{"id":463,"date":"2025-07-04T03:05:40","date_gmt":"2025-07-04T03:05:40","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=463"},"modified":"2026-04-17T11:33:25","modified_gmt":"2026-04-17T04:33:25","slug":"beta-quyen-171-nam-hoang-huu-thu-3-tan-mao-1051","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-171-nam-hoang-huu-thu-3-tan-mao-1051\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 171: N\u0102M HO\u00c0NG H\u1ef0U TH\u1ee8 3 (T\u00c2N M\u00c3O, 1051)","rendered":"QUY\u1ec2N 171: N\u0102M HO\u00c0NG H\u1ef0U TH\u1ee8 3 (T\u00c2N M\u00c3O, 1051)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng 8 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b>\r\n\r\n[1] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, sai Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea7n Th\u1ea7n \u0111\u1ebfn s\u1edf l\u00e0m l\u1ecbch \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m duy\u1ec7t v\u0103n t\u1ef1. Thu\u1ea7n Th\u1ea7n l\u00e0 em c\u1ee7a Nghi\u00eau Th\u1ea7n.\r\n\r\n[2] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho tu s\u1eeda ngay nh\u1eefng mi\u1ebfu th\u1edd n\u00fai, tr\u1ea5n, bi\u1ec3n, s\u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng.\r\n\r\n[3] Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00ea t\u00e2u: <i>\"M\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ea5m xu\u1ed1ng, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do \u00e2m kh\u00ed qu\u00e1 th\u1ecbnh. B\u1ec7 h\u1ea1 k\u00ednh s\u1ee3 thi\u00ean m\u1ec7nh, n\u00ean c\u1ea7u \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi tai h\u1ecda, nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 g\u00ec? C\u00e1i \u0111\u1eb9p c\u1ee7a b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, lo\u1ea1i b\u1ecf k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i. Ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, th\u00ec qu\u00e2n t\u1eed c\u00f9ng lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn, d\u01b0\u01a1ng kh\u00ed th\u1eafng, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn; k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i b\u1ecb lo\u1ea1i b\u1ecf, th\u00ec ti\u1ec3u nh\u00e2n c\u00f9ng lo\u1ea1i b\u1ecb \u0111\u1ea9y l\u00f9i, \u00e2m kh\u00ed suy, tai h\u1ecda c\u00f3 th\u1ec3 ti\u00eau tan.<\/i>\r\n\r\n<i>Nay ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 hi\u1ec1n, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng bi\u1ebft h\u1ecd hi\u1ec1n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1eed; ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 b\u1ea5t t\u00e0i, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng bi\u1ebft h\u1ecd b\u1ea5t t\u00e0i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, n\u1ed9i cung ki\u00eau c\u0103ng ngang ng\u01b0\u1ee3c, c\u1eadn th\u1ea7n ng\u0103n tr\u1edf, ngo\u1ea1i phi\u00ean ng\u1ea1o m\u1ea1n, k\u1ebb gian t\u00e0 h\u00e3m h\u1ea1i l\u1eabn nhau. \u00c2m kh\u00ed th\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e1 kh\u00f4ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn tai h\u1ecda l\u1edbn sao!<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1ea3 l\u1ea1i, l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u01b0\u1eddng l\u00e0 l\u00fac kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec tr\u00ec ho\u00e3n kh\u00f4ng l\u00e0m, khi c\u00f3 vi\u1ec7c r\u1ed3i th\u00ec l\u00fang t\u00fang kh\u00f4ng bi\u1ebft x\u1eed l\u00fd[footnote] L\u00fang t\u00fang nguy\u00ean t\u00e1c 'L\u1ea7m l\u1ed7i', theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 14 s\u1eeda.[\/footnote]. C\u00e1c quan trong ngo\u00e0i, l\u00fac b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng m\u1ed9t k\u1ebf s\u00e1ch, ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t quan ch\u1ee9c, tuy c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, l\u1ea1i c\u00f2n b\u1ecba \u0111\u1eb7t, cho l\u00e0 sinh s\u1ef1. Nh\u01b0 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng coi l\u00e0 vi\u1ec7c, \u0111\u1ebfn khi b\u1eaft gi\u1eef th\u00f4ng ph\u00e1n, l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m, r\u1ed3i m\u1edbi v\u1ed9i v\u00e0ng, trong kho\u1ea3ng v\u00e0i l\u1ed9 thay \u0111\u1ed5i quan ch\u1ee9c, l\u1ea1i c\u00f2n tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9[footnote] L\u1ea1i c\u00f2n tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9, ch\u1eef 'C\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n b\u1ed5 sung.[\/footnote], ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 mu\u1ed9n sao? Vi\u1ec7c l\u1edbn h\u01a1n th\u1ebf n\u00e0y s\u1ebd x\u1ea3y ra, bi\u1ebft x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o, mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng b\u1eaft gi\u1eef th\u00f4ng ph\u00e1n, t\u1ee9c l\u00e0 T\u1ec9nh Uy\u00ean, l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t truy t\u1eb7ng C\u1ea5p s\u1ef1 trung Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang. L\u00fac \u0111\u00f3, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 v\u00e0o ch\u1ea7u, nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5, Vua nh\u1edb \u0111\u1ebfn l\u00f2ng trung c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. <i>(Th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 t\u1eeb Duy\u1ec7n Ch\u00e2u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn V\u1ecb Ch\u00e2u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0y m\u1edbi v\u00e0o ch\u1ea7u, nay theo \u300a\u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 truy\u1ec1n\u300b, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i>\r\n\r\n[5] C\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng c\u00f3 c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i xin v\u00e0o ch\u1ea7u. Xin t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, ngo\u00e0i nh\u1eefng vi\u1ec7c thu\u1ed9c N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh c\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u v\u00e0 nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho v\u00e0o ch\u1ea7u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n xin v\u00e0o t\u00e2u vi\u1ec7c. N\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec mu\u1ed1n tr\u00ecnh b\u00e0y, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb k\u00edn.\"<\/i> Vua nghe theo. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 8, nay ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, H\u00e0n K\u1ef3, Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u00e0m Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Minh H\u1ea1o d\u1eabn qu\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u d\u1eb9p lo\u1ea1n \u1edf \u00c2n Ch\u00e2u, ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00e2n \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u00f2i th\u01b0\u1edfng, n\u00f3i l\u1eddi o\u00e1n gi\u1eadn, su\u00fdt n\u1eefa g\u00e2y n\u00e1o lo\u1ea1n d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh. H\u00e0n K\u1ef3 v\u1ed1n \u0111\u00e3 nghe chuy\u1ec7n n\u00e0y, cho r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00e8n luy\u1ec7n s\u1ebd sinh lo\u1ea1n.\r\n\r\nKhi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, \u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c d\u00f9ng qu\u00e2n lu\u1eadt \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i, xem x\u00e9t nh\u1eefng k\u1ebb ngang ng\u01b0\u1ee3c trong qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ea1y b\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1eaft ch\u00e9m \u0111\u1ea7u \u1edf ngo\u00e0i c\u1ed5ng doanh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh t\u1eed tr\u1eadn, \u00f4ng c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t cho gia \u0111\u00ecnh, nu\u00f4i n\u1ea5ng con c\u00f4i, cho h\u1ecd ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng. Uy t\u00edn v\u00e0 \u00e2n \u0111\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp, \u00f4ng b\u00e8n b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc binh ph\u00e1p x\u01b0a, l\u1eadp ra ba tr\u1eadn th\u1ebf vu\u00f4ng, tr\u00f2n, nh\u1ecdn, ch\u1ec9 d\u1ea1y cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n, ng\u00e0y \u0111\u00eam luy\u1ec7n t\u1eadp.\r\n\r\nT\u1eeb \u0111\u00f3, qu\u00e2n \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u tr\u1edf n\u00ean tinh nhu\u1ec7, ch\u1ec9nh t\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u0111\u1ed9i qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 nh\u1ea5t v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc. Kinh s\u01b0 ph\u00e1i qu\u00e2n Long M\u00e3nh \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u1ea3o Ch\u00e2u, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i h\u1ecd \u0103n c\u1eafp qu\u1ea7n \u00e1o, gi\u00e0y d\u00e9p c\u1ee7a d\u00e2n, ho\u1eb7c \u0103n xong kh\u00f4ng tr\u1ea3 ti\u1ec1n. \u0110\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, H\u00e0n K\u1ef3 li\u1ec1n gi\u1eef h\u1ecd l\u1ea1i kh\u00f4ng cho \u0111i, n\u00f3i: <i>\"B\u1ea3o Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i xa x\u00f4i, t\u1eebng c\u00f3 k\u1ebb l\u00e0m ph\u1ea3n, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u1eabn l\u1ed9n v\u1edbi binh l\u00ednh ki\u00eau ng\u1ea1o \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n th\u1ee7!\"<\/i> \u00d4ng \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng m\u1ea5y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n k\u1ef9 c\u00e0ng. C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng c\u0169ng \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo k\u1ef7 lu\u1eadt, kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u1ea1m ph\u00e1p n\u1eefa. N\u0103m \u0111\u00f3 m\u1ea5t m\u00f9a l\u1edbn, \u00f4ng m\u1edf kho c\u1ee9u \u0111\u00f3i, c\u1ee9u s\u1ed1ng h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\nVua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. C\u00e1c th\u00e0nh l\u00e2n c\u1eadn v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu, xem \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u nh\u01b0 m\u1ed9t tr\u1ea5n m\u1ea1nh, ti\u1ebfng t\u0103m vang xa \u0111\u1ebfn c\u1ea3 ngo\u1ea1i phi\u00ean.\r\n\r\n<i>(Nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1eeb khi \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c tr\u1edf v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a L\u00fd Thanh Th\u1ea7n ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, D\u01b0 T\u0129nh, V\u1ec7 \u00fay khanh, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111i nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1n Ch\u00e2u.\r\n\r\n[8] Chi\u1ebfu sai s\u1ee9 \u0111i th\u0103m h\u1ecfi v\u00e0 an \u1ee7i c\u00e1c l\u1ed9. L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u00fd \u0110o\u00e1i \u0111i Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9, T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o Cung l\u00e0m ph\u00f3; Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, \u0110\u1ed3ng tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u00fac \u0111i Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Canh l\u00e0m ph\u00f3; Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0n Ch\u00ed \u0111i Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf Tr\u1ecbnh D\u01b0 \u00dd l\u00e0m ph\u00f3; H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111i Giang Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban \u00d4ng Nh\u1eadt T\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u00e0 c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c, l\u1ea1i th\u00eam chuy\u1ec3n v\u1eadn ty th\u01b0\u1eddng hay thu thu\u1ebf qu\u00e1 m\u1ee9c[footnote] chuy\u1ec3n v\u1eadn ty th\u01b0\u1eddng hay thu thu\u1ebf qu\u00e1 m\u1ee9c 'khoa' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'nhi\u1ec5u', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 41-90 b\u1ecf.[\/footnote], d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng n\u1ed5i, Vua b\u00e8n sai Trung th\u01b0 ch\u1ecdn s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i xem x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\nTr\u1ecbnh D\u01b0 \u00dd, \u00d4ng Nh\u1eadt T\u00e2n, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay ch\u1ee9c Ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 Nam t\u00e0o v\u00e0 Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan ph\u1ea3i do c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0m tri ch\u00e2u, m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf qu\u00e1n c\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd v\u1ea3 ti\u1ebfn c\u1eed hay xin x\u1ecf.\r\n\r\n[10] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, T\u01b0 hu\u00e2n lang trung L\u01b0u V\u0129 l\u00e0m tri L\u01b0 Ch\u00e2u. C\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n n\u00f3i V\u0129 nhu nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c, l\u1ea1i c\u00f2n b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n \u0111\u1ec3 thu ti\u1ec7n d\u01b0 trong l\u00fac \u0111\u00f3i k\u00e9m, n\u00ean ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n.\r\n\r\nV\u0129 l\u00e0 con c\u1ee7a S\u01b0 \u0110\u1ea1o.\r\n\r\n[11] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng \u1edf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng theo l\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c quan \u1edf qu\u00e1n c\u00e1c, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Tri ch\u1ebf c\u00e1o ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng V\u01b0\u01a1ng Chu.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Ho\u00e0i Khang ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1[footnote] \u0110\u1ed3ng qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 'ch\u1ebf' nguy\u00ean l\u00e0 'x\u1eed', theo quy\u1ec3n 169 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 2 th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn ng\u00e0y Canh Th\u00e2n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 463 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda.[\/footnote] l\u00e0m Tuy\u00ean huy nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ph\u00e1n H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[13] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i trong thi\u00ean h\u1ea1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf l\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7, ph\u1ea3i ph\u00e2n lo\u1ea1i t\u00ecnh h\u00ecnh tr\u1ecb l\u00fd t\u1ed1t x\u1ea5u \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 Qu\u00e1ch \u0110\u00ecnh Tr\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng V\u01b0\u01a1ng Chu l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n L\u00fd Duy Hi\u1ec1n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung Y\u1ebfn \u0110\u1ed9 l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc K\u1ef7 l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, \u0110\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0m s\u1ee9 Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu T\u00e0o \u1ed0c l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\nS\u1ee9 \u0111o\u00e0n \u0111\u1ebfn Ngoa \u0110i\u1ec7n, s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 L\u01b0u L\u1ee5c Ph\u00f9 \u0111\u1ebfn d\u1ef1 ti\u1ec7c, n\u00f3i r\u1eb1ng Gia Lu\u1eadt Ph\u00f2ng gi\u1ecfi h\u1ecda, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng sang Nam tri\u1ec1u, v\u1ebd ch\u00e2n dung th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng mang v\u1ec1, nay mu\u1ed1n mang \u0111\u1ebfn s\u1ee9 qu\u00e1n. V\u01b0\u01a1ng Chu n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i chi\u00eam b\u00e1i.\"<\/i> L\u1ee5c Ph\u00f9 n\u00f3i s\u1ee3 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n dung ch\u00e2n th\u1ef1c, mu\u1ed1n sai Ph\u00f2ng sang n\u1eefa \u0111\u1ec3 v\u1ebd l\u1ea1i, Chu ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i.\r\n\r\n[15] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00e1nh t\u00e2u: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u b\u00e0y[footnote]C\u00e2u 'c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u b\u00e0y' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu ghi l\u00e0 'ba l\u1ea7n t\u00e2u b\u00e0y'.[\/footnote]. V\u1ea3 l\u1ea1i, b\u1eadc nh\u00e2n qu\u00e2n tr\u1ecb v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1, vi\u1ec7c ban t\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn c\u00f4ng b\u1eb1ng, n\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng \u0111\u00fang, thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd b\u00e0n t\u00e1n. Nghi\u00eau T\u00e1 v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 nh\u1edd d\u1ef1a d\u1eabm v\u00e0o h\u1eadu cung m\u00e0 chi\u1ebfm gi\u1eef \u0111\u1ecba v\u1ecb kh\u00f4ng x\u1ee9ng.