An ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ea3i xem x\u00e9t t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, quan Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00ea t\u00e2u: <i>\"Th\u00e1i T\u1ed5 c\u1ea3i c\u00e1ch nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, b\u1edbt quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c ch\u01b0 h\u1ea7u b\u00ean ngo\u00e0i, ch\u1ec9 d\u00f9ng v\u0103n th\u1ea7n t\u1ea1m qu\u1ea3n c\u00e1c qu\u1eadn, tuy ch\u1ee9c v\u1ecb th\u1ea5p nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh h\u01a1n c\u00e1c quan kh\u00e1c, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 thi th\u1ed1, k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i kh\u00f3 l\u00f2ng ti\u1ebfn th\u00e2n. Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ebf th\u1eeba ph\u00e9p t\u1eafc tr\u01b0\u1edbc, ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e1c quan th\u00e1i th\u00fa, y\u00eau c\u1ea7u nghi\u00eam ng\u1eb7t, \u00edt c\u00f3 quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng, n\u00ean \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn th\u00e1i b\u00ecnh th\u1ecbnh tr\u1ecb.<\/i>\r\n\r\n<i>B\u1ec7 h\u1ea1 mong mu\u1ed1n tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u1ed5 ti\u00ean, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ch\u1ecdn quan Tri ch\u00e2u hi\u1ec7n nay qu\u00e1 d\u1ec5 d\u00e3i. C\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u l\u00e0m hai nhi\u1ec7m k\u1ef3 Th\u00f4ng ph\u00e1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng, d\u00f9 c\u00f3 tr\u00ecnh l\u00ean Trung th\u01b0 x\u00e9t duy\u1ec7t nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn g\u00ec. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3i ng\u1ed9 b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec Th\u00f4ng ph\u00e1n, Tri huy\u1ec7n, Gi\u00e1m \u00e1p, l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i ch\u1edd khuy\u1ebft \u0111\u1ebfn m\u1ed9t hai n\u0103m, n\u00ean c\u00e1c s\u0129 nh\u00e2n ch\u00e1n n\u1ea3n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u \u0111\u1ec3 xin l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng. Xin chia c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m trong thi\u00ean h\u1ea1 theo \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u00e0nh nhi\u1ec1u b\u1eadc, r\u1ed3i \u0111\u1ecbnh ra quy ch\u1ebf tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u00e3i ng\u1ed9 b\u1ed5ng l\u1ed9c, kh\u1ea3o s\u00e1t, khuy\u1ebfn kh\u00edch, tr\u1eebng ph\u1ea1t, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, so\u1ea1n th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u00e0 nghi\u00eam t\u00fac th\u1ef1c hi\u1ec7n.\"<\/i>\r\n\r\n[52] Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00e1nh t\u00e2u: <i>\"H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 H\u00f9ng Ch\u00e2u l\u1ea1i l\u00e0 y\u1ebft h\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0 B\u1eafc. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi nhi\u1ec1u n\u0103m, ch\u1ee9c quan ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn Dao qu\u1eadn Th\u1ee9 s\u1eed[footnote]Ch\u1eef 's\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29, m\u1ee5c Quan ch\u1ebf duy\u00ean c\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc g\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9. Nay d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 l\u1ea1i h\u1eb9n ng\u00e0y ch\u1edd th\u0103ng ch\u1ee9c, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi sau c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec khuy\u1ebfn kh\u00edch?\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"\u1ede H\u1ee9a Ch\u00e2u, \u1ee8ng Thi\u00ean Ph\u1ee7, s\u00e1u n\u0103m thay \u0111\u1ed5i m\u01b0\u1eddi s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 xem x\u00e9t n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i v\u00e0 n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady, sao c\u00f3 th\u1ec3 tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee9c tr\u1ea1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i>\r\n\r\n<i>(L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a C\u1eed Ch\u00e1nh kh\u00f4ng h\u1ee3p th\u1eddi. T\u1ea1m ghi sau ph\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn c\u1ee7a Ng\u00f4 Khu\u00ea v\u1ec1 ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, s\u1ebd x\u00e9t l\u1ea1i sau.)<\/i>\r\n\r\n[53] H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129. C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb khi l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u00e3 tham gia Kinh di\u00ean, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, Vua th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129. Khi th\u0103ng ch\u1ee9c H\u1ecdc s\u0129, qu\u1ea3n l\u00fd Tam ban. L\u1ea1i vi\u00ean Tam ban b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi coi th\u01b0\u1eddng, c\u00e1c l\u00e3o l\u1ea1i \u00f4m v\u0103n th\u01b0 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xin ph\u00e1n quy\u1ebft, \u0111\u1ec1u t\u00f9y mi\u1ec7ng n\u00f3i cao th\u1ea5p, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c quan tr\u00ean kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9, ch\u1ec9 k\u00fd t\u00ean qua loa. C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng l\u1ea5y h\u1ebft c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1eb7t b\u00ean c\u1ea1nh ch\u1ed7 ng\u1ed3i, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u1ea1i vi\u00ean b\u00f3 tay kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn sau \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i.\r\n\r\n[54] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u \u00c2n, K\u00fd b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh t\u00e2m c\u1ea7u m\u01b0a, x\u00e9t x\u1eed t\u00f9 nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eadm tr\u1ec5, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty xem x\u00e9t thu\u1ebf h\u1ea1 n\u0103m nay r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, huy\u1ec7n B\u00e0nh S\u01a1n, ch\u00e2u Mi d\u00e2ng l\u00ean b\u1ee9c v\u1ebd l\u00faa t\u1ed1t, c\u00f3 m\u1ea5y c\u00e2y m\u1ed9t g\u1ed1c n\u0103m b\u00f4ng. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm t\u1eebng c\u1ea5m c\u00e1c n\u01a1i d\u00e2ng v\u1eadt t\u1ed1t, nay l\u00faa t\u1ed1t nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh th\u1eadt s\u1ef1. H\u00e3y ban cho ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n m\u1ed9t x\u1ea5p l\u1ee5a \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch.\"<\/i>\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu Trung th\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo th\u1ebb b\u00e0i c\u00e1, n\u1ebfu l\u00e0 s\u0129 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Ng\u0169 ph\u00f2ng th\u00ec cho ph\u00e9p.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, Qu\u00e1n c\u00e1c, \u0110\u00e0i gi\u00e1n \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 th\u01b0 vi\u1ec7n xem s\u00e1ch.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1ed7i khi v\u00e0o ch\u1ea7u, th\u01b0\u1eddng nghe l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, r\u1eb1ng trong h\u00e0ng quan l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb ch\u1ec9 lo ch\u1ea1y ch\u1ecdt, n\u1ebfu kh\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m cho phong t\u1ee5c thu\u1ea7n h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft gi\u1eef \u0111\u1ea1o, kh\u00f4ng ham danh l\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t ch\u00fat, th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ea1y ch\u1ecdt, c\u1ea7u c\u1ea1nh c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng bi\u1ebft x\u1ea5u h\u1ed5.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n th\u1ea5y Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng xin th\u0103ng ch\u1ee9c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khen ng\u1ee3i s\u1ef1 khi\u00eam t\u1ed1n c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 hai x\u1ee9 Chi\u1ebft. Khi m\u00e3n nhi\u1ec7m v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u D\u0129nh, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1ef1 n\u00f3i v\u1ec1 th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 th\u1ee9 t\u01b0, theo l\u1ec7 c\u0169, sau m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, ph\u1ea3i d\u00e2ng s\u00e1ch v\u1edf xin thi v\u00e0o ch\u1ee9c \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c, nh\u01b0ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 qua m\u1ea5y nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 d\u00e2ng s\u00e1ch. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho thi, \u00f4ng c\u0169ng t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec nh\u00e0 ngh\u00e8o, cha m\u1eb9 gi\u00e0. Ch\u1ee9c \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c l\u00e0 ch\u1ee9c m\u00e0 c\u00e1c s\u0129 t\u1eed \u0111\u1ec1u mong mu\u1ed1n, nh\u01b0ng An Th\u1ea1ch v\u1eabn gi\u1eef m\u00ecnh, kh\u00f4ng ham h\u1ed1, th\u1eadt l\u00e0 hi\u1ebfm c\u00f3.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u00e0n Duy, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed \u1edf Nam t\u1ec9nh, sau \u0111\u00f3 n\u0103m s\u00e1u n\u0103m kh\u00f4ng ra l\u00e0m quan, ham \u0111\u1ecdc s\u00e1ch c\u1ed5, vui v\u1edbi c\u1ea3nh ngh\u00e8o. Xin \u0111\u1eb7c c\u00e1ch khen th\u01b0\u1edfng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y.\"<\/i>\r\n\r\nVua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban cho Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i \u00e1o tam ph\u1ea9m, tri\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1ec1 kinh, \u0111\u1ee3i thi xong s\u1ebd c\u00f3 ch\u1ec9 ri\u00eang. H\u00e0n Duy th\u00ec cho thi \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n. An Th\u1ea1ch v\u00e0 Duy \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c.\r\n\r\nAn Th\u1ea1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m Xuy\u00ean.\r\n\r\n<i>(Duy l\u00e0 con c\u1ee7a H\u00e0n \u1ee8c. S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b c\u00f2n ch\u00e9p t\u00ean T\u0103ng C\u00f4ng \u0110\u1ecbnh, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p. C\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, l\u1eadp ra ty H\u00e0 c\u1eeb, thu\u1ed9c Tam ty. Sai Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u Th\u1ef1c, Ph\u00e1n quan, Kim b\u1ed9 lang trung Thi\u1ec7u S\u1ee9c coi vi\u1ec7c \u1ea5y.\r\n\r\n[60] Th\u00e1i t\u1eed Trung x\u00e1, Tri huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ee7y T\u00f4n Ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Thi\u00eam th\u01b0 Nam Kinh L\u01b0u th\u1ee7 Ph\u00e1n quan s\u1ef1, ki\u00eam ch\u1ee9c Thuy\u1ebft th\u01b0 t\u1ea1i Nam Kinh Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00ea c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"T\u00f4n Ph\u1ee5c b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y v\u00ec k\u1ebb cu\u1ed3ng l\u00e0 Kh\u1ed5ng Tr\u1ef1c \u00d4n t\u1eb7ng th\u01a1, t\u1eeb ch\u1ee9c Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, d\u00f9 \u0111\u00e3 qua hai l\u1ea7n \u0111\u1ea1i x\u00e1 nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c h\u1ed3i ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169. H\u01a1n n\u1eefa, T\u00f4n Ph\u1ee5c v\u1ed1n kh\u00f4ng quen bi\u1ebft Kh\u1ed5ng Tr\u1ef1c \u00d4n, n\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u1ec3 \u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i, e r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i danh s\u1ebd b\u1ecb k\u1ebb gian vu c\u00e1o, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n kh\u00f3 t\u1ef1 v\u1eefng v\u00e0ng.\"<\/i> V\u00ec v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 th\u0103ng ch\u1ee9c cho \u00f4ng.\r\n\r\n<i>(Theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, \u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1ng t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u1ecb gi\u1ea3ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7. Nh\u01b0ng x\u00e9t theo b\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a T\u00f4n Ph\u1ee5c, \u00f4ng ch\u01b0a t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u1ecb gi\u1ea3ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, ch\u1ec9 l\u00e0 Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng m\u00e0 th\u00f4i.)<\/i>\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ban b\u1ed1 s\u00e1ch \u300aGi\u1ea3n y\u1ebfu t\u1ebf ch\u00fang ph\u01b0\u01a1ng\u300b, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ch\u1eefa b\u1ec7nh t\u1eadt cho d\u00e2n.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m t\u1ed9i t\u1eeb t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.\r\n\r\n[63] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1, m\u1ed7i khi xu\u00e2n thu \u0111i t\u1ebf l\u0103ng, c\u1eed m\u1ed9t quan trong t\u1ef1 \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra l\u1ec5 v\u1eadt v\u00e0 xem x\u00e9t nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u1ec5. Qu\u00e2n nh\u00e2n tham d\u1ef1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p y ph\u1ee5c v\u00e0 m\u0169 theo nghi th\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra s\u1ef1 s\u01a1 su\u1ea5t.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, qu\u00e2n V\u00f4 Vi d\u00e2ng 350 c\u00e2y c\u1ecf linh chi. Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm coi n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, hi\u1ec1n th\u1ea7n l\u00e0 b\u00e1u v\u1eadt, c\u00f2n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 nh\u01b0 c\u1ecf c\u00e2y, c\u00f4n tr\u00f9ng, c\u00e1 th\u00ec c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng qu\u00fd!\"<\/i> Tri qu\u00e2n Nh\u01b0 Hi\u1ebfu Ti\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n t\u1ed9i, nh\u01b0ng ra l\u1ec7nh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng nh\u1eefng th\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.\r\n\r\n[65] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, D\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng, b\u1ed1 tr\u00ed s\u1ee9 \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u, xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m qu\u1eadn th\u00fa. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"C\u1ea3nh T\u00f4ng l\u00e0 em c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Hu\u1ec7 Th\u00e1i h\u1eadu, Tr\u1eabm h\u00e1 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng t\u00ednh h\u1eafn tham b\u1ea1o, c\u00e0ng gi\u00e0 c\u00e0ng t\u1ec7, nay n\u1ebfu cho l\u00e0m qu\u1eadn th\u00fa th\u00ec d\u00e2n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng s\u1ebd ch\u1ecbu h\u1ecda.\"<\/i> Kh\u00f4ng cho.\r\n\r\n<i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: C\u1ea3nh T\u00f4ng xin tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u1ee9c quan \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n Minh \u0110\u01b0\u1eddng, xin l\u00e0m qu\u1eadn th\u00fa, Vua kh\u00f4ng cho. L\u1ea1i trao cho ch\u1ee9c Ki\u1ebfn Ninh l\u01b0u h\u1eadu. X\u00e9t v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 2, C\u1ea3nh T\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ee9c T\u1ea3 Gi\u00e1m M\u00f4n V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n[footnote]Ch\u1eef 'V\u1ec7' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'vi', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 463, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], Ki\u1ec1m h\u1ea1t Nh\u1eef Ch\u00e2u, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ki\u1ebfn Ninh l\u01b0u h\u1eadu, b\u1ed1 tr\u00ed s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u, Th\u1ef1c l\u1ee5c \u0111\u00e3 ch\u00e9p, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u00e9p l\u1eddi th\u00e1nh, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y m\u1edbi ch\u00e9p. L\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c C\u1ea3nh T\u00f4ng xin tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u1ee9c quan \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i, n\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, t\u00e2u: <i>\"M\u1ed7i khi c\u00f3 v\u1eadt m\u1edbi t\u1eeb n\u1ed9i cung ban xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean t\u00f4ng mi\u1ebfu, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn ng\u00e0y l\u00e0nh, \u0111\u1ebfn khi d\u00e2ng th\u00ec \u0111\u00e3 qua ba b\u1ed1n ng\u00e0y, v\u1eadt \u0111\u00e3 h\u01b0 h\u1ecfng. T\u1eeb nay xin cho L\u1ec5 vi\u1ec7n b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc, d\u00e2ng v\u00e0o ng\u00e0y h\u00f4m sau, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u1ed5 ti\u00ean.\"<\/i> Vua nghe theo.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Ng\u1ee5y Qu\u00e1n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Vi\u1ec7t Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf c\u1eeda N\u1ed9i \u0110\u00f4ng, khi ki\u1ec3m tra xe c\u1ee7a c\u00e1c m\u1ec7nh ph\u1ee5, ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 v\u1eadt t\u01b0 trang c\u1ee7a cung n\u1eef, giao cho Khai Phong x\u00e9t x\u1eed, \u00e1n ch\u01b0a t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ec9 n\u1ed9i gi\u00e1ng tha b\u1ed5ng. Ng\u00f4 Khu\u00ea, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n, t\u00e2u: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u00e2n t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 h\u1ea1 chi\u1ebfu, ph\u00e0m ai xin \u00e2n \u0111i\u1ec3n ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i theo ch\u1ec9 n\u1ed9i gi\u00e1ng, c\u00e1c quan ty nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. Qu\u00e1n d\u00e1m b\u1ecf qua chi\u1ebfu th\u01b0, xin x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt.\"<\/i> Qu\u00e1n v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra ngo\u00e0i.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111i Gia Ch\u00e2u c\u1ea7u m\u01b0a, m\u00e0 c\u00e1c t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u1edf ch\u00e2u \u1ea5y \u0111\u00e3 \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc uy nghi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec d\u00e2n xa x\u00f4i b\u1ecb phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. H\u00e3y l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n[69] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Uy, M\u1eadu, L\u00ea, T\u1eadp, B\u00edch[footnote]Chi\u1ebfu Uy, M\u1eadu, L\u00ea, T\u1eadp, B\u00edch \u0111\u1eb3ng ch\u00e2u 'Ch\u00e2u', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 27-28 ch\u00e9p l\u00e0 'Tri ch\u00e2u', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.[\/footnote]c\u00f9ng c\u00e1c ch\u00e2u Nhung, L\u00f4 th\u00f4ng ph\u00e1n, t\u1eeb nay l\u1ec7nh cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u1eed quan kinh tri\u1ec1u c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0m tri huy\u1ec7n, ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u1ee7 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, nay gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u0103m, ho\u1eb7c tr\u01b0\u1edbc gi\u1eef ch\u1ee9c m\u1ed9t n\u0103m nay gi\u1eef ch\u1ee9c hai n\u0103m, \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ee7 ba n\u0103m th\u00ec t\u00ednh l\u00e0 nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ea7u ti\u00ean.\r\n\r\nGi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch Th\u1ef1c l\u1ee5c tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0o n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, hai ch\u00e2u T\u1ecbnh, \u00cdch, h\u1ebft h\u1ea1n nhi\u1ec7m k\u1ef3 c\u1ea7n thay ng\u01b0\u1eddi, Ti\u00ean \u0111\u1ebf xem kh\u1eafp danh s\u00e1ch c\u00e1c quan th\u1ecb t\u00f2ng, b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: 'Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi v\u0103n nh\u00e3 th\u00edch d\u1ee5ng, c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3 tr\u1ecdng tr\u00e1ch th\u00ec r\u1ea5t \u00edt. M\u1ed7i khi ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00e1c danh hi\u1ec1n \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f9ng nhau xu\u1ea5t hi\u1ec7n, sao th\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u1ebfn v\u1eady.' V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: 'Hi\u1ec7n nay \u1edf ch\u1ee9c v\u1ecb th\u1ea5p, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, ch\u1ec9 s\u1ee3 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0ng xem vi\u1ec7c c\u1ea7u hi\u1ec1n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n h\u1ea3o, kh\u00f4ng v\u00ec khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m nh\u1ecf m\u00e0 che l\u1ea5p \u0111\u1ee9c l\u1edbn. Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng trong tri\u1ec1u, ai l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i, B\u1ec7 h\u1ea1 lu\u00f4n b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ecd, nh\u01b0ng l\u1eddi \u0111\u1ed3n nhi\u1ec1u qu\u00e1 th\u00ec c\u0169ng c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i l\u1eabn nhau th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 k\u1ebft b\u00e8, ch\u1ec9 tr\u00edch l\u1ed7i l\u1ea7m th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 c\u00f4ng b\u1eb1ng. X\u00e9t l\u00f2ng y\u00eau gh\u00e9t, ch\u1ec9 nh\u1edd v\u00e0o th\u00e1nh \u00fd tr\u00ean cao.'<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1eddi n\u00f3i \u1ea5y th\u1eadt \u0111\u00fang, r\u1ea5t thi\u1ebft th\u1ef1c v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c. V\u00ec n\u1ed7i lo c\u1ee7a th\u1eddi nay, ch\u00ednh l\u00e0 lo nh\u01b0 v\u1eady. B\u1ed1n bi\u1ec3n r\u1ed9ng l\u1edbn, kh\u00f4ng lo kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, m\u00e0 lo \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tin d\u00f9ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i. V\u1ea3 l\u1ea1i, m\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, h\u1ec5 ai c\u00f3 ti\u1ebfng t\u00e0i gi\u1ecfi, \u1eaft b\u1ecb g\u00e1n cho ti\u1ebfng x\u1ea5u \u0111\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ebfn nay c\u00f2n \u0111au x\u00f3t.<\/i>\r\n\r\n<i>Mong Th\u00e1nh t\u1eeb ra l\u1ec7nh cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nh\u1eefng quan l\u1ea1i v\u1ed1n c\u00f3 t\u00e0i \u0111\u1ee9c, tr\u01b0\u1edbc kia b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch oan u\u1ed5ng, nh\u01b0 D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, V\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u1edbc, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0ng ch\u01b0a kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5[footnote]ch\u1eef 't\u1eb1ng' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 't\u1ecbnh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote], xin \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u1ec1 b\u1ea1t, ho\u1eb7c giao vi\u1ec7c kh\u00f3 kh\u0103n, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch. Nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec phong h\u00f3a ng\u00e0y c\u00e0ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, hi\u1ec1n t\u00e0i k\u00ednh ph\u1ee5c, kh\u00ed h\u00f2a h\u1ee3p th\u1ea5m kh\u1eafp tr\u00ean d\u01b0\u1edbi.\"<\/i>\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u Tri ch\u00e2u Vi\u1ec7t D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, l\u00e0m Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc t\u1eeb Th\u00e2m ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ki\u1ebfn, sau \u0111\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9 H\u00ecnh ng\u1ee5c. \u0110\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Giang \u0110\u00f4ng v\u00ec x\u00e9t x\u1eed h\u00e0 kh\u1eafc b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c, \u0111\u1ebfn khi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi d\u1ee5ng l\u1ea1i, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ee5 tham nh\u0169ng c\u00e0ng g\u1ea5p r\u00fat, vi\u1ec7c t\u1ed1 c\u00e1o kh\u00f4ng ki\u00eang n\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n th\u1ebf[footnote]ch\u1eef 's\u1edf' trong c\u00e2u '\u01b0 qu\u00fd th\u1ebf v\u00f4 s\u1edf t\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung[\/footnote]. <em>(Th\u00e1ng 6 n\u0103m sau, Ho\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ebfn ty Giang T\u00e2y, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110\u1ec9nh l\u00e0m Hi\u1ebfn ty H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/em> L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb bu\u00f4n l\u1eadu mu\u1ed1i v\u00e0 tr\u00e0[footnote]ch\u1eef 'phi\u1ebfn' trong c\u00e2u 'th\u1eddi \u0111\u1ea1o phi\u1ebfn di\u00eam tr\u00e0 gi\u1ea3 ch\u00fang' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 300, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh b\u1ed5 sung[\/footnote], \u0110\u1ec9nh \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i \u0111u\u1ed5i \u0111i. Gi\u00e1m ty nhi\u1ec1u l\u1ea7n can gi\u00e1n, \u0110\u1ec9nh kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Mai Ch\u00ed xin kh\u00f4i ph\u1ee5c vi\u1ec7c b\u00e1ch quan v\u00e0o ch\u1ea7u t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua n\u00f3i: <i>\"Hi\u1ec7n nay nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a qu\u00e2n d\u00e2n, t\u1eeb c\u00f4ng khanh \u0111\u1ebfn s\u0129 th\u1ee9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ch\u1ec9 ra s\u1ef1 vi\u1ec7c m\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. D\u00f9 c\u00f3 sai l\u1ea7m c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i nhi\u1ec1u l\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady?\"<\/i>\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Kh\u1eafc T\u1ee7ng l\u00e0m T\u1ea3 Long V\u0169 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Kh\u1eafc T\u1ee7ng l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n. D\u00e2ng l\u00ean nh\u1eefng b\u00e0i v\u0103n m\u00ecnh vi\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn ban th\u01b0\u1edfng \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c. Cha c\u1ee7a Kh\u1eafc T\u1ee7ng l\u00e0 Th\u1eeba Gi\u00e1m, con c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0111\u1ed5i huy\u1ec7n Nam H\u1ea3i, Qu\u1ea3ng ch\u00e2u th\u00e0nh huy\u1ec7n Phi\u00ean Ngung.\r\n\r\n[74] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7, khi ch\u00f4n c\u1ea5t T\u1ec1 qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1eabm n\u00e1t hoa m\u00e0u, sai quan \u0111i ki\u1ec3m tra, gi\u1ea3m thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho h\u1ecd.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng Th\u00e1i h\u1ecdc sinh theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 l\u00e0 200 ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 th\u00ec ch\u1ec9 l\u1ea5y 100 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m h\u1ea1n.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>\"Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ngo\u00e0i t\u1eeb Thi\u1ebfu khanh, Gi\u00e1m tr\u1edf xu\u1ed1ng, 70 tu\u1ed5i kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00ec cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ty t\u00e2u l\u00ean; \u1edf kinh th\u00ec giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c, \u0110\u00e0i gi\u00e1n v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c, th\u00ec giao cho Trung th\u01b0 x\u1eed l\u00fd. T\u1eeb \u0110\u00e3i ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu t\u1ef1 xin v\u1ec1 h\u01b0u, th\u00ec ban \u01a1n l\u1ec5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ea5y l\u00e0m ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.\"<\/i>\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban cho Ng\u1ee5y Nh\u00e0n \u1edf Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt, t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u Thanh D\u1eadt x\u1eed s\u0129. Nh\u00e0n l\u00e0 con c\u1ee7a Ng\u1ee5y D\u00e3. Gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c \u1ea9n d\u1eadt, Tri ch\u00e2u L\u00fd Chi\u00eau C\u1ea5u t\u00e2u l\u00ean v\u1ec1 h\u00e0nh ngh\u0129a c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh ban n\u00e0y.\r\n\r\n[78] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1eddi gian c\u00fang t\u1ebf, duy ch\u1ec9 c\u00f3 Chi\u00eau Hi\u1ebfn ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00ec h\u1ee3p t\u00e1ng \u1edf An L\u0103ng n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00fang t\u1ebf \u0111\u00fang th\u1eddi. Hu\u1ed1ng chi b\u00e0 l\u00e0 m\u1eb9 sinh ra hai v\u1ecb th\u00e1nh, l\u00e0 v\u0103n m\u1eabu c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, m\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 hai m\u00f9a kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec5.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng, nghi th\u1ee9c tri\u1ec1u b\u00e1i, l\u1ec5 v\u1eadt \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, c\u00e1c l\u0103ng ch\u1ec9 d\u00e2ng m\u1ed9t ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u, c\u00f2n An L\u0103ng d\u00e2ng hai ch\u00e9n, hai l\u1ea7n v\u00e1i l\u1ea1y, nh\u01b0ng l\u1ec5 v\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, c\u00f3 l\u1ebd do quan l\u1ea1i s\u01a1 su\u1ea5t. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng b\u1ea3n ch\u00fac, l\u1ee5a, h\u01b0\u01a1ng, l\u1ec5 v\u1eadt \u1edf An L\u0103ng Chi\u00eau Hi\u1ebfn ho\u00e0ng h\u1eadu ph\u1ea3i theo l\u1ec5 \u0111\u1ed3ng th\u1ea5t \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu. L\u1ea1i \u0111\u00fac c\u00e1c l\u1ec5 kh\u00ed \u1edf c\u00e1c l\u0103ng, c\u1ea5t v\u00e0o kho ri\u00eang.\r\n\r\nTh\u1ecd B\u1eb1ng l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd Th\u1ee5c.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Huy\u1ec7n Ti\u00ean Nguy\u00ean, ch\u00e2u Duy\u1ec5n, t\u1eeb khi l\u1eadp qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn nay, \u0111\u1ec1u do con ch\u00e1u h\u1ecd Kh\u1ed5ng l\u00e0m Tri huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd mi\u1ebfu t\u1ef1. G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh ti\u00ean th\u00e1nh. T\u1eeb nay n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i vi\u1ec7c cho con ch\u00e1u h\u1ecd Kh\u1ed5ng l\u00e0m Tri huy\u1ec7n.\"<\/i>\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"X\u00e9t nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng t\u1ebf t\u1ef1 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, b\u1ed1n m\u00f9a c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 89 kh\u00fac. T\u1eeb kh\u00fac C\u1ea3nh An tr\u1edf xu\u1ed1ng, 75 ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ch\u1eef 'An' \u0111\u1eb7t t\u00ean kh\u00fac. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec ngh\u0129a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, ch\u00ednh gi\u00e1o, gia t\u0129nh, m\u00e0 c\u00f2n do th\u1ea7n linh, t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c an l\u1ea1c. Th\u1ea7n xin tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn, nh\u1ea1c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ea1i An.\"<\/i>\r\n\r\nChi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm ngh\u0129 c\u00e1c b\u1eadc minh qu\u00e2n th\u1eddi x\u01b0a t\u00f9y th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u00e0 l\u1eadp nh\u1ea1c[footnote]Tr\u1eabm ngh\u0129 c\u00e1c b\u1eadc minh qu\u00e2n th\u1eddi x\u01b0a t\u00f9y th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u00e0 l\u1eadp nh\u1ea1c, ch\u1eef 'minh qu\u00e2n', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127, \u300aNh\u1ea1c ch\u00ed\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'c\u00e1ch v\u01b0\u01a1ng'.[\/footnote], \u0111\u00e3 ch\u1ebf t\u00e1c th\u00ec \u1eaft ph\u1ea3i c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi. D\u1ef1a v\u00e0o t\u00ean \u0111\u1ec3 suy ngh\u0129a, t\u1eeb ngh\u0129a m\u00e0 bi\u1ebft \u0111\u1ee9c. T\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ed7 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng \u0111\u1ee9c, c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u truy\u1ec1n xa l\u00e2u d\u00e0i[footnote]C\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u truy\u1ec1n xa l\u00e2u d\u00e0i, c\u00e2u n\u00e0y, b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n B\u00e1ch n\u1ea1p \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127, \u300aNh\u1ea1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 149, chi\u1ebfu \u300aQu\u1ed1c nh\u1ea1c danh \u0110\u1ea1i An\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'm\u00e0 truy\u1ec1n xa l\u00e2u d\u00e0i'.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Cho n\u00ean nh\u1ea1c Thi\u1ec1u \u0111\u1ec3 n\u1ed1i nghi\u1ec7p Vua Nghi\u00eau, nh\u1ea1c H\u1ea1 \u0111\u1ec3 k\u1ebf th\u1eeba Vua Thu\u1ea5n, nh\u1ea1c Ho\u1ea1ch \u0111\u1ec3 c\u1ee9u d\u00e2n, nh\u1ea1c V\u0169 \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t, truy\u1ec1n l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ee7, l\u00e0 do \u0111\u1ea1o n\u00e0y v\u1eady. Qu\u1ed1c gia s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng sai s\u00f3t, \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 l\u1edbn, m\u00e0 quan l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e1m d\u1ec5 d\u00e0ng b\u00e0n lu\u1eadn. Tr\u1eabm lo ngh\u0129 v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, r\u1ea5t s\u1ee3 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean \u0111\u1ebf ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf r\u00f5 cho thi\u00ean h\u1ea1 nghe th\u1ea5y. V\u00ec th\u1ebf ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan, t\u00ecm hi\u1ec3u r\u1ed9ng r\u00e3i, m\u00e0 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh cho \u0111\u00fang.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9, h\u1ecdc s\u0129, c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, d\u00e2ng l\u00ean \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ea1i An, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5 d\u1eb9p lo\u1ea1n, l\u00e0m y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1 ch\u01b0a y\u00ean, c\u00f4ng l\u1edbn; hai Vua Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u00e1i b\u00ecnh, l\u00e0m y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 y\u00ean, \u0111\u1ee9c th\u1ecbnh; \u0111\u1ebfn Tr\u1eabm k\u1ebf th\u1eeba nghi\u1ec7p l\u1edbn, l\u00e0m y\u00ean c\u00e1i y\u00ean c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, y\u00ean c\u00e1i nh\u00e2n h\u1eadu. Tr\u1eabm xem x\u00e9t k\u1ef9 \u00fd ki\u1ebfn, suy ngh\u0129 k\u1ef9 c\u00e0ng. K\u00ednh ngh\u0129 \u0111\u1ee9c th\u00e1nh d\u1ef1ng n\u1ec1n, c\u00f4ng th\u1ea7n d\u1eb9p v\u00f5, Th\u00e1nh T\u00f4ng m\u1edf mang n\u1ec1n tr\u1ecb thanh t\u1ecbnh, Tr\u1eabm \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng nghi\u1ec7p \u0111\u00e3 th\u00e0nh, tuy d\u1ea5u t\u00edch m\u1ed7i th\u1eddi kh\u00e1c nhau, m\u00e0 \u0111\u1ea1o y\u00ean d\u00e2n c\u00f9ng m\u1ed9t. D\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u1ea5u chu\u00f4ng kh\u00e1nh, m\u00faa v\u0169, d\u00f9ng \u1edf giao mi\u1ebfu, c\u00e1o v\u1edbi th\u1ea7n minh, g\u1ecdi l\u00e0 '\u0110\u1ea1i' v\u00e0 'An', th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. K\u00ednh theo.\"<\/i>\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea t\u1ea1i c\u1eeda Qu\u00e1ch C\u1ed1, huy\u1ec7n Qu\u00e1n \u0110\u00e0o, ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua d\u1ee5 b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u1ee9c ty b\u00e1o l\u00ean nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i kh\u00f4ng tr\u1ecb l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 ch\u01b0a t\u1eebng thi h\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ec7nh c\u1ee7a d\u00e2n, h\u00e1 kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng sao! N\u00ean ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 k\u00e9m m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi k\u00e9m nh\u1eb9 th\u00ec \u0111\u1ed5i \u0111i.\"<\/i> V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c x\u1ea5u h\u1ed5 t\u1ea1 t\u1ed9i r\u1ed3i lui. T\u1eeb \u0111\u00f3, t\u1eeb V\u01b0\u01a1ng Khai \u1edf Ng\u1ea1c Ch\u00e2u, L\u1eef S\u0129 T\u00f4ng \u1edf \u0110\u00e0i Ch\u00e2u, ho\u1eb7c v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu, ho\u1eb7c v\u00ec l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng m\u00e0 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c ho\u1eb7c \u0111\u1ed5i \u0111i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 16 ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n<i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan x\u1ea5u h\u1ed5 t\u1ea1 t\u1ed9i c\u00f9ng t\u00ean c\u1ee7a 16 ng\u01b0\u1eddi, nay theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[83] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, tha t\u1ed9i t\u01b0 c\u1ee7a Th\u1ea9m Kh\u1edfi, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan qu\u00e2n Thi\u00ean B\u00ecnh, v\u00ec t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd b\u1ecf ch\u1ee9c. Ban \u0111\u1ea7u, Kh\u1edfi v\u00ec cha b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9, ch\u01b0a \u0111\u1ee3i ph\u00fac b\u00e1o \u0111\u00e3 v\u1ec1. Ph\u00e1p quan \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i t\u01b0, Vua n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu th\u1ebf, sao \u0111\u1ec3 l\u00e0m d\u00e0y phong t\u1ee5c, n\u00ean b\u1ecf t\u1ed9i \u1ea5y.\"<\/i> Kh\u1edfi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Ng\u00e2n.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu v\u00e0 Ch\u01b0\u1edfng V\u0169 T\u00edch, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, d\u00e2ng \u300aHo\u00e0ng H\u1ef1u Ph\u01b0\u01a1ng V\u1ef1c \u0110\u1ed3 Ch\u00ed\u300b 50 quy\u1ec3n.\r\n\r\n[85] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Ch\u00e2u T\u00fac t\u00e2u: <i>\"D\u00e2n \u0110\u1ed5ng Ph\u1ee5ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbp, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi c\u01b0\u1edbp m\u00e0 ch\u1ebft, con \u00f4ng l\u00e0 H\u1ea3i l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ba t\u00ean c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh nhau, xin ban th\u01b0\u1edfng.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"H\u1ea3i kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u1eeb h\u1ea1i cho d\u00e2n, l\u1ea1i c\u00f2n b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f9 cho cha, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu.\"<\/i> B\u00e8n cho l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, ban \u00e1o b\u00e0o, h\u1ed1t, \u0111ai b\u1ea1c, v\u00e0 sai l\u00e0m Tu\u1ea7n tr\u00f3c \u0111\u1ea1o t\u1eb7c \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u.\r\n\r\n[86] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Th\u00f4ng ph\u00e1n B\u1ed9c Ch\u00e2u T\u1ec9nh Uy\u00ean b\u1ed9 phu Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1ch b\u1ecb b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp b\u1eaft gi\u1eef, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m to\u00e0n ch\u00e2u thu\u1ebf. Uy\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh Phong. \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch H\u00e0nh t\u00e2u: <i>\"T\u1ec9nh Uy\u00ean gi\u1eef ch\u1ee9c \u00c1n s\u00e1t, l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec n\u01b0\u1edbc tr\u1eeb gi\u1eb7c, l\u1ea1i b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft gi\u1eef, l\u00e0m nh\u1ee5c m\u1ec7nh l\u1ec7nh qu\u00e1 l\u1edbn. Gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi h\u1ee3p v\u1edbi c\u00f4ng lu\u1eadn. Tri ch\u00e2u Ni\u1ebfp Th\u1ebf Khanh, n\u01a1i gi\u1eb7c n\u1ed5i l\u00ean, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng c\u00f3, nay nghe n\u00f3i ch\u1ec9 chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri Lai Ch\u00e2u, c\u0169ng xin gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri Lai Ch\u00e2u Ni\u1ebfp Th\u1ebf Khanh b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri T\u00edn D\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n.\r\n\r\nTh\u1ebf Khanh l\u00e0 em c\u1ee7a Quan Khanh.\r\n\r\n<i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b: Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 7 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3, ch\u00e9p vi\u1ec7c Th\u1ebf Khanh b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u00edn D\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, nay theo \u0111\u00f3. X\u00e9t \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 5, l\u1ea1i ch\u00e9p T\u1ec9nh Uy\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m to\u00e0n ch\u00e2u thu\u1ebf, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai. Nay ph\u1ee5 ch\u00e9p tr\u01b0\u1edbc khi Th\u1ebf Khanh b\u1ecb gi\u00e1ng.)<\/i>\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chuy\u1ec3n Ph\u00e1n Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng[footnote]Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng, 'Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'B\u00e0nh T\u00edn', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 464 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda.[\/footnote] l\u00e0m Ph\u00e1n Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n, Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb ch\u1ed1i l\u00e0m Ph\u00e1n Thi\u1ec1n Ch\u00e2u. Tri Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u00fd Chi\u00eau Thu\u1eadt l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u. Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc v\u1ec1 kinh.\r\n\r\nSau \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Bao Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>\"Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng v\u1ed1n gian tr\u00e1, d\u00e1m xin vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang; Chi\u00eau Thu\u1eadt nhu nh\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng n\u00ean giao tr\u1ecdng tr\u1ea5n; C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc khi cha l\u00e0 Di Gi\u1ea3n n\u1eafm quy\u1ec1n, can thi\u1ec7p nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, n\u1ebfu v\u1ed9i cho v\u1ec1, e r\u1eb1ng s\u1ebd m\u01b0u c\u1ea7u ti\u1ebfn th\u00e2n.\"<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd th\u00e1ng 8, nay ch\u00e9p chung. C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc th\u00f4ng minh c\u00f3 t\u00e0i, nh\u01b0ng khi Di Gi\u1ea3n n\u1eafm quy\u1ec1n, th\u01b0\u1eddng can thi\u1ec7p xin x\u1ecf, nh\u1eefng k\u1ebb th\u00edch danh l\u1ee3i \u0111\u1ec1u theo \u00f4ng, th\u01b0\u1eddng ti\u1ebft l\u1ed9 vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 mua chu\u1ed9c \u00e2n hu\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi so s\u00e1nh \u00f4ng v\u1edbi \u0110\u1eadu Th\u00e2n.)<\/i>\r\n\r\n[88] Ban \u0111\u1ea7u, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Lang trung T\u00f4n Mi\u1ec5n sau khi m\u00e3n tang m\u1eb9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9[footnote]Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9: 'Thi\u1ec3m T\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Thi\u1ec3m Ch\u00e2u', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 288, \u300aT\u00f4n Mi\u1ec5n truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote]. T\u00f4n Mi\u1ec5n xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m tri ch\u00e2u Minh Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111i\u1ec1u T\u00f4n Mi\u1ec5n l\u00e0m tri ch\u00e2u T\u1eeb Ch\u00e2u. T\u00f4n Mi\u1ec5n c\u00f4ng khai treo th\u01b0\u1edfng, nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u1eebng ph\u1ea1t[footnote]Nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u1eebng ph\u1ea1t: nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'nghi\u00eam', theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung[\/footnote], n\u00ean tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp d\u1ea7n d\u1ea7n ch\u1ea5m d\u1ee9t.\r\n\r\n[89] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00e0 B\u1eafc h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0110\u1ed9 chi Lang trung T\u1ecbch B\u00ecnh l\u00e0m tri ch\u00e2u L\u1ec7 Ch\u00e2u, v\u00ec kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5.\r\n\r\n[90] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, gi\u1ea3m thu\u1ebf th\u00e2n b\u1eb1ng g\u1ea1o cho d\u00e2n \u0111inh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u S\u00e2m, V\u0129nh v\u00e0 qu\u1eadn Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c H\u1ed3 Nam. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u00e0 h\u1ecd M\u00e3 b\u1eaft d\u00e2n \u0111i l\u1ea5y g\u1ed7, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u00e0u ngh\u00e8o, \u0111\u1ec1u t\u00ednh theo s\u1ed1 \u0111inh. Khi m\u1edbi l\u1eadp qu\u1ed1c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 tr\u1ea3 ti\u1ec1n, r\u1ed3i b\u1eaft d\u00e2n n\u1ed9p g\u1ea1o theo thu\u1ebf[footnote]B\u1eaft d\u00e2n n\u1ed9p g\u1ea1o theo thu\u1ebf: ch\u1eef 'th\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'd\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], nh\u01b0ng m\u1ee9c thu\u1ebf n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, khi\u1ebfn d\u00e2n ngh\u00e8o kh\u1ed5 c\u1ef1c. Vua ra l\u1ec7nh cho Tam ty l\u1ea5y m\u1ee9c th\u1ea5p nh\u1ea5t l\u00e0m chu\u1ea9n, m\u1ed7i n\u0103m gi\u1ea3m h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o.\r\n\r\n<i>(H\u00e0n Ch\u00ed \u0111i s\u1ee9 Kinh H\u1ed3, t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf th\u00e2n b\u1eb1ng g\u1ea1o, s\u1eed s\u00e1ch ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady. Tuy nhi\u00ean, l\u00fac n\u00e0y H\u00e0n Ch\u00ed ch\u01b0a xu\u1ea5t ph\u00e1t, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 8 m\u1edbi nh\u1eadn m\u1ec7nh, c\u00f3 l\u1ebd s\u1eed s\u00e1ch ghi ch\u00e9p th\u00eam th\u1eaft, n\u00ean kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9. Tri\u1ec7u L\u01b0\u01a1ng Quy l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ed3 Nam, t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf s\u1ed1 g\u1ea1o thu\u1ebf th\u00e2n m\u00e0 nh\u00e0 h\u1ecd M\u00e3 \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, s\u1eed s\u00e1ch ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf s\u00f4ng Bi\u1ec7n.\r\n\r\n[92] Y quan s\u1ee9 T\u1ec1 S\u0129 Minh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1eabn l\u1ec7 c\u0169 xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a vi\u1ec7n. Vua n\u00f3i: <i>\"S\u0129 Minh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e1m tr\u00e1i l\u1ec7nh, d\u00e2ng t\u1ea5u v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u trong vi\u1ec7c cung c\u1ea5p thu\u1ed1c men[footnote]V\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u trong vi\u1ec7c cung c\u1ea5p thu\u1ed1c men: \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 36 ch\u00e9p 'v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean trong vi\u1ec7c cung c\u1ea5p thu\u1ed1c men', \u00fd ngh\u0129a r\u00f5 h\u01a1n[\/footnote], \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n t\u1ed9i. L\u1ec7nh cho c\u01a1 quan \u0111\u1ec1 c\u1eed nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y.\"<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 7 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng gi\u00eang, m\u00f9a xu\u00e2n, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ng\u1ee5y Qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa th\u0103m b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m Y quan, m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean y quan c\u1ea5p cao lu\u00e2n phi\u00ean, t\u1ed5ng l\u0129nh c\u00e1c khoa y quan \u0111\u1ec3 s\u1eb5n s\u00e0ng \u1ee9ng ph\u00f3.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu mi\u1ec5n thu\u1ebf cho c\u00e1c h\u1ed9 thu\u1ed9c t\u1ee9 \u0111\u1eb3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai l\u0169 l\u1ee5t t\u1ea1i L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft.<\/p>\n<p>[4] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 th\u1eeba \u0110\u00e0m D\u1ecb v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1m xu\u1ed1ng l\u00e0m m\u1ea1c ch\u1ee9c quan \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i, nh\u1ecf b\u00e9.