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i, \u00f4ng ta b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, l\u1ec7nh v\u1eeba ban ra, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u kinh ng\u1ea1c. L\u00fac \u0111\u00f3, th\u1ea7n c\u00f9ng c\u00e1c gi\u00e1n quan, ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e3 \u1edf l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n tranh lu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng ta b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef danh ph\u1ea9m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Nay b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u lo\u1ea1n l\u1ea1c, tai d\u1ecb th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra, n\u1ebfu kh\u00f4ng khen th\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n tr\u1ef1c, th\u00ec l\u00e0m sao \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u00fd tr\u1eddi, tho\u1ea3 l\u00f2ng d\u00e2n ch\u00fang?<\/i>\r\n\r\n<i>Nghi\u00eau T\u00e1 t\u1eeb khi b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, m\u1edbi h\u01a1n n\u1eeda n\u0103m, ng\u1ed3i kh\u00f4ng \u1edf kinh th\u00e0nh, h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u1eadu, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00e0ng th\u00eam ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y l\u00e0 do c\u00e1c quan ch\u1ea5p s\u1ef1 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn tr\u1ecdng tr\u00e1ch c\u01a1 nghi\u1ec7p t\u1ed5 t\u00f4ng, ch\u1ec9 bi\u1ebft n\u1ecbnh h\u00f3t gi\u1eef l\u00f2ng Vua, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u b\u00e0y, khi\u1ebfn l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng nghe l\u1eddi th\u1ea7n t\u1eadn trung y\u00eau Vua, c\u1ee9 thi h\u00e0nh vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng b\u1eeba b\u00e3i v\u00e0 chi\u1ebfm gi\u1eef \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1, th\u00ec xin b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00e1ch ch\u1ee9c th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y nh\u1eefng k\u1ebb ngu tr\u1ef1c kh\u00f4ng bi\u1ebft ki\u00eang k\u1ef5.\"<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.\r\n\r\nTri gi\u00e1n vi\u1ec7n Bao Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n H\u00fac, Ng\u00f4 Khu\u00ea li\u00ean ti\u1ebfp t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"M\u1ec7nh l\u1ec7nh v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u1ea1i ban xu\u1ed1ng, d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao, hu\u1ed1ng chi b\u1ecdn th\u1ea7n l\u1ea5y vi\u1ec7c can gi\u00e1n l\u00e0m ch\u1ee9c tr\u00e1ch, h\u00e1 d\u00e1m v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 lo ngh\u0129, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 lo cho m\u00ecnh sao? Nh\u01b0ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u00e3 ban ra, n\u1ebfu c\u1ee9 kh\u0103ng kh\u0103ng gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i xin thu h\u1ed3i, \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ec3 th\u1ed1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng \u1ed5n, n\u00ean b\u1ecdn th\u1ea7n ti\u1ebfn tho\u00e1i l\u01b0\u1ee1ng nan, ch\u01b0a k\u1ecbp tr\u00ecnh b\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c c\u00f3 ch\u1ed7 c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9, b\u1ecdn th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng h\u1ebft l\u1eddi can gi\u00e1n. Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u1ef7 th\u1ebf \u00e2n s\u1ee7ng d\u00e0y, c\u1ea7u may m\u1eafn, kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eebng m\u1ef1c, ban \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n l\u00e0m Tuy\u00ean huy s\u1ee9, nay m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ban cho r\u1ed3i. Tuy ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf tr\u1ea5n, t\u01b0\u01a1ng lai \u1eaft s\u1ebd xin v\u00e0o ch\u1ea7u, li\u1ec1n m\u01b0u \u0111\u1ed3 gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf vi\u1ec7n n\u00e0y, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng. Danh kh\u00ed l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec1u nh\u1edd \u00e2n ri\u00eang, m\u1ed7i l\u1ea7n c\u1ea7u xin m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u01b0\u1eddng, \u1eaft khi\u1ebfn th\u1ecfa m\u00e3n d\u1ee5c v\u1ecdng \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n thi\u00ean h\u1ea1, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9.<\/i>\r\n\r\n<i>K\u00ednh mong ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u00e3 qua, \u0111\u1eb7t ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ng\u0103n ng\u1eeba t\u1eeb nh\u1ecf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban chi\u1ebfu ch\u1ec9, ra l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, r\u0103n b\u1ea3o r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u1ec1u nh\u1edd \u00e2n ri\u00eang, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p, h\u01b0\u1edfng danh v\u1ecb n\u00e0y, \u0111\u00e3 l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, t\u01b0\u01a1ng lai kh\u00f4ng cho gi\u1eef ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 kh\u00f4ng cho l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf vi\u1ec7n n\u00e0y, l\u1ea1i th\u00fac gi\u1ee5c \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m s\u1edf H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, mong r\u1eb1ng th\u1ecfa l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, ng\u0103n ng\u1eeba m\u1ea7m h\u1ecda, b\u1ecdn th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng kh\u1ea9n thi\u1ebft v\u00ec n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng l\u1eddi trung th\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ecdn th\u1ea7n t\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i ra s\u1ee9c tranh lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y, may \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n m\u1edf l\u00f2ng thu n\u1ea1p, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 th\u00e1nh \u0111\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 khi\u00eam t\u1ed1n m\u00e0 nghe l\u1eddi can gi\u00e1n. Nay l\u1ea1i ban m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean b\u1ecdn th\u1ea7n ch\u01b0a k\u1ecbp tr\u00ecnh b\u00e0y xin thu h\u1ed3i, l\u00e0 v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00e9o l\u00e9o gi\u1eef th\u1ec3 th\u1ed1ng v\u1eady[footnote] l\u00e0 v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00e9o l\u00e9o gi\u1eef th\u1ec3 th\u1ed1ng v\u1eady '\u0110\u00ecnh' nguy\u00ean l\u00e0 'di\u00ean', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.[\/footnote]! Nh\u01b0ng \u00e2n l\u1edbn kh\u00f4ng th\u1ec3 ban nhi\u1ec1u, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u01b0\u1ee1ng l\u1ea1i m\u00e3i, ban nhi\u1ec1u th\u00ec t\u1ed5n uy, c\u01b0\u1ee1ng l\u1ea1i m\u00e3i th\u00ec sinh lo\u1ea1n. K\u00ednh mong ngh\u0129 \u0111\u1ebfn k\u1ebf s\u00e1ch l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc sau c\u1ee7a b\u1ecdn th\u1ea7n, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ban \u01a1n thi h\u00e0nh, b\u1ecdn th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng kh\u1ea9n thi\u1ebft.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay n\u1ebfu Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n, ph\u1ea3i ki\u1ec3m tra l\u1ea1i t\u1edd chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean v\u00e0 ch\u1ea5p h\u00e0nh. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy s\u1ee9 t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 hai ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n<em>(Bao Ch\u1eedng v\u00e0 c\u00e1c quan t\u1ea5u tr\u00ecnh, nh\u01b0ng trong Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, nay ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o. S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b l\u1ea1i ghi r\u1eb1ng \"Tuy\u00ean Huy s\u1ee9 gi\u1edbi h\u1ea1n hai ng\u01b0\u1eddi\" l\u00e0 chi\u1ebfu ban ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 hai, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/em>\r\n\r\n[17] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, T\u00f4n D\u1ef1, Lang trung b\u1ed9 T\u1eeb, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u nh\u1ecf; Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ecbch, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m ch\u00e2u nh\u1ecf, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quan \u00e1n s\u00e1t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u1ed9i th\u1ecb L\u00fd Hy Th\u1ecbnh \u0111\u00f3n ti\u1ebfp s\u1ee9 Li\u00eau, \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u c\u00f9ng Ph\u00e1n quan T\u1ea3 Ch\u1ea5n \u0103n u\u1ed1ng v\u00f4 \u0111\u1ed9. Sau c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho T\u00f4n D\u1ef1 v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ecbch \u0111i\u1ec1u tra, nh\u01b0ng hai ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 h\u00e3i n\u00e9 tr\u00e1nh, ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e1c minh. \u0110\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n ch\u1ee9c T\u1ea3 Ch\u1ea5n v\u00e0 L\u00fd Hy Th\u1ecbnh, c\u00f2n hai ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Ph\u00f9ng Thu\u1ea5n Khanh, ch\u1eaft c\u1ee7a Ph\u00f9ng \u0110\u1ea1o, d\u00e2ng l\u00ean 20 b\u1ea3n quan c\u00e1o c\u1ee7a Ph\u00f9ng \u0110\u1ea1o, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"Ph\u00f9ng \u0110\u1ea1o l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng b\u1ed1n tri\u1ec1u, nh\u01b0ng ch\u1ec9 bi\u1ebft s\u1ed1ng c\u1ea7u an h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c, kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebft th\u00e1o \u0111\u00e1ng khen, nh\u1eefng quan c\u00e1o d\u00e2ng l\u00ean, h\u00e3y tr\u1ea3 l\u1ea1i cho h\u1ecd.\"<\/i>\r\n\r\n[19] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1m thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i d\u1ecdc s\u00f4ng Bi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y kh\u00f3 d\u1ec5 cho thuy\u1ec1n b\u00e8 c\u00f4ng t\u01b0.\r\n\r\n[20] Tr\u01b0\u01a1ng S\u01a1n Ph\u1ee7, Th\u00e1i ch\u00fac Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu.\r\n\r\n[21] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, T\u00f4ng H\u1eadu, \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u1eefu l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7, v\u00e0 T\u00f4ng Hu\u1ec7, \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u1eefu \u0111\u1ed3n v\u1ec7; T\u00f4ng T\u00fa v\u00e0 T\u00f4ng Bi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u1eefu l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u1eefu v\u0169 v\u1ec7. \u0110\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u0103ng, v\u00ec d\u00e2ng s\u00e1ch v\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u th\u00ed \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n[22] Ban chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1: <i>\"\u0110\u00e0n Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba K\u1ef3 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 qu\u00e1 nh\u1ecf h\u1eb9p, n\u00ean theo s\u00e1ch \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Giao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b m\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam. L\u1ea1i \u0111\u00e0n Cao M\u00f4i, \u0111\u1ea5t th\u1ea5p \u1ea9m th\u1ea5p, n\u00ean d\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u01a1i cao r\u00e1o.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u1ea5u xin c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang, \u0110\u1ed3ng tri L\u1ec5 vi\u1ec7n.\r\n\r\n[23] Ban t\u00ean bi\u1ec3n th\u1ea7n \u0111\u1ea1o cho L\u00fd K\u1ebf Long l\u00e0 <i>\"Hi\u1ec3n C\u00f4ng\"<\/i>.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung H\u1ea1 T\u1ee7ng m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, ban th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 V\u0103n Hi\u1ebfn. Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu \u0111ang so\u1ea1n chi\u1ebfu, \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u1edd chi\u1ebfu v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"B\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng n\u00ean c\u00f3 th\u1ee5y hi\u1ec7u gi\u1ed1ng v\u1edbi Hi T\u1ed5.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1ed5i th\u00e0nh V\u0103n Ch\u00ednh.\r\n\r\n\u0110\u1ed3ng tri L\u1ec5 vi\u1ec7n T\u01b0 M\u00e3 Quang t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u1ee5y hi\u1ec7u \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t l\u00e0 V\u0103n Ch\u00ednh, H\u1ea1 T\u1ee7ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5y hi\u1ec7u n\u00e0y? Ph\u00e1n Kh\u1ea3o c\u00f4ng L\u01b0u X\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>\"Th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a H\u1eefu ty. H\u1ea1 T\u1ee7ng gian t\u00e0, m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 ban cho th\u1ee5y hi\u1ec7u Ch\u00ednh, kh\u00f4ng h\u1ee3p ph\u00e1p, l\u1ea1i c\u00f2n x\u00e2m ph\u1ea1m ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a th\u1ea7n.\"<\/i> T\u01b0 M\u00e3 Quang d\u00e2ng s\u1edb hai l\u1ea7n, L\u01b0u X\u01b0\u1edfng d\u00e2ng s\u1edb ba l\u1ea7n, chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i th\u1ee5y hi\u1ec7u th\u00e0nh V\u0103n Trang.\r\n\r\nH\u1ea1 T\u1ee7ng d\u00f9ng v\u0103n l\u1eadp gia, n\u1ed5i ti\u1ebfng m\u1ed9t th\u1eddi, c\u00e1c \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng giao cho \u00f4ng so\u1ea1n th\u1ea3o, l\u1ea1i c\u0169ng am hi\u1ec3u nhi\u1ec1u ch\u1eef c\u1ed5 k\u1ef3 l\u1ea1. \u00d4ng tr\u1ecb qu\u1eadn c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch, th\u00edch \u0111\u1eb7t ra c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, trong l\u00e0ng x\u00e3 l\u1eadp ra ph\u00e9p b\u1ea3o ng\u0169[footnote]Trong l\u00e0ng x\u00e3 l\u1eadp ra ph\u00e9p b\u1ea3o ng\u0169: 'B\u1ea3o ng\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ng\u0169 b\u1ea3o', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 283 \u300aH\u1ea1 T\u1ee7ng truy\u1ec7n\u300b, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 52 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ebfn n\u1ed7i tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp kh\u00f4ng d\u00e1m n\u1ed5i l\u00ean, nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 v\u00ec phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. \u00d4ng tr\u1ecb qu\u00e2n r\u1ea5t nghi\u00eam kh\u1eafc, d\u00e1m gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi; ngay c\u1ea3 khi b\u1ec7nh t\u1eadt hay ch\u1ebft ch\u00f3c, c\u0169ng \u00e2n c\u1ea7n th\u0103m h\u1ecfi. T\u1eebng c\u00f3 qu\u00e2n Long K\u1ecb \u0111\u00f3ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c kh\u1eafp n\u01a1i, ch\u00e2u qu\u1eadn kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o cho H\u1ea1 T\u1ee7ng. L\u00fac \u0111\u00f3 H\u1ea1 T\u1ee7ng \u0111ang \u1edf Quan Trung, \u0111\u1ee3i h\u1ecd \u0111\u1ebfn, tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn tra h\u1ecfi, gi\u1ebft g\u1ea7n h\u1ebft, trong qu\u00e2n r\u1ea5t kinh s\u1ee3. Uy l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a \u00f4ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady.\r\n\r\nTuy nhi\u00ean, t\u00ednh tham lam, th\u01b0\u1eddng bu\u00f4n b\u00e1n trong b\u1ed9[footnote]Th\u01b0\u1eddng bu\u00f4n b\u00e1n trong b\u1ed9: 'Th\u01b0\u1eddng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ed7i', theo hai b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u1edf T\u1ecbnh Ch\u00e2u[footnote]\u1ede T\u1ecbnh Ch\u00e2u: '\u1ede' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u1ebfn', theo hai b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], sai ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n, b\u1ecb h\u1ecd l\u1eeba \u0111\u1ea3o, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u0111\u00e1nh ch\u1ebft. T\u00edch l\u0169y c\u1ee7a c\u1ea3i l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n, \u0103n ti\u00eau xa x\u1ec9, nu\u00f4i nhi\u1ec1u ca k\u1ef9. \u1ede \u0111\u00e2u c\u0169ng \u00e2m th\u1ea7m chia r\u1ebd thu\u1ed9c h\u1ea1, khi\u1ebfn h\u1ecd nghi ng\u1edd l\u1eabn nhau, \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u1ecd; \u0111\u1ed1i v\u1edbi gia nh\u00e2n c\u0169ng v\u1eady.\r\n\r\n[25] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty H\u00e0 c\u1eeb ty c\u00f9ng v\u1edbi L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, \u0110\u00e0i gi\u00e1n quan c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng \u1edf Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u00e0 Qu\u00e1ch C\u1ed1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i v\u1ee1 \u1edf Qu\u00e1ch C\u1ed1, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111\u00ea, nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb t\u1eeb trong ngo\u00e0i d\u00e2ng l\u00ean nhi\u1ec1u, \u00fd ki\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, n\u00ean m\u1edbi b\u00e0n l\u1ea1i. Vua l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt v\u00e0 \u0110\u1ec1 c\u1eed h\u00e0 \u0111\u00ea K\u1ef3 Tr\u1ecdng Tuy\u00ean v\u1ec1 kinh c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c.\r\n\r\n[26] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua ban cho Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Mai Nghi\u00eau Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, v\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129. Nghi\u00eau Th\u1ea7n l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Mai Tu\u00e2n, gi\u1ecfi th\u01a1. T\u1eeb khi nh\u00e0 T\u1ed1ng d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 th\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi truy\u1ec1n t\u1ee5ng nh\u01b0 Nghi\u00eau Th\u1ea7n th\u00ec r\u1ea5t \u00edt. C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed Nghi\u00eau Th\u1ea7n n\u00ean \u1edf trong qu\u00e1n c\u00e1c, Vua tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn th\u00ed \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, r\u1ed3i c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua l\u00e0m l\u1ec5 th\u00e0nh ph\u1ee5c cho H\u1ea1 T\u1ee7ng trong v\u01b0\u1eddn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1ec5 vi\u1ec7n ch\u1ecdn ng\u00e0y \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>\"T\u1ee7ng t\u1eebng h\u1ea7u h\u1ea1 \u1edf \u0110\u00f4ng cung, t\u00ecnh c\u1ea3m th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, n\u1ebfu theo ng\u00e0y \u0111\u00e3 ch\u1ecdn th\u00ec sau \u0111\u1ea1i y\u1ebfn, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m nh\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i m\u1edbi ph\u00e1t tang sau?\"<\/i> N\u00ean d\u00f9ng ng\u00e0y n\u00e0y. T\u1ee7ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec b\u1ec7nh xin v\u1ec1 kinh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>\"T\u1ee7ng xin v\u1ec1 kinh l\u00e0 m\u01b0u vi\u1ec7c l\u1edbn \u0111\u00f3, n\u00f3i b\u1ec7nh l\u00e0 gi\u1ea3.\"<\/i> T\u1ee7ng ch\u1ebft, Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, sai n\u1ed9i th\u1ecb b\u1ecf m\u00e0n che m\u1eb7t T\u1ee7ng ra xem, th\u1ea5y T\u1ee7ng s\u1eafc m\u1eb7t kh\u00f4 h\u00e9o, b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>\"T\u1ee7ng kh\u00f4 h\u00e9o nh\u01b0 th\u1ebf, b\u1ec7nh h\u00e1 l\u00e0 gi\u1ea3 sao?\"<\/i> Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng T\u1ee7ng t\u1eebng mu\u1ed1n m\u1edf quan t\u00e0i Th\u1ea1ch Gi\u1edbi, \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u00e1o \u1ee9ng.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean Th\u1ef1c L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Ng\u1ee5y Th\u00e1i cho l\u00e0 do Ng\u00f4 Khu\u00ea t\u1ea5u[footnote]'Th\u00e1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u1ea7n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.[\/footnote], c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 \u0110inh \u0110\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, vi\u1ec7c b\u00e0n \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1eafp Qu\u00e1ch C\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc, c\u00f2n Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 \u0111\u1ee3i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a s\u1ebd t\u00ednh sau. Vua b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Gi\u1ea3n Chi, L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u1ed1c su\u1ea5t vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea Qu\u00e1ch C\u1ed1, B\u1eafc Kinh ki\u1ec1m h\u1ea1t V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 bi\u00ean lan, Th\u00f4ng ph\u00e1n Tri\u1ec7u T\u00f4ng C\u1ed5 v\u00e0 N\u1ed9i th\u1ecb L\u0103ng Th\u1ee7 T\u00edn c\u00f9ng qu\u1ea3n c\u00e2u.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng, Nh\u1eef c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang, n\u00ean cho ph\u00e9p l\u1eadp m\u1ee9c thu\u1ebf khoan h\u1ed3ng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi khai kh\u1ea9n.\r\n\r\n<em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c di d\u00e2n m\u00e0 \u0110inh \u0110\u1ed9 \u0111\u00e3 b\u00e0n v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 2. Tuy nhi\u00ean, t\u1edd tr\u00e1p c\u1ee7a \u0110inh \u0110\u1ed9 th\u1ef1c ra \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi xu\u1ed1ng \u00cdch Ch\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2, c\u00f2n vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5 th\u00eam \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.)<\/em>\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0111\u1ed5i th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Ph\u1ed5 t\u1eeb V\u0103n Hi\u1ebfn th\u00e0nh V\u0103n Khang, v\u00e0 th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a T\u01b0 kh\u00f4ng tr\u00ed s\u0129 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb V\u0103n Hi\u1ebfn th\u00e0nh V\u0103n Gi\u1ea3n, v\u00ec Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu n\u00f3i r\u1eb1ng th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng gi\u1ed1ng v\u1edbi th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Chu C\u00f4ng[footnote] Theo l\u1eddi Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu, th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng gi\u1ed1ng v\u1edbi Chu C\u00f4ng, ch\u1eef 'th\u1ee5y' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'h\u1eefu', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 52 m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote], c\u00f2n th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Ph\u1ed5 gi\u1ed1ng v\u1edbi Hi T\u1ed5.\r\n\r\nC\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Ph\u1ed5 th\u00e0nh V\u0103n Trung, nh\u01b0ng Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef9 n\u00f3i: <i>\"Ph\u1ed5 l\u00e0 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 Chu, n\u01b0\u1edbc m\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ebft theo, sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 trung \u0111\u01b0\u1ee3c!\"<\/i> N\u00ean m\u1edbi \u0111\u1ed5i th\u00e0nh V\u0103n Khang.\r\n\r\n[31] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0 c\u1eeb ty r\u1eb1ng s\u00f4ng Bi\u1ec7n h\u00e0 m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ea1o v\u00e9t m\u1ed9t l\u1ea7n.\r\n\r\n<em>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng T\u00e1 ch\u00e9p: N\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u \u0111\u1ea7u ti\u00ean, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Bi\u1ec7n d\u00e2ng tr\u00e0n b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i kh\u00f4ng th\u00f4ng. T\u00e1 \u0111o\u00e1n th\u1ebf n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e0o c\u1eeda s\u00f4ng \u1edf ch\u1ed7 hi\u1ec3m y\u1ebfu, t\u1eeb \u0111\u00f3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y th\u00f4ng su\u1ed1t, kh\u00f4ng c\u00f2n lo ng\u1ea1i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ea5y T\u00e1 hi\u1ec3u vi\u1ec7c s\u00f4ng ng\u00f2i n\u00ean giao cho \u00f4ng qu\u1ea3n l\u00fd \u0110\u00f4 th\u1ee7y. Kh\u00f4ng r\u00f5 T\u00e1 qu\u1ea3n l\u00fd \u0110\u00f4 th\u1ee7y v\u00e0o n\u0103m n\u00e0o. <\/em><em>Truy\u1ec7n l\u1ea1i ch\u00e9p: T\u1eeb khi l\u00e0m Ph\u00e1n quan Ph\u00e1t v\u1eadn H\u00e0 \u00c2m, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed v\u00e0o qu\u1ea3n l\u00fd H\u00e0 c\u1eeb ty, n\u0103m \u0111\u00f3 th\u00e1ng 5 m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra H\u00e0 c\u1eeb ty, c\u00f3 l\u1ebd vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n h\u00e0ng n\u0103m li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y, nay t\u1ea1m ghi l\u1ea1i, \u0111\u1ee3i tra c\u1ee9u k\u1ef9, ho\u1eb7c b\u1ecf \u0111i.)<\/em>\r\n\r\n[32] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc th\u00ec \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y[footnote] Ch\u1eef 'th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u0129', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 29 Gi\u1ea3ng di\u00ean, T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 52 m\u00e0 s\u1eeda.[\/footnote], c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban ng\u1ed3i h\u1ea7u trong c\u00e1c. Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh, c\u00e1c quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc \u0111\u1ec1u ng\u1ed3i h\u1ea7u, t\u1eeb n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u tr\u1edf \u0111i \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ea3o r\u1eb1ng ngh\u0129a l\u00fd kinh s\u1eed c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ecfi han k\u1ef9 c\u00e0ng, c\u00e1c khanh c\u00f3 m\u1ec7t m\u1ecfi kh\u00f4ng? D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Kh\u00f4ng d\u00e1m.\"<\/i> \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7 v\u0129nh vi\u1ec5n. H\u00f4m sau, c\u00e1c quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc \u0111\u1ec1u t\u00e2u l\u1eddi t\u1ea1 \u01a1n.\r\n\r\n[33] Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng quan V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 c\u00f4ng lao nhi\u1ec1u n\u0103m, xin gi\u00e1m s\u00e1t c\u1eeda kho V\u0129nh T\u1ebf. Vua n\u00f3i: <i>\"Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc, nh\u01b0ng v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1nh ki\u1ec3m, n\u00ean m\u1edbi gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y. H\u01a1n n\u1eefa, c\u1eeda kho l\u00e0 n\u01a1i xu\u1ea5t nh\u1eadp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady qu\u1ea3n l\u00fd? N\u00ean cho \u00f4ng ta l\u00e0m l\u1ec7nh m\u1ed9t ng\u00f4i mi\u1ebfu \u1edf kinh th\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\n[34] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i gi\u1ea3i, \u0111\u1ee3i hai n\u0103m sau so s\u00e1nh t\u0103ng gi\u1ea3m r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Bao Ch\u1eedng t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1, ki\u00ean quy\u1ebft \u1ee7ng h\u1ed9 ph\u00e1p th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng do Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 nghe theo, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 L\u00fd Huy Chi \u1edf ty Ma Kh\u00e1m l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho Tam ty, cho ng\u1ef1a tr\u1ea1m tri\u1ec7u Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng v\u1ec1, l\u1ec7nh c\u00f9ng Huy Chi v\u00e0 hai ch\u1ebf c\u00f9ng b\u00e0n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng T\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0111\u00fang, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Bao Ch\u1eedng x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0111\u1ea7u ti\u00ean.)<\/i>\r\n\r\n[35] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5m c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y d\u1ee5 d\u1ed7 d\u00e2n sinh s\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean d\u00e2ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam \u0111\u1ed3n tr\u1ea1i. D\u00e2n t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf tr\u1ea1i An Vi\u1ec5n, ch\u00e2u C\u1ed5 V\u1ecb \u0111\u1ebfn ch\u00e2u T\u1ea7n d\u00e2ng \u0111\u1ea5t. Tri ch\u00e2u L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc n\u00f3i v\u1edbi thu\u1ed9c h\u1ea1: <i>\"Thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u1edbn, h\u00e1 l\u1ea1i tham ch\u00fat \u0111\u1ea5t nh\u1ecf nhoi \u0111\u1ec3 m\u1edf mang sao?\"<\/i> R\u1ed3i t\u1eeb ch\u1ed1i. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i>\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Kinh Nguy\u00ean Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 t\u1ed9c Ph\u00e0n gia l\u00e0 M\u1eadt T\u01b0 C\u00e1t xin quy ph\u1ee5.\r\n\r\n[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00e2u T\u00edn c\u00f3 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp g\u1ea1o l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ch\u1ee7 nh\u00e0, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i x\u1eed t\u1eed. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"\u0110\u00f3i m\u00e0 c\u01b0\u1edbp g\u1ea1o th\u00ec \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng c\u01b0\u1edbp m\u00e0 l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ch\u1ee7 th\u00ec kh\u00f3 tha th\u1ee9. Tuy nhi\u00ean, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng v\u00f4 tri, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng v\u00ec \u0111\u00f3i m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> R\u1ed3i tha t\u1ed9i. Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"D\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t khoan dung th\u00ec d\u00e2n khinh nh\u1eddn, nghi\u00eam kh\u1eafc th\u00ec d\u00e2n b\u1ecb h\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u1ea3i bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u h\u00f2a khoan dung v\u00e0 nghi\u00eam kh\u1eafc, khi\u1ebfn tr\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng o\u00e1n gi\u1eadn, th\u00ec thi\u00ean tai s\u1ebd kh\u00f4ng x\u1ea3y ra. C\u00e1c khanh n\u00ean ghi nh\u1edb \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.\"<\/i>\r\n\r\n[38] \u0110inh \u0110\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch \u300aTi\u1ec1n H\u1eadu H\u00e1n Th\u01b0 Ti\u1ebft Ngh\u0129a\u300b, \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 \u300aTi\u1ec1n S\u1eed Tinh Y\u1ebfu\u300b.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n Long Nho \u1edf ph\u00eda sau c\u00e1c Nh\u0129 Anh.\r\n\r\n[40] Ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng Ng\u1ef1 \u1edf ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho 10 l\u1ed9 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, An ph\u1ee7 c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng l\u00e0m t\u01b0\u1edbng trong s\u1ed1 c\u00e1c Ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c ty v\u00e0 C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, quan Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00ea t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp s\u1ee9 th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an ba l\u1ea7n g\u00e2y ra nhi\u1ec1u t\u1ec7 n\u1ea1n, nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 h\u1ecd \u0111i qua b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 nh\u01b0 b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. T\u1eeb khi b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ngh\u1ec9 ng\u01a1i \u0111\u1ebfn nay, v\u00f9ng ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng l\u1edbn, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, cho r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng cho d\u00e2n ch\u00fang, c\u1ea3i c\u00e1ch t\u1ec7 n\u1ea1n, kh\u00f4ng b\u1ecb chi ph\u1ed1i b\u1edfi t\u00ecnh ri\u00eang, kh\u00f4ng b\u1ecb lung l\u1ea1c b\u1edfi nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n h\u00e3o huy\u1ec1n. Ch\u1ec9 trong v\u00f2ng hai th\u00e1ng, l\u1ea1i x\u1ea3y ra nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p, c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 b\u1eadc minh th\u00e1nh \u1edf tr\u00ean, m\u00e0 b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n d\u00e1m l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1eebng tr\u1ecb b\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt, th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 giao t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb n\u00f3i x\u1ea5u cho b\u00ean ngo\u00e0i x\u1eed l\u00fd.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 trong h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m qua, m\u1ed7i khi ban b\u1ed1 chi\u1ebfu l\u1ec7nh v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c vi\u1ec7c l\u00e0m, ho\u1eb7c b\u1ecb nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n ngang ng\u01b0\u1ee3c l\u00e0m lung l\u1ea1c, ho\u1eb7c b\u1ecb nh\u1eefng m\u01b0u \u0111\u1ed3 gian \u00e1c ph\u00e1 ho\u1ea1i, trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng m\u1ea5y tin t\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i tuy tha thi\u1ebft nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00e0m tuy quy\u1ebft li\u1ec7t nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 duy tr\u00ec l\u00e2u d\u00e0i. T\u1eeb khi h\u1ea1 chi\u1ebfu \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng trong n\u1ed9i cung, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung hi\u1ec1n kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng ph\u1ea5n kh\u1edfi, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i t\u00e2m t\u00ednh[footnote]B\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i t\u00e2m t\u00ednh, 'C\u00e1ch t\u00e2m', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'C\u00e1ch \u00e2m'.