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110\u00e0m D\u1ecb v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng Gi\u00e1m t\u1ef1 nh\u1eadn \u0111\u00e3 tham gia kh\u1ea3o h\u1ea1ch thuy\u00ean chuy\u1ec3n, \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn ki\u1ebfn c\u00f9ng L\u01b0 Kh\u00e2u Hi\u1ebfu Tu trong nh\u00f3m nh\u1ea5t gi\u00e1p tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng b\u1ecb H\u1eefu ty t\u00e1ch ra nh\u00f3m nh\u1ecb gi\u00e1p, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ea3i ch\u1ee9c. H\u1ecd xin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c nh\u01b0 Hi\u1ebfu Tu, nh\u01b0ng Vua gh\u00e9t s\u1ef1 c\u1ea7u may n\u00ean gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Giang Ninh ph\u1ee7, D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u, L\u01b0 ch\u00e2u, H\u1ed3ng ch\u00e2u, Ph\u00fac ch\u00e2u ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd binh gi\u00e1p v\u00e0 tr\u1ea5n \u00e1p tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp trong l\u1ed9, t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n c\u1ea5m v\u1ec7. L\u1ea1i chia Ho\u00e0i Nam th\u00e0nh hai l\u1ed9: D\u01b0\u01a1ng ch\u00e2u l\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u1ed9, L\u01b0 ch\u00e2u l\u00e0 T\u00e2y l\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, cho B\u00e0nh S\u01b0 B\u1ea3o <i>(con c\u1ee7a B\u00e0nh S\u0129 Hi)<\/i> l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u1ee3ng Kh\u00ea, v\u1eabn cho d\u00e2ng c\u1ed1ng nh\u01b0 c\u0169 v\u00e0o d\u1ecbp ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean. T\u1eeb n\u0103m H\u00e0m B\u00ecnh, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u1eaft \u0111\u1ea7u cho 20 ch\u00e2u \u1edf Kh\u00ea \u0110\u1ed9ng d\u00e2ng c\u1ed1ng, h\u00e0ng n\u0103m ban th\u01b0\u1edfng th\u01b0\u1eddng l\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi Man coi \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch, n\u1ebfu ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00ec b\u1ecb c\u1eaft. N\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 4, B\u00e0nh S\u0129 Hi ph\u1ea1m t\u1ed9i n\u00ean b\u1ecb c\u1eaft c\u1ed1ng. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng ta nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri ch\u00e2u Th\u01b0\u1ee3ng Kh\u00ea, \u0111\u1ebfn nay m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[7] Kinh Nguy\u00ean Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u: T\u1eeb khi tu s\u1eeda th\u00e0nh Th\u1ee7y L\u1ea1c v\u00e0 b\u1ea3o Th\u1ea1ch M\u00f4n \u1edf \u0110\u1ee9c Thu\u1eadn qu\u00e2n, nhi\u1ec1u h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u0111\u00e3 xin quy ph\u1ee5, xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u00e0 c\u1ea5p b\u1ed5ng h\u00e0ng th\u00e1ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e0m thu\u1ed9c h\u1ed9 b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean gi\u1edbi. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[8] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd <i>(m\u00f9ng m\u1ed9t)<\/i>, b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1ed3 Vi\u1ec7n <i>(\u0111\u00e3 v\u1ec1 h\u01b0u, ch\u1ee9c Th\u00e1i t\u1eed trung x\u00e1)<\/i> l\u00e0m \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1 ki\u00eam Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 ch\u1ee7 b\u1ea1, nh\u01b0ng \u00f4ng c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/p>\n<p>[9] Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Ch\u1ee9c th\u00f4ng ph\u00e1n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0ng thi\u1ebfu ch\u1ed7 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, nay \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ph\u1ee7, ch\u00e2u, qu\u00e2n thu\u1ed9c phi\u00ean tr\u1ea5n g\u1ed3m 51 n\u01a1i, xin m\u1ed7i n\u01a1i c\u1eed m\u1ed9t vi\u00ean quan kinh l\u00e0m thi\u00eam ph\u00e1n v\u00e0 22 ch\u00e2u nh\u01b0 \u0110oan, Phong&#8230; l\u00e0m tri ch\u00e2u. Ba ch\u00e2u Ung, Qu\u1ebf, Nghi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, d\u1eddi quan tri huy\u1ec7n \u0111\u1ebfn l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n, nay xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 10, ph\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng b\u00ecnh N\u00f9ng Tr\u00ed Cao s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-1\" href=\"#footnote-461-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a> t\u00e2u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi Man \u1edf ch\u00e2u Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean l\u00e0 N\u00f9ng Tr\u00ed Cao xin n\u1ed9i thu\u1ed9c. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c v\u00e0 ty ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Giao Ch\u1ec9 ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh Tr\u00ed Cao nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1eafng. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ti\u00eau C\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2n D\u1ee5 sai ch\u1ec9 s\u1eed C\u01a1 U\u00e2n \u1edf ch\u00e2u Ung \u0111i do th\u00e1m, nh\u01b0ng U\u00e2n t\u1ef1 \u00fd ph\u00e1t binh \u0111\u00e1nh Tr\u00ed Cao, b\u1ecb b\u1eaft. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi v\u1ec1 h\u01b0 th\u1ef1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, U\u00e2n k\u1ec3 \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c, khuy\u00ean Tr\u00ed Cao xin n\u1ed9i thu\u1ed9c. Tr\u00ed Cao b\u00e8n cho U\u00e2n v\u1ec1, d\u00e2ng bi\u1ec3u xin h\u00e0ng n\u0103m c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cho r\u1eb1ng h\u1eafn v\u1ed1n thu\u1ed9c Giao Ch\u1ec9, n\u00ean kh\u00f4ng nghe. Ti\u00eau C\u1ed1 t\u00e2u r\u1eb1ng Tr\u00ed Cao \u1eaft s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed1i h\u1ecda cho ph\u01b0\u01a1ng Nam, xin ban cho m\u1ed9t ch\u1ee9c quan \u0111\u1ec3 v\u1ed7 v\u1ec1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi khi\u1ebfn h\u1eafn ch\u1ed1ng l\u1ea1i Giao Ch\u1ec9.<\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu h\u1ecfi C\u1ed1 r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o Giao Ch\u1ec9 kh\u00f4ng tranh gi\u00e0nh Tr\u00ed Cao, Tr\u00ed Cao r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng x\u00e2m ph\u1ea1m n\u1ed9i \u0111\u1ecba kh\u00f4ng, th\u00ec h\u00e3y t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. C\u1ed1 t\u00e2u: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi Man th\u1ea5y l\u1ee3i th\u00ec \u0111\u1ed9ng, \u1eaft ph\u1ea3i gi\u1eef l\u1ea5y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay th\u1ebf n\u01b0\u1edbc Trung Qu\u1ed1c ch\u01b0a th\u1ec3 d\u1ea5y binh \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng Man, \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebb nh\u01b0 Tr\u00ed Cao, n\u00ean v\u1ed7 v\u1ec1 m\u00e0 th\u00f4i. H\u01a1n n\u1eefa, Tr\u00ed Cao c\u00f3 t\u00e0i v\u00f5 ngh\u1ec7, s\u1ee9c m\u1ea1nh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb m\u00e0 Giao Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 tranh gi\u00e0nh v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 tranh gi\u00e0nh, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi Man \u0111ang \u0111\u00e1nh l\u1eabn nhau, ta nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean \u1ed5n v\u00f4 s\u1ef1.&#8221;<\/i> Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng nghe l\u1eddi C\u1ed1.<\/p>\n<p><i>(Nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ee7a Ti\u00eau C\u1ed1, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aM\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch\u300b th\u00eam v\u00e0o.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean \u300aMinh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u01b0\u1edfng k\u00fd\u300b 20 quy\u1ec3n, \u300aK\u1ef7 y\u1ebfu\u300b 2 quy\u1ec3n, Vua l\u00e0m b\u00e0i t\u1ef1a, cho kh\u1eafc in \u0111\u1ec3 ban cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n. Bi\u00ean tu quan V\u01b0\u01a1ng Chu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n, \u0111\u1ee3i khi c\u00f3 khuy\u1ebft ch\u1ee9c tri ch\u1ebf c\u00e1o th\u00ec b\u1ed5 nhi\u1ec7m.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n T\u1eeb, T\u00fac, T\u1ee9, Di\u1ec7u, Giang, Tr\u1ecbnh, Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng khai th\u00e1c \u0111\u00e1 kh\u00e1nh<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu cho b\u1ea3y ch\u00e2u qu\u00e2n T\u1eeb, T\u00fac, T\u1ee9, Di\u1ec7u, Giang, Tr\u1ecbnh, Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng khai th\u00e1c \u0111\u00e1 kh\u00e1nh. 'Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng', nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ho\u00e0ng h\u1eefu t\u00e1i \u0111\u1ecbnh, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127 \u300aNh\u1ea1c ch\u00ed\u300b 2 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-2\" href=\"#footnote-461-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00ecm ki\u1ebfm trong d\u00e2n gian nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 l\u01b0u gi\u1eef th\u01b0\u1edbc v\u00e0 lu\u1eadt c\u1ed5 \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>[13] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Thi\u1ec1u, H\u1ea1, Ho\u1ea1ch, V\u0169 l\u00e0 nh\u1eefng t\u00ean g\u1ecdi kh\u00e1c nhau c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng. Nh\u1ea1c th\u1eddi H\u00e1n g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ea1i D\u01b0, m\u00faa th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1ea5t \u0110\u1ee9c. \u0110\u1eb7t t\u00ean \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Tr\u1eabm ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan ch\u1ee9c kh\u1ea3o ch\u00ednh chu\u00f4ng lu\u1eadt, \u0111\u1ecbnh ra s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a m\u1ed9t tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i, l\u00e0m r\u00f5 c\u00f4ng lao c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, nh\u01b0ng danh hi\u1ec7u v\u1eabn c\u00f2n thi\u1ebfu, ch\u01b0a ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf. Nay l\u1ec7nh cho hai ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c quan l\u1ec5, tham kh\u1ea3o \u0111i\u1ec3n ch\u1ebf, b\u00e0n \u0111\u1ecbnh t\u00ean g\u1ecdi nh\u1ea1c l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1 xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, H\u1ed3 Vi\u1ec7n xin d\u00f9ng can th\u00edch trong m\u00faa \u1edf mi\u1ebfu Th\u00e1i T\u1ed5, d\u00f9ng c\u1ea3 can v\u0169 \u1edf mi\u1ebfu Th\u00e1i T\u00f4ng, d\u00f9ng v\u0169 th\u01b0\u1ee3c \u1edf mi\u1ebfu Ch\u00e2n T\u00f4ng, \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng c\u00f4ng \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ba b\u1eadc th\u00e1nh. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c ngh\u1ecb vi\u00ean cho r\u1eb1ng t\u00ean g\u1ecdi m\u00faa \u1edf b\u1ea3y mi\u1ebfu c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tuy kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u d\u00f9ng c\u1ea3 can v\u0169, h\u01a1n n\u1eefa ch\u1ebf \u0111\u1ed9 mi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi c\u1ed5 nh\u00e2n. \u0110\u1ebfn khi H\u1ed3 Vi\u1ec7n ki\u1ebfn ngh\u1ecb, ch\u1ec9 xu\u1ed1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ecbnh t\u00ean nh\u1ea1c m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty \u1edf H\u00e0 B\u1eafc thu thu\u1ebf l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng ti\u1ec1n hi\u1ec7n c\u00f3.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, ph\u00e1p thu\u1ebf b\u1ed1n lo\u1ea1i ch\u1ec9 \u00e1p d\u1ee5ng \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f2n c\u00e1c ch\u00e2u n\u1ed9i \u0111\u1ecba, c\u00e1c c\u01a1 quan ch\u01b0a t\u1eebng xin \u00e1p d\u1ee5ng, n\u00ean v\u1eabn theo chi\u1ebfu th\u01b0 n\u0103m Khang \u0110\u1ecbnh m\u00e0 thi h\u00e0nh. T\u1eeb \u0111\u00f3, ph\u00e1p thu\u1ebf ba lo\u1ea1i v\u00e0 b\u1ed1n lo\u1ea1i c\u00f9ng \u00e1p d\u1ee5ng \u1edf H\u00e0 B\u1eafc. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 tr\u00e0 l\u1ea1i h\u1ecfng, gi\u00e1 c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c nh\u1eadp v\u00e0o, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 \u1ea3o chi\u1ebfm \u0111\u1ebfn t\u00e1m ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi. Gi\u00e1 m\u1ed9t \u0111\u1ea5u g\u1ea1o l\u00e0 b\u1ea3y tr\u0103m, c\u00f3 n\u01a1i l\u00ean \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ng\u00e0n ti\u1ec1n. Khi gi\u1ea5y kho\u00e1n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, b\u1ecb c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng Nam \u00e9p gi\u00e1, m\u1ed7i gi\u1ea5y kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n ch\u1ec9 b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c ba ng\u00e0n ti\u1ec1n. C\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e0u th\u1eeba c\u01a1 thu mua t\u00edch tr\u1eef, chuy\u1ec3n b\u00e1n \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm l\u1ee3i l\u1edbn.<\/p>\n<p>Tam ty lo ng\u1ea1i, xin thi h\u00e0nh ph\u00e1p \u0111\u1ed5i mua, m\u1ed7i gi\u1ea5y kho\u00e1n tr\u1ecb gi\u00e1 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, so v\u1edbi gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ba ng\u00e0n<a class=\"footnote\" title=\"so v\u1edbi gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ba ng\u00e0n 'so v\u1edbi', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 184, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b h\u1ea1 6 gi\u1ed1ng nhau, b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 ch\u00e9p l\u00e0 'th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc', b\u1ea3n c\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc'.\" id=\"return-footnote-461-3\" href=\"#footnote-461-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, g\u1ea5p \u0111\u00f4i l\u00e0 s\u00e1u ng\u00e0n. L\u1ea1i n\u1ed9p th\u00eam b\u1ed1n v\u1ea1n b\u1ed1n ng\u00e0n ti\u1ec1n, \u0111\u1ed5i th\u00e0nh n\u0103m v\u1ea1n, c\u1ea5p tr\u00e0 tr\u1ecb gi\u00e1 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n. Chi\u1ebfu l\u1ea1i gi\u1ea3m m\u1ed9t v\u1ea1n ti\u1ec1n, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u00e1 tr\u1ecb.<\/p>\n<p>L\u00e2u ng\u00e0y, gi\u1ea5y kho\u00e1n so v\u1edbi gi\u00e1 b\u00e1n ba ng\u00e0n ti\u1ec1n, ch\u1ec9 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c hai ng\u00e0n<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1ec9 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c hai ng\u00e0n 'hai ng\u00e0n' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'gi\u1ea3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b tr\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-461-4\" href=\"#footnote-461-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ee3i, ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp trung \u00edt, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i l\u1edbn. Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 v\u00e0 \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec1u d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 v\u00e0 \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec1u d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u \u3000 ch\u1eef '\u0111\u1ec1u' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b tr\u00ean b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-461-5\" href=\"#footnote-461-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, xu\u1ed1ng cho Tam ty b\u00e0n b\u1ea1c.<\/p>\n<p>Tam ty t\u1ea5u: <i>&#8220;T\u1eeb khi c\u1ea3i c\u00e1ch ph\u00e1p ch\u1ebf \u0111\u1ebfn nay, t\u1ed5ng c\u1ed9ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c hai tr\u0103m t\u00e1m m\u01b0\u01a1i t\u00e1m v\u1ea1n h\u01a1n th\u1ea1ch l\u01b0\u01a1ng, n\u0103m m\u01b0\u01a1i s\u00e1u v\u1ea1n h\u01a1n b\u00f3 c\u1ecf, m\u00e0 chi ph\u00ed ti\u1ec1n m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i l\u0103m v\u1ea1n h\u01a1n, tr\u00e0, mu\u1ed1i, h\u01b0\u01a1ng, thu\u1ed1c l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t tri\u1ec7u hai tr\u0103m ch\u00edn m\u01b0\u01a1i l\u0103m v\u1ea1n h\u01a1n ti\u1ec1n. Tr\u00e0, mu\u1ed1i, h\u01b0\u01a1ng, thu\u1ed1c, d\u00e2n d\u1ee5ng c\u00f3 h\u1ea1n, vi\u1ec7c thu thu\u1ebf c\u1ee7a T\u1ea1c h\u00f3a v\u1ee5 m\u1ed7i n\u0103m kh\u00f4ng qu\u00e1 n\u0103m tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, nay ph\u00e2n t\u00e1n trong d\u00e2n gian \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u, c\u00e1c n\u01a1i t\u00edch tr\u1eef m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb gi\u1ea5y kho\u00e1n c\u0169ng theo \u0111\u00f3 m\u00e0 r\u1ebb. Gi\u00e1 tr\u1ecb tr\u00e0 m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n, tr\u01b0\u1edbc b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1u v\u1ea1n n\u0103m ng\u00e0n ti\u1ec1n, nay ch\u1ec9 c\u00f2n hai ng\u00e0n. \u0110\u1ebfn h\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t c\u00e2n, tr\u01b0\u1edbc b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c ba ng\u00e0n t\u00e1m tr\u0103m ti\u1ec1n, nay ch\u1ec9 c\u00f2n n\u0103m tr\u0103m, c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u m\u1ea5t l\u1ee3i, xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ph\u00e1p ti\u1ec1n m\u1eb7t.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, v\u1eabn theo quy \u01b0\u1edbc n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 ba.<\/p>\n<p>L\u1ea1i s\u1ee3 nh\u1eefng k\u1ebb th\u00edch g\u00e2y chuy\u1ec7n b\u00e0n t\u00e1n lung tung, ng\u00e0y Canh T\u00fd, h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm ngh\u0129 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a gi\u1ecfi tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, khi\u1ebfn cho vi\u1ec7c bi\u1ebfn th\u00f4ng kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi m\u00e0 c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7. G\u1ea7n \u0111\u00e2y ph\u00e1p ch\u1ebf v\u1ec1 th\u1ef1c h\u00f3a h\u1ecfng, gi\u00e1 c\u1ecf kh\u00f4 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i, chi ph\u00ed c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n kh\u00f4ng bu\u00f4n b\u00e1n, nh\u00e0 gi\u00e0u th\u1eeba c\u01a1 ki\u1ebfm l\u1ee3i, g\u1ed1c ng\u1ecdn \u0111\u1ec1u r\u1ed1i lo\u1ea1n, quan l\u1ea1i nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u00e0m b\u1eady, n\u00ean chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1i ngh\u1ecb, khi\u1ebfn cho l\u1ee3i h\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng<a class=\"footnote\" title=\"n\u00ean chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1i ngh\u1ecb, khi\u1ebfn cho l\u1ee3i h\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng c\u00e1c b\u1ea3n 'khi\u1ebfn' \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'nay', \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 184, \u300aGi\u1edbi \u01b0\u1edbc th\u1ea7n li\u00eau ng\u00f4n l\u1ee3i chi\u1ebfu\u300b c\u00e2u n\u00e0y ch\u00e9p l\u00e0 'n\u00ean chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1ea3n ngh\u1ecb, khi\u1ebfn \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e3 r\u00f5, l\u1ee3i h\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng.'\" id=\"return-footnote-461-6\" href=\"#footnote-461-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>. V\u1eabn lo nh\u1eefng k\u1ebb khinh su\u1ea5t, l\u1ea1i m\u00faa m\u00e9p l\u1eddi su\u00f4ng, may m\u00e0 lay \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7u m\u1ed1i. L\u1ee3i tr\u0103m m\u00e0 ph\u00e1p m\u1edbi thay \u0111\u1ed5i, l\u1ec7nh ban ra m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00e0n t\u00e1n, sau \u0111\u00f3 d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c m\u00e0 ph\u00e1p \u0111\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. T\u1eeb nay ai c\u00f2n b\u00e0n vi\u1ec7c nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i x\u00e9t r\u00f5 l\u00fd l\u1ebd, xem x\u00e9t c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng. N\u1ebfu vi\u1ec7c \u0111\u00e3 t\u00e2u l\u00ean m\u00e0 x\u00e9t h\u1ecfi kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9ng c\u1ee9, s\u1ebd b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u1eb7ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(\u0110\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3, c\u00f3 kh\u00e1c v\u1edbi \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, nay ch\u1ec9 theo \u300aCh\u00ed\u300b. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3 ch\u00e9p v\u1ec1 ph\u00e1p tr\u00e0<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3 ch\u00e9p v\u1ec1 ph\u00e1p tr\u00e0 \u3000 ch\u1eef 'ch\u00ed' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ed5.\" id=\"return-footnote-461-7\" href=\"#footnote-461-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, quy\u1ec3n 4 ch\u00e9p v\u1ec1 ph\u00e1p mu\u1ed1i, hai ph\u00e1p c\u00f3 khi kh\u00f4ng li\u00ean quan, th\u01b0\u1eddng tr\u00f9ng l\u1eb7p. Ph\u00e1p \u0111\u1ed5i mua tr\u00e0, t\u1ee9c l\u00e0 ph\u00e1p \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu mu\u1ed1i. Ph\u00e1p \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu mu\u1ed1i \u0111\u00e3 ch\u00e9p \u0111\u1ee7 v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 hai<a class=\"footnote\" title=\"Ph\u00e1p \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu mu\u1ed1i \u0111\u00e3 ch\u00e9p \u0111\u1ee7 v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 hai \u3000 ch\u1eef '\u0111\u1ee7' nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 't\u1ef1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-461-8\" href=\"#footnote-461-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu th\u00e1ng 3 nhu\u1eadn n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ea1i h\u1ea1 chi\u1ebfu r\u0103n vi\u1ec7c d\u00e2ng l\u1eddi b\u00e0n k\u1ebf s\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi, \u00fd t\u1eeb kh\u00f4ng kh\u00e1c, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u1ea1i sao? T\u1eeb th\u00e1ng 12 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 8 b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f9ng l\u1eddi \u0110\u1ed5ng Mi\u1ec5n, thi h\u00e0nh ph\u00e1p thu\u1ebf b\u1ed1n lo\u1ea1i, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i thi h\u00e0nh ph\u00e1p ti\u1ec1n m\u1eb7t, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y ba n\u0103m. \u300aCh\u00ed\u300b ch\u00e9p kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y m\u01b0\u1eddi n\u0103m, e l\u00e0 sai, nay s\u1eeda l\u00e0 <i>&#8220;kh\u00f4ng l\u00e2u sau&#8221;<\/i>.)<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00e1n quan \u0110\u1ed5ng Mi\u1ec5n, \u1edf H\u00e0 B\u1eafc th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ednh s\u00e1ch mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c ti\u1ec7n l\u1ee3i<a class=\"footnote\" title=\"'Ti\u1ec7n' trong 'H\u00e0 B\u1eafc ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Bi\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 'T\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 328 'Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng truy\u1ec7n' s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-9\" href=\"#footnote-461-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e1p thu\u1ebf ba, v\u00f9ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u00e1p thu\u1ebf b\u1ed1n.<\/p>\n<p>Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129, Gi\u00e1m gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u00e1p ch\u1ebf c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi thu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, Tam ty xu\u1ea5t tr\u00e0, mu\u1ed1i, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u00e0 voi, c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m kh\u00e1c \u0111\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u00e1 tr\u1ecb, g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00e1p thu\u1ebf ba. V\u00f9ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba th\u00ec Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty d\u00f9ng thu\u1ebf th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 b\u00f9 v\u00e0o. Nay \u0111\u1ed5i d\u00f9ng ph\u00e1p thu\u1ebf b\u1ed1n, m\u1ed7i n\u0103m th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i chi ra g\u1ea5p \u0111\u00f4i ti\u1ec1n \u1edf Trung \u0111\u00f4, m\u00e0 tr\u00e0, mu\u1ed1i, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, ng\u00e0 voi xu\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u01b0ng d\u00f9ng c\u00f3 h\u1ea1n, n\u00ean gi\u00e1 r\u1ebb m\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u1ea3 quan l\u1eabn d\u00e2n \u0111\u1ec1u m\u1ea5t l\u1ee3i.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0a ra b\u00e0n lu\u1eadn, v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u t\u00e1n th\u00e0nh \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Mi\u1ec5n. H\u01b0\u1edbng l\u1ea1i so\u1ea1n s\u00e1ch bi\u00ean ni\u00ean, tr\u00ecnh b\u00e0y l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e1p thu\u1ebf ba v\u00e0 ti\u1ec1n m\u1eb7t \u1edf H\u00e0 B\u1eafc t\u1eeb th\u1eddi t\u1ed5 t\u00f4ng \u0111\u1ebfn nay. S\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y ba n\u0103m, Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 t\u00edch l\u0169y ti\u1ec1n giao d\u1eabn l\u00ean \u0111\u1ebfn b\u1ea3y tri\u1ec7u quan<a class=\"footnote\" title=\"'B\u00e1ch' trong 'Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 t\u00edch giao d\u1eabn ti\u1ec1n th\u1ea5t b\u00e1ch v\u1ea1n qu\u00e1n' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-461-10\" href=\"#footnote-461-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 b\u00f9 \u0111\u1eafp, m\u00e0 tr\u00e0 \u1edf s\u01a1n tr\u01b0\u1eddng, mu\u1ed1i \u1edf Giang Ho\u00e0i, h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u \u1edf Trung \u0111\u00f4, c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 tranh nhau d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n, khi\u1ebfn vi\u1ec7c mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf ba v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n sai V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n c\u00f9ng c\u00e1c quan kh\u00e1c xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, H\u01b0\u1edbng l\u00e0m Ki\u1ec3m duy\u1ec7t v\u0103n t\u1ef1. Sau \u0111\u00f3, Mi\u1ec5n b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0111i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf ngo\u1ea1i qu\u1eadn, v\u00e0 ph\u00e1p ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea1i giao cho H\u01b0\u1edbng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng, chi ti\u1ec1n giao d\u1eabn t\u00edch l\u0169y \u1edf Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n t\u00ecnh th\u1ebf. Chi\u1ebfu th\u0103ng H\u01b0\u1edbng l\u00ean ch\u1ee9c l\u1edbn.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng do Ph\u1ea1m D\u1ee5c so\u1ea1n, v\u00e0 minh v\u0103n tr\u00ean m\u1ed9 c\u1ee7a L\u00e3 \u0110\u1ea1i Ph\u00f2ng c\u00f9ng ph\u1ee5 truy\u1ec1n c\u1ee7a H\u01b0\u1edbng. Vi\u1ec7c V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n c\u00f9ng c\u00e1c quan xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, xem th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 hai. Vi\u1ec7c Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, xem th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Kinh nguy\u00ean Kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 H\u1ea1 An K\u1ef3 d\u00e2ng s\u01a1 \u0111\u1ed3 tr\u1eadn h\u00ecnh c\u1ee7a \u0111\u1ed9i cung ti\u1ec5n th\u1ee7.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u, An K\u1ef3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn 13.000 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u1ee7y th\u1ee7 cung t\u00ean, chia thu\u1ed9c d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0110\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m c\u00e1c l\u1ed9 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 t\u00e2y. Nh\u00e2n n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, tri\u1ec7u t\u1eadp \u0111\u1ebfn ch\u00e2u \u0111\u1ec3 duy\u1ec7t binh l\u1edbn, k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u00e1nh nhau tinh nhu\u1ec7, l\u1ea1i n\u00f3i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi 5-7 v\u1ea1n qu\u00e2n ch\u00ednh quy. Sau khi v\u1ebd \u0111\u1ed3 h\u00ecnh tr\u1eadn ph\u00e1p d\u00e2ng l\u00ean, b\u00e8n ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n An K\u1ef3 ch\u00e9p: ch\u1ecdn th\u1ee7y th\u1ee7 cung t\u00ean chia l\u00e0m ba h\u1ea1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c 1 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m l\u00e0m b\u1ed9 binh, k\u1ef5 binh l\u1ea1i m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 \u0111\u00f3, d\u1ea1y cho ph\u00e9p \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, nh\u1edd \u0111\u00f3 qu\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng h\u01a1n c\u00e1c l\u1ed9 kh\u00e1c. L\u1ea1i ghi ch\u00e9p ru\u1ed9ng b\u1ecf hoang n\u01a1i bi\u00ean gi\u1edbi, chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi c\u00e0y c\u1ea5y, m\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u00faa<a class=\"footnote\" title=\"M\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u00faa, ch\u1eef 's\u1ed1' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u00e1ch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 truy\u1ec7n H\u1ea1 An K\u1ef3 trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 283 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-11\" href=\"#footnote-461-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng c\u1ee9u t\u1ebf, g\u1ecdi l\u00e0 kho vay.)<\/i><\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129<a class=\"footnote\" title=\"Ki\u00eam Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'tr\u1ef1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 6.5.7, truy\u1ec7n T\u1ed1ng K\u1ef3 trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 284 b\u1ecf \u0111i.\" id=\"return-footnote-461-12\" href=\"#footnote-461-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n T\u1ed1ng K\u1ef3 v\u00ec con trai ch\u01a1i v\u1edbi Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Ph\u01b0\u01a1ng, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra l\u00e0m Tri ch\u00e2u B\u1ea1c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Ph\u01b0\u01a1ng l\u00e0 kh\u00e1ch c\u1ee7a Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c phu nh\u00e2n T\u00e0o th\u1ecb, m\u1eb9 c\u1ee7a Qu\u00fd phi. H\u1eafn nh\u1eadn ti\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u, l\u00e0m gi\u1ea3 c\u00e1o s\u1eafc. Vi\u1ec7c b\u1ea1i l\u1ed9, b\u1ecb giam v\u00e0o ng\u1ee5c Khai Phong ph\u1ee7. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng l\u1eddi khai c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c phu nh\u00e2n, nh\u01b0ng Tri Khai Phong ph\u1ee7 L\u01b0u H\u00e3ng x\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Ph\u01b0\u01a1ng t\u1ed9i ch\u1ebft, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ebfn T\u00e0o th\u1ecb. C\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh v\u00ec n\u1ec3 Qu\u00fd phi n\u00ean c\u0169ng kh\u00f4ng tra h\u1ecfi th\u00eam.<\/p>\n<p>Khi v\u1ee5 \u00e1n k\u1ebft th\u00fac, Trung th\u01b0 c\u1eed T\u1ef7 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang \u0110\u1ed7 Xu \u0111\u1ebfn x\u00e9t l\u1ea1i. Xu n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ebd b\u00e1c b\u1ecf b\u1ea3n \u00e1n, n\u00ean v\u1ed9i thay b\u1eb1ng Gi\u00e1n quan Tr\u1ea7n H\u00fac, khi\u1ebfn nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 quy\u1ec1n th\u1ebf c\u0103m gh\u00e9t Xu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh gi\u1eef l\u1ea1i h\u00e0ng ng\u0169 c\u00e1c quan, b\u00e0n vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tuy\u00ean Huy s\u1ee9 l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Xu li\u1ec1n b\u01b0\u1edbc ra h\u1ecfi: <i>&#8220;Xu mu\u1ed1n h\u1ecfi tr\u01b0\u1edbc Trung th\u1eeba n\u00f3i vi\u1ec7c g\u00ec, r\u1ed3i m\u1edbi d\u00e1m gi\u1eef l\u1ea1i h\u00e0ng ng\u0169.&#8221;<\/i> C\u1eed Ch\u00ednh n\u00f3i r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c, Xu n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu v\u1eady th\u00ec gi\u1eef Xu l\u1ea1i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 m\u1ea5y th\u00e1ng, c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u00e2u l\u00ean cho l\u00e0 t\u1ed9i, n\u00ean Xu b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m Ho\u00e0nh ch\u00e2u thu\u1ebf. Xu l\u00e0 em c\u1ee7a \u0110\u1ed7 K\u1ef7.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a \u0110\u1ed7 Xu kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p th\u00eam sau khi T\u1ed1ng K\u1ef3 ra l\u00e0m Tri B\u1ea1c ch\u00e2u. \u300aLong Xuy\u00ean bi\u1ec7t ch\u00ed\u300b n\u00f3i r\u1eb1ng Xu x\u00e9t l\u1ea1i b\u1ea3n \u00e1n v\u00e0 b\u00e1c b\u1ecf, nh\u01b0ng c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00f4ng cho x\u00e9t l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay x\u00e9t b\u1ea3n truy\u1ec7n, th\u00ec Xu ch\u01b0a k\u1ecbp b\u00e1c b\u1ecf, ch\u1ec9 l\u00e0 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 th\u00f4i. \u300aBi\u1ec7t ch\u00ed\u300b l\u1ea1i nh\u1ea7m V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u00e0 Bao Ch\u1eedng, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng t\u00e2u r\u1eb1ng Xu v\u01b0\u1ee3t th\u1ee9 t\u1ef1 n\u00f3i b\u1eady, n\u00ean b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i. Nh\u01b0ng ch\u00ednh s\u1eed ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ea5p ch\u00ednh, kh\u00f4ng n\u00eau t\u00ean T\u01b0\u1eddng. Nay \u0111\u1ec1u theo ch\u00ednh s\u1eed.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, qu\u1ea3 ph\u1ee5 h\u1ecd H\u1ed3 \u1edf Khai Phong ph\u1ee7 ki\u1ec7n c\u00e1c nh\u00e0 bu\u00f4n n\u1ee3 ti\u1ec1n g\u1ed1c v\u00e0 l\u00e3i, b\u00e8n \u00f4m h\u1ebft gi\u1ea5y t\u1edd n\u1ee3 \u0111\u1ebfn c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng. Xem x\u00e9t th\u00ec c\u00f3 th\u01b0 t\u1eeb giao du c\u1ee7a ch\u1ed3ng b\u00e0, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 danh s\u0129. H\u00e3ng ch\u1ec9 x\u1eed vi\u1ec7c n\u1ee3 n\u1ea7n, c\u00f2n th\u01b0 t\u1eeb th\u00ec b\u1ecf qua kh\u00f4ng h\u1ecfi. \u0110\u1ebfn v\u1ee5 \u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Ph\u01b0\u01a1ng, H\u00e3ng c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ecfi \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Qu\u1ed1c phu nh\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi giao du. C\u00e1c Gi\u00e1n quan v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed b\u00e0n t\u00e1n, Vua h\u1ecfi, H\u00e3ng tr\u1ea3 l\u1eddi: <i>&#8220;Ch\u1ed3ng c\u1ee7a H\u1ed3 th\u1ecb l\u00e0 quan ch\u00ednh ng\u1ea1ch th\u1ea5t ph\u1ea9m, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, t\u1eebng thi \u0110\u00ecnh, tuy giao du v\u1edbi quan quy\u1ec1n, ch\u01a1i v\u1edbi con em c\u00f4ng khanh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec. Ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1ea7n l\u00e2u \u1edf ngo\u00e0i, t\u00ecnh c\u1edd kh\u00f4ng bi\u1ebft h\u1ecd m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[17] T\u1ea3 ch\u00e1nh ng\u00f4n Gi\u1ea3 \u00c1m t\u1ef1 cho r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f2n tr\u1ebb m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p th\u1eddi, gi\u1eef ch\u1ee9c gi\u00e1n quan, n\u00ean m\u1ea1nh d\u1ea1n d\u00e2ng l\u1eddi. \u00d4ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng H\u00e0n K\u1ef3, Ph\u00fa B\u1eadt, Ph\u1ea1m Tr\u1ecdng Y\u00eam c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn tr\u1ecdng tr\u00e1ch. Khi \u0110\u1ed7 Xu b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u00c1m t\u00e2u r\u1eb1ng Xu v\u00f4 t\u1ed9i, v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ee5 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb trong cung, kh\u00f4ng ph\u1ea3i do b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u00e0n h\u1eb7c, e r\u1eb1ng t\u1eeb \u0111\u00e2y nh\u1eefng k\u1ebb quy\u1ec1n qu\u00fd th\u00e2n c\u1eadn s\u1ebd l\u1ee3i d\u1ee5ng c\u01a1 h\u1ed9i, ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t l\u1eddi d\u00e8m pha \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn, th\u00ec s\u1ebd \u00e2m th\u1ea7m ph\u00e1 ho\u1ea1i, g\u00e2y h\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n<a class=\"footnote\" title=\"'G\u00e2y h\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n', nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 302, \u300aGi\u1ea3 \u00c1m truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-13\" href=\"#footnote-461-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2ng l\u1eddi b\u00e0n vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, li\u1ec1n b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch v\u00e0 tra h\u1ecfi g\u1eaft gao.<\/p>\n<p>\u00c1m t\u00e2u: <i>&#8220;Gi\u00e1n quan, Ng\u1ef1 s\u1eed v\u1ed1n xa c\u00e1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"'V\u1ed1n xa c\u00e1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh', nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Di\u1ec7c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-14\" href=\"#footnote-461-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe vi\u1ec7c ch\u00ednh s\u1ef1, kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi nghe theo l\u1eddi \u0111\u1ed3n, m\u1ed9t khi c\u00f3 sai s\u00f3t, li\u1ec1n b\u1ecb ch\u1ea5t v\u1ea5n v\u00e0 s\u1ec9 nh\u1ee5c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn<a class=\"footnote\" title=\"'Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn', nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'qu\u1ea3ng khai', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-15\" href=\"#footnote-461-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>. Xin theo l\u1ec7 th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng, m\u1ed7i khi ch\u1ea5p ch\u00ednh t\u00e2u vi\u1ec7c, cho ph\u00e9p m\u1ed9t gi\u00e1n quan \u0111i theo.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u00d4ng l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ea5p ch\u00ednh lo ng\u1ea1i c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u1eddi c\u00f9ng nhau ti\u1ebfn v\u00e0o, tranh lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua kh\u00f4ng ch\u1ecbu d\u1eebng, n\u00ean ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng nh\u1eefng ai mu\u1ed1n c\u00f9ng nhau v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i b\u1ea9m b\u00e1o Trung th\u01b0 ch\u1edd ch\u1ec9 d\u1ee5. \u00c1m b\u00e0n r\u1eb1ng<a class=\"footnote\" title=\"'\u00c1m b\u00e0n r\u1eb1ng', b\u1ed1n ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean v\u0103n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-461-16\" href=\"#footnote-461-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay, ch\u1ec9 c\u00f3 gi\u00e1n quan v\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o tri\u1ec1u d\u00e2ng l\u1eddi. N\u1ebfu v\u1eady, \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn s\u1ebd b\u1ecb b\u1ebf t\u1eafc, b\u1ec7 h\u1ea1 s\u1ebd kh\u00f4ng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c b\u00ean ngo\u00e0i. Xin theo l\u1ec7 c\u0169.&#8221;<\/i> \u0110\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[18] Truy ph\u1ee5c ch\u1ee9c H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Hu\u1ec7 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd V\u1ecb l\u00e0m T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n s\u1ee9. V\u1ecb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Di\u00ean Ch\u00e2u c\u00f9ng Qu\u00e1ch Khuy\u1ebfn ph\u1ea1m t\u1ed9i, \u0111\u00e3 m\u1ea5t m\u01b0\u1eddi n\u0103m, l\u00fac n\u00e0y Khuy\u1ebfn t\u00e2u xin n\u00ean truy ph\u1ee5c ch\u1ee9c cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>[19] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd m\u00f9ng m\u1ed9t, N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh t\u00e2u r\u1eb1ng hi\u1ec7n nay c\u00e1c N\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan ph\u1ea1m l\u1ed7i, t\u1ea1m th\u1eddi cho v\u1ec1 ban, c\u1ea5p n\u1eeda b\u1ed5ng, \u0111\u1ee3i khi tr\u1edf l\u1ea1i ph\u1ee5ng s\u1ef1 trong cung m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p \u0111\u1ee7, theo \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, sai Tri B\u1ea1c Ch\u00e2u T\u1ed1ng K\u1ef3 \u1edf t\u1ea1i ch\u00e2u s\u1eeda ch\u1eefa s\u00e1ch \u300a\u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b, \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c Tu so\u1ea1n S\u1eed qu\u00e1n th\u00e0nh Tu so\u1ea1n \u0110i\u1ec7n T\u1eadp Anh.<\/p>\n<p>[21] Qu\u1ea3n c\u00e2u Qu\u1ed1c t\u00edn s\u1edf t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb nay, nh\u1eefng th\u00f4ng s\u1ef1 \u0111i\u1ec7n th\u1ecb n\u00e0o bu\u00f4n b\u00e1n ri\u00eang v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an v\u00e0 ti\u1ebft l\u1ed9 vi\u1ec7c c\u01a1 m\u1eadt, xin x\u1eed theo qu\u00e2n ph\u00e1p. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea1m t\u1ed9i t\u1ea1i d\u1ecbch tr\u1ea1m, th\u00ec ph\u1ed1i l\u01b0u ra h\u1ea3i \u0111\u1ea3o. N\u1ebfu c\u00f3 h\u00e0nh vi \u0111\u00e1nh b\u1ea1c, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u, \u0111\u00e1nh nhau, \u1ee9c hi\u1ebfp ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u00e0m h\u01b0 h\u1ecfng v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a quan, vi\u1ebft b\u1eady l\u00ean t\u01b0\u1eddng c\u1eeda, c\u0169ng \u0111\u1ec1u ph\u1ed1i l\u01b0u.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[22] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c tri huy\u1ec7n, huy\u1ec7n l\u1ec7nh trong thi\u00ean h\u1ea1, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i x\u00e9t \u00e1n h\u00ecnh ng\u1ee5c ho\u1eb7c \u1ee9ng ph\u00f3 vi\u1ec7c qu\u00e2n, ho\u1eb7c t\u1ea1m quy\u1ec1n x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c ph\u1ee9c t\u1ea1p, th\u00ec ph\u1ea3i t\u00e2u l\u00ean. Nh\u1eefng n\u01a1i nh\u00e0n h\u1ea1 m\u00e0 t\u1ef1 \u00fd sai \u0111i, kh\u00f4ng t\u00e2u l\u00ean, th\u00ec x\u1eed theo t\u1ed9i vi ph\u1ea1m ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed1 \u00fd ho\u1eb7c s\u01a1 su\u1ea5t. Quan b\u1ecb sai c\u0169ng b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t, th\u1eddi gian sai \u0111i kh\u00f4ng t\u00ednh v\u00e0o kh\u1ea3o kh\u00f3a.&#8221;<\/i> <i>(C\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o th\u00e1ng 6 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 7 v\u00e0 th\u00e1ng 5 n\u0103m th\u1ee9 8)<\/i>.<\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, s\u1ed1 thu\u1ebf h\u00e0ng n\u0103m \u1edf c\u00e1c s\u01a1n tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 kho\u1ea3n h\u00f3a v\u1ee5 ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1ea3m s\u00fat, nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ea5t ti\u1ec7n cho c\u00f4ng t\u01b0, h\u00e3y giao cho Tam ty c\u00f9ng v\u1edbi s\u1edf T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh so\u1ea1n l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc. C\u00f2n vi\u1ec7c Giang Ho\u00e0i Ph\u00e1t v\u1eadn ty chuy\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c b\u00f3c l\u1ed9t, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb h\u1ea1i, c\u0169ng giao cho Tam ty ki\u1ec3m tra v\u00e0 c\u1eed t\u1ed9i<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'di\u1ec7c' trong c\u00e2u 'di\u1ec7c l\u1ec7nh tam ty ki\u1ec3m c\u1eed chi' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-461-17\" href=\"#footnote-461-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[24] C\u00e1c gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng, Ng\u00f4 Khu\u00ea, Tr\u1ea7n H\u00fac t\u00e2u r\u1eb1ng C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng r\u0103n d\u1ea1y con em, \u1edf trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ki\u1ebfn gi\u1ea3i s\u00e1ng su\u1ed1t. L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng T\u1ed1ng T\u01b0\u1eddng nghe c\u00f3 t\u1edd h\u1eb7c t\u1ea5u li\u1ec1n xin t\u1eeb ch\u1ee9c, d\u00e2ng bi\u1ec3u hai l\u1ea7n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i tr\u1ea3 l\u1eddi, l\u1ea1i v\u00e0o l\u00e0m vi\u1ec7c. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m H\u00ecnh b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, Tri H\u00e0 Nam ph\u1ee7.<\/p>\n<p>[25] Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c H\u1ecdc s\u0129, C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Quy\u1ec1n Tri Khai Phong ph\u1ee7 L\u01b0u H\u00e3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tham tri Ch\u00ednh s\u1ef1. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n cho r\u1eb1ng H\u00e3ng kh\u00f4ng d\u00e1m x\u1eed tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 v\u1ee5 \u00e1n Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ea1n Ph\u01b0\u01a1ng, Qu\u00fd phi c\u1ea3m \u01a1n, nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c. C\u00e1c gi\u00e1n quan, ng\u1ef1 s\u1eed li\u00ean ti\u1ebfp d\u00e2ng s\u1edb ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, nh\u01b0ng ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng nghe.<\/p>\n<p>[26] \u0110\u1ed5i tr\u1ea1i Tam Giang \u1edf L\u00f4 Ch\u00e2u th\u00e0nh tr\u1ea1i Ninh Vi\u1ec5n, tr\u1ea1i Sa B\u00e0 th\u00e0nh tr\u1ea1i An Di.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng t\u00e2u: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi Di \u1edf D\u1ee5c T\u1ec9nh Gi\u00e1m li\u00ean t\u1ee5c nhi\u1ec1u n\u0103m v\u00e2y \u0111\u00e1nh th\u00e0nh gi\u00e1m, \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y b\u1ed9 \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u1eb7n. Qu\u00e2n quan c\u1ee7a Ty Ki\u1ec1m h\u1ea1t l\u1ed9 \u00cdch T\u1eed c\u00f9ng v\u1edbi binh l\u00ednh B\u1ea1ch \u0110i\u1ec1u g\u1ea7n hai v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, qu\u00e2n l\u00ednh ch\u1ebft tr\u1eadn r\u1ea5t nhi\u1ec1u, l\u1ea1i c\u00f3 h\u01a1n ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00f3i, \u0111\u1ec1u do gi\u00e1m n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1ebfn n\u1ed7i n\u00e0y. Xin t\u1eeb nay l\u1ec7nh cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ki\u1ec1m h\u1ea1t c\u1eed quan l\u00e0m Tri gi\u00e1m \u00e1p, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aD\u1ecbch\u300b \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c, \u0111\u1ebfn c\u00e2u <i>&#8220;D\u01b0\u1edbi n\u00fai c\u00f3 \u0111\u1ea7m, l\u00e0 qu\u1ebb T\u1ed5n, ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed l\u1ea5y \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 tr\u1eebng ph\u1ea1t s\u1ef1 gi\u1eadn d\u1eef v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n d\u1ee5c v\u1ecdng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00ecnh d\u1ee5c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u sinh ra t\u1eeb \u00e2m d\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng ti\u1ebft ch\u1ebf l\u00e0 do con ng\u01b0\u1eddi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u00e1u t\u00ecnh: h\u1ef7, n\u1ed9, ai, l\u1ea1c, h\u1ea3o, \u00e1c; tr\u1eddi c\u00f3 s\u00e1u kh\u00ed: \u00e2m, d\u01b0\u01a1ng, phong, v\u0169, h\u1ed1i, minh. V\u00ec v\u1eady, s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 do m\u1ec7nh tr\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 t\u00ednh. C\u00f2n m\u1ec7nh l\u00e0 c\u00e1i con ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn \u0111\u1ec3 sinh ra; t\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t. N\u00f3i v\u1ec1 t\u00ecnh th\u00ec l\u00e0 s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a t\u00ednh, n\u00f3i v\u1ec1 d\u1ee5c th\u00ec l\u00e0 s\u1ef1 bu\u00f4ng th\u1ea3 c\u1ee7a t\u00ecnh. V\u00ec v\u1eady, s\u00e1u t\u00ecnh l\u1eabn l\u1ed9n, th\u00ec h\u1ef7 sinh ra t\u1eeb phong, n\u1ed9 sinh ra t\u1eeb v\u0169, ai sinh ra t\u1eeb h\u1ed1i, l\u1ea1c sinh ra t\u1eeb minh, h\u1ea3o sinh ra t\u1eeb d\u01b0\u01a1ng, \u00e1c sinh ra t\u1eeb \u00e2m. V\u00ec th\u1ebf, th\u00e1nh nh\u00e2n l\u1ea5y t\u01b0\u1ee3ng qu\u1ebb T\u1ed5n \u0111\u1ec3 tr\u1eebng ph\u1ea1t s\u1ef1 gi\u1eadn d\u1eef v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n d\u1ee5c v\u1ecdng.&#8221;<\/i> Vua cho l\u00e0 ph\u1ea3i.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan T\u00e0o quan ph\u1ee7 Khai Phong v\u00e0 Th\u1eeba huy\u1ec7n X\u00edch t\u1eeb nay \u0111\u1ec1u b\u1ed5 nhi\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ed5i l\u00e0m Kinh quan, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n \u0111i xa. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, l\u1ec7nh cho Ty Thuy\u00ean ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n, m\u1ed9t n\u0103m kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i, th\u00ec theo l\u1ec7 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Kinh quan. L\u00e2u ng\u00e0y, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed5i l\u00e0m Kinh quan r\u1ea5t nhi\u1ec1u, n\u00ean c\u1ea3i c\u00e1ch l\u1ea1i. Th\u00e1ng 3 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1eefu th\u1ee9 3, l\u1ec7nh cho Ty Thuy\u00ean sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n sung l\u00e0m T\u00e0o quan<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ec7nh Ty Thuy\u00ean sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n sung l\u00e0m T\u00e0o quan, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-461-18\" href=\"#footnote-461-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y t\u00e2u r\u1eb1ng N\u00f9ng Tr\u00ed Cao d\u00e2ng bi\u1ec3u hi\u1ebfn voi thu\u1ea7n v\u00e0 v\u00e0ng b\u1ea1c s\u1ed1ng ch\u00edn. Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn Ki\u1ec1m h\u1ea1t ch\u1ec9 \u0111\u00e1p l\u1ea1i theo \u00fd c\u1ee7a Ty r\u1eb1ng Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Ch\u00e2u v\u1ed1n thu\u1ed9c Giao Ch\u1ec9, n\u1ebfu c\u00f9ng n\u01b0\u1edbc \u1ea5y ti\u1ebfn c\u1ed1ng th\u00ec cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vua tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n c\u00f9ng c\u00e1c quan \u1edf c\u00e1c c\u01a1 quan qu\u00e1n c\u00e1c, t\u1ec9nh ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn xem c\u00e2y tr\u00fac qu\u00fd \u1edf v\u01b0\u1eddn sau. Sau khi lui v\u1ec1, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u01a1 ph\u00fa d\u00e2ng l\u00ean.