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef v\u1eefng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 quy \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, ki\u00ean \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u00e0ng \u0111\u00e1, d\u00f9 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i v\u00e0 th\u00e2n c\u1eadn, n\u1ebfu d\u00e1m t\u01b0 l\u1ee3i l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n, t\u1ea5t ph\u1ea3i tr\u1ecb t\u1ed9i. Nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec phong kh\u00ed th\u00e1i b\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 mong \u0111\u1ee3i \u1edf \u0111\u00e2y v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf t\u1ec7 n\u1ea1n ba l\u1ea7n \u0111\u00f3n ti\u1ebfp s\u1ee9 th\u1ea7n, x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng n\u0103m n\u0103m ngo\u00e1i, \u1edf \u0111\u00e2y n\u00f3i ch\u1ec9 trong v\u00f2ng hai th\u00e1ng, l\u1ea1i x\u1ea3y ra nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p, c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i, ch\u01b0a r\u00f5 l\u1eafm. L\u1ea1i l\u1ea5y t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a Bao Ch\u1eedng \u0111\u00ednh k\u00e8m ph\u00eda sau.)<\/i>\r\n\r\nBao Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i Th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh ti\u1ebfp \u0111\u00f3n v\u00e0 ti\u1ec5n \u0111\u01b0a s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an qua l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f2n sai ph\u00e1i tam phi\u00ean n\u1eefa, ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ea5p cao qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0ng b\u1ea1c, d\u00f9ng d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, v\u00e0 giao cho c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb ch\u00e2u, huy\u1ec7n, th\u00f4ng ph\u00e1n, l\u1ec7nh t\u00e1 tr\u1edf xu\u1ed1ng lo li\u1ec7u m\u1ecdi vi\u1ec7c.<\/i>\r\n\r\n<i>Trong ngo\u00e0i nghe tin, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng vui m\u1eebng, cho r\u1eb1ng t\u1ec7 n\u1ea1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m qua \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 b\u00e3i b\u1ecf m\u1ed9t l\u1ea7n, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 hy v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed3i sinh. Nay l\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00f3 l\u1ec7nh n\u1ed9i gi\u00e1ng kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i. Th\u1ea7n kh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean do, trong l\u00f2ng kinh h\u00e3i. Tam phi\u00ean v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed1i h\u1ecda cho H\u00e0 S\u00f3c \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u n\u0103m, ng\u00e0y c\u00e0ng nghi\u00eam tr\u1ecdng, \u0111\u00f2i h\u1ecfi v\u00e0 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, khi\u1ebfn c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ch\u1ecbu kh\u1ed5 c\u1ef1c.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i h\u1ed9 t\u1ed1ng s\u1ee9 th\u1ea7n, hi\u1ec3u r\u00f5 s\u1ef1 t\u00e0n h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n, c\u0169ng t\u1eebng t\u00e2u tr\u00ecnh. V\u00ec H\u00e0 B\u1eafc li\u00ean ti\u1ebfp g\u1eb7p thi\u00ean tai, d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u vong ch\u01b0a h\u1ed3i ph\u1ee5c, n\u1ebfu kh\u00f4ng gi\u1ea3m b\u1edbt lao d\u1ecbch, b\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf m\u00e1 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt kh\u00f3 kh\u0103n, th\u00ec coi nh\u01b0 b\u1ecf r\u01a1i H\u00e0 S\u00f3c. Hu\u1ed1ng chi nay b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang h\u1ebft s\u1ee9c th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t thi h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u00fang. Nay v\u00f4 c\u1edb kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i, th\u1ea7n th\u1eadt l\u00f2ng ti\u1ebfc cho b\u1ec7 h\u1ea1, mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u01b0u \u00fd, h\u00e3y theo l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn l\u1eafm.\"<\/i>\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd Th\u1ee5c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.\r\n\r\nL\u00fd Th\u1ee5c v\u1eeba m\u00e3n tang cha, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m \u0110oan minh, Th\u1ecb \u0111\u1ed9c hai h\u1ecdc s\u0129 \u0111\u1ec3 tham gia tri\u1ec1u ch\u00ednh, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o H\u00e0n l\u00e2m. C\u00e1c gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng, Ng\u00f4 Khu\u00ea t\u00e2u: <i>\"Th\u1ee5c t\u00ednh t\u00ecnh gian t\u00e0, t\u1eebng xin ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng cha m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn m\u1eb9; \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng l\u1ea1i ra l\u00e0m quan, c\u00f3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c t\u00e2m ph\u1ee5ng s\u1ef1 cha m\u1eb9. L\u00e0m th\u01a1 v\u1ec1 ba l\u0103ng m\u1ed9 nh\u00e0 Chu, l\u1eddi l\u1ebd mang o\u00e1n h\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u n\u00ean n\u00f3i. H\u01a1n n\u1eefa, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn th\u00e1i h\u1eadu, t\u00ecnh m\u1eabu t\u1eed kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat hi\u1ec1m kh\u00edch n\u00e0o, m\u00e0 Th\u1ee5c trong b\u00e0i v\u0103n kh\u1eafc m\u1ed9 L\u1eef Di Gi\u1ea3n l\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi nghi ng\u1edd th\u00e1i qu\u00e1, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, n\u00ean t\u01b0\u1edbc b\u1ecf ch\u1ee9c v\u1ee5 trong cung \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e nh\u1eefng k\u1ebb gian t\u00e0 \u1ea9n n\u1ea5p.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[45] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4 Thu\u1ea5n Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng, B\u1ea3o T\u0129nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri H\u1ee9a ch\u00e2u Qu\u00e1ch Th\u1eeba H\u1eefu, t\u00e0i n\u0103ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, ch\u00ednh s\u1ef1 s\u00e1nh ngang v\u1edbi Cung, Ho\u00e0ng, xin \u0111i\u1ec1u \u00f4ng l\u00e0m Ph\u00e1n Tr\u1ecbnh ch\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>\"H\u1ee9a, Tr\u1ecbnh \u0111\u1ec1u g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u1eddi \u0111i? H\u01a1n n\u1eefa Th\u1eeba H\u1eefu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, m\u00e0 Thu\u1ea5n Nguy\u00ean l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed nh\u01b0 v\u1eady, khi\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y g\u00ec l\u00e0m tin? C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u n\u00ean r\u0103n d\u1ea1y.\"<\/i>\r\n\r\nThu\u1ea5n Nguy\u00ean l\u00e0 anh c\u1ee7a Thu\u1ea5n Kh\u00e2m.\r\n\r\n[46] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Xu\u00e2n ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1.\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tuy\u00ean huy, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9, C\u1ea3nh linh, Qu\u1ea7n m\u1ee5c b\u1ed1n ch\u1ee9c s\u1ee9, Gi\u1edbi c\u00f9ng Bao Ch\u1eedng ra s\u1ee9c tranh lu\u1eadn, l\u1ea1i xin V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh gi\u1eef l\u1ea1i h\u00e0ng ng\u0169 b\u00e1ch quan, cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u01b0\u1edbc \u0111i hai ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy v\u00e0 C\u1ea3nh linh c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1. \u00cdt l\u00e2u sau, Nghi\u00eau T\u00e1 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tuy\u00ean huy s\u1ee9, Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tranh c\u00e3i, nh\u01b0ng Gi\u1edbi cho r\u1eb1ng ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy ch\u1ec9 \u0111\u1ee9ng sau nh\u1ecb ph\u1ee7, kh\u00f4ng k\u1ec3 trong hay ngo\u00e0i, n\u00ean m\u1ed9t m\u00ecnh tranh lu\u1eadn. Vua d\u1ee5 Gi\u1edbi r\u1eb1ng vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ban \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Trung th\u01b0, Gi\u1edbi n\u00f3i n\u00ean tr\u00e1ch c\u1ee9 ch\u1ea5p ch\u00ednh.\r\n\r\nKhi lui v\u1ec1, Gi\u1edbi xin c\u1ea3 \u0111\u00e0i l\u00ean \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn; t\u1ef1 xin b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Do \u0111\u00f3, Gi\u1edbi h\u1eb7c t\u1ed9i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c: <i>\"Chuy\u00ean quy\u1ec1n, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi t\u01b0, k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng. Khi l\u00e0m Tri \u00cdch ch\u00e2u, \u0111\u00e3 l\u00e0m ra g\u1ea5m v\u00f3c qu\u00fd hi\u1ebfm, nh\u1edd ho\u1ea1n quan d\u00e2ng v\u00e0o cung, nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m ch\u1ea5p ch\u00ednh. \u0110\u1ebfn khi d\u1eb9p gi\u1eb7c \u1edf \u00c2n ch\u00e2u, may g\u1eb7p Minh H\u1ea1o th\u00e0nh c\u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.<\/i>\r\n\r\n<i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m Tuy\u00ean huy, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u1ea5u tr\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do Trung th\u01b0 ti\u1ebfn c\u1eed, t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Th\u1ef1c ra l\u00e0 do Ng\u1ea1n B\u00e1c d\u00f9ng m\u01b0u gian \u0111\u1ec3 ngh\u00eanh h\u1ee3p, c\u00f4ng khai d\u00f9ng Nghi\u00eau T\u00e1, ng\u1ea7m k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi qu\u00fd phi, b\u00ean ngo\u00e0i khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 mang ti\u1ebfng thi\u00ean v\u1ecb h\u1eadu cung, b\u00ean trong th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 m\u01b0u \u0111\u1ed3 v\u1ecb th\u00e2n.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ng\u1ea1n B\u00e1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan, gi\u00e1n quan Ng\u00f4 Khu\u00ea c\u00f9ng Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, n\u00f3i r\u1eb1ng Ng\u1ea1n B\u00e1c c\u00f3 t\u00e0i, qu\u1ed1c gia ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o, ch\u01b0a th\u1ec3 b\u00e3i ch\u1ee9c. T\u1eeb khi Ng\u1ea1n B\u00e1c m\u1ed9t m\u00ecnh n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh s\u1ef1 l\u1edbn, nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng theo c\u00f4ng lu\u1eadn, \u00e2n th\u01b0\u1edfng ban ra \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 th\u00e2n thi\u1ebft. T\u1eeb Tam ty, Khai Phong, gi\u00e1n quan, ph\u00e1p t\u1ef1, l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, tam qu\u00e1n, c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng trong c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u1eeda nh\u00e0 \u00f4ng, l\u1ea1i c\u00f2n t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, d\u1ef1a v\u00e0o thanh th\u1ebf, mu\u1ed1n uy ph\u00fac \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb m\u00ecnh, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m b\u00e0n \u0111\u1ebfn l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a \u00f4ng. Xin h\u00e3y c\u00e1ch ch\u1ee9c Ng\u1ea1n B\u00e1c, d\u00f9ng Ph\u00fa B\u1eadt thay th\u1ebf. Th\u1ea7n v\u1edbi B\u1eadt c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng quen bi\u1ebft, kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i.\"<\/i>\r\n\r\nVua gi\u1eadn d\u1eef, g\u1ea1t b\u1ecf t\u1edd t\u1ea5u kh\u00f4ng xem, l\u1ea1i n\u00f3i s\u1ebd gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. Gi\u1edbi t\u1eeb t\u1ed1n \u0111\u1ecdc xong, n\u00f3i: <i>\"Th\u1ea7n v\u00ec trung ngh\u0129a m\u00e0 ph\u1eabn kh\u00edch, d\u00f9 c\u00f3 b\u1ecb n\u1ea5u trong v\u1ea1c d\u1ea7u c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh, \u0111\u00e2u d\u00e1m t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i.\"<\/i>\r\n\r\nVua ng\u1ed3i tr\u00ean ngai v\u00e0ng v\u1ed9i tri\u1ec7u t\u1eadp hai ph\u1ee7, \u0111\u01b0a t\u1edd t\u1ea5u cho xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Gi\u1edbi n\u00f3i vi\u1ec7c kh\u00e1c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng n\u00f3i r\u1eb1ng Ng\u1ea1n B\u00e1c nh\u1edd qu\u00fd phi m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi g\u00ec v\u1eady[footnote] L\u1eddi n\u00e0y 'ng\u00f4n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 39 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi h\u1eb7c Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1\u300b, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 14, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 316 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\"<\/i> Gi\u1edbi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t ch\u1ea5t v\u1ea5n Ng\u1ea1n B\u00e1c: <i>\"Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00ean t\u1ef1 x\u00e9t l\u1ea1i, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea5u gi\u1ebfm tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t b\u1ec7 h\u1ea1.\"<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1y t\u1ea1 kh\u00f4ng ng\u1eebng. Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch qu\u00e1t Gi\u1edbi xu\u1ed1ng \u0111i\u1ec7n, Gi\u1edbi c\u00e0ng ki\u00ean quy\u1ebft, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean \u0111i\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i, Vua ra l\u1ec7nh \u0111\u01b0a Gi\u1edbi \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0111\u1ec3 x\u00e9t t\u1ed9i.\r\n\r\nSau khi xu\u1ed1ng \u0111i\u1ec7n, Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i l\u1ea1y t\u1ea1 n\u00f3i: <i>\"\u0110\u00e0i quan n\u00f3i vi\u1ec7c l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd, mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng tr\u1ecb t\u1ed9i.\"<\/i> Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp x\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n l\u01b0 so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00e0 tr\u00e1ch ph\u1ea1t[footnote] B\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp x\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n l\u01b0 so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00e0 tr\u00e1ch ph\u1ea1t 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\nL\u00fac \u1ea5y, Vua \u0111ang n\u1ed5i gi\u1eadn, kh\u00f4ng ai d\u00e1m can gi\u00e1n. H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0110\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e2ng l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>\"Gi\u1edbi tuy cu\u1ed3ng tr\u1ef1c, nh\u01b0ng dung th\u1ee5 t\u1eadn ng\u00f4n l\u00e0 \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, xin b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t tha t\u1ed9i cho \u00f4ng ta.\"<\/i>\r\n\r\nH\u00f4m sau, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t Gi\u1edbi qu\u00e1 n\u1eb7ng. Vua c\u0169ng h\u1ed1i h\u1eadn, s\u1ee3 trong ngo\u00e0i kinh nghi, b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh rao b\u1ea3o tr\u0103m quan \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed5i Gi\u1edbi l\u00e0m Bi\u1ec7t gi\u00e1 \u1edf Anh Ch\u00e2u, l\u1ea1i l\u1ea5y t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o. Sai Trung s\u1ee9 h\u1ed9 t\u1ed1ng Gi\u1edbi \u0111\u1ebfn Anh Ch\u00e2u, v\u00e0 d\u1eb7n ph\u1ea3i b\u1ea3o to\u00e0n t\u00ednh m\u1ea1ng cho \u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u1ebft d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng. T\u1eeb \u0111\u00f3, ti\u1ebfng th\u1eb3ng th\u1eafn c\u1ee7a Gi\u1edbi vang kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.\r\n\r\nGi\u1edbi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giang L\u0103ng.\r\n\r\nTri ch\u1ebf c\u00e1o H\u1ed3 T\u00fac t\u00e2u: <i>\"\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi v\u00ec t\u1ed9i n\u00f3i vi\u1ec7c, b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t l\u00e0m Bi\u1ec7t gi\u00e1 Xu\u00e2n Ch\u00e2u[footnote]Tr\u00e1ch th\u1ee5 Xu\u00e2n Ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1, ch\u1eef 'Xu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Anh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n s\u1eed k\u00fd d\u00e0i c\u00f9ng s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u1ea5t L\u0129nh Nam, Xu\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u1ed9c h\u1ea1i nh\u1ea5t, khi chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i Gi\u1edbi n\u1ebfu \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng, kh\u00f4ng ng\u1edd Th\u00e1nh t\u1eeb bao dung, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u00e1ng l\u00e0m Anh Ch\u00e2u, \u0111\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 \u00e2n tr\u1eddi v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi Gi\u1edbi.<\/i>\r\n\r\n<i>Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n th\u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a y\u00ean, nghe n\u00f3i \u0111\u1eb7c sai trung s\u1ee9 \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn n\u01a1i bi\u1ebfm tr\u00edch, trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e2u 'tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng qu\u1ea3n s\u01a1 su\u1ea5t', c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd n\u00e0y kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng. Th\u1ea7n ngh\u0129 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n b\u1ecb bi\u1ebfm tru\u1ea5t, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, m\u1ed9t mai Gi\u1edbi n\u1ebfu v\u00ec b\u1ec7nh s\u01b0\u01a1ng l\u1ed9 m\u00e0 ch\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, b\u1ed1n bi\u1ec3n r\u1ed9ng l\u1edbn, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u1eebng nh\u00e0 m\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch, ch\u1ec9 khi\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mang ti\u1ebfng x\u1ea5u v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng nh\u1ecf. D\u00f9 Gi\u1edbi an to\u00e0n \u0111\u1ebfn n\u01a1i bi\u1ebfm tr\u00edch, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5y l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu sau n\u00e0y.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n v\u1edbi Gi\u1edbi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng quen bi\u1ebft, \u1edf tri\u1ec1u c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng qua l\u1ea1i, ch\u1ec9 v\u00ec lo cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng, kh\u00f4ng tr\u00e1nh ph\u1ea1m th\u01b0\u1ee3ng, mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m, thu h\u1ed3i s\u1ee9 gi\u1ea3, \u0111\u1ec3 gi\u1eef th\u1ec3 di\u1ec7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng Gi\u1edbi n\u00ean sai trung s\u1ee9 h\u1ed9 t\u1ed1ng; n\u1ebfu kh\u00f4ng may Gi\u1edbi ch\u1ebft v\u00ec b\u1ec7nh, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1eddi sau h\u00e1 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd sao! Vua n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm th\u1ef1c kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.\"<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c thu h\u1ed3i trung s\u1ee9.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aL\u01b0u Ch\u00ed m\u1ed9 ch\u00ed\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri H\u1ee9a ch\u00e2u. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0 kh\u00e1ch c\u1ee7a cha V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c.\r\n\r\nKhi V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Tri \u1ea4t ch\u00e2u, Qu\u00fd phi \u0111\u00e3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 \u00f4ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 khuy\u00ean Ng\u1ea1n B\u00e1c d\u1ec7t g\u1ea5m \u0111\u00e8n l\u1ed3ng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean[footnote]Nh\u00e2n \u0111\u00f3 khuy\u00ean Ng\u1ea1n B\u00e1c d\u1ec7t g\u1ea5m \u0111\u00e8n l\u1ed3ng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean: 'Khuy\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Qu\u00fd phi m\u1eb7c g\u1ea5m \u1ea5y, Vua kinh ng\u1ea1c nh\u00ecn l\u1ea1i h\u1ecfi: <i>\"L\u00e0m sao c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee9 n\u00e0y?\"<\/i> Qu\u00fd phi nghi\u00eam ngh\u1ecb \u0111\u00e1p: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 g\u1ea5m do V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c d\u1ec7t. Ng\u1ea1n B\u00e1c c\u00f3 quen bi\u1ebft v\u1edbi cha thi\u1ebfp, nh\u01b0ng thi\u1ebfp \u0111\u00e2u th\u1ec3 sai khi\u1ebfn \u00f4ng \u1ea5y, ch\u1ec9 v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> Vua vui l\u00f2ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn Ng\u1ea1n B\u00e1c.\r\n\r\nKhi Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Minh H\u1ea1o \u0111\u00e1nh V\u01b0\u01a1ng T\u1eafc ch\u01b0a th\u1eafng, Vua r\u1ea5t lo l\u1eafng, n\u00f3i v\u1edbi Qu\u00fd phi: <i>\"\u0110\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 ai lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc c\u1ea3[footnote]\u0110\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 ai lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc c\u1ea3: 'Lo' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u1eadm', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], ng\u00e0y ng\u00e0y l\u00ean tri\u1ec1u c\u00f3 \u00edch g\u00ec.\"<\/i> Qu\u00fd phi b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafn v\u1edbi Ng\u1ea1n B\u00e1c. H\u00f4m sau, Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0o ch\u1ea7u, xin th\u00e2n chinh \u0111i d\u1eb9p gi\u1eb7c, Vua r\u1ea5t m\u1eebng. Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u1ebfn \u00c2n ch\u00e2u m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ng\u00e0y, gi\u1eb7c qu\u1ea3 nhi\u00ean b\u1ecb d\u1eb9p y\u00ean, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ngay trong qu\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n cho r\u1eb1ng Ng\u1ea1n B\u00e1c nh\u1edd Minh H\u1ea1o m\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c c\u1ee7a Qu\u00fd phi. Gi\u1edbi v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 c\u00f4ng k\u00edch Ng\u1ea1n B\u00e1c k\u1ecbch li\u1ec7t, d\u00f9 b\u1ecb bi\u1ebfm \u0111i xa, Ng\u1ea1n B\u00e1c c\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c \u1ea5y c\u00f3 hay kh\u00f4ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng ai r\u00f5. T\u1eeb vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0 kh\u00e1ch c\u1ee7a cha Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Ng\u1ea1n B\u00e1c nh\u1edd Minh H\u1ea1o l\u1eadp c\u00f4ng, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch \u300aB\u00edch V\u00e2n H\u00e0\u300b.<\/i>\r\n\r\n<i>Theo \u300aThi\u1ec7u th\u1ecb ki\u1ebfn v\u0103n l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Nh\u00e2n T\u00f4ng t\u1eebng \u0111\u1ebfn cung Qu\u00fd phi, th\u1ea5y \u0111\u1ed3 g\u1ed1m \u0111\u1ecf \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1 h\u1ecfi: <i>\"Sao l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ee9 n\u00e0y?\"<\/i> Qu\u00fd phi \u0111\u00e1p l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n d\u00e2ng. Vua gi\u1eadn n\u00f3i: <i>\"Ta \u0111\u00e3 d\u1eb7n ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1eebng nh\u1eadn qu\u00e0 c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i, sao kh\u00f4ng nghe l\u1eddi?\"<\/i> R\u1ed3i \u0111\u1eadp v\u1ee1 \u0111\u1ed3 g\u1ed1m[footnote]R\u1ed3i \u0111\u1eadp v\u1ee1 \u0111\u1ed3 g\u1ed1m: 'V\u1ee1' nguy\u00ean l\u00e0 'ph\u00e1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Qu\u00fd phi x\u1ea5u h\u1ed5 t\u1ea1 l\u1ed7i, m\u00e3i sau m\u1edbi th\u00f4i.<\/i>\r\n\r\n<i>Qu\u00fd phi l\u1ea1i t\u1eebng d\u1ef1 y\u1ebfn th\u01b0\u1ee3ng nguy\u00ean \u1edf \u0110oan m\u00f4n, m\u1eb7c g\u1ea5m \u0111\u00e8n l\u1ed3ng, Vua c\u0169ng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1 h\u1ecfi, Qu\u00fd phi \u0111\u00e1p: <i>\"V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 y\u00eau qu\u00fd thi\u1ebfp n\u00ean d\u00e2ng th\u1ee9 n\u00e0y.\"<\/i> Vua v\u1eabn kh\u00f4ng vui. Sau \u0111\u00f3, \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi h\u1eb7c t\u1ed9i Ng\u1ea1n B\u00e1c, Gi\u1edbi tuy v\u00ec th\u1ea5t l\u1ec5 v\u1edbi Vua b\u1ecb bi\u1ebfm \u0111i xa, Ng\u1ea1n B\u00e1c c\u0169ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra ngo\u00e0i, Vua \u0111\u00e3 c\u00e1ch ch\u1ee9c c\u1ea3 hai. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: G\u1ea5m \u0111\u00e8n l\u1ed3ng l\u00e0 do phu nh\u00e2n c\u1ee7a Ng\u1ea1n B\u00e1c g\u1eedi t\u1eb7ng Qu\u00fd phi, Ng\u1ea1n B\u00e1c kh\u00f4ng bi\u1ebft. L\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Gi\u1edbi v\u00e0 th\u01a1 ch\u00ea tr\u00e1ch c\u1ee7a Mai Nghi\u00eau Th\u1ea7n l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng!)<\/i>\r\n\r\n[48] Khu m\u1eadt s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang B\u00e0ng T\u1ecbch, l\u1ea5y ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i l\u00e0m B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed. T\u1ecbch m\u1edbi v\u00e0o l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t, m\u00e0 v\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed, th\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng[footnote] 'Th\u00f9 phi c\u1ed1 s\u1ef1 d\u00e3' trong T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u00f9 b\u00e1i phi c\u1ed1 s\u1ef1 d\u00e3', Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c quy\u1ec3n 5 ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1eed th\u00f9 b\u00e1i phi c\u1ed1 s\u1ef1 d\u00e3', T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 311 B\u00e0ng T\u1ecbch truy\u1ec7n ch\u00e9p l\u00e0 'Xu\u1ea5t th\u00f9 b\u00e1i d\u00e3'.[\/footnote].\r\n\r\nH\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t l\u1ea5y ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i sung ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9. <em>(X\u00e9t theo \"T\u1ed1ng s\u1eed T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng bi\u1ec3u\", ch\u00e9p l\u00e0 Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3, Khu m\u1eadt s\u1ee9.)<\/em>\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 ki\u00eam \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri c\u00e1o ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.\r\n\r\n[50] Kh\u1edfi c\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00ea l\u00e0m Tri M\u1eadt ch\u00e2u. Bao Ch\u1eedng t\u1ea5u xin gi\u1eef l\u1ea1i Khu\u00ea, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi v\u00ec \u0111\u00e0n h\u1eb7c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, n\u00ean c\u0169ng li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn Khu\u00ea, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u00ednh. Vua n\u00f3i: <i>\"Gi\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u00f3i Khu\u00ea, Ch\u1eedng \u0111\u1ec1u \u00e2m m\u01b0u k\u1ebft b\u00e8 v\u1edbi V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, nay xem t\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vu c\u00e1o.\"<\/i>\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tham gia vi\u1ec7c s\u00f4ng \u1edf Qu\u00e1ch C\u1ed1.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Vua b\u1ea3o B\u00e0ng T\u1ecbch r\u1eb1ng: <i>\"Gi\u00e1n quan, Ng\u1ef1 s\u1eed, ph\u1ea3i d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi trung h\u1eadu thu\u1ea7n tr\u1ef1c[footnote] 'Trung h\u1eadu thu\u1ea7n tr\u1ef1c', nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Trung tr\u1ef1c thu\u1ea7n h\u1eadu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 9 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], th\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c \u0111\u1eddi, r\u00f5 r\u00e0ng th\u1ec3 ch\u1ebf tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u1ec7 n\u1ea1n ph\u00f9 hoa.\"<\/i> T\u1ecbch v\u00e2ng theo th\u00e1nh d\u1ee5, t\u1eeb \u0111\u00f3 Trung th\u01b0 ph\u1ee5ng chi\u1ebfu c\u1eed ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u00e0i quan, \u0111\u1ec1u ghi l\u1eddi Vua v\u00e0o trong s\u1eafc l\u1ec7nh.\r\n\r\n[53] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, T\u01b0 M\u00e3 Quang, Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u1eed qu\u00e1n, nh\u1eadn th\u1ea5y s\u00e1ch \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b v\u00e0 \u300aKh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c Nguy\u00ean H\u1ea1o l\u00e0m ph\u1ea3n v\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3, b\u00e8n g\u1eb7p B\u00e0ng T\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed, xin \u0111\u1ebfn Khu m\u1eadt vi\u1ec7n truy t\u00ecm \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i s\u1ef1 vi\u1ec7c, r\u1ed3i t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn S\u1eed qu\u00e1n b\u00e0n b\u1ea1c. Tu so\u1ea1n T\u00f4n Bi\u1ec7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u1ea5u c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng n\u00ean ghi ch\u00e9p[footnote]'Qu\u1ed1c \u00e1c b\u1ea5t kh\u1ea3 th\u01b0': ch\u1eef 'kh\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung.[\/footnote], vi\u1ec7c n\u00e0y b\u00e8n b\u1ecb b\u1ecf d\u1edf.\r\n\r\n<i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10 th\u00ec \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec7u. Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian c\u1ee5 th\u1ec3, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 10. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aU\u00f4ng th\u1ecb ch\u00ed\u300b.)<\/i>\r\n\r\n[54] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu th\u00e1ng 11, H\u1ee9a Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng B\u1ea3o T\u0129nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Th\u1eeba H\u1eefu m\u1ea5t. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Th\u00e1i \u00fay, th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 M\u1eadt.\r\n\r\n[55] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ch\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u v\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a Qu\u00e2n, t\u1eeb th\u1eddi ng\u1ee5y m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nay, thu\u1ebf \u0111inh n\u1ed9p g\u1ea1o r\u1ea5t n\u1eb7ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c, Tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. T\u1eeb nay, \u1edf Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u v\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a Qu\u00e2n, nh\u1eefng h\u1ed9 ch\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u1ed9p 7 \u0111\u1ea5u 5 th\u0103ng th\u00ec gi\u1ea3m 2 \u0111\u1ea5u 5 th\u0103ng, h\u1ed9 kh\u00e1ch gi\u1ea3m 4 \u0111\u1ea5u 5 th\u0103ng; \u1edf Ch\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, nh\u1eefng h\u1ed9 ch\u1ee7 n\u1ed9p 8 \u0111\u1ea5u 8 th\u0103ng 8 h\u1ee3p th\u00ec gi\u1ea3m 3 \u0111\u1ea5u 8 th\u0103ng 8 h\u1ee3p, h\u1ed9 kh\u00e1ch gi\u1ea3m 5 \u0111\u1ea5u 8 th\u0103ng 8 h\u1ee3p, l\u00e0m th\u00e0nh \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, B\u00e0ng T\u1ecbch l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn, xin b\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf \u0111inh g\u1ea1o \u1edf Ch\u01b0\u01a1ng, Tuy\u1ec1n v\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a, nh\u01b0ng H\u1eefu ty kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, B\u00e0ng T\u1ecbch l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, b\u00e8n thi h\u00e0nh vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[56] Ty An ph\u1ee7 s\u1ee9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u L\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, \u1edf c\u00e1c ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi H\u00f9ng Ch\u00e2u, Qu\u1ea3ng T\u00edn v\u00e0 An T\u00fac Qu\u00e2n[footnote]'H\u00f9ng Ch\u00e2u, Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac Qu\u00e2n gi\u00e1c tr\u01b0\u1eddng': nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'H\u00f9ng tr\u01b0\u1eddng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 186, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b h\u1ea1 8, 'N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2, l\u1ec7nh cho H\u00f9ng Ch\u00e2u, B\u00e1 Ch\u00e2u, An T\u00fac Qu\u00e2n l\u1eadp ba ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi... l\u1ea1i l\u1eadp ch\u1ee3 \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00edn Qu\u00e2n', vi\u1ebft 'H\u00f9ng tr\u01b0\u1eddng' l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a, nay s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n l\u00e9n l\u00fat \u0111\u01b0a ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi. T\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu\u1ea7n ph\u00f2ng, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb ph\u1ea1m ph\u00e1p ba l\u1ea7n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng t\u1ec3 th\u1ea7n trong c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u h\u1ed9i.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>\"C\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t tr\u1ee5 s\u1edf c\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e2u, nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n chia b\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra v\u00e0 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi. N\u00ean \u0111\u1eb7t \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c nhau, v\u00e0 ban h\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra \u0111\u1ec3 giao cho h\u1ecd.\"<\/i>\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m Y quan, t\u1eeb nay ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean 40 tu\u1ed5i kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n \u00e1n ti\u1ec1n s\u1ef1, l\u1ea5y 32 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, v\u00e0 chia l\u00e0m ba phi\u00ean \u0111\u1ec3 v\u00e0o tr\u1ef1c trong vi\u1ec7n. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00eam y quan ngo\u00e0i \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"Y quan ch\u1eefa b\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng ch\u1eefa kh\u1ecfi b\u1ec7nh cho h\u1eadu cung v\u00e0 t\u00f4ng th\u1ea5t, l\u1ea1i may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, n\u00ean ph\u1ea3i quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng.\"<\/i>\r\n\r\n[60] \u0110\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf huy\u1ec7n An Vi\u1ec5n v\u00e0 huy\u1ec7n Ki\u1ec1n H\u00f3a thu\u1ed9c ch\u00e2u Ki\u1ec1n.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, L\u00fd Huy, quan ph\u00e1n Tam ty \u0111\u00f4 ma kh\u00e1m ty, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u1ed1c gia l\u1ea5y \u0111\u1ee9c H\u1ecfa l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng thi\u00ean h\u1ea1, H\u1ecfa sinh \u1edf D\u1ea7n, v\u01b0\u1ee3ng \u1edf Ng\u1ecd, n\u00ean c\u1eeda h\u01b0\u1edbng T\u00e2y c\u1ee7a Th\u00e1i mi\u1ebfu n\u00ean ph\u00e1 b\u1ecf \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh v\u1ecb tr\u00ed Th\u00e2n D\u1eadu.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"Huy xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh nho th\u1ea7n, l\u1eddi n\u00f3i l\u1ea1i gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ea7y ph\u00f9 th\u1ee7y, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00f4ng mi\u1ebfu, n\u00ean giao cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 v\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 v\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Hi\u1ec7n nay c\u1eeda ph\u00eda T\u00e2y c\u1ee7a Th\u00e1i mi\u1ebfu d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ng\u0103n xa gi\u00e1, c\u00f2n c\u1eeda ch\u00ednh h\u01b0\u1edbng Nam v\u1eabn c\u00f3, l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Huy kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, kh\u00f4ng n\u00ean \u00e1p d\u1ee5ng.\"<\/i> Vua b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, L\u00fd Th\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, b\u00e3i ch\u1ee9c th\u1ecb \u0111\u1ed9c. Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1ee5c d\u00f9 \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o h\u1ea7u gi\u1ea3ng kinh di\u00ean. V\u00ec v\u1eady, Vua l\u1ea1i c\u00e1ch ch\u1ee9c Th\u1ee5c.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c t\u1ed9c Ph\u00e0n l\u00e0 A D\u1ee5 Nh\u0129 c\u00f9ng 26 ng\u01b0\u1eddi xin quy ph\u1ee5, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m ch\u1ec9 huy s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c m\u00ecnh.\r\n\r\n[64] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>\"Giang Ho\u00e0i nhi\u1ec1u n\u0103m li\u1ec1n m\u1ea5t m\u00f9a \u0111\u00f3i k\u00e9m, nghe n\u00f3i c\u00e1c ty ph\u00e1t v\u1eadn v\u00e0 chuy\u1ec3n v\u1eadn ch\u1ec9 lo b\u00f3c l\u1ed9t, l\u1ea5y vi\u1ec7c thu \u0111\u1ee7 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c l\u00e0m gi\u1ecfi, tuy g\u1ecdi l\u00e0 h\u00f2a \u0111\u1ecbch, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 \u00e9p bu\u1ed9c. V\u1eady gi\u1ea3m m\u1ed9t tri\u1ec7u th\u1ea1ch g\u1ea1o cung \u1ee9ng n\u0103m nay.\"<\/i> Vua ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 mi\u1ec5n thu\u1ebf mu\u1ed1i v\u00e0 g\u1ea1o cho nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai.\r\n\r\nTri gi\u00e1n vi\u1ec7n Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n nghe tr\u1eddi l\u1ea5y n\u0103m sao l\u00e0m v\u0129, ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y n\u0103m th\u00f3c l\u00e0m m\u1ea1ng. N\u0103m sao r\u1ed1i lo\u1ea1n \u1edf tr\u00ean th\u00ec tai d\u1ecb n\u1ed5i l\u00ean \u1edf d\u01b0\u1edbi, n\u0103m th\u00f3c tuy\u1ec7t ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng th\u00ec gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp d\u1ea5y l\u00ean \u1edf ngo\u00e0i. Tr\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, n\u00ean tr\u1eddi bi\u1ebfn \u1edf tr\u00ean th\u00ec ng\u01b0\u1eddi lo\u1ea1n \u1edf d\u01b0\u1edbi. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa tr\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng s\u1ee3. N\u1ebfu c\u00f3 bi\u1ebfn d\u1ecb \u1edf tr\u00ean th\u00ec n\u00ean lo s\u1ee3 tu t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ed7i \u1edf d\u01b0\u1edbi, n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a th\u00ec n\u00ean c\u1ee9u t\u1ebf tr\u00e1ch m\u00ecnh m\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t k\u1ebb kh\u1ed1n c\u00f9ng, \u0111\u1ec3 tr\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i bi\u1ebfn m\u00e0 d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u00f3i kh\u1ed5, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e0u th\u1ecd m\u00e0 n\u01b0\u1edbc h\u01b0\u1edfng an ninh. Nay tai d\u1ecb c\u00e0ng n\u1eb7ng, th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u00e2u b\u00e0y r\u00f5 r\u1ed3i. Ch\u1ec9 c\u00f3 s\u00e1u l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i, n\u0103m n\u00e0o c\u0169ng h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n r\u1ea5t kh\u1ed1n kh\u1ed5, k\u1ebb l\u01b0u vong \u0111\u1ea7y r\u1eaby.<\/i>\r\n\r\n<i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 sai s\u1ee9 \u0111i an \u1ee7i c\u1ee9u t\u1ebf \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n t\u00ecnh th\u1ebf, nh\u01b0ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cung c\u1ea5p h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng Nam l\u00e0 s\u00e1u tri\u1ec7u th\u1ea1ch, g\u1ea7n \u0111\u00e2y tuy gi\u1ea3m m\u1ed9t tri\u1ec7u th\u1ea1ch, nh\u01b0ng v\u00ec thu\u1ebf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m h\u1ebft, th\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c l\u1ea5y \u0111\u00e2u ra? Kh\u00f4ng kh\u1ecfi c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ph\u1ea3i mua g\u1ea1o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ed1, do \u0111\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u n\u1ed9p v\u00e0o quan, d\u00e2n \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u01b0\u01a1ng[footnote]d\u00e2n \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u01b0\u01a1ng, 'd\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u00e3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac C\u00f4ng T\u1ea5u Ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 7 xin c\u1ee9u t\u1ebf Giang Ho\u00e0i \u0111\u00f3i d\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i[\/footnote], vi\u1ec7c mua g\u1ea1o v\u1eabn ch\u01b0a d\u1ee9t, d\u1eabu c\u00f3 gi\u00e1 g\u1ea1o c\u0169ng kh\u00f4ng mua \u0111\u01b0\u1ee3c. Cha con ho\u1ea3ng h\u1ed1t, nh\u00ecn nhau kh\u00f4ng c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c, k\u1ebb gi\u00e0 y\u1ebfu ch\u1ebft ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng, k\u1ebb tr\u00e1ng ni\u00ean t\u1ee5 l\u00e0m c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o, n\u1ebfu kh\u00f4ng may c\u00f3 k\u1ebb gian h\u00f9ng nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u1ed5i l\u00ean th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ea1o g\u00ec \u0111\u1ec3 y\u00ean d\u00e2n? V\u1ea3 l\u1ea1i, tai h\u1ecda c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng do \u0111\u00e2y m\u00e0 ra, h\u00e1 ch\u1eb3ng n\u00ean suy ngh\u0129 k\u1ef9 sao!<\/i>\r\n\r\n<i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 l\u1ec7nh, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf s\u00e1u l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i, ph\u00e0m vi\u1ec7c mua g\u1ea1o v\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf kh\u00e1c, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ng\u1eebng l\u1ea1i, n\u1ebfu ai d\u00e1m c\u1ed1 ph\u1ea1m, \u0111\u1ec1u tr\u1ecb t\u1ed9i vi ch\u1ebf, may ra gi\u1ea3m b\u1edbt n\u1ed7i kh\u1ed1n c\u00f9ng c\u1ee7a d\u00e2n ngh\u00e8o. S\u1ed1 g\u1ea1o cung c\u1ea5p n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng quy \u0111\u1ecbnh, th\u00ec \u0111\u1ee3i n\u0103m sau \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a b\u00f9 v\u00e0o. L\u1ea1i sai quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u00ecm m\u1ecdi c\u00e1ch c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n \u0111\u00f3i, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi giao cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1 chuy\u1ec3n chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u1ebfu kh\u00f4ng chuy\u00ean t\u00e2m c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111\u1ec3 d\u00e2n l\u01b0u vong ho\u1eb7c t\u1ee5 l\u00e0m \u0111\u1ea3ng c\u01b0\u1edbp, th\u00ec xin tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.\"<\/i>\r\n\r\n[65] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, Tam Ty t\u0103ng th\u00eam g\u1ea1o t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf H\u00e0 B\u1eafc. \u0110\u1ebfn khi Giang, Ho\u00e0i c\u0169ng b\u1ecb \u0111\u00f3i, c\u00e1c c\u01a1 quan v\u1eabn \u0111\u00f2i s\u1ed1 g\u1ea1o nh\u01b0 m\u1ecdi n\u0103m, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 Mai Ch\u00ed t\u00e2u xin c\u1eaft gi\u1ea3m.\r\n\r\n<em>(Ch\u00ed t\u1eeb th\u00e1ng 5 ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 t\u00e0o, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/em>\r\n\r\n[66] Th\u00e1ng 12 ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng Ho\u00e0n Ch\u00e2u v\u1eeba qua b\u1ecb thi\u00ean tai m\u01b0a \u0111\u00e1, s\u01b0\u01a1ng gi\u00e1, h\u1ea1n h\u00e1n, b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, cho vay l\u01b0\u01a1ng gi\u1ed1ng cho c\u00e1c cung th\u1ee7.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f3i r\u00e9t ch\u1ebft ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, quan ph\u1ee7 c\u1ea5p ti\u1ec1n ch\u00f4n c\u1ea5t.\r\n\r\n[68] Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m Thi\u00ean v\u0103n m\u1edbi ch\u1ebf t\u1ea1o xong h\u1ed3n nghi, Vua so\u1ea1n \u300aH\u1ed3n nghi t\u1ed5ng y\u1ebfu\u300b 10 quy\u1ec3n, b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, sau \u0111\u00f3 l\u01b0u l\u1ea1i trong cung kh\u00f4ng ban ra.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>\"C\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean trong c\u00e1c ph\u00f2ng l\u00e0m ch\u1eadm tr\u1ec5 c\u00f4ng v\u0103n, tr\u01b0\u1edbc nay ch\u1ec9 x\u1eed ph\u1ea1t nh\u1eb9, ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi. Xin ghi t\u00ean h\u1ecd, t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 ph\u1ea1t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t nhi\u1ec1u l\u1ea7n ho\u1eb7c t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng, xin ch\u1ec9 tru\u1ea5t b\u00e3i.\"<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Vi\u1ec7c ghi t\u00ean l\u1ea1i vi\u00ean v\u00e0o s\u1ed5 c\u00f3 l\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[70] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4n Tr\u1ecdng D\u0129nh v\u00ec x\u00e9t \u00e1n kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri \u0110\u0103ng ch\u00e2u.\r\n\r\n[71] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, chi\u1ebfu cho c\u00e1c kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh trong thi\u00ean h\u1ea1 b\u00e1n g\u1ea1o theo gi\u00e1 mua ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu l\u1ee3i th\u1eeba \u0111\u1ec3 mong \u00e2n th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[72] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0m Tri Thi\u1ec3m ch\u00e2u. Ban \u0111\u1ea7u, Vua mu\u1ed1n cho D\u1ee5c ki\u00eam ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, D\u1ee5c t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec b\u1ec7nh, c\u1ed1 xin l\u00e0m quan \u1edf qu\u1eadn nh\u1ecf. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u1eadn th\u1ea7n: <i>\"D\u1ee5c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u gh\u00e9t k\u1ebb \u00e1c qu\u00e1 m\u1ee9c, n\u00ean chi\u1ec1u theo \u00fd \u00f4ng ta.\"<\/i> B\u00e8n sai trung s\u1ee9 ban thu\u1ed1c qu\u00fd trong cung. Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u1eeda n\u0103m, l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri Nh\u1eef ch\u00e2u.\r\n\r\n<i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p l\u00e0 Tri Thi\u1ec3m ch\u00e2u. B\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 Tri Nh\u1eef ch\u00e2u. X\u00e9t D\u1ee5c \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m sau m\u1edbi l\u00e0m Tri Nh\u1eef ch\u00e2u. Nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. L\u1ea1i x\u00e9t cha c\u1ee7a Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0 \u0110\u00e3i V\u1ea5n, m\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 11 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 2. L\u00fac n\u00e0y m\u1edbi h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m. B\u00e0i minh c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u00e3 m\u00e3n tang, l\u00e0 sai. Ph\u1ee5 truy\u1ec7n theo \u0111\u00f3, ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i, nay kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Bao Ch\u1eedng t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban xu\u1ed1ng, ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 mu\u1ed1i \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y[footnote]Ch\u1eef 'ph\u00e1p' trong 'Thi\u1ec3m T\u00e2y di\u00eam ph\u00e1p' v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac C\u00f4ng T\u1ea5u Ngh\u1ecb\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 b\u1ed5 sung.[\/footnote] t\u1ea1m th\u1eddi theo k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng, th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 cho ph\u00e9p l\u01b0u th\u00f4ng[footnote]'Ph\u00f3ng h\u00e0nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'phi\u1ebfn h\u00e0nh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], \u0111\u00e2y th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch l\u1edbn cho qu\u1ed1c gia. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c quan l\u1ea1i trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn tr\u00e1i chi\u1ec1u, nh\u1edd v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1ee7ng h\u1ed9, h\u01a1n n\u1eefa Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng hi\u1ec7n \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c qua l\u1ea1i v\u1edbi Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0111\u00f4i khi x\u1ea3y ra b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng h\u1ee3p t\u00e1c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean th\u1ee9 b\u1eadc \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e1p l\u1ec7nh mu\u1ed1i, t\u00ednh to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng th\u00f3c g\u1ea1o d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd t\u1eadp trung v\u00e0o m\u1ed9t c\u01a1 quan, d\u1ec5 d\u00e0ng ho\u00e0n th\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"X\u00e9t l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh m\u1edbi c\u1ee7a Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng, t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m th\u1ee9 hai, t\u1ed5ng c\u1ed9ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c 2.891.000 quan ti\u1ec1n m\u1eb7t, so v\u1edbi ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u0169, hai n\u0103m t\u0103ng th\u00eam 516.000 quan ti\u1ec1n m\u1eb7t. M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 ba, l\u1ea1i \u0111\u00e3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 700.000 quan ti\u1ec1n m\u1eb7t, c\u00f9ng v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng th\u00f3c g\u1ea1o mua \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u00edt. V\u00ec Thi\u1ec3m T\u00e2y nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, m\u00f9a thu n\u0103m nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, \u0111\u00fang l\u00fac c\u1ea7n t\u00ednh to\u00e1n, h\u01a1n n\u1eefa Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch r\u00f5 r\u1ec7t, c\u00f3 th\u1ec3 tin t\u01b0\u1edfng s\u1eed d\u1ee5ng.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, \u0111\u1ec3 \u00f4ng m\u1ed9t m\u00ecnh lo vi\u1ec7c ch\u1ebf tr\u00ed mu\u1ed1i gi\u1ea3i v\u00e0 d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, nh\u1edd \u0111\u00f3 qu\u00e2n nhu bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, l\u1ea1i tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c nh\u1eadp trung trong t\u01b0\u01a1ng lai, l\u00e3ng ph\u00ed ti\u1ec1n m\u1eb7t c\u1ee7a Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5, l\u1ee3i \u00edch l\u00e2u d\u00e0i, kh\u00f4ng g\u00ec thu\u1eadn ti\u1ec7n h\u01a1n th\u1ebf.\"<\/i>\r\n\r\nTam ty s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng c\u0169ng xin cho Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i, \u0111\u1ec3 chuy\u00ean t\u00e2m lo vi\u1ec7c. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ea1i ban cho \u00e1o m\u0169 kim t\u1eed \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng s\u1ee7ng \u00e1i. <i>(Vi\u1ec7c ban \u00e1o m\u0169, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n ch\u00ed.)