<\/p>\n<p>Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, quan Ph\u00e1n quan qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u00e0n ng\u1ef1a kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1. L\u00fac \u0111\u00f3, Ti\u1ec1n H\u1ed1i l\u00e0m ch\u1ee9c C\u00e1p m\u00f4n s\u1ee9 ki\u00eam Qu\u1ea7n m\u1ee5c \u0111\u00f4 gi\u00e1m, L\u00fd Ph\u1ee5c Khu\u00ea l\u00e0m \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba ki\u00eam Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan. Ph\u1ee5c Khu\u00ea nh\u1edd H\u1ed1i xin \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eadp, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7, \u0111\u1ebfn n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 m\u1edbi s\u1eeda l\u1ea1i.<\/p>\n<p>Ph\u1ee5c Khu\u00ea l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd Th\u1ee5c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Ph\u1ee5c Khu\u00ea nh\u1edd H\u1ed1i n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aT\u1ea1p ch\u00ed\u300b c\u1ee7a Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'Giang' trong c\u00e2u 'C\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch T\u1ea1p ch\u00ed c\u1ee7a Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-461-19\" href=\"#footnote-461-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 6 n\u0103m Gia H\u1ef1u th\u1ee9 5 m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b quy\u1ec3n 104.)<\/i><\/p>\n<p>[32] Phong Long n\u1eef \u1edf mi\u1ebfu Ninh T\u00e2n, T\u1ec1 Gi\u1ea3 T\u1ea3o, qu\u00e2n Th\u00f4ng L\u1ee3i l\u00e0m Thu\u1eadn T\u1ebf phu nh\u00e2n.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, L\u01b0u T\u00e0i, Ty h\u1ed9 tham qu\u00e2n \u1edf Ki\u1ec1m Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ec7u th\u01b0 lang, ki\u00eam ch\u1ee9c Thi\u00eam th\u01b0 ph\u00e1n quan s\u1ef1 \u1edf Ki\u1ec1m Ch\u00e2u. \u0110\u1ed9 Nh\u00e2n Ngh\u0129a, \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Ngh\u0129a qu\u00e2n, c\u00f9ng con trai l\u00e0m ph\u1ea3n, Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 sai T\u00e0i v\u00e0o \u0111\u1ea5t Man chi\u00eau d\u1ee5, sau \u0111\u00f3 ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[34] \u0110\u1eb7t ch\u1ee9c Tu\u1ea7n ki\u1ec3m b\u1eaft gi\u1eb7c \u1edf tr\u1ea5n Vinh Chi, huy\u1ec7n L\u00e2n Th\u1ee7y, ch\u00e2u C\u1eeb v\u00e0 tr\u1ea5n V\u1ecdng Kh\u00ea, huy\u1ec7n C\u1eeb Giang, qu\u00e2n Qu\u1ea3ng An, m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[35] C\u00f9ng ng\u00e0y, Ng\u1ee5y Qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa qua \u0111\u1eddi. C\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 con g\u00e1i th\u1ee9 t\u00e1m c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng, m\u1eb9 l\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng Qu\u00fd phi. T\u1eeb nh\u1ecf c\u00f4ng ch\u00faa kh\u00f4ng th\u00edch \u0111\u00f9a ngh\u1ecbch, ch\u01b0a t\u1eebng ra kh\u1ecfi ph\u00f2ng. Th\u00e1i T\u00f4ng t\u1eebng m\u1edf kho b\u00e1u, cho c\u00e1c con g\u00e1i ch\u1ecdn l\u1ea5y, \u0111\u1ec3 xem ch\u00ed h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1ec9 ri\u00eang c\u00f4ng ch\u00faa kh\u00f4ng l\u1ea5y g\u00ec. Th\u00e1i T\u00f4ng y\u00eau qu\u00fd c\u00e1c con g\u00e1i h\u01a1n c\u00e1c con trai, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00f4ng ch\u00faa l\u1ea1i c\u00e0ng y\u00eau qu\u00fd h\u01a1n. Dung m\u1ea1o c\u00f4ng ch\u00faa gi\u1ed1ng Th\u00e1i T\u00f4ng, sau khi Th\u00e1i T\u00f4ng b\u0103ng h\u00e0, trong cung m\u1ed7i khi th\u1ea5y c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng d\u1eady, kh\u00f3c th\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ngu\u00f4i.<\/p>\n<p>C\u00f4ng ch\u00faa g\u1ea3 cho L\u00fd Tu\u00e2n H\u00fac, kh\u00e1ch kh\u1ee9a \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng hi\u1ec1n s\u0129 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, m\u1ed7i khi c\u00f3 y\u1ebfn ti\u1ec7c, c\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ec1u t\u1ef1 m\u00ecnh lo li\u1ec7u. C\u00f3 l\u1ea7n tr\u1ed9m v\u00e0o nh\u00e0 c\u00f4ng ch\u00faa, Vua sai quan tra h\u1ecfi l\u1ea1i d\u1ecbch trong \u1ea5p, c\u00f4ng ch\u00faa xin tha nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft, d\u00f9ng ti\u1ec1n ri\u00eang treo th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 t\u00ecm k\u1ebb t\u1ed1 gi\u00e1c. Sau b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb tr\u1ed9m th\u1eadt, theo lu\u1eadt \u0111\u00e1ng t\u1ed9i ch\u1ebft, c\u00f4ng ch\u00faa l\u1ea1i xin tha.<\/p>\n<p>Theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00e1c m\u1ec7nh ph\u1ee5 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed9i t\u00f3c gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn Minh T\u00fac Th\u00e1i h\u1eadu ra l\u1ec7nh d\u00f9ng kh\u0103n l\u1ee5a th\u00eau ng\u1ecdc trai \u0111\u1ec3 bu\u1ed9c t\u00f3c, l\u1ea1i ban cho m\u0169 nh\u1ecf h\u00ecnh r\u1ed3ng v\u00e0ng, nh\u01b0ng c\u00f4ng ch\u00faa t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng d\u00e1m d\u00f9ng. M\u1ed9t h\u00f4m kh\u00e1c, Th\u00e1i h\u1eadu c\u1ed1 \u00e9p, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn ng\u00e0y sinh th\u1ea7n ch\u00fac th\u1ecd, c\u00f4ng ch\u00faa v\u1eabn \u0111\u1ed9i t\u00f3c gi\u1ea3 v\u00e0o y\u1ebft ki\u1ebfn. Th\u00e1i h\u1eadu th\u01b0\u1eddng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u00f4ng ch\u00faa v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1, c\u00f4ng ch\u00faa th\u01b0\u1eddng k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng chuy\u1ec7n c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ec3 khuy\u00ean r\u0103n. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin \u0111\u1ec3 c\u00f4ng ch\u00faa d\u1ea1y d\u1ed7 l\u1ee5c cung, c\u00f4ng ch\u00faa nghe n\u00f3i li\u1ec1n b\u1ea3o: <i>&#8220;Ta kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, sao \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1ea5y?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Tu\u00e2n H\u00fac ra l\u00e0m th\u00fa \u1edf H\u1ee9a Ch\u00e2u, \u0111\u1ed9t nhi\u00ean l\u00e2m b\u1ec7nh, c\u00f4ng ch\u00faa v\u1ed9i v\u00e0ng mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn th\u0103m. T\u1ea3 h\u1eefu t\u00e2u: <i>&#8220;Ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i t\u1ea5u xin \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p m\u1edbi \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> C\u00f4ng ch\u00faa kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i ph\u00ea chu\u1ea9n m\u00e0 \u0111i ngay, ng\u01b0\u1eddi theo h\u1ea7u ch\u1ec9 c\u00f3 n\u0103m s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nghe tin, l\u1eadp t\u1ee9c sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u1ed1c th\u00fac qu\u00e2n tu\u1ea7n tra c\u00e1c huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 h\u1ed9 t\u1ed1ng xe c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00faa.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, khi ch\u1ed3ng m\u1ea5t, c\u00f4ng ch\u00faa m\u1eb7c tang ph\u1ee5c, ch\u01b0a t\u1eebng c\u1edfi b\u1ecf, ng\u00e0y ng\u00e0y t\u1ee5ng kinh Ph\u1eadt, c\u00f3 chim y\u1ebfn tr\u1eafng \u0111\u1ebfn l\u00e0m t\u1ed5. Khi h\u1ebft tang, c\u00f4ng ch\u00faa kh\u00f4ng c\u00f2n m\u1eb7c \u0111\u1ed3 t\u01b0\u01a1i \u0111\u1eb9p ch\u00e2u b\u00e1u n\u1eefa. M\u1ed9t l\u1ea7n d\u1ef1 y\u1ebfn trong cung, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u1ef1 tay c\u00e0i hoa cho c\u00f4ng ch\u00faa, c\u00f4ng ch\u00faa t\u1eeb ch\u1ed1i n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u00e3 th\u1ec1 kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1eeb l\u00e2u r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u00e0o ni\u00ean hi\u1ec7u Kh\u00e1nh L\u1ecbch, c\u00f4ng ch\u00faa t\u1eafm xong b\u1ecb ng\u00e3, \u0111au c\u00e1nh tay ph\u1ea3i. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf sai n\u1ed9i th\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u, c\u00f4ng ch\u00faa n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n gi\u00e0 y\u1ebfu s\u1ee9c k\u00e9m, kh\u00f4ng \u0111i l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ed7i c\u1ee7a t\u1ea3 h\u1eefu.&#8221;<\/i> Nh\u1edd v\u1eady, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i. C\u00f4ng ch\u00faa gi\u1ecfi vi\u1ebft ch\u1eef<a class=\"footnote\" title=\"'gi\u1ecfi' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00edch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 248 truy\u1ec7n Ng\u1ee5y Qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-20\" href=\"#footnote-461-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>, th\u00edch xem s\u00e1ch v\u1edf tranh \u1ea3nh<a class=\"footnote\" title=\"'th\u00edch' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u1ecfi', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-21\" href=\"#footnote-461-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, bi\u1ebft l\u00e0m th\u01a1 ca, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ecfi vi\u1ec7c n\u1eef c\u00f4ng. C\u00f4ng ch\u00faa th\u01b0\u1eddng d\u1ea1y c\u00e1c con ph\u1ea3i gi\u1eef l\u00f2ng trung ngh\u0129a, \u0111\u1eebng \u1ef7 l\u1ea1i v\u00e0o m\u1eb9 m\u00e0 chu\u1ed1c l\u1ea5y h\u1ed1i h\u1eadn. C\u00f4ng ch\u00faa \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi con ri\u00eang c\u0169ng nh\u01b0 con \u0111\u1ebb.<\/p>\n<p>Khi b\u1ec7nh v\u1ec1 m\u1eaft, Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m b\u1ec7nh<a class=\"footnote\" title=\"Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m b\u1ec7nh, ch\u1eef 'th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'trang', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-22\" href=\"#footnote-461-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u \u0111\u1ea3o kh\u00f4ng thi\u1ebfu g\u00ec, t\u1eeb ho\u00e0ng h\u1eadu, qu\u00fd phi tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 th\u0103m h\u1ecfi<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ec1u \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 th\u0103m h\u1ecfi, ch\u1eef 'h\u1eadu v\u1ea5n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'v\u1ea5n h\u1eadu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 248 \u300aNg\u1ee5y Qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng Ch\u00faa truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-23\" href=\"#footnote-461-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, ti\u1ebfn l\u1ec5 theo nghi th\u1ee9c gia \u0111\u00ecnh, d\u00e2ng thu\u1ed1c v\u00e0 tr\u00e0 l\u00ean c\u00f4ng ch\u00faa r\u1ea5t cung k\u00ednh.<\/p>\n<p>Xa gi\u00e1 \u0111\u1ebfn th\u0103m, ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u \u0111\u1ee1 c\u00f4ng ch\u00faa ra \u0111\u00f3n<a class=\"footnote\" title=\"Ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u \u0111\u1ee1 c\u00f4ng ch\u00faa ra \u0111\u00f3n, ch\u1eef 'ngh\u00eanh chi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ngh\u00eanh l\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-24\" href=\"#footnote-461-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, Vua b\u1ea3o c\u00f4ng ch\u00faa ng\u1ed3i tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1eb7t ng\u1ef1 t\u1ecda \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, c\u00f4ng ch\u00faa c\u1ed1 t\u1eeb ch\u1ed1i, d\u1eddi gh\u1ebf v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng nam, r\u1ed3i th\u00e2n h\u00e0nh li\u1ebfm m\u1eaft cho c\u00f4ng ch\u00faa, t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ec1u c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng kh\u00f3c. Vua c\u0169ng \u0111au bu\u1ed3n n\u00f3i: <i>&#8220;Ti\u00ean \u0111\u1ebf c\u00f3 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi anh em, nay ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ea1i ch\u00faa<a class=\"footnote\" title=\"Nay ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ea1i ch\u00faa, ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e1i', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b s\u1eeda l\u1ea1i, \u0111o\u1ea1n sau c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\" id=\"return-footnote-461-25\" href=\"#footnote-461-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>, sao l\u1ea1i m\u1eafc b\u1ec7nh n\u00e0y!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i h\u1ecfi th\u0103m con ch\u00e1u c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec mong mu\u1ed1n, c\u00f4ng ch\u00faa n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ebd n\u00e0o v\u00ec m\u1eb9 b\u1ec7nh m\u00e0 \u0111\u00f2i th\u01b0\u1edfng sao?&#8221;<\/i> Ban th\u01b0\u1edfng ba ngh\u00ecn l\u1ea1ng b\u1ea1c tr\u1eafng, c\u00f4ng ch\u00faa t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn. Vua b\u00e8n n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan theo h\u1ea7u: <i>&#8220;B\u1ec7nh c\u1ee7a \u0111\u1ea1i ch\u00faa, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n sang Tr\u1eabm, Tr\u1eabm c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai treo r\u00e8m \u1edf c\u1eeda ph\u00f2ng ng\u1ee7, cho c\u00e1c quan \u0111\u1ebfn th\u0103m h\u1ecfi, l\u1ea1i chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 c\u00f3 t\u00e0i ch\u1eefa b\u1ec7nh phong l\u00e0m quan, ban cho b\u1ee9c th\u01b0 ng\u1ef1 b\u00fat ch\u1eef v\u00e0ng: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i Bi Thi\u00ean Th\u1ee7 Nh\u00e3n B\u1ed3 T\u00e1t.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i ban cho ng\u1ecdc th\u1ea1ch ch\u1eef v\u00e0ng mi\u1ebfu hi\u1ec7u Th\u00e1i T\u00f4ng, \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 c\u1ea7u ph\u00fac cho c\u00f4ng ch\u00faa kh\u1ecfi b\u1ec7nh. C\u00f4ng ch\u00faa tuy m\u00f9 l\u00f2a, nh\u01b0ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u1eabn ng\u1ed3i t\u1ef1a gh\u1ebf, \u0111i\u1ec1m \u0111\u1ea1m nh\u01b0 kh\u00f4ng. Th\u01b0\u1eddng d\u1eb7n c\u00e1c con r\u1eb1ng: <i>&#8220;Cha c\u00e1c con di ch\u00fac trong quan t\u00e0i kh\u00f4ng ch\u1ee9a v\u00e0ng ng\u1ecdc, qu\u1ea7n \u00e1o ch\u1ec9 v\u00e0i b\u1ed9 m\u00e0 th\u00f4i. Khi ta m\u1ea5t r\u1ed3i c\u0169ng n\u00ean nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, nghe tin b\u1ec7nh t\u00ecnh \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, Vua v\u1ed9i v\u00e3 \u0111i ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u r\u1eb1ng b\u1ec7nh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng qua kh\u1ecfi. Vua li\u1ec1n v\u00e0o ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1eddng thay y ph\u1ee5c, ng\u1ed3i xem vi\u1ec7c ti\u1ec3u li\u1ec7m xong, l\u1ea1y hai l\u1ea7n r\u1ed3i kh\u00f3c l\u00f3c t\u1ebf l\u1ec5. Vua ng\u1eebng coi ch\u1ea7u n\u0103m ng\u00e0y, truy phong l\u00e0m T\u1ec1 qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, th\u1ee5y l\u00e0 Hi\u1ebfn M\u1ee5c. Ban cho ch\u00e2u b\u00e1u \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed quan t\u00e0i v\u00e0 m\u00e0n che, c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ed3 d\u00f9ng b\u1eb1ng v\u00e0ng b\u1ea1c. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh ng\u1eebng nh\u1ea1c trong ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n c\u1ed1 xin m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n<p>H\u1eb1ng n\u0103m v\u00e0o ng\u00e0y sinh th\u1ea7n, c\u00f4ng ch\u00faa v\u00e0o cung ngh\u1ec9 \u0111\u00eam, \u0111\u1ee3i s\u00e1ng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u. H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua nh\u1edb l\u1ea1i, sai s\u1ee9 mang h\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u, r\u01b0\u1ee3u ng\u1ecdt v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0103n \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc linh c\u1eefu, l\u00e0m b\u00e0i v\u0103n t\u1ebf, l\u1ea1i kh\u1eafc \u0111\u1ea7u bia r\u1eb1ng <i>&#8220;Bao th\u00e2n tinh \u0111\u1ee9c chi bi&#8221;<\/i>. <i>(Vi\u1ec7c truy t\u1eb7ng \u0110\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, e r\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7, c\u1ea7n kh\u1ea3o x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[36] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;D\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc l\u01b0u l\u1ea1c n\u1ed1i nhau tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"D\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc l\u01b0u l\u1ea1c n\u1ed1i nhau tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'd\u00e2n l\u01b0u' vi\u1ebft l\u00e0 'l\u01b0u d\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-26\" href=\"#footnote-461-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, m\u00e0 quan l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, l\u1ea1i c\u00f2n trang ho\u00e0ng nh\u00e0 b\u1ebfp, giao h\u1ea3o h\u1ed1i l\u1ed9, \u0111\u00e3i kh\u00e1ch h\u1eadu h\u0129nh \u0111\u1ec3 l\u1ea5y ti\u1ebfng h\u00e3o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch c\u00f9ng lo v\u1edbi Tr\u1eabm. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c khao th\u01b0\u1edfng binh l\u00ednh, c\u1ea5m h\u1ebft m\u1ecdi vi\u1ec7c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, quan Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00ea t\u00e2u: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia coi tr\u1ecdng l\u1ec5 ph\u00e1p \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec qu\u00e2n t\u1eed, r\u0103n \u0111e b\u1eb1ng h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1ec3 tr\u1ecb k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n. \u0110i\u1ec1u qu\u00e2n t\u1eed coi tr\u1ecdng l\u00e0 l\u1ec5 ph\u00e1p; \u0111i\u1ec1u k\u1ebb ti\u1ec3u nh\u00e2n s\u1ee3 h\u00e3i l\u00e0 h\u00ecnh ph\u1ea1t. T\u1eeb hai khoa v\u0103n v\u00f5 ch\u1ecdn ra s\u0129 \u0111\u1ea1i phu, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u1ed7 c\u1ee7a qu\u00e2n t\u1eed, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i b\u1eb1ng l\u1ec5 ph\u00e1p, th\u00ec l\u00e0 b\u1ecf danh kh\u00ed m\u00e0 coi th\u01b0\u1eddng t\u01b0\u1edbc l\u1ed9c. B\u1ea3y m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i th\u00ec v\u1ec1 h\u01b0u, \u0111\u00e3 ghi trong kinh l\u1ec5. B\u1ec1 t\u00f4i xin v\u1ec1 h\u01b0u v\u00ec tu\u1ed5i gi\u00e0, l\u00e0 l\u1ebd th\u01b0\u1eddng; Vua ban \u01a1n m\u00e0 gi\u1eef l\u1ea1i, l\u00e0 quy\u1ec1n t\u1ed1i cao. T\u1eeb ba \u0111\u1eddi tr\u1edf l\u1ea1i, d\u00f9 th\u1eddi suy vi, ch\u01b0a t\u1eebng kh\u00f4ng coi tr\u1ecdng l\u1ec5 n\u00e0y \u0111\u1ec3 ng\u0103n tham b\u1ea1o, khuy\u1ebfn kh\u00edch li\u00eam khi\u1ebft. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Quang l\u1ed9c khanh C\u00e2u Hy Tr\u1ecdng, L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n L\u1ee5c Ch\u1ea9n, \u0111\u1ec1u v\u00ec tu\u1ed5i cao, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho ph\u00e2n ty. Ban \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n kh\u00edch l\u1ec7 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i ch\u1ee9c v\u1eabn ch\u01b0a ai xin v\u1ec1, xin s\u1edbm thi h\u00e0nh l\u1eddi t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a th\u1ea7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Quang l\u1ed9c khanh C\u00e2u Hy Tr\u1ecdng ph\u00e2n ty T\u00e2y Kinh, L\u1ea1i b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n L\u1ee5c Ch\u1ea9n ph\u00e2n ty Nam Kinh.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Khu\u00ea v\u00e0 Bao Ch\u1eedng \u0111\u1ec1u t\u00e2u r\u1eb1ng nh\u1eefng quan vi\u00ean \u0111\u00e3 t\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u1ebfn 70 tu\u1ed5i m\u00e0 kh\u00f4ng xin ngh\u1ec9 h\u01b0u, n\u00ean \u0111\u1ec3 Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u1ed5 s\u00e1ch m\u00e0 x\u1eed l\u00fd. Ri\u00eang Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u1ed3 T\u00fac cho r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u0103n l\u1ea1i n\u00ean nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng l\u00f2ng li\u00eam s\u1ec9, v\u00f5 l\u1ea1i n\u00ean ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00f4ng lao c\u0169. Nay mu\u1ed1n \u00e1p d\u1ee5ng chung m\u1ed9t c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd nh\u01b0 v\u1eady, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd t\u1ed1t \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 v\u00e0 khen th\u01b0\u1edfng c\u00f4ng lao. N\u00ean n\u1edbi l\u1ecfng ph\u00e1p lu\u1eadt m\u1ed9t ch\u00fat, \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u00f5 l\u1ea1i th\u00ec xem x\u00e9t h\u1ecd c\u00f3 c\u00f2n \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c hay kh\u00f4ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng n\u00ean c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o tu\u1ed5i t\u00e1c; c\u00f2n v\u0103n l\u1ea1i th\u00ec \u0111\u1ec3 h\u1ecd t\u1ef1 t\u00e2u xin m\u00e0 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft th\u00e1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh cu\u1ed1i c\u00f9ng nghe theo l\u1eddi c\u1ee7a H\u1ed3 T\u00fac.<\/p>\n<p>(C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u1ed3 T\u00fac, vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh \u0111\u1ebfn nay<a class=\"footnote\" title=\"Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u1ed3 T\u00fac, ch\u1eef 'h\u00e0nh' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eefu', \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda l\u1ea1i theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n\" id=\"return-footnote-461-27\" href=\"#footnote-461-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, phong con trai c\u1ee7a Hi\u1ebfn M\u1ee5c \u0110\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e0 Hoa Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 L\u00fd \u0110oan \u00dd l\u00e0m Tr\u1ea5n Qu\u1ed1c l\u01b0u h\u1eadu, Vi\u1ec7t Ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 L\u00fd \u0110oan Nguy\u1ec7n l\u00e0m Tr\u1ea5n \u0110\u00f4ng l\u01b0u h\u1eadu, T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, T\u01b0 Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd \u0110oan X\u00e1c ki\u00eam l\u0129nh L\u0103ng Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf L\u00fd L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban L\u00fd B\u00ecnh v\u00e0 L\u00fd Thuy\u1ebft \u0111\u1ec1u l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf. L\u1ea1i phong con r\u1ec3 l\u00e0 \u0110\u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, Qu\u00fd Ch\u00e2u \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Ti\u1ec1n H\u1ed1i ki\u00eam l\u0129nh Trung Ch\u00e2u Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[39] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: T\u1eeb m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn nay, d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ch\u00e2u Truy, Thanh g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ea1i qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee7 d\u00f9ng trong m\u1ed9t n\u0103m, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u d\u00f9ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[40] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 duy\u1ec7t vi\u1ec7c thuy\u00ean chuy\u1ec3n c\u00e1c qu\u00e2n, k\u00e9o d\u00e0i trong ba ng\u00e0y.<\/p>\n<p>[41] L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Tr\u1ea7n Ch\u1ea5p Trung \u0111\u01b0\u1ee3c gia phong l\u00e0m Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>[42] B\u00e3i b\u1ecf ao C\u1eedu Long mi\u1ebfu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u1ed9t mi\u1ebfu b\u1ecb \u0111\u1ed5 n\u00e1t, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho ph\u00e9p tu s\u1eeda. Nh\u01b0ng c\u00f3 tin \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc ao c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kinh th\u00e0nh k\u00e9o \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng k\u1ec3 xi\u1ebft. Vua cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00ea ho\u1eb7c d\u00e2n ch\u00fang n\u00ean cho l\u1ea5p ao l\u1ea1i.