<\/i>\r\n\r\n[73] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"C\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c Khai Phong h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng t\u00e1m ph\u1ea7n nh\u00e2n phu \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t k\u00eanh r\u1ea1ch, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. T\u1eeb nay, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ecb l\u1ea5p t\u1eafc, cho ph\u00e9p d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 n\u1ea1o v\u00e9t, quan l\u1ea1i s\u1ebd \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra.\"<\/i>\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u0169 t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean ch\u01b0a ngh\u1ec9 h\u01b0u, kh\u00f4ng c\u1ea7n kh\u1ea3o kh\u00f3a \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng ai c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 \u01a1n v\u1edbi d\u00e2n th\u00ec v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n t\u1eeb nay gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda gi\u00e1 ng\u1ef1a m\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1ea1 \u01a1n. L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, ph\u00e0m ai l\u00e0m gi\u1ea3 c\u00f4ng v\u0103n, n\u1ebfu \u1ea5n v\u0103n \u0111\u00e3 th\u00e0nh m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng, d\u00f9 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 ch\u1eef k\u00fd c\u1ee7a quan ty, c\u0169ng \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt \u0111\u00e3 th\u00e0nh.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Chi\u1ebfu, V\u1ec7 \u00fay khanh Kinh Thi Ng\u00f4n; Khi\u1ebft \u0110an sai Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau Thu\u1eadt, Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Ng\u00f4 X\u01b0\u01a1ng T\u1eafc sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai ph\u1ea3i c\u1ed1ng tr\u00e0 v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i hoa qu\u1ea3.\r\n\r\n[78] Ph\u00f2ng Th\u1ee9, h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00ed Hi\u1ec7u th\u01b0 lang. Th\u1ee9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh \u0110\u00f4, T\u1ed1ng K\u1ef3 t\u1eebng d\u00e2ng s\u00e1ch nh\u1ea1c c\u1ee7a \u00f4ng g\u1ed3m hai quy\u1ec3n b\u1ed5 sung ph\u1ea7n thi\u1ebfu. \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng t\u1eeb Th\u1ee5c tr\u1edf v\u1ec1, c\u0169ng khen \u00f4ng am hi\u1ec3u \u00e2m nh\u1ea1c.\r\n\r\nKhi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, Th\u1ee9 t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n t\u1eebng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n c\u1ed5 c\u1ee7a \u300aH\u00e1n ch\u00ed\u300b, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ed9 d\u00e0i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Ho\u00e0ng Chung, l\u1ea5y h\u1ea1t k\u00ea \u0111en lo\u1ea1i v\u1eeba, m\u1ed9t h\u1ea1t l\u00e0m m\u1ed1c, ch\u1ed3ng 1.200 h\u1ea1t th\u00ec r\u1ed9ng b\u1eb1ng 90 ph\u1ea7n \u0111\u1ed9 d\u00e0i Ho\u00e0ng Chung, m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e2n. Nay b\u1ea3n v\u0103n thi\u1ebfu m\u1ea5t t\u00e1m ch\u1eef 'chi kh\u1edfi t\u00edch nh\u1ea5t thi\u00ean nh\u1ecb b\u00e1ch th\u1eed', n\u00ean t\u1eeb \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, d\u00f9ng h\u1ea1t k\u00ea ch\u1ed3ng l\u00ean l\u00e0m th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ch\u1ebf ra lu\u1eadt, khi\u1ebfn lu\u1eadt sinh ra t\u1eeb th\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Ho\u00e0ng Chung. H\u01a1n n\u1eefa, \u300aH\u00e1n ch\u00ed\u300b n\u00f3i 'nh\u1ea5t vi nh\u1ea5t ph\u00e2n', t\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n trong ch\u00edn m\u01b0\u01a1i ph\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau l\u1ea7m t\u01b0\u1edfng m\u1ed9t h\u1ea1t k\u00ea l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e2n, c\u00e1ch l\u00e0m \u0111\u00f3 sai. N\u00ean l\u1ea5y 1.200 h\u1ea1t k\u00ea \u0111en lo\u1ea1i v\u1eeba nh\u00e9t \u0111\u1ea7y \u1ed1ng, h\u1ebft k\u00ea th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c 90 ph\u1ea7n, l\u00e0 \u0111\u1ed9 d\u00e0i Ho\u00e0ng Chung, ch\u00edn t\u1ea5c th\u00eam m\u1ed9t t\u1ea5c l\u00e0m th\u01b0\u1edbc, th\u00ec lu\u1eadt s\u1ebd chu\u1ea9n.\"<\/i>\r\n\r\nTr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n cho l\u00e0 \u0111\u00fang, b\u00e8n n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>\"L\u00fd Chi\u1ebfu d\u00f9ng th\u1eed d\u1ecdc x\u1ebfp th\u00e0nh th\u01b0\u1edbc[footnote] L\u00fd Chi\u1ebfu d\u00f9ng th\u1eed d\u1ecdc x\u1ebfp th\u00e0nh th\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean l\u00e0 'Chi\u00eau', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ho\u00e0ng H\u1ef1u t\u00e1i \u0111\u1ecbnh, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 132 Nh\u1ea1c 4, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 71 Lu\u1eadt l\u1ecbch ch\u00ed 4 s\u1eeda.[\/footnote], \u1ed1ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng 3 ph\u00e2n, ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c 1730 h\u1ea1t th\u1eed; H\u1ed3 Vi\u1ec7n d\u00f9ng th\u1eed ngang x\u1ebfp th\u00e0nh th\u01b0\u1edbc, \u1ed1ng ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c 1200 h\u1ea1t th\u1eed[footnote] \u1ed0ng ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c 1200 h\u1ea1t th\u1eed, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef '\u1ed1ng' nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'th\u01b0\u1edbc', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b b\u1ecf.[\/footnote], m\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng l\u00e0 3 ph\u00e2n 4 li 6 h\u00e0o; \u0111\u1ec1u l\u00e0 l\u1ea5y th\u01b0\u1edbc sinh ra lu\u1eadt, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi c\u1ed5 ph\u00e1p. Nay l\u1eddi Th\u1ee9 n\u00f3i, th\u1ef1c s\u1ef1 d\u00f9ng 1200 h\u1ea1t th\u1eed trong \u1ed1ng, l\u1ea5y l\u00e0m \u0111\u1ed9 d\u00e0i c\u1ee7a Ho\u00e0ng chung, l\u1ea1i l\u1ea5y 3 ph\u00e2n l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 sai l\u1ec7ch v\u1ec1 dung l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng h\u1ee3p, so v\u1edbi hai thuy\u1ebft tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u00fang[footnote] So v\u1edbi hai thuy\u1ebft tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u00fang, ch\u1eef 'hai' nguy\u00ean l\u00e0 'ba', \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u l\u00e0 'hai', x\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a, L\u00fd Chi\u1ebfu m\u1ed9t thuy\u1ebft, H\u1ed3 Vi\u1ec7n m\u1ed9t thuy\u1ebft, n\u00ean l\u00e0 'hai', nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda.[\/footnote].<\/i>\r\n\r\n<i>Vi\u1ec7c x\u1ebfp th\u1eed th\u00e0nh th\u01b0\u1edbc, b\u1eaft \u0111\u1ea7u sai t\u1eeb \u300aT\u00f9y th\u01b0\u300b, l\u00fac \u1ea5y c\u00e1c ngh\u1ecb gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng dung l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng h\u1ee3p, b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng d\u00f9ng. \u0110\u1ebfn khi T\u00f9y b\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u1ea7n, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea1c kh\u00ed c\u1ed5, Cao T\u1ed5 nghe xong than r\u1eb1ng: '\u0110\u00e2y l\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c c\u0169 c\u1ee7a Hoa H\u1ea1.' B\u00e8n truy\u1ec1n l\u1ea1i d\u00f9ng. \u0110\u01b0\u1eddng T\u1ed5 Hi\u1ebfu T\u00f4n, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Thu n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u \u00e2m nh\u1ea1c[footnote] \u0110\u01b0\u1eddng T\u1ed5 Hi\u1ebfu T\u00f4n, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Thu n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u \u00e2m nh\u1ea1c, ch\u1eef 'Thu' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u1ee7', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ho\u00e0ng H\u1ef1u t\u00e1i \u0111\u1ecbnh, \u300aC\u1ef1u \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 85 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Thu truy\u1ec7n, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda.[\/footnote], c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o l\u1ea1i th\u01b0\u1edbc lu\u1eadt, ch\u1ec9 theo nh\u1ea1c c\u1ed5 th\u1eddi T\u00f9y, ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh thanh kh\u00ed.<\/i>\r\n\r\n<i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e2u nay cho r\u1eb1ng chu\u00f4ng lu\u1eadt ch\u01b0a ch\u00ednh x\u00e1c, nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u1ea1 chi\u1ebfu th\u01b0, h\u1ecfi r\u1ed9ng c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn, mong c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec. Nay l\u1eddi Th\u1ee9 n\u00f3i, l\u1ea5y lu\u1eadt sinh ra th\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c s\u1ef1 v\u01b0\u1ee3t xa c\u00e1c lu\u1eadn b\u00e0n kh\u00e1c, xin theo ph\u00e9p \u0111\u00f3, th\u1eed ch\u1ebf t\u1ea1o th\u01b0\u1edbc lu\u1eadt, l\u1ea1i tham kh\u1ea3o kh\u00ed c\u1ed5, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n l\u00fd.\"<\/i>\r\n\r\nB\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Chu c\u00f9ng Tr\u1ea5n \u1edf s\u1edf tu ch\u1ebf theo l\u1eddi c\u1ee7a Th\u1ee9 m\u00e0 ch\u1ebf ra lu\u1eadt, th\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u1ee3c: Lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh ba ph\u00e2n, chu vi ch\u00edn ph\u00e2n, d\u00e0i ch\u00edn m\u01b0\u01a1i ph\u00e2n; th\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh ch\u00edn ph\u00e2n, s\u00e2u m\u1ed9t t\u1ea5c; th\u01b0\u1edbc b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb chi\u1ec1u d\u00e0i c\u1ee7a Ho\u00e0ng Chung th\u00eam m\u01b0\u1eddi ph\u00e2n, m\u00e0 lu\u1eadt ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u00e0n hai tr\u0103m h\u1ea1t th\u00f3c.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, Th\u1ee9 n\u00f3i nh\u1ea1c Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng cao h\u01a1n nh\u1ea1c c\u1ed5 n\u0103m lu\u1eadt, \u0111\u1ebfn khi lu\u1eadt l\u00e0m xong, m\u1edbi th\u1ea5p h\u01a1n ba lu\u1eadt, cho r\u1eb1ng th\u00f3c d\u00f9ng ng\u00e0y nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00f3c m\u1ed9t v\u1ecf hai h\u1ea1t nh\u01b0 x\u01b0a. Th\u01b0\u1edbc so v\u1edbi th\u01b0\u1edbc x\u1ebfp b\u1eb1ng th\u00f3c ngang, d\u00e0i h\u01a1n m\u1ed9t t\u1ea5c b\u1ed1n ph\u00e2n.\r\n\r\nTh\u1ee9 l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a c\u00f3 n\u0103m \u00e2m, nay kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ednh \u00e2m tr\u01b0ng. Qu\u1ed1c gia l\u1ea5y \u0111\u1ee9c l\u1eeda l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng, tr\u01b0ng thu\u1ed9c v\u1ec1 l\u1eeda, kh\u00f4ng n\u00ean thi\u1ebfu. Nay d\u00f9ng ph\u00e9p ng\u0169 h\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng sinh xoay v\u1ea7n[footnote]Nay d\u00f9ng ph\u00e9p ng\u0169 h\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng sinh xoay v\u1ea7n, hai ch\u1eef 'to\u00e0n t\u01b0\u01a1ng' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ed5n m\u1ea1t\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m tr\u01b0ng.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"\u300aTh\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u300b vi\u1ebft 'C\u00f9ng lu\u1eadt, \u0111\u1ed9, l\u01b0\u1ee3ng, c\u00e2n', l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t phong t\u1ee5c. Nay Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng, Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng, Qu\u00e2n Dung v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n trong thi\u00ean h\u1ea1, m\u1ed7i n\u01a1i t\u1ef1 \u0111\u1eb7t ra lu\u1eadt, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a s\u00e1ch 'c\u00f9ng lu\u1eadt'. V\u1ea3 l\u1ea1i, x\u01b0a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng tu\u1ea7n th\u00fa ph\u01b0\u01a1ng nh\u1ea1c, \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng d\u1ecb c\u1ee7a l\u1ec5 nh\u1ea1c, r\u1ed3i thi h\u00e0nh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t. N\u00ean ban b\u1ed1 quy c\u00e1ch v\u1ec1 lu\u1eadt, t\u1eeb kinh s\u01b0 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n kh\u00e1c bi\u1ec7t, ai t\u1ef1 \u00fd t\u0103ng gi\u1ea3m th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i.\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn xem c\u00e1c lu\u1eadt, th\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u1ee3c m\u00e0 Ph\u00f2ng Th\u1ee9 d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ea1i sai Th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c lu\u1eadt l\u00e3 to\u00e0n t\u01b0\u01a1ng l\u00e0m cung, sai so\u1ea1n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean. Thuy\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea5y ng\u0169 ch\u00ednh, nh\u1ecb bi\u1ebfn ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi ng\u0169 \u00e2m, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00e0m ch\u1ee7, di\u1ec5n ra th\u00e0nh t\u00e1m m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n \u0111i\u1ec7u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1ea5y cung, tr\u01b0ng, th\u01b0\u01a1ng, v\u0169, gi\u00e1c n\u0103m \u00e2m, theo th\u1ee9 t\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi b\u1ea3y thanh, sau \u0111\u00f3 th\u00eam bi\u1ebfn cung, bi\u1ebfn tr\u01b0ng hai thanh \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. Th\u1ee9 suy ra theo ph\u00e9p to\u00e0n t\u01b0\u01a1ng, cho r\u1eb1ng ng\u0169 h\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng kh\u1eafc l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, n\u00ean \u0111\u1ed5i bi\u1ebfn tr\u01b0ng th\u00e0nh bi\u1ebfn v\u0169, \u0111\u1ed5i bi\u1ebfn th\u00e0nh nhu\u1eadn, t\u00f9y theo \u00e2m m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o, th\u00ec m\u01b0\u1eddi hai th\u00e1ng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y lu\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0m cung, m\u00e0 ng\u0169 h\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng sinh, v\u00f4 c\u00f9ng v\u00f4 t\u1eadn.\r\n\r\nChi\u1ebfu sai \u0111\u01b0a \u0111\u1ed3 \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh s\u1edf. Th\u1ee9 l\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1ed5i lu\u1eadt \u0111\u1ec3 nghe ti\u1ebfng qu\u00e2n, cho r\u1eb1ng l\u1ea5y ng\u0169 h\u00e0nh ngh\u1ecbch thu\u1eadn, c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1t hung, thuy\u1ebft c\u1ee7a ti\u00ean nho \u0111\u00e3 l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, H\u1ed3 Vi\u1ec7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh nh\u1ea1c \u0111\u00e3 c\u00f3 quy\u1ebft ngh\u1ecb, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban \u00e2n r\u1ed3i cho v\u1ec1. Tr\u1ea5n b\u00e0n v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Ng\u00e0y nay lu\u1eadt v\u00e0 th\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n l\u00fd, l\u00e0 do d\u00f9ng th\u1eed \u0111\u1ec3 \u0111o. D\u00f9ng th\u1eed \u0111\u1ec3 \u0111o, l\u00e0 do s\u1eed s\u00e1ch b\u1ecb thi\u1ebfu s\u00f3t. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a h\u00e1 l\u1ea1i d\u00f9ng ph\u00e9p kh\u00f3 hi\u1ec3u v\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, ghi v\u00e0o s\u1eed s\u00e1ch \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u1ed1i tr\u00ed h\u1eadu th\u1ebf sao? Ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady. D\u1ec5 hi\u1ec3u m\u00e0 t\u1ea5t h\u1ee3p, ph\u00e9p c\u1ee7a Ph\u00f2ng Th\u1ee9 l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. Nay Th\u1ee9 t\u1ef1 n\u00f3i v\u1ec1 ph\u00e9p c\u1ee7a m\u00ecnh, d\u1ef1a theo c\u1ed5 lu\u1eadt m\u00e0 t\u1ea1o ra th\u01b0\u1edbc, chi\u1ec1u d\u00e0i, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh, dung l\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 s\u1ed1 m\u1ed9t ngh\u00ecn hai tr\u0103m th\u1eed, kh\u00f4ng c\u00f3 sai l\u1ec7ch n\u00e0o. N\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi Th\u1ee9 n\u00f3i, th\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u00e9p ch\u00e2n ch\u00ednh nh\u1ea5t.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u1ec1 chu\u1ea9n \u00e2m lu\u1eadt Ho\u00e0ng Chung, m\u1ed9t h\u1ea1t th\u00f3c t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng 1.200 h\u1ea1t, t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c 810 ph\u1ea7n. Theo ph\u00e9p t\u00ednh to\u00e1n, chu vi h\u00ecnh tr\u00f2n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng 3 ph\u1ea7n, chu vi 9 ph\u1ea7n, chi\u1ec1u d\u00e0i 90 ph\u1ea7n, t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c 810 ph\u1ea7n, \u0111\u00e2y l\u00e0 lu\u1eadt c\u1ed5.