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Trung Thu\u1eadn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u1ea3 kim ng\u00f4 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Thu\u1ea7n, L\u1ee3i Ch\u00e2u Quan s\u00e1t l\u01b0u h\u1eadu T\u00e0o X\u01b0\u01a1ng; n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Ho\u00e0i \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau Qu\u1ea3, S\u00f9ng l\u1ed9c thi\u1ebfu khanh L\u01b0u V\u0129nh \u0110oan \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, \u1edf \u0111i\u1ec7n Nh\u0129 Anh gi\u1ea3ng qu\u1ebb \u0110\u1ec9nh trong Kinh D\u1ecbch, Vua h\u1ecfi: <i>&#8220;T\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a h\u00e0o ch\u00edn t\u01b0, \u1ee9ng v\u00e0o vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi th\u00ec th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u1ec9nh l\u00e0 v\u1eadt d\u00f9ng \u0111\u1ec3 n\u1ea5u n\u01b0\u1edbng, t\u1ea1o ra c\u00e1i m\u1edbi, tr\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn b\u1eadc t\u00f4n qu\u00fd, d\u01b0\u1edbi l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi s\u01a1<a class=\"footnote\" title=\"D\u01b0\u1edbi l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi s\u01a1, ch\u1eef 's\u01a1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'v\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-28\" href=\"#footnote-461-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, tr\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn d\u01b0\u1edbi thi h\u00e0nh, g\u00e1nh n\u1eb7ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ed7 d\u1ef1a, n\u00ean ch\u00e2n g\u00e3y m\u00e0 \u0111\u1ed5 v\u1ee1. C\u0169ng nh\u01b0 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, tuy n\u1eb7ng m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi, \u1eaft c\u00f3 h\u1ecda \u0111\u1ed5 v\u1ee1.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ea9n th\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u1eadp Kh\u00e1nh, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c D\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0 v\u1ec1 h\u01b0u, trong c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u h\u1ed9i, \u0111\u1ee9ng \u1edf h\u00e0ng Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1.<\/p>\n<p>[46] Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung Tr\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0m Khu m\u1eadt Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, An ph\u1ee7 s\u1ee9 Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9, tri ch\u00e2u V\u1eadn. L\u00fac \u0111\u00f3 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng, Khu\u00ea \u0111\u1ebfn v\u00e0i th\u00e1ng th\u00ec gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111\u1ec1u d\u1eb9p y\u00ean.<\/p>\n<p>[47] H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9.<\/p>\n<p>C\u00f4ng B\u1eadt t\u1ea1i ch\u1ee9c h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, th\u00f4ng su\u1ed1t s\u00f4ng Ng\u1ef1, v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi. L\u1ea1i thi\u1ebft l\u1eadp x\u01b0\u1edfng r\u00e8n s\u1eaft \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 kinh ph\u00ed, gi\u1ea3m b\u1edbt qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi, cho h\u1ecd \u0111\u1ebfn Kinh \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m chi ph\u00ed v\u1eadn chuy\u1ec3n. C\u00e1c ch\u00e2u t\u0103ng th\u00eam qu\u00e2n tr\u00e1ng th\u00e0nh, chuy\u00ean lo vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt lao d\u1ecbch cho d\u00e2n. L\u1ea1i mi\u1ec5n gi\u1ea3m c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf th\u1eeba v\u00e0 n\u1ee3 n\u1ea7n c\u1ee7a d\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u00e0ng tri\u1ec7u, m\u00e0 ng\u00e2n kh\u1ed1 v\u1eabn d\u1ed3i d\u00e0o.<\/p>\n<p>Vua cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i, n\u00ean th\u0103ng ch\u1ee9c v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5. Gi\u00e1n quan Tr\u1ea7n H\u00fac t\u00e2u r\u1eb1ng C\u00f4ng B\u1eadt nh\u1edd \u01a1n cha m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, kh\u00f4ng n\u00ean v\u1ed9i v\u00e0ng th\u0103ng ch\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady. C\u00f4ng B\u1eadt nh\u00e2n \u0111\u00f3 xin t\u1eeb ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n: <i>&#8220;Ng\u01b0\u1eddi qu\u00e2n t\u1eed x\u01b0a qu\u00fd tr\u1ecdng l\u1eddi can gi\u00e1n k\u00edn \u0111\u00e1o, nay l\u1ea1i ch\u1ec9 chuy\u00ean b\u1edbi m\u00f3c chuy\u1ec7n ri\u00eang t\u01b0 \u0111\u1ec3 mua danh, Tr\u1eabm kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><em>(&#8220;Vua cho r\u1eb1ng C\u00f4ng B\u1eadt c\u00f3 t\u00e0i&#8221;, theo B\u1ea3n truy\u1ec1n, n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng t\u1ea1i ch\u1ee9c b\u1ed1n n\u0103m, c\u00f3 l\u1ebd sai. X\u00e9t v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 hai<a class=\"footnote\" title=\"Theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung ch\u1eef '\u00c1n'\" id=\"return-footnote-461-29\" href=\"#footnote-461-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>, C\u00f4ng B\u1eadt m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00e0 B\u1eafc chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 ba th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, t\u1ea1i ch\u1ee9c ch\u1ec9 h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m.)<\/em><\/p>\n<p><i>(Tr\u1ea7n H\u00fac d\u00e2ng t\u1ea5u, Vua n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady, l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aB\u1ea3o Hu\u1ea5n\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Giang Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty t\u00e2u r\u1eb1ng Tri ch\u00e2u Giang Ch\u00e2u L\u00e2m H\u00e0m \u0110\u1ee9c gi\u00e0 y\u1ebfu, m\u00e0 Th\u00f4ng ph\u00e1n Mai \u0110\u1eafc Th\u1ea7n l\u1ea1i k\u00e9m t\u00e0i l\u1ea1i hay \u0111au \u1ed1m, xin ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ed9t ch\u00e2u qu\u00e2n d\u00e2n bi\u1ebft g\u1eedi g\u1eafm v\u00e0o \u0111\u00e2u? H\u00e3y cho H\u00e0m \u0110\u1ee9c v\u1ec1 h\u01b0u, \u0110\u1eafc Th\u1ea7n b\u00e3i ch\u1ee9c v\u1ec1 qu\u00ea.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i Nh\u0129 Anh c\u00e1c, b\u1ea3o c\u00e1c quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u00dd ngh\u0129a s\u00e2u xa c\u1ee7a Kinh D\u1ecbch, Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 hi\u1ec3u \u0111\u1ec3 h\u1ecfi c\u00e1c khanh, c\u00f3 l\u00e0m phi\u1ec1n kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u1ea7n may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi h\u1ecfi c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, ch\u1ec9 s\u1ee3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u00e2u d\u00e1m n\u00f3i phi\u1ec1n.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;C\u00e1c khanh l\u00e0 b\u1eadc t\u00fac nho b\u00e1c h\u1ecdc, \u0111\u00e3 gi\u00fap Tr\u1eabm hi\u1ec3u nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u, d\u00f9 tr\u1eddi n\u00f3ng n\u1ef1c, Tr\u1eabm c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng m\u1ec7t, ch\u1ec9 s\u1ee3 c\u00e1c khanh v\u1ea5t v\u1ea3 th\u00f4i.&#8221;<\/i> \u0110inh \u0110\u1ed9 l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng tr\u1ecb v\u00ec l\u00e2u ng\u00e0y, n\u1ebfu kh\u00f4ng m\u00ea \u0111\u1eafm thanh s\u1eafc trong cung, th\u00ec c\u0169ng d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p b\u00ean ngo\u00e0i. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00ean ng\u00f4i \u0111\u00e3 ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m, chuy\u00ean t\u00e2m h\u1ecdc h\u1ecfi, d\u00f9 th\u00f4ng minh nh\u01b0 Nghi\u00eau, Thu\u1ea5n c\u0169ng kh\u00f4ng h\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> R\u1ed3i c\u00fai \u0111\u1ea7u t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u00e2u T\u1ec1, V\u1eadn, L\u1ec7, B\u00e1c c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean, h\u00e3y l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan Tu\u1ea7n ki\u1ec3m, Huy\u1ec7n \u00fay h\u1ee3p l\u1ef1c b\u1eaft gi\u1eb7c. Nh\u1eefng ai kh\u00f4ng l\u00e0m tr\u00f2n ch\u1ee9c tr\u00e1ch, c\u00e1c c\u01a1 quan An ph\u1ee7, Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ph\u1ea3i xem x\u00e9t t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, quan Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00ea t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u00e1i T\u1ed5 c\u1ea3i c\u00e1ch nh\u1eefng t\u1ec7 n\u1ea1n cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, Ng\u0169 \u0111\u1ea1i, b\u1edbt quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c ch\u01b0 h\u1ea7u b\u00ean ngo\u00e0i, ch\u1ec9 d\u00f9ng v\u0103n th\u1ea7n t\u1ea1m qu\u1ea3n c\u00e1c qu\u1eadn, tuy ch\u1ee9c v\u1ecb th\u1ea5p nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129nh h\u01a1n c\u00e1c quan kh\u00e1c, n\u00ean ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 thi th\u1ed1, k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i kh\u00f3 l\u00f2ng ti\u1ebfn th\u00e2n. Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng k\u1ebf th\u1eeba ph\u00e9p t\u1eafc tr\u01b0\u1edbc, ch\u1ecdn l\u1ef1a k\u1ef9 c\u00e1c quan th\u00e1i th\u00fa, y\u00eau c\u1ea7u nghi\u00eam ng\u1eb7t, \u00edt c\u00f3 quan l\u1ea1i tham nh\u0169ng, n\u00ean \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn th\u00e1i b\u00ecnh th\u1ecbnh tr\u1ecb.<\/i><\/p>\n<p><i>B\u1ec7 h\u1ea1 mong mu\u1ed1n tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u1ed5 ti\u00ean, nh\u01b0ng vi\u1ec7c ch\u1ecdn quan Tri ch\u00e2u hi\u1ec7n nay qu\u00e1 d\u1ec5 d\u00e3i. C\u00e1c quan Kinh tri\u1ec1u l\u00e0m hai nhi\u1ec7m k\u1ef3 Th\u00f4ng ph\u00e1n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng x\u00e9t t\u00e0i n\u0103ng, d\u00f9 c\u00f3 tr\u00ecnh l\u00ean Trung th\u01b0 x\u00e9t duy\u1ec7t nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn g\u00ec. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3i ng\u1ed9 b\u1ed5ng l\u1ed9c c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec Th\u00f4ng ph\u00e1n, Tri huy\u1ec7n, Gi\u00e1m \u00e1p, l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i ch\u1edd khuy\u1ebft \u0111\u1ebfn m\u1ed9t hai n\u0103m, n\u00ean c\u00e1c s\u0129 nh\u00e2n ch\u00e1n n\u1ea3n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb ch\u1ed1i ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u \u0111\u1ec3 xin l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng. Xin chia c\u00e1c ch\u00e2u, ph\u1ee7, qu\u00e2n, gi\u00e1m trong thi\u00ean h\u1ea1 theo \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u00e0nh nhi\u1ec1u b\u1eadc, r\u1ed3i \u0111\u1ecbnh ra quy ch\u1ebf tuy\u1ec3n ch\u1ecdn, th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u00e3i ng\u1ed9 b\u1ed5ng l\u1ed9c, kh\u1ea3o s\u00e1t, khuy\u1ebfn kh\u00edch, tr\u1eebng ph\u1ea1t, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, so\u1ea1n th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u00e0 nghi\u00eam t\u00fac th\u1ef1c hi\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[52] Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00e1nh t\u00e2u: <i>&#8220;H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, m\u00e0 H\u00f9ng Ch\u00e2u l\u1ea1i l\u00e0 y\u1ebft h\u1ea7u c\u1ee7a H\u00e0 B\u1eafc. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0 H\u00e0 Th\u1eeba C\u1ee7 gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi nhi\u1ec1u n\u0103m, ch\u1ee9c quan ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn Dao qu\u1eadn Th\u1ee9 s\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 's\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29, m\u1ee5c Quan ch\u1ebf duy\u00ean c\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-30\" href=\"#footnote-461-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>. L\u00fd Do\u00e3n T\u1eafc g\u1ea7n hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m, c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c D\u1eabn ti\u1ebfn s\u1ee9. Nay d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 l\u1ea1i h\u1eb9n ng\u00e0y ch\u1edd th\u0103ng ch\u1ee9c, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi sau c\u00f3 c\u00f4ng th\u00ec l\u1ea5y g\u00ec khuy\u1ebfn kh\u00edch?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;\u1ede H\u1ee9a Ch\u00e2u, \u1ee8ng Thi\u00ean Ph\u1ee7, s\u00e1u n\u0103m thay \u0111\u1ed5i m\u01b0\u1eddi s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 xem x\u00e9t n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a quan l\u1ea1i v\u00e0 n\u1ed7i kh\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n, m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady, sao c\u00f3 th\u1ec3 tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee9c tr\u1ea1ch c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(L\u1eddi t\u00e2u c\u1ee7a C\u1eed Ch\u00e1nh kh\u00f4ng h\u1ee3p th\u1eddi. T\u1ea1m ghi sau ph\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn c\u1ee7a Ng\u00f4 Khu\u00ea v\u1ec1 ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u, s\u1ebd x\u00e9t l\u1ea1i sau.)<\/i><\/p>\n<p>[53] H\u00ecnh b\u1ed9 Lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129. C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb khi l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec1n Hi\u1ec7u l\u00fd, \u0111\u00e3 tham gia Kinh di\u00ean, t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, Vua th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i h\u1eadu h\u0129. Khi th\u0103ng ch\u1ee9c H\u1ecdc s\u0129, qu\u1ea3n l\u00fd Tam ban. L\u1ea1i vi\u00ean Tam ban b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi coi th\u01b0\u1eddng, c\u00e1c l\u00e3o l\u1ea1i \u00f4m v\u0103n th\u01b0 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng xin ph\u00e1n quy\u1ebft, \u0111\u1ec1u t\u00f9y mi\u1ec7ng n\u00f3i cao th\u1ea5p, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c quan tr\u00ean kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9, ch\u1ec9 k\u00fd t\u00ean qua loa. C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng l\u1ea5y h\u1ebft c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc sau \u0111\u1eb7t b\u00ean c\u1ea1nh ch\u1ed7 ng\u1ed3i, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c, l\u1ea1i vi\u00ean b\u00f3 tay kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn sau \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p>[54] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t m\u00f9ng m\u1ed9t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u \u00c2n, K\u00fd b\u1ecb h\u1ea1n h\u00e1n, l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh t\u00e2m c\u1ea7u m\u01b0a, x\u00e9t x\u1eed t\u00f9 nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eadm tr\u1ec5, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty xem x\u00e9t thu\u1ebf h\u1ea1 n\u0103m nay r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, huy\u1ec7n B\u00e0nh S\u01a1n, ch\u00e2u Mi d\u00e2ng l\u00ean b\u1ee9c v\u1ebd l\u00faa t\u1ed1t, c\u00f3 m\u1ea5y c\u00e2y m\u1ed9t g\u1ed1c n\u0103m b\u00f4ng. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm t\u1eebng c\u1ea5m c\u00e1c n\u01a1i d\u00e2ng v\u1eadt t\u1ed1t, nay l\u00faa t\u1ed1t nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh th\u1eadt s\u1ef1. H\u00e3y ban cho ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n m\u1ed9t x\u1ea5p l\u1ee5a \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c quan \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eadu Trung th\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo th\u1ebb b\u00e0i c\u00e1, n\u1ebfu l\u00e0 s\u0129 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m Ng\u0169 ph\u00f2ng th\u00ec cho ph\u00e9p.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, Qu\u00e1n c\u00e1c, \u0110\u00e0i gi\u00e1n \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 th\u01b0 vi\u1ec7n xem s\u00e1ch.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, c\u00e1c t\u1ec3 th\u1ea7n V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1ed7i khi v\u00e0o ch\u1ea7u, th\u01b0\u1eddng nghe l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, r\u1eb1ng trong h\u00e0ng quan l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb ch\u1ec9 lo ch\u1ea1y ch\u1ecdt, n\u1ebfu kh\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m cho phong t\u1ee5c thu\u1ea7n h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft gi\u1eef \u0111\u1ea1o, kh\u00f4ng ham danh l\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng m\u1ed9t ch\u00fat, th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ea1y ch\u1ecdt, c\u1ea7u c\u1ea1nh c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng bi\u1ebft x\u1ea5u h\u1ed5.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n th\u1ea5y Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m kh\u00f4ng xin th\u0103ng ch\u1ee9c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khen ng\u1ee3i s\u1ef1 khi\u00eam t\u1ed1n c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 hai x\u1ee9 Chi\u1ebft. Khi m\u00e3n nhi\u1ec7m v\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u D\u0129nh, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1ef1 n\u00f3i v\u1ec1 th\u1ee9 b\u1eadc c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 th\u1ee9 t\u01b0, theo l\u1ec7 c\u0169, sau m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, ph\u1ea3i d\u00e2ng s\u00e1ch v\u1edf xin thi v\u00e0o ch\u1ee9c \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c, nh\u01b0ng An Th\u1ea1ch \u0111\u00e3 qua m\u1ea5y nhi\u1ec7m k\u1ef3 m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 d\u00e2ng s\u00e1ch. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c c\u00e1ch cho thi, \u00f4ng c\u0169ng t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec nh\u00e0 ngh\u00e8o, cha m\u1eb9 gi\u00e0. Ch\u1ee9c \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c l\u00e0 ch\u1ee9c m\u00e0 c\u00e1c s\u0129 t\u1eed \u0111\u1ec1u mong mu\u1ed1n, nh\u01b0ng An Th\u1ea1ch v\u1eabn gi\u1eef m\u00ecnh, kh\u00f4ng ham h\u1ed1, th\u1eadt l\u00e0 hi\u1ebfm c\u00f3.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e0n Duy, \u0110\u1ea1i L\u00fd b\u00ecnh s\u1ef1, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed \u1edf Nam t\u1ec9nh, sau \u0111\u00f3 n\u0103m s\u00e1u n\u0103m kh\u00f4ng ra l\u00e0m quan, ham \u0111\u1ecdc s\u00e1ch c\u1ed5, vui v\u1edbi c\u1ea3nh ngh\u00e8o. Xin \u0111\u1eb7c c\u00e1ch khen th\u01b0\u1edfng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu ban cho Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i \u00e1o tam ph\u1ea9m, tri\u1ec7u V\u01b0\u01a1ng An Th\u1ea1ch v\u1ec1 kinh, \u0111\u1ee3i thi xong s\u1ebd c\u00f3 ch\u1ec9 ri\u00eang. H\u00e0n Duy th\u00ec cho thi \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n. An Th\u1ea1ch v\u00e0 Duy \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i kh\u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>An Th\u1ea1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m Xuy\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Duy l\u00e0 con c\u1ee7a H\u00e0n \u1ee8c. S\u00e1ch \u300aK\u00fd v\u0103n\u300b c\u00f2n ch\u00e9p t\u00ean T\u0103ng C\u00f4ng \u0110\u1ecbnh, nh\u01b0ng \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p. C\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, l\u1eadp ra ty H\u00e0 c\u1eeb, thu\u1ed9c Tam ty. Sai Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang L\u01b0u Th\u1ef1c, Ph\u00e1n quan, Kim b\u1ed9 lang trung Thi\u1ec7u S\u1ee9c coi vi\u1ec7c \u1ea5y.<\/p>\n<p>[60] Th\u00e1i t\u1eed Trung x\u00e1, Tri huy\u1ec7n Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ee7y T\u00f4n Ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Thi\u00eam th\u01b0 Nam Kinh L\u01b0u th\u1ee7 Ph\u00e1n quan s\u1ef1, ki\u00eam ch\u1ee9c Thuy\u1ebft th\u01b0 t\u1ea1i Nam Kinh Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00ea c\u00f9ng c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u00f4n Ph\u1ee5c b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y v\u00ec k\u1ebb cu\u1ed3ng l\u00e0 Kh\u1ed5ng Tr\u1ef1c \u00d4n t\u1eb7ng th\u01a1, t\u1eeb ch\u1ee9c Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, d\u00f9 \u0111\u00e3 qua hai l\u1ea7n \u0111\u1ea1i x\u00e1 nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c h\u1ed3i ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169. H\u01a1n n\u1eefa, T\u00f4n Ph\u1ee5c v\u1ed1n kh\u00f4ng quen bi\u1ebft Kh\u1ed5ng Tr\u1ef1c \u00d4n, n\u1ebfu c\u1ee9 \u0111\u1ec3 \u00f4ng b\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i, e r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i danh s\u1ebd b\u1ecb k\u1ebb gian vu c\u00e1o, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n kh\u00f3 t\u1ef1 v\u1eefng v\u00e0ng.&#8221;<\/i> V\u00ec v\u1eady, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 th\u0103ng ch\u1ee9c cho \u00f4ng.<\/p>\n<p><i>(Theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b, \u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1ng t\u1eeb ch\u1ee9c Th\u1ecb gi\u1ea3ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7. Nh\u01b0ng x\u00e9t theo b\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 m\u1ed9 ch\u00ed c\u1ee7a T\u00f4n Ph\u1ee5c, \u00f4ng ch\u01b0a t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c Th\u1ecb gi\u1ea3ng c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng ph\u1ee7, ch\u1ec9 l\u00e0 Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m Tr\u1ef1c gi\u1ea3ng m\u00e0 th\u00f4i.)<\/i><\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, ban b\u1ed1 s\u00e1ch \u300aGi\u1ea3n y\u1ebfu t\u1ebf ch\u00fang ph\u01b0\u01a1ng\u300b, ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ch\u1eefa b\u1ec7nh t\u1eadt cho d\u00e2n.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t c\u00e1c t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m t\u1ed9i t\u1eeb t\u1eed h\u00ecnh tr\u1edf xu\u1ed1ng m\u1ed9t b\u1eadc, t\u1ed9i \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha.<\/p>\n<p>[63] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1, m\u1ed7i khi xu\u00e2n thu \u0111i t\u1ebf l\u0103ng, c\u1eed m\u1ed9t quan trong t\u1ef1 \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra l\u1ec5 v\u1eadt v\u00e0 xem x\u00e9t nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t trong vi\u1ec7c h\u00e0nh l\u1ec5. Qu\u00e2n nh\u00e2n tham d\u1ef1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p y ph\u1ee5c v\u00e0 m\u0169 theo nghi th\u1ee9c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra s\u1ef1 s\u01a1 su\u1ea5t.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, qu\u00e2n V\u00f4 Vi d\u00e2ng 350 c\u00e2y c\u1ecf linh chi. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm coi n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, hi\u1ec1n th\u1ea7n l\u00e0 b\u00e1u v\u1eadt, c\u00f2n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 nh\u01b0 c\u1ecf c\u00e2y, c\u00f4n tr\u00f9ng, c\u00e1 th\u00ec c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng qu\u00fd!&#8221;<\/i> Tri qu\u00e2n Nh\u01b0 Hi\u1ebfu Ti\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n t\u1ed9i, nh\u01b0ng ra l\u1ec7nh t\u1eeb nay v\u1ec1 sau thi\u00ean h\u1ea1 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng nh\u1eefng th\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady n\u1eefa.<\/p>\n<p>[65] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, D\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng, b\u1ed1 tr\u00ed s\u1ee9 \u1edf Nh\u1eef Ch\u00e2u, xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m qu\u1eadn th\u00fa. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;C\u1ea3nh T\u00f4ng l\u00e0 em c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng Hu\u1ec7 Th\u00e1i h\u1eadu, Tr\u1eabm h\u00e1 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng t\u00ednh h\u1eafn tham b\u1ea1o, c\u00e0ng gi\u00e0 c\u00e0ng t\u1ec7, nay n\u1ebfu cho l\u00e0m qu\u1eadn th\u00fa th\u00ec d\u00e2n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng s\u1ebd ch\u1ecbu h\u1ecda.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng cho.<\/p>\n<p><i>(B\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p: C\u1ea3nh T\u00f4ng xin tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u1ee9c quan \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i nh\u1edd \u00e2n \u0111i\u1ec3n Minh \u0110\u01b0\u1eddng, xin l\u00e0m qu\u1eadn th\u00fa, Vua kh\u00f4ng cho. L\u1ea1i trao cho ch\u1ee9c Ki\u1ebfn Ninh l\u01b0u h\u1eadu. X\u00e9t v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n th\u00e1ng 11 n\u0103m th\u1ee9 2, C\u1ea3nh T\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ee9c T\u1ea3 Gi\u00e1m M\u00f4n V\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'V\u1ec7' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'vi', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 463, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-461-31\" href=\"#footnote-461-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, Ki\u1ec1m h\u1ea1t Nh\u1eef Ch\u00e2u, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Ki\u1ebfn Ninh l\u01b0u h\u1eadu, b\u1ed1 tr\u00ed s\u1ee9 b\u1ea3n ch\u00e2u, Th\u1ef1c l\u1ee5c \u0111\u00e3 ch\u00e9p, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u00e9p l\u1eddi th\u00e1nh, \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y m\u1edbi ch\u00e9p. L\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c C\u1ea3nh T\u00f4ng xin tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u1ee9c quan \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i, n\u00ean x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, V\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, \u0111\u1ed3ng ph\u00e1n Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, t\u00e2u: <i>&#8220;M\u1ed7i khi c\u00f3 v\u1eadt m\u1edbi t\u1eeb n\u1ed9i cung ban xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean t\u00f4ng mi\u1ebfu, c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u ch\u1ecdn ng\u00e0y l\u00e0nh, \u0111\u1ebfn khi d\u00e2ng th\u00ec \u0111\u00e3 qua ba b\u1ed1n ng\u00e0y, v\u1eadt \u0111\u00e3 h\u01b0 h\u1ecfng. T\u1eeb nay xin cho L\u1ec5 vi\u1ec7n b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc, d\u00e2ng v\u00e0o ng\u00e0y h\u00f4m sau, \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng th\u00e0nh k\u00ednh ph\u1ee5ng s\u1ef1 t\u1ed5 ti\u00ean.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Ng\u1ee5y Qu\u00e1n, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, quy\u1ec1n tri Khai Phong ph\u1ee7, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri Vi\u1ec7t Ch\u00e2u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u1edf c\u1eeda N\u1ed9i \u0110\u00f4ng, khi ki\u1ec3m tra xe c\u1ee7a c\u00e1c m\u1ec7nh ph\u1ee5, ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 v\u1eadt t\u01b0 trang c\u1ee7a cung n\u1eef, giao cho Khai Phong x\u00e9t x\u1eed, \u00e1n ch\u01b0a t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ec9 n\u1ed9i gi\u00e1ng tha b\u1ed5ng. Ng\u00f4 Khu\u00ea, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n, t\u00e2u: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nh\u00e2n t\u1ebf Minh \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 h\u1ea1 chi\u1ebfu, ph\u00e0m ai xin \u00e2n \u0111i\u1ec3n ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n t\u1ed9i theo ch\u1ec9 n\u1ed9i gi\u00e1ng, c\u00e1c quan ty nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh. Qu\u00e1n d\u00e1m b\u1ecf qua chi\u1ebfu th\u01b0, xin x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt.&#8221;<\/i> Qu\u00e1n v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111i Gia Ch\u00e2u c\u1ea7u m\u01b0a, m\u00e0 c\u00e1c t\u0103ng \u0111\u1ea1o \u1edf ch\u00e2u \u1ea5y \u0111\u00e3 \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc uy nghi \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec d\u00e2n xa x\u00f4i b\u1ecb phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. H\u00e3y l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[69] Chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u Uy, M\u1eadu, L\u00ea, T\u1eadp, B\u00edch<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu Uy, M\u1eadu, L\u00ea, T\u1eadp, B\u00edch \u0111\u1eb3ng ch\u00e2u 'Ch\u00e2u', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 27-28 ch\u00e9p l\u00e0 'Tri ch\u00e2u', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang.\" id=\"return-footnote-461-32\" href=\"#footnote-461-32\" aria-label=\"Footnote 32\"><sup class=\"footnote\">[32]<\/sup><\/a>c\u00f9ng c\u00e1c ch\u00e2u Nhung, L\u00f4 th\u00f4ng ph\u00e1n, t\u1eeb nay l\u1ec7nh cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn c\u1eed quan kinh tri\u1ec1u c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9 l\u00e0m tri huy\u1ec7n, ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u1ee7 m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, nay gi\u1eef ch\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u0103m, ho\u1eb7c tr\u01b0\u1edbc gi\u1eef ch\u1ee9c m\u1ed9t n\u0103m nay gi\u1eef ch\u1ee9c hai n\u0103m, \u0111\u1ec3 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, \u0111\u1ee3i \u0111\u1ee7 ba n\u0103m th\u00ec t\u00ednh l\u00e0 nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u00f4ng ph\u00e1n \u0111\u1ea7u ti\u00ean.<\/p>\n<p>Gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch Th\u1ef1c l\u1ee5c tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0o n\u0103m \u0110\u1ea1i Trung T\u01b0\u1eddng Ph\u00f9, hai ch\u00e2u T\u1ecbnh, \u00cdch, h\u1ebft h\u1ea1n nhi\u1ec7m k\u1ef3 c\u1ea7n thay ng\u01b0\u1eddi, Ti\u00ean \u0111\u1ebf xem kh\u1eafp danh s\u00e1ch c\u00e1c quan th\u1ecb t\u00f2ng, b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: &#8216;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi v\u0103n nh\u00e3 th\u00edch d\u1ee5ng, c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u00f3 tr\u1ecdng tr\u00e1ch th\u00ec r\u1ea5t \u00edt. M\u1ed7i khi ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00e1c danh hi\u1ec1n \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng c\u00f9ng nhau xu\u1ea5t hi\u1ec7n, sao th\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i \u0111\u1ebfn v\u1eady.&#8217; V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n \u0111\u00e1p: &#8216;Hi\u1ec7n nay \u1edf ch\u1ee9c v\u1ecb th\u1ea5p, h\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi, ch\u1ec9 s\u1ee3 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 b\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0ng xem vi\u1ec7c c\u1ea7u hi\u1ec1n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng c\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n h\u1ea3o, kh\u00f4ng v\u00ec khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m nh\u1ecf m\u00e0 che l\u1ea5p \u0111\u1ee9c l\u1edbn. Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng trong tri\u1ec1u, ai l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i, B\u1ec7 h\u1ea1 lu\u00f4n b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ecd, nh\u01b0ng l\u1eddi \u0111\u1ed3n nhi\u1ec1u qu\u00e1 th\u00ec c\u0169ng c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng. \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i l\u1eabn nhau th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 k\u1ebft b\u00e8, ch\u1ec9 tr\u00edch l\u1ed7i l\u1ea7m th\u00ec g\u1ea7n nh\u01b0 c\u00f4ng b\u1eb1ng. X\u00e9t l\u00f2ng y\u00eau gh\u00e9t, ch\u1ec9 nh\u1edd v\u00e0o th\u00e1nh \u00fd tr\u00ean cao.&#8217;<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1eddi n\u00f3i \u1ea5y th\u1eadt \u0111\u00fang, r\u1ea5t thi\u1ebft th\u1ef1c v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c. V\u00ec n\u1ed7i lo c\u1ee7a th\u1eddi nay, ch\u00ednh l\u00e0 lo nh\u01b0 v\u1eady. B\u1ed1n bi\u1ec3n r\u1ed9ng l\u1edbn, kh\u00f4ng lo kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, m\u00e0 lo \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tin d\u00f9ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i. V\u1ea3 l\u1ea1i, m\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, h\u1ec5 ai c\u00f3 ti\u1ebfng t\u00e0i gi\u1ecfi, \u1eaft b\u1ecb g\u00e1n cho ti\u1ebfng x\u1ea5u \u0111\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ebfn nay c\u00f2n \u0111au x\u00f3t.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong Th\u00e1nh t\u1eeb ra l\u1ec7nh cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, nh\u1eefng quan l\u1ea1i v\u1ed1n c\u00f3 t\u00e0i \u0111\u1ee9c, tr\u01b0\u1edbc kia b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch oan u\u1ed5ng, nh\u01b0 D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh, V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh, V\u01b0\u01a1ng X\u01b0\u1edbc, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m nh\u01b0ng ch\u01b0a kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ee9c v\u1ee5<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 't\u1eb1ng' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 't\u1ecbnh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-461-33\" href=\"#footnote-461-33\" aria-label=\"Footnote 33\"><sup class=\"footnote\">[33]<\/sup><\/a>, xin \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t l\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u1ec1 b\u1ea1t, ho\u1eb7c giao vi\u1ec7c kh\u00f3 kh\u0103n, \u1eaft s\u1ebd c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch. Nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec phong h\u00f3a ng\u00e0y c\u00e0ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, hi\u1ec1n t\u00e0i k\u00ednh ph\u1ee5c, kh\u00ed h\u00f2a h\u1ee3p th\u1ea5m kh\u1eafp tr\u00ean d\u01b0\u1edbi.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, \u0111i\u1ec1u Tri ch\u00e2u Vi\u1ec7t D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, l\u00e0m Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9. V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc t\u1eeb Th\u00e2m ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri ch\u00e2u Ki\u1ebfn, sau \u0111\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00e0 B\u1eafc l\u1ed9 H\u00ecnh ng\u1ee5c. \u0110\u1ec9nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u1edf Giang \u0110\u00f4ng v\u00ec x\u00e9t x\u1eed h\u00e0 kh\u1eafc b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c, \u0111\u1ebfn khi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi d\u1ee5ng l\u1ea1i, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ee5 tham nh\u0169ng c\u00e0ng g\u1ea5p r\u00fat, vi\u1ec7c t\u1ed1 c\u00e1o kh\u00f4ng ki\u00eang n\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n th\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 's\u1edf' trong c\u00e2u '\u01b0 qu\u00fd th\u1ebf v\u00f4 s\u1edf t\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-461-34\" href=\"#footnote-461-34\" aria-label=\"Footnote 34\"><sup class=\"footnote\">[34]<\/sup><\/a>. <em>(Th\u00e1ng 6 n\u0103m sau, Ho\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Hi\u1ebfn ty Giang T\u00e2y, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110\u1ec9nh l\u00e0m Hi\u1ebfn ty H\u00e0 B\u1eafc kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/em> L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u k\u1ebb bu\u00f4n l\u1eadu mu\u1ed1i v\u00e0 tr\u00e0<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'phi\u1ebfn' trong c\u00e2u 'th\u1eddi \u0111\u1ea1o phi\u1ebfn di\u00eam tr\u00e0 gi\u1ea3 ch\u00fang' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 300, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-461-35\" href=\"#footnote-461-35\" aria-label=\"Footnote 35\"><sup class=\"footnote\">[35]<\/sup><\/a>, \u0110\u1ec9nh \u0111\u1ec1u \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i \u0111u\u1ed5i \u0111i. Gi\u00e1m ty nhi\u1ec1u l\u1ea7n can gi\u00e1n, \u0110\u1ec9nh kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf Mai Ch\u00ed xin kh\u00f4i ph\u1ee5c vi\u1ec7c b\u00e1ch quan v\u00e0o ch\u1ea7u t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a qu\u00e2n d\u00e2n, t\u1eeb c\u00f4ng khanh \u0111\u1ebfn s\u0129 th\u1ee9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ch\u1ec9 ra s\u1ef1 vi\u1ec7c m\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. D\u00f9 c\u00f3 sai l\u1ea7m c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i nhi\u1ec1u l\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, H\u1eefu \u0110\u1ed3n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Kh\u1eafc T\u1ee7ng l\u00e0m T\u1ea3 Long V\u0169 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n. Kh\u1eafc T\u1ee7ng l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n. D\u00e2ng l\u00ean nh\u1eefng b\u00e0i v\u0103n m\u00ecnh vi\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn ban th\u01b0\u1edfng \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c. Cha c\u1ee7a Kh\u1eafc T\u1ee7ng l\u00e0 Th\u1eeba Gi\u00e1m, con c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, \u0111\u1ed5i huy\u1ec7n Nam H\u1ea3i, Qu\u1ea3ng ch\u00e2u th\u00e0nh huy\u1ec7n Phi\u00ean Ngung.<\/p>\n<p>[74] M\u00f9a thu, th\u00e1ng 7, ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7, khi ch\u00f4n c\u1ea5t T\u1ec1 qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng c\u00f4ng ch\u00faa, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1eabm n\u00e1t hoa m\u00e0u, sai quan \u0111i ki\u1ec3m tra, gi\u1ea3m thu\u1ebf ru\u1ed9ng cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng Th\u00e1i h\u1ecdc sinh theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 l\u00e0 200 ng\u01b0\u1eddi, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 th\u00ec ch\u1ec9 l\u1ea5y 100 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m h\u1ea1n.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf ngo\u00e0i t\u1eeb Thi\u1ebfu khanh, Gi\u00e1m tr\u1edf xu\u1ed1ng, 70 tu\u1ed5i kh\u00f4ng \u0111\u1ea3m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00ec cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c ty t\u00e2u l\u00ean; \u1edf kinh th\u00ec giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Qu\u00e1n c\u00e1c, \u0110\u00e0i gi\u00e1n v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c, th\u00ec giao cho Trung th\u01b0 x\u1eed l\u00fd. T\u1eeb \u0110\u00e3i ch\u1ebf tr\u1edf l\u00ean, n\u1ebfu t\u1ef1 xin v\u1ec1 h\u01b0u, th\u00ec ban \u01a1n l\u1ec5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1ea5y l\u00e0m ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban cho Ng\u1ee5y Nh\u00e0n \u1edf Thi\u1ec3m Ch\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi \u1ea9n d\u1eadt, t\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u Thanh D\u1eadt x\u1eed s\u0129. Nh\u00e0n l\u00e0 con c\u1ee7a Ng\u1ee5y D\u00e3. Gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c \u1ea9n d\u1eadt, Tri ch\u00e2u L\u00fd Chi\u00eau C\u1ea5u t\u00e2u l\u00ean v\u1ec1 h\u00e0nh ngh\u0129a c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh ban n\u00e0y.<\/p>\n<p>[78] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129 L\u00fd Th\u1ecd B\u1eb1ng t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c l\u0103ng t\u1ea9m c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1eddi gian c\u00fang t\u1ebf, duy ch\u1ec9 c\u00f3 Chi\u00eau Hi\u1ebfn ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00ec h\u1ee3p t\u00e1ng \u1edf An L\u0103ng n\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00fang t\u1ebf \u0111\u00fang th\u1eddi. Hu\u1ed1ng chi b\u00e0 l\u00e0 m\u1eb9 sinh ra hai v\u1ecb th\u00e1nh, l\u00e0 v\u0103n m\u1eabu c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, m\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ebf t\u1ef1 hai m\u00f9a kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u1ec5.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ec5 vi\u1ec7n t\u00e2u r\u1eb1ng, nghi th\u1ee9c tri\u1ec1u b\u00e1i, l\u1ec5 v\u1eadt \u0111\u1ec1u theo l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng t\u1ebf \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu, c\u00e1c l\u0103ng ch\u1ec9 d\u00e2ng m\u1ed9t ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u, c\u00f2n An L\u0103ng d\u00e2ng hai ch\u00e9n, hai l\u1ea7n v\u00e1i l\u1ea1y, nh\u01b0ng l\u1ec5 v\u1eadt kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, c\u00f3 l\u1ebd do quan l\u1ea1i s\u01a1 su\u1ea5t. Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, chi\u1ebfu r\u1eb1ng b\u1ea3n ch\u00fac, l\u1ee5a, h\u01b0\u01a1ng, l\u1ec5 v\u1eadt \u1edf An L\u0103ng Chi\u00eau Hi\u1ebfn ho\u00e0ng h\u1eadu ph\u1ea3i theo l\u1ec5 \u0111\u1ed3ng th\u1ea5t \u1edf Th\u00e1i Mi\u1ebfu. L\u1ea1i \u0111\u00fac c\u00e1c l\u1ec5 kh\u00ed \u1edf c\u00e1c l\u0103ng, c\u1ea5t v\u00e0o kho ri\u00eang.<\/p>\n<p>Th\u1ecd B\u1eb1ng l\u00e0 con c\u1ee7a L\u00fd Th\u1ee5c.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Huy\u1ec7n Ti\u00ean Nguy\u00ean, ch\u00e2u Duy\u1ec5n, t\u1eeb khi l\u1eadp qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn nay, \u0111\u1ec1u do con ch\u00e1u h\u1ecd Kh\u1ed5ng l\u00e0m Tri huy\u1ec7n \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng th\u1edd mi\u1ebfu t\u1ef1. G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ecf kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh ti\u00ean th\u00e1nh. T\u1eeb nay n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i vi\u1ec7c cho con ch\u00e1u h\u1ecd Kh\u1ed5ng l\u00e0m Tri huy\u1ec7n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;X\u00e9t nh\u1ea1c ch\u01b0\u01a1ng t\u1ebf t\u1ef1 tr\u1eddi \u0111\u1ea5t, t\u00f4ng mi\u1ebfu, b\u1ed1n m\u00f9a c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 89 kh\u00fac. T\u1eeb kh\u00fac C\u1ea3nh An tr\u1edf xu\u1ed1ng, 75 ch\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ch\u1eef &#8216;An&#8217; \u0111\u1eb7t t\u00ean kh\u00fac. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec ngh\u0129a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, ch\u00ednh gi\u00e1o, gia t\u0129nh, m\u00e0 c\u00f2n do th\u1ea7n linh, t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c an l\u1ea1c. Th\u1ea7n xin tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd ki\u1ebfn, nh\u1ea1c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh n\u00ean \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ea1i An.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm ngh\u0129 c\u00e1c b\u1eadc minh qu\u00e2n th\u1eddi x\u01b0a t\u00f9y th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u00e0 l\u1eadp nh\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u1eabm ngh\u0129 c\u00e1c b\u1eadc minh qu\u00e2n th\u1eddi x\u01b0a t\u00f9y th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u00e0 l\u1eadp nh\u1ea1c, ch\u1eef 'minh qu\u00e2n', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127, \u300aNh\u1ea1c ch\u00ed\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'c\u00e1ch v\u01b0\u01a1ng'.\" id=\"return-footnote-461-36\" href=\"#footnote-461-36\" aria-label=\"Footnote 36\"><sup class=\"footnote\">[36]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e3 ch\u1ebf t\u00e1c th\u00ec \u1eaft ph\u1ea3i c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi. D\u1ef1a v\u00e0o t\u00ean \u0111\u1ec3 suy ngh\u0129a, t\u1eeb ngh\u0129a m\u00e0 bi\u1ebft \u0111\u1ee9c. T\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ed7 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng \u0111\u1ee9c, c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u truy\u1ec1n xa l\u00e2u d\u00e0i<a class=\"footnote\" title=\"C\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u truy\u1ec1n xa l\u00e2u d\u00e0i, c\u00e2u n\u00e0y, b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n B\u00e1ch n\u1ea1p \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127, \u300aNh\u1ea1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 149, chi\u1ebfu \u300aQu\u1ed1c nh\u1ea1c danh \u0110\u1ea1i An\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'm\u00e0 truy\u1ec1n xa l\u00e2u d\u00e0i'.\" id=\"return-footnote-461-37\" href=\"#footnote-461-37\" aria-label=\"Footnote 37\"><sup class=\"footnote\">[37]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Cho n\u00ean nh\u1ea1c Thi\u1ec1u \u0111\u1ec3 n\u1ed1i nghi\u1ec7p Vua Nghi\u00eau, nh\u1ea1c H\u1ea1 \u0111\u1ec3 k\u1ebf th\u1eeba Vua Thu\u1ea5n, nh\u1ea1c Ho\u1ea1ch \u0111\u1ec3 c\u1ee9u d\u00e2n, nh\u1ea1c V\u0169 \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t, truy\u1ec1n l\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ee7, l\u00e0 do \u0111\u1ea1o n\u00e0y v\u1eady. Qu\u1ed1c gia s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng sai s\u00f3t, \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u1ec9 c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 l\u1edbn, m\u00e0 quan l\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e1m d\u1ec5 d\u00e0ng b\u00e0n lu\u1eadn. Tr\u1eabm lo ngh\u0129 v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, r\u1ea5t s\u1ee3 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc ti\u00ean \u0111\u1ebf ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ecf r\u00f5 cho thi\u00ean h\u1ea1 nghe th\u1ea5y. V\u00ec th\u1ebf ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c quan, t\u00ecm hi\u1ec3u r\u1ed9ng r\u00e3i, m\u00e0 x\u00e9t \u0111\u1ecbnh cho \u0111\u00fang.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay c\u00e1c quan L\u1ec5 b\u1ed9, h\u1ecdc s\u0129, c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng, d\u00e2ng l\u00ean \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ea1i An, l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u00e1i T\u1ed5 d\u1eb9p lo\u1ea1n, l\u00e0m y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1 ch\u01b0a y\u00ean, c\u00f4ng l\u1edbn; hai Vua Th\u00e1i T\u00f4ng, Ch\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u00e1i b\u00ecnh, l\u00e0m y\u00ean thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u00e3 y\u00ean, \u0111\u1ee9c th\u1ecbnh; \u0111\u1ebfn Tr\u1eabm k\u1ebf th\u1eeba nghi\u1ec7p l\u1edbn, l\u00e0m y\u00ean c\u00e1i y\u00ean c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, y\u00ean c\u00e1i nh\u00e2n h\u1eadu. Tr\u1eabm xem x\u00e9t k\u1ef9 \u00fd ki\u1ebfn, suy ngh\u0129 k\u1ef9 c\u00e0ng. K\u00ednh ngh\u0129 \u0111\u1ee9c th\u00e1nh d\u1ef1ng n\u1ec1n, c\u00f4ng th\u1ea7n d\u1eb9p v\u00f5, Th\u00e1nh T\u00f4ng m\u1edf mang n\u1ec1n tr\u1ecb thanh t\u1ecbnh, Tr\u1eabm \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng nghi\u1ec7p \u0111\u00e3 th\u00e0nh, tuy d\u1ea5u t\u00edch m\u1ed7i th\u1eddi kh\u00e1c nhau, m\u00e0 \u0111\u1ea1o y\u00ean d\u00e2n c\u00f9ng m\u1ed9t. D\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u1ea5u chu\u00f4ng kh\u00e1nh, m\u00faa v\u0169, d\u00f9ng \u1edf giao mi\u1ebfu, c\u00e1o v\u1edbi th\u1ea7n minh, g\u1ecdi l\u00e0 &#8216;\u0110\u1ea1i&#8217; v\u00e0 &#8216;An&#8217;, th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. K\u00ednh theo.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea t\u1ea1i c\u1eeda Qu\u00e1ch C\u1ed1, huy\u1ec7n Qu\u00e1n \u0110\u00e0o, ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua d\u1ee5 b\u1ea3o c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u1ee9c ty b\u00e1o l\u00ean nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i kh\u00f4ng tr\u1ecb l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng Trung th\u01b0 ch\u01b0a t\u1eebng thi h\u00e0nh. Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ec7nh c\u1ee7a d\u00e2n, h\u00e1 kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng sao! N\u00ean ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 k\u00e9m m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c, ng\u01b0\u1eddi k\u00e9m nh\u1eb9 th\u00ec \u0111\u1ed5i \u0111i.&#8221;<\/i> V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan kh\u00e1c x\u1ea5u h\u1ed5 t\u1ea1 t\u1ed9i r\u1ed3i lui. T\u1eeb \u0111\u00f3, t\u1eeb V\u01b0\u01a1ng Khai \u1edf Ng\u1ea1c Ch\u00e2u, L\u1eef S\u0129 T\u00f4ng \u1edf \u0110\u00e0i Ch\u00e2u, ho\u1eb7c v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu, ho\u1eb7c v\u00ec l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng m\u00e0 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c ho\u1eb7c \u0111\u1ed5i \u0111i, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 16 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><i>(\u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ch\u00e9p vi\u1ec7c V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c quan x\u1ea5u h\u1ed5 t\u1ea1 t\u1ed9i c\u00f9ng t\u00ean c\u1ee7a 16 ng\u01b0\u1eddi, nay theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[83] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, tha t\u1ed9i t\u01b0 c\u1ee7a Th\u1ea9m Kh\u1edfi, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 suy quan qu\u00e2n Thi\u00ean B\u00ecnh, v\u00ec t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd b\u1ecf ch\u1ee9c. Ban \u0111\u1ea7u, Kh\u1edfi v\u00ec cha b\u1ec7nh xin ngh\u1ec9, ch\u01b0a \u0111\u1ee3i ph\u00fac b\u00e1o \u0111\u00e3 v\u1ec1. Ph\u00e1p quan \u0111\u1ecbnh t\u1ed9i t\u01b0, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu th\u1ebf, sao \u0111\u1ec3 l\u00e0m d\u00e0y phong t\u1ee5c, n\u00ean b\u1ecf t\u1ed9i \u1ea5y.&#8221;<\/i> Kh\u1edfi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi huy\u1ec7n Ng\u00e2n.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu v\u00e0 Ch\u01b0\u1edfng V\u0169 T\u00edch, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, d\u00e2ng \u300aHo\u00e0ng H\u1ef1u Ph\u01b0\u01a1ng V\u1ef1c \u0110\u1ed3 Ch\u00ed\u300b 50 quy\u1ec3n.<\/p>\n<p>[85] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, Ch\u00e2u T\u00fac t\u00e2u: <i>&#8220;D\u00e2n \u0110\u1ed5ng Ph\u1ee5ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbp, g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1ea1i \u0111\u00e1nh nhau v\u1edbi c\u01b0\u1edbp m\u00e0 ch\u1ebft, con \u00f4ng l\u00e0 H\u1ea3i l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ba t\u00ean c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh nhau, xin ban th\u01b0\u1edfng.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ea3i kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u1eeb h\u1ea1i cho d\u00e2n, l\u1ea1i c\u00f2n b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f9 cho cha, n\u00ean ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu.&#8221;<\/i> B\u00e8n cho l\u00e0m Tam ban ph\u1ee5ng ch\u1ee9c, ban \u00e1o b\u00e0o, h\u1ed1t, \u0111ai b\u1ea1c, v\u00e0 sai l\u00e0m Tu\u1ea7n tr\u00f3c \u0111\u1ea1o t\u1eb7c \u1edf b\u1ea3n ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[86] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ngu b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Th\u00f4ng ph\u00e1n B\u1ed9c Ch\u00e2u T\u1ec9nh Uy\u00ean b\u1ed9 phu Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u00e1ch b\u1ecb b\u1ecdn c\u01b0\u1edbp b\u1eaft gi\u1eef, sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m to\u00e0n ch\u00e2u thu\u1ebf. Uy\u00ean l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Thanh Phong. \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea1ch H\u00e0nh t\u00e2u: <i>&#8220;T\u1ec9nh Uy\u00ean gi\u1eef ch\u1ee9c \u00c1n s\u00e1t, l\u00e0m Th\u00f4ng ph\u00e1n, kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec n\u01b0\u1edbc tr\u1eeb gi\u1eb7c, l\u1ea1i b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft gi\u1eef, l\u00e0m nh\u1ee5c m\u1ec7nh l\u1ec7nh qu\u00e1 l\u1edbn. Gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi h\u1ee3p v\u1edbi c\u00f4ng lu\u1eadn. Tri ch\u00e2u Ni\u1ebfp Th\u1ebf Khanh, n\u01a1i gi\u1eb7c n\u1ed5i l\u00ean, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng c\u00f3, nay nghe n\u00f3i ch\u1ec9 chuy\u1ec3n l\u00e0m Tri Lai Ch\u00e2u, c\u0169ng xin gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri Lai Ch\u00e2u Ni\u1ebfp Th\u1ebf Khanh b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri T\u00edn D\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Th\u1ebf Khanh l\u00e0 em c\u1ee7a Quan Khanh.<\/p>\n<p><i>(\u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b: Ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 7 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3, ch\u00e9p vi\u1ec7c Th\u1ebf Khanh b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m T\u00edn D\u01b0\u01a1ng qu\u00e2n, nay theo \u0111\u00f3. X\u00e9t \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m th\u1ee9 5, l\u1ea1i ch\u00e9p T\u1ec9nh Uy\u00ean b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Gi\u00e1m to\u00e0n ch\u00e2u thu\u1ebf, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 sai. Nay ph\u1ee5 ch\u00e9p tr\u01b0\u1edbc khi Th\u1ebf Khanh b\u1ecb gi\u00e1ng.)<\/i><\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, chuy\u1ec3n Ph\u00e1n Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng, 'Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'B\u00e0nh T\u00edn', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 464 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-461-38\" href=\"#footnote-461-38\" aria-label=\"Footnote 38\"><sup class=\"footnote\">[38]<\/sup><\/a> l\u00e0m Ph\u00e1n Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n, Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb ch\u1ed1i l\u00e0m Ph\u00e1n Thi\u1ec1n Ch\u00e2u. Tri Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u00fd Chi\u00eau Thu\u1eadt l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, Tri T\u1ea7n Ch\u00e2u. Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc v\u1ec1 kinh.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Bao Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>&#8220;Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng v\u1ed1n gian tr\u00e1, d\u00e1m xin vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u00fang; Chi\u00eau Thu\u1eadt nhu nh\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng n\u00ean giao tr\u1ecdng tr\u1ea5n; C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc khi cha l\u00e0 Di Gi\u1ea3n n\u1eafm quy\u1ec1n, can thi\u1ec7p nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, n\u1ebfu v\u1ed9i cho v\u1ec1, e r\u1eb1ng s\u1ebd m\u01b0u c\u1ea7u ti\u1ebfn th\u00e2n.&#8221;<\/i> B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c v\u1ee5 nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c gi\u1eef nguy\u00ean ch\u1ee9c v\u00e0o ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd th\u00e1ng 8, nay ch\u00e9p chung. C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc th\u00f4ng minh c\u00f3 t\u00e0i, nh\u01b0ng khi Di Gi\u1ea3n n\u1eafm quy\u1ec1n, th\u01b0\u1eddng can thi\u1ec7p xin x\u1ecf, nh\u1eefng k\u1ebb th\u00edch danh l\u1ee3i \u0111\u1ec1u theo \u00f4ng, th\u01b0\u1eddng ti\u1ebft l\u1ed9 vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 mua chu\u1ed9c \u00e2n hu\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi so s\u00e1nh \u00f4ng v\u1edbi \u0110\u1eadu Th\u00e2n.)<\/i><\/p>\n<p>[88] Ban \u0111\u1ea7u, Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Lang trung T\u00f4n Mi\u1ec5n sau khi m\u00e3n tang m\u1eb9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9: 'Thi\u1ec3m T\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Thi\u1ec3m Ch\u00e2u', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 288, \u300aT\u00f4n Mi\u1ec5n truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-461-39\" href=\"#footnote-461-39\" aria-label=\"Footnote 39\"><sup class=\"footnote\">[39]<\/sup><\/a>. T\u00f4n Mi\u1ec5n xin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m tri ch\u00e2u Minh Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, v\u00f9ng Kinh \u0110\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, n\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111i\u1ec1u T\u00f4n Mi\u1ec5n l\u00e0m tri ch\u00e2u T\u1eeb Ch\u00e2u. T\u00f4n Mi\u1ec5n c\u00f4ng khai treo th\u01b0\u1edfng, nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u1eebng ph\u1ea1t<a class=\"footnote\" title=\"Nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u1eebng ph\u1ea1t: nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'nghi\u00eam', theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-461-40\" href=\"#footnote-461-40\" aria-label=\"Footnote 40\"><sup class=\"footnote\">[40]<\/sup><\/a>, n\u00ean tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp d\u1ea7n d\u1ea7n ch\u1ea5m d\u1ee9t.<\/p>\n<p>[89] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00e0 B\u1eafc h\u00ecnh ng\u1ee5c, \u0110\u1ed9 chi Lang trung T\u1ecbch B\u00ecnh l\u00e0m tri ch\u00e2u L\u1ec7 Ch\u00e2u, v\u00ec kh\u00f4ng ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5.<\/p>\n<p>[90] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, gi\u1ea3m thu\u1ebf th\u00e2n b\u1eb1ng g\u1ea1o cho d\u00e2n \u0111inh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u S\u00e2m, V\u0129nh v\u00e0 qu\u1eadn Qu\u1ebf D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c H\u1ed3 Nam. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u00e0 h\u1ecd M\u00e3 b\u1eaft d\u00e2n \u0111i l\u1ea5y g\u1ed7, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u00e0u ngh\u00e8o, \u0111\u1ec1u t\u00ednh theo s\u1ed1 \u0111inh. Khi m\u1edbi l\u1eadp qu\u1ed1c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 tr\u1ea3 ti\u1ec1n, r\u1ed3i b\u1eaft d\u00e2n n\u1ed9p g\u1ea1o theo thu\u1ebf<a class=\"footnote\" title=\"B\u1eaft d\u00e2n n\u1ed9p g\u1ea1o theo thu\u1ebf: ch\u1eef 'th\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'd\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-461-41\" href=\"#footnote-461-41\" aria-label=\"Footnote 41\"><sup class=\"footnote\">[41]<\/sup><\/a>, nh\u01b0ng m\u1ee9c thu\u1ebf n\u1eb7ng nh\u1eb9 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, khi\u1ebfn d\u00e2n ngh\u00e8o kh\u1ed5 c\u1ef1c. Vua ra l\u1ec7nh cho Tam ty l\u1ea5y m\u1ee9c th\u1ea5p nh\u1ea5t l\u00e0m chu\u1ea9n, m\u1ed7i n\u0103m gi\u1ea3m h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n th\u1ea1ch g\u1ea1o.<\/p>\n<p><i>(H\u00e0n Ch\u00ed \u0111i s\u1ee9 Kinh H\u1ed3, t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf th\u00e2n b\u1eb1ng g\u1ea1o, s\u1eed s\u00e1ch ch\u00e9p nh\u01b0 v\u1eady. Tuy nhi\u00ean, l\u00fac n\u00e0y H\u00e0n Ch\u00ed ch\u01b0a xu\u1ea5t ph\u00e1t, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 8 m\u1edbi nh\u1eadn m\u1ec7nh, c\u00f3 l\u1ebd s\u1eed s\u00e1ch ghi ch\u00e9p th\u00eam th\u1eaft, n\u00ean kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9. Tri\u1ec7u L\u01b0\u01a1ng Quy l\u00e0m chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ed3 Nam, t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf s\u1ed1 g\u1ea1o thu\u1ebf th\u00e2n m\u00e0 nh\u00e0 h\u1ecd M\u00e3 \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh thu\u1ebf, s\u1eed s\u00e1ch ch\u00e9p vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf s\u00f4ng Bi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[92] Y quan s\u1ee9 T\u1ec1 S\u0129 Minh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1eabn l\u1ec7 c\u0169 xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a vi\u1ec7n. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;S\u0129 Minh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e1m tr\u00e1i l\u1ec7nh, d\u00e2ng t\u1ea5u v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9, v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u trong vi\u1ec7c cung c\u1ea5p thu\u1ed1c men<a class=\"footnote\" title=\"V\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u trong vi\u1ec7c cung c\u1ea5p thu\u1ed1c men: \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 36 ch\u00e9p 'v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean trong vi\u1ec7c cung c\u1ea5p thu\u1ed1c men', \u00fd ngh\u0129a r\u00f5 h\u01a1n\" id=\"return-footnote-461-42\" href=\"#footnote-461-42\" aria-label=\"Footnote 42\"><sup class=\"footnote\">[42]<\/sup><\/a>, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n t\u1ed9i. L\u1ec7nh cho c\u01a1 quan \u0111\u1ec1 c\u1eed nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y.&#8221;<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-461-1\">Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ee9', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 10, ph\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng b\u00ecnh N\u00f9ng Tr\u00ed Cao s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-2\">Chi\u1ebfu cho b\u1ea3y ch\u00e2u qu\u00e2n T\u1eeb, T\u00fac, T\u1ee9, Di\u1ec7u, Giang, Tr\u1ecbnh, Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng khai th\u00e1c \u0111\u00e1 kh\u00e1nh. 'Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng', nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Ho\u00e0i D\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ho\u00e0ng h\u1eefu t\u00e1i \u0111\u1ecbnh, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127 \u300aNh\u1ea1c ch\u00ed\u300b 2 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-3\"> so v\u1edbi gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ba ng\u00e0n 'so v\u1edbi', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 184, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b h\u1ea1 6 gi\u1ed1ng nhau, b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 h\u1ea1 ch\u00e9p l\u00e0 'th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc', b\u1ea3n c\u00e1c ch\u00e9p l\u00e0 'th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc'. <a href=\"#return-footnote-461-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-4\"> ch\u1ec9 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c hai ng\u00e0n 'hai ng\u00e0n' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'gi\u1ea3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b tr\u00ean \u0111\u00e3 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-461-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-5\"> Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 v\u00e0 \u0110\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn ty H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u1ec1u d\u00e2ng l\u1eddi t\u00e2u \u3000 ch\u1eef '\u0111\u1ec1u' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b tr\u00ean b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-461-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-6\"> n\u00ean chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan g\u1ea7n g\u0169i xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1i ngh\u1ecb, khi\u1ebfn cho l\u1ee3i h\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng c\u00e1c b\u1ea3n 'khi\u1ebfn' \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'nay', \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 184, \u300aGi\u1edbi \u01b0\u1edbc th\u1ea7n li\u00eau ng\u00f4n l\u1ee3i chi\u1ebfu\u300b c\u00e2u n\u00e0y ch\u00e9p l\u00e0 'n\u00ean chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan c\u1eadn th\u1ea7n, xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1ea3n ngh\u1ecb, khi\u1ebfn \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e3 r\u00f5, l\u1ee3i h\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng.' <a href=\"#return-footnote-461-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-7\"> \u0110\u1ea1i \u0111\u1ec3 \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b quy\u1ec3n 3 ch\u00e9p v\u1ec1 ph\u00e1p tr\u00e0 \u3000 ch\u1eef 'ch\u00ed' nguy\u00ean thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ed5. <a href=\"#return-footnote-461-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-8\"> Ph\u00e1p \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu mu\u1ed1i \u0111\u00e3 ch\u00e9p \u0111\u1ee7 v\u00e0o th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 hai \u3000 ch\u1eef '\u0111\u1ee7' nguy\u00ean ch\u00e9p l\u00e0 't\u1ef1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-461-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-9\">'Ti\u1ec7n' trong 'H\u00e0 B\u1eafc ti\u1ec7n \u0111\u1ecbch' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Bi\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29 'T\u1ed5 t\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed9 t\u1ed5n \u00edch', \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 328 'Ti\u1ebft H\u01b0\u1edbng truy\u1ec7n' s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-10\">'B\u00e1ch' trong 'Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5 t\u00edch giao d\u1eabn ti\u1ec1n th\u1ea5t b\u00e1ch v\u1ea1n qu\u00e1n' nguy\u00ean v\u0103n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-461-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-11\"> M\u1ed7i n\u0103m thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y v\u1ea1n th\u1ea1ch l\u00faa, ch\u1eef 's\u1ed1' nguy\u00ean l\u00e0 'b\u00e1ch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 truy\u1ec7n H\u1ea1 An K\u1ef3 trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 283 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-12\"> Ki\u00eam Long \u0110\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'c\u00e1c' nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'tr\u1ef1c', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 6.5.7, truy\u1ec7n T\u1ed1ng K\u1ef3 trong \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 284 b\u1ecf \u0111i. <a href=\"#return-footnote-461-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-13\">'G\u00e2y h\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n', nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 302, \u300aGi\u1ea3 \u00c1m truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-14\">'V\u1ed1n xa c\u00e1ch tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh', nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Di\u1ec7c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-15\">'Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00f4n lu\u1eadn', nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'qu\u1ea3ng khai', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-16\">'\u00c1m b\u00e0n r\u1eb1ng', b\u1ed1n ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean v\u0103n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-461-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-17\">Ch\u1eef 'di\u1ec7c' trong c\u00e2u 'di\u1ec7c l\u1ec7nh tam ty ki\u1ec3m c\u1eed chi' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-461-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-18\">L\u1ec7nh Ty Thuy\u00ean sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n sung l\u00e0m T\u00e0o quan, ch\u1eef 'ty' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-461-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-19\">Ch\u1eef 'Giang' trong c\u00e2u 'C\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch T\u1ea1p ch\u00ed c\u1ee7a Giang H\u01b0u Ph\u1ee5c' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, nay c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-461-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-20\"> 'gi\u1ecfi' nguy\u00ean l\u00e0 'th\u00edch', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 248 truy\u1ec7n Ng\u1ee5y Qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng ch\u00faa s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-21\"> 'th\u00edch' nguy\u00ean l\u00e0 'gi\u1ecfi', theo c\u00e1c b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-22\">Vua sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111\u01b0a th\u00e1i y \u0111\u1ebfn kh\u00e1m b\u1ec7nh, ch\u1eef 'th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'trang', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-23\">\u0110\u1ec1u \u0111\u1ebfn ph\u1ee7 th\u0103m h\u1ecfi, ch\u1eef 'h\u1eadu v\u1ea5n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'v\u1ea5n h\u1eadu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 248 \u300aNg\u1ee5y Qu\u1ed1c \u0110\u1ea1i Tr\u01b0\u1edfng C\u00f4ng Ch\u00faa truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-24\">Ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u \u0111\u1ee1 c\u00f4ng ch\u00faa ra \u0111\u00f3n, ch\u1eef 'ngh\u00eanh chi' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'ngh\u00eanh l\u1eadp', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-25\">Nay ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ea1i ch\u00faa, ch\u1eef '\u0111\u1ea1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'th\u00e1i', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b s\u1eeda l\u1ea1i, \u0111o\u1ea1n sau c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. <a href=\"#return-footnote-461-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-26\">D\u00e2n H\u00e0 B\u1eafc l\u01b0u l\u1ea1c n\u1ed1i nhau tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'd\u00e2n l\u01b0u' vi\u1ebft l\u00e0 'l\u01b0u d\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-27\">Theo b\u1ea3n truy\u1ec7n c\u1ee7a H\u1ed3 T\u00fac, ch\u1eef 'h\u00e0nh' nguy\u00ean l\u00e0 'h\u1eefu', \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda l\u1ea1i theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n <a href=\"#return-footnote-461-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-28\">D\u01b0\u1edbi l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi s\u01a1, ch\u1eef 's\u01a1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'v\u1eadt', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft \u0111\u1eddi T\u1ed1ng v\u00e0 s\u00e1ch T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 294, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-29\">Theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung ch\u1eef '\u00c1n' <a href=\"#return-footnote-461-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-30\">Ch\u1eef 's\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'l\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 29, m\u1ee5c Quan ch\u1ebf duy\u00ean c\u00e1ch s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-31\">Ch\u1eef 'V\u1ec7' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'vi', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 463, truy\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng C\u1ea3nh T\u00f4ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-461-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-32\">Chi\u1ebfu Uy, M\u1eadu, L\u00ea, T\u1eadp, B\u00edch \u0111\u1eb3ng ch\u00e2u 'Ch\u00e2u', \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b tuy\u1ec3n c\u1eed 27-28 ch\u00e9p l\u00e0 'Tri ch\u00e2u', nghi ng\u1edd l\u00e0 \u0111\u00fang. <a href=\"#return-footnote-461-32\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 32\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-33\">ch\u1eef 't\u1eb1ng' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 't\u1ecbnh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-461-33\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 33\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-34\">ch\u1eef 's\u1edf' trong c\u00e2u '\u01b0 qu\u00fd th\u1ebf v\u00f4 s\u1edf t\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-461-34\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 34\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-35\">ch\u1eef 'phi\u1ebfn' trong c\u00e2u 'th\u1eddi \u0111\u1ea1o phi\u1ebfn di\u00eam tr\u00e0 gi\u1ea3 ch\u00fang' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo hai b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 300, truy\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ec9nh b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-461-35\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 35\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-36\">Tr\u1eabm ngh\u0129 c\u00e1c b\u1eadc minh qu\u00e2n th\u1eddi x\u01b0a t\u00f9y th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u00e0 l\u1eadp nh\u1ea1c, ch\u1eef 'minh qu\u00e2n', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127, \u300aNh\u1ea1c ch\u00ed\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'c\u00e1ch v\u01b0\u01a1ng'. <a href=\"#return-footnote-461-36\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 36\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-37\">C\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u truy\u1ec1n xa l\u00e2u d\u00e0i, c\u00e2u n\u00e0y, b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea3n B\u00e1ch n\u1ea1p \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127, \u300aNh\u1ea1c ch\u00ed\u300b, \u300aT\u1ed1ng \u0111\u1ea1i chi\u1ebfu l\u1ec7nh t\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 149, chi\u1ebfu \u300aQu\u1ed1c nh\u1ea1c danh \u0110\u1ea1i An\u300b \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'm\u00e0 truy\u1ec1n xa l\u00e2u d\u00e0i'. <a href=\"#return-footnote-461-37\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 37\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-38\">Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng, 'Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'B\u00e0nh T\u00edn', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 464 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-461-38\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 38\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-39\">Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9: 'Thi\u1ec3m T\u00e2y' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Thi\u1ec3m Ch\u00e2u', theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 288, \u300aT\u00f4n Mi\u1ec5n truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-461-39\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 39\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-40\">Nghi\u00eam kh\u1eafc tr\u1eebng ph\u1ea1t: nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu ch\u1eef 'nghi\u00eam', theo s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-461-40\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 40\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-41\">B\u1eaft d\u00e2n n\u1ed9p g\u1ea1o theo thu\u1ebf: ch\u1eef 'th\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'd\u1ee5', theo c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 51 s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-461-41\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 41\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-461-42\">V\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u trong vi\u1ec7c cung c\u1ea5p thu\u1ed1c men: \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 36 ch\u00e9p 'v\u00ec c\u00f3 c\u00f4ng hi\u1ec7u th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean trong vi\u1ec7c cung c\u1ea5p thu\u1ed1c men', \u00fd ngh\u0129a r\u00f5 h\u01a1n <a href=\"#return-footnote-461-42\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 42\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":71,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-461","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/461\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2585,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/461\/revisions\/2585"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/461\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=461"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=461"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}