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ec3 lu\u1eadt v\u1ed1n l\u00e0 h\u00ecnh tr\u00f2n, t\u00edch l\u0169y theo h\u00ecnh tr\u00f2n l\u00e0 \u0111\u00fang. Nay lu\u1eadt hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i t\u00edch l\u0169y theo h\u00ecnh vu\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng l\u00e0 3 ph\u1ea7n 4 li 6 h\u00e0o, l\u1edbn h\u01a1n so v\u1edbi lu\u1eadt c\u1ed5. Do \u0111\u00f3, chu vi l\u00e0 10 ph\u1ea7n 3 li 8 h\u00e0o, chi\u1ec1u d\u00e0i ch\u1ec9 76 ph\u1ea7n 2 li, t\u00edch l\u0169y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c 810 ph\u1ea7n. Th\u1ec3 lu\u1eadt v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u00ecnh vu\u00f4ng, t\u00edch l\u0169y theo h\u00ecnh vu\u00f4ng l\u00e0 sai. \u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng 3 ph\u1ea7n, chu vi 9 ph\u1ea7n, chi\u1ec1u d\u00e0i 90 ph\u1ea7n, t\u00edch l\u0169y 810 ph\u1ea7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0 c\u00f3, \u0111\u1ec1u b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb lu\u1eadt.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea5y m\u1ed9t h\u1ea1t th\u00f3c l\u00e0m th\u01b0\u1edbc, v\u00e0 1.200 h\u1ea1t th\u00f3c l\u00e0m lu\u1eadt, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb th\u00f3c. Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn ch\u1ec9 cho r\u1eb1ng lu\u1eadt l\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm ph\u1ea7n h\u01b0 kh\u00f4ng, c\u0169ng sai. \u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng 3 ph\u1ea7n, chu vi 9 ph\u1ea7n, chi\u1ec1u d\u00e0i 90 ph\u1ea7n b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb lu\u1eadt, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng 3 ph\u1ea7n 4 li 6 h\u00e0o, chu vi 10 ph\u1ea7n 3 li 8 h\u00e0o, chi\u1ec1u d\u00e0i 76 ph\u1ea7n 2 li b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb th\u01b0\u1edbc, ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ed5 kim, s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng nghi ng\u1edd?<\/i>\r\n\r\n<i>N\u1ebfu cho r\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e2u l\u1ea1i ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec s\u1ebd k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian, chi ph\u00ed c\u00e0ng l\u1edbn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi ch\u1ebf t\u00e1c. Vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0 t\u1ed1n k\u00e9m l\u00e0 do l\u00e0m kh\u00f4ng nhanh ch\u00f3ng. Nay c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i nh\u1ea1c Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu c\u00e1c lu\u1eadt nh\u01b0 C\u00f4 T\u1ea9y, Gi\u00e1p Chung, Th\u00e1i Th\u1ea5u, n\u1ebfu cho r\u1eb1ng lu\u1eadt v\u00e0 thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, chu\u00f4ng kh\u00e1nh m\u1ed7i b\u1ed9 ch\u1ec9 c\u1ea7n thay v\u00e0i chi\u1ebfc, d\u1ef1a v\u00e0o c\u0169 m\u00e0 v\u1ebd m\u1edbi, l\u00e0m nhanh ch\u00f3ng, th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n v\u00e0i th\u00e1ng, sao l\u1ea1i k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0 t\u1ed1n k\u00e9m?\"<\/i>\r\n\r\nCh\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00f4ng nghe.\r\n\r\n<i>(Ph\u00f2ng Th\u1ee9 d\u00e2ng \u300aLu\u1eadt L\u00e3 To\u00e0n T\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed3\u300b v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4 ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, nay theo \u300aLu\u1eadt L\u1ecbch Ch\u00ed\u300b ghi ch\u00e9p l\u1ea1i, \u300aL\u1ea1c Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Ph\u00f2ng Th\u1ee9 v\u1ec1 nh\u1ea1c nay gi\u1ed1ng nh\u1ea1c c\u1ed5, ph\u1ee5 l\u1ee5c th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng 8 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 12 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3 \u0111\u1eddi Vua Nh\u00e2n T\u00f4ng.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, sai Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u00f9ng v\u0103n vi\u1ec7n V\u01b0\u01a1ng Thu\u1ea7n Th\u1ea7n \u0111\u1ebfn s\u1edf l\u00e0m l\u1ecbch \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m duy\u1ec7t v\u0103n t\u1ef1. Thu\u1ea7n Th\u1ea7n l\u00e0 em c\u1ee7a Nghi\u00eau Th\u1ea7n.<\/p>\n<p>[2] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho tu s\u1eeda ngay nh\u1eefng mi\u1ebfu th\u1edd n\u00fai, tr\u1ea5n, bi\u1ec3n, s\u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng.<\/p>\n<p>[3] Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00ea t\u00e2u: <i>&#8220;M\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ea5m xu\u1ed1ng, gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp n\u1ed5i l\u00ean kh\u1eafp n\u01a1i, \u0111\u1ec1u l\u00e0 do \u00e2m kh\u00ed qu\u00e1 th\u1ecbnh. B\u1ec7 h\u1ea1 k\u00ednh s\u1ee3 thi\u00ean m\u1ec7nh, n\u00ean c\u1ea7u \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u1ee9ng v\u1edbi tai h\u1ecda, nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 g\u00ec? C\u00e1i \u0111\u1eb9p c\u1ee7a b\u1eadc \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng g\u00ec l\u1edbn h\u01a1n vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n, lo\u1ea1i b\u1ecf k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i. Ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed, th\u00ec qu\u00e2n t\u1eed c\u00f9ng lo\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ti\u1ebfn, d\u01b0\u01a1ng kh\u00ed th\u1eafng, \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn; k\u1ebb b\u1ea5t t\u00e0i b\u1ecb lo\u1ea1i b\u1ecf, th\u00ec ti\u1ec3u nh\u00e2n c\u00f9ng lo\u1ea1i b\u1ecb \u0111\u1ea9y l\u00f9i, \u00e2m kh\u00ed suy, tai h\u1ecda c\u00f3 th\u1ec3 ti\u00eau tan.<\/i><\/p>\n<p><i>Nay ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 hi\u1ec1n, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng bi\u1ebft h\u1ecd hi\u1ec1n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn c\u1eed; ng\u01b0\u1eddi trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 b\u1ea5t t\u00e0i, b\u1ec7 h\u1ea1 c\u0169ng bi\u1ebft h\u1ecd b\u1ea5t t\u00e0i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, n\u1ed9i cung ki\u00eau c\u0103ng ngang ng\u01b0\u1ee3c, c\u1eadn th\u1ea7n ng\u0103n tr\u1edf, ngo\u1ea1i phi\u00ean ng\u1ea1o m\u1ea1n, k\u1ebb gian t\u00e0 h\u00e3m h\u1ea1i l\u1eabn nhau. \u00c2m kh\u00ed th\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e1 kh\u00f4ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn tai h\u1ecda l\u1edbn sao!<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ea3 l\u1ea1i, l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u01b0\u1eddng l\u00e0 l\u00fac kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec tr\u00ec ho\u00e3n kh\u00f4ng l\u00e0m, khi c\u00f3 vi\u1ec7c r\u1ed3i th\u00ec l\u00fang t\u00fang kh\u00f4ng bi\u1ebft x\u1eed l\u00fd<a class=\"footnote\" title=\"L\u00fang t\u00fang nguy\u00ean t\u00e1c 'L\u1ea7m l\u1ed7i', theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 14 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-463-1\" href=\"#footnote-463-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>. C\u00e1c quan trong ngo\u00e0i, l\u00fac b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng m\u1ed9t k\u1ebf s\u00e1ch, ti\u1ebfn c\u1eed m\u1ed9t quan ch\u1ee9c, tuy c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ec1u b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf kh\u00f4ng thi h\u00e0nh, l\u1ea1i c\u00f2n b\u1ecba \u0111\u1eb7t, cho l\u00e0 sinh s\u1ef1. Nh\u01b0 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3n \u0111\u1ea1i, \u0111\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng coi l\u00e0 vi\u1ec7c, \u0111\u1ebfn khi b\u1eaft gi\u1eef th\u00f4ng ph\u00e1n, l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m, r\u1ed3i m\u1edbi v\u1ed9i v\u00e0ng, trong kho\u1ea3ng v\u00e0i l\u1ed9 thay \u0111\u1ed5i quan ch\u1ee9c, l\u1ea1i c\u00f2n tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"L\u1ea1i c\u00f2n tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9, ch\u1eef 'C\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-463-2\" href=\"#footnote-463-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 mu\u1ed9n sao? Vi\u1ec7c l\u1edbn h\u01a1n th\u1ebf n\u00e0y s\u1ebd x\u1ea3y ra, bi\u1ebft x\u1eed l\u00fd th\u1ebf n\u00e0o, mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng b\u1eaft gi\u1eef th\u00f4ng ph\u00e1n, t\u1ee9c l\u00e0 T\u1ec9nh Uy\u00ean, l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng tu\u1ea7n ki\u1ec3m, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t truy t\u1eb7ng C\u1ea5p s\u1ef1 trung Kh\u1ed5ng \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 Th\u1ecb lang. L\u00fac \u0111\u00f3, Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c Tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 v\u00e0o ch\u1ea7u, nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u0110\u1ea1o Ph\u1ee5, Vua nh\u1edb \u0111\u1ebfn l\u00f2ng trung c\u1ee7a \u00f4ng, n\u00ean c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y. <i>(Th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 t\u1eeb Duy\u1ec7n Ch\u00e2u chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn V\u1ecb Ch\u00e2u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0y m\u1edbi v\u00e0o ch\u1ea7u, nay theo \u300a\u0110\u1ea1o Ph\u1ee5 truy\u1ec1n\u300b, c\u1ea7n kh\u1ea3o c\u1ee9u.)<\/i><\/p>\n<p>[5] C\u00e1c quan \u1edf C\u00e1p m\u00f4n t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng c\u00f3 c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i xin v\u00e0o ch\u1ea7u. Xin t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i, ngo\u00e0i nh\u1eefng vi\u1ec7c thu\u1ed9c N\u1ed9i th\u1ecb t\u1ec9nh c\u1ea7n t\u00e2u l\u00ean, c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u v\u00e0 nh\u1eefng b\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho v\u00e0o ch\u1ea7u, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n xin v\u00e0o t\u00e2u vi\u1ec7c. N\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec mu\u1ed1n tr\u00ecnh b\u00e0y, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e2ng s\u1edb k\u00edn.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 8, nay ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, H\u00e0n K\u1ef3, Tri ch\u00e2u \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u00e0m Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Minh H\u1ea1o d\u1eabn qu\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u d\u1eb9p lo\u1ea1n \u1edf \u00c2n Ch\u00e2u, ch\u1ec9 c\u00f3 qu\u00e2n \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u \u0111\u00f2i th\u01b0\u1edfng, n\u00f3i l\u1eddi o\u00e1n gi\u1eadn, su\u00fdt n\u1eefa g\u00e2y n\u00e1o lo\u1ea1n d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh. H\u00e0n K\u1ef3 v\u1ed1n \u0111\u00e3 nghe chuy\u1ec7n n\u00e0y, cho r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00e8n luy\u1ec7n s\u1ebd sinh lo\u1ea1n.<\/p>\n<p>Khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, \u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c d\u00f9ng qu\u00e2n lu\u1eadt \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i, xem x\u00e9t nh\u1eefng k\u1ebb ngang ng\u01b0\u1ee3c trong qu\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ea1y b\u1ea3o \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1eaft ch\u00e9m \u0111\u1ea7u \u1edf ngo\u00e0i c\u1ed5ng doanh. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh t\u1eed tr\u1eadn, \u00f4ng c\u1ea5p ti\u1ec1n tu\u1ea5t cho gia \u0111\u00ecnh, nu\u00f4i n\u1ea5ng con c\u00f4i, cho h\u1ecd ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng b\u1ed5ng. Uy t\u00edn v\u00e0 \u00e2n \u0111\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp, \u00f4ng b\u00e8n b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc binh ph\u00e1p x\u01b0a, l\u1eadp ra ba tr\u1eadn th\u1ebf vu\u00f4ng, tr\u00f2n, nh\u1ecdn, ch\u1ec9 d\u1ea1y cho c\u00e1c t\u01b0\u1edbng d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n, ng\u00e0y \u0111\u00eam luy\u1ec7n t\u1eadp.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3, qu\u00e2n \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u tr\u1edf n\u00ean tinh nhu\u1ec7, ch\u1ec9nh t\u1ec1, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u0111\u1ed9i qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7 nh\u1ea5t v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc. Kinh s\u01b0 ph\u00e1i qu\u00e2n Long M\u00e3nh \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n th\u1ee7 B\u1ea3o Ch\u00e2u, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i h\u1ecd \u0103n c\u1eafp qu\u1ea7n \u00e1o, gi\u00e0y d\u00e9p c\u1ee7a d\u00e2n, ho\u1eb7c \u0103n xong kh\u00f4ng tr\u1ea3 ti\u1ec1n. \u0110\u1ebfn \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, H\u00e0n K\u1ef3 li\u1ec1n gi\u1eef h\u1ecd l\u1ea1i kh\u00f4ng cho \u0111i, n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ea3o Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i bi\u00ean \u1ea3i xa x\u00f4i, t\u1eebng c\u00f3 k\u1ebb l\u00e0m ph\u1ea3n, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u1eabn l\u1ed9n v\u1edbi binh l\u00ednh ki\u00eau ng\u1ea1o \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n th\u1ee7!&#8221;<\/i> \u00d4ng \u0111\u1ed5i b\u1eb1ng m\u1ea5y tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n k\u1ef9 c\u00e0ng. C\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u00e1ng c\u0169ng \u0111\u1ec1u tu\u00e2n theo k\u1ef7 lu\u1eadt, kh\u00f4ng d\u00e1m ph\u1ea1m ph\u00e1p n\u1eefa. N\u0103m \u0111\u00f3 m\u1ea5t m\u00f9a l\u1edbn, \u00f4ng m\u1edf kho c\u1ee9u \u0111\u00f3i, c\u1ee9u s\u1ed1ng h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Vua ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i. C\u00e1c th\u00e0nh l\u00e2n c\u1eadn v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u l\u1ea5y ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu, xem \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u nh\u01b0 m\u1ed9t tr\u1ea5n m\u1ea1nh, ti\u1ebfng t\u0103m vang xa \u0111\u1ebfn c\u1ea3 ngo\u1ea1i phi\u00ean.<\/p>\n<p><i>(Nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1eeb khi \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c tr\u1edf v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng c\u1ee7a L\u00fd Thanh Th\u1ea7n ch\u00e9p th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00e2y, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, D\u01b0 T\u0129nh, V\u1ec7 \u00fay khanh, b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, \u0111i nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri ch\u00e2u Ki\u1ec1n Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[8] Chi\u1ebfu sai s\u1ee9 \u0111i th\u0103m h\u1ecfi v\u00e0 an \u1ee7i c\u00e1c l\u1ed9. L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang ki\u00eam Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed tri t\u1ea1p s\u1ef1 L\u00fd \u0110o\u00e1i \u0111i Kinh \u0110\u00f4ng l\u1ed9, T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea1o Cung l\u00e0m ph\u00f3; Kh\u1edfi c\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n, \u0110\u1ed3ng tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Tr\u1ea7n H\u00fac \u0111i Ho\u00e0i Nam, L\u01b0\u1ee1ng Chi\u1ebft l\u1ed9, T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 L\u00fd Canh l\u00e0m ph\u00f3; Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed H\u00e0n Ch\u00ed \u0111i Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf Tr\u1ecbnh D\u01b0 \u00dd l\u00e0m ph\u00f3; H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n H\u00e0n Gi\u00e1ng \u0111i Giang Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y l\u1ed9, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban \u00d4ng Nh\u1eadt T\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3. L\u00fac \u0111\u00f3, c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u00e0 c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c, l\u1ea1i th\u00eam chuy\u1ec3n v\u1eadn ty th\u01b0\u1eddng hay thu thu\u1ebf qu\u00e1 m\u1ee9c<a class=\"footnote\" title=\"chuy\u1ec3n v\u1eadn ty th\u01b0\u1eddng hay thu thu\u1ebf qu\u00e1 m\u1ee9c 'khoa' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'nhi\u1ec5u', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 41-90 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-463-3\" href=\"#footnote-463-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, d\u00e2n ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng n\u1ed5i, Vua b\u00e8n sai Trung th\u01b0 ch\u1ecdn s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111i xem x\u00e9t vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>Tr\u1ecbnh D\u01b0 \u00dd, \u00d4ng Nh\u1eadt T\u00e2n, ch\u01b0a r\u00f5 lai l\u1ecbch.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay ch\u1ee9c Ph\u00e1n L\u1ea1i b\u1ed9 Nam t\u00e0o v\u00e0 Qu\u1ea7n m\u1ee5c ph\u00e1n quan ph\u1ea3i do c\u00e1c quan tri\u1ec1u \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0m tri ch\u00e2u, m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3 l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n \u1edf qu\u00e1n c\u00e1c m\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd v\u1ea3 ti\u1ebfn c\u1eed hay xin x\u1ecf.<\/p>\n<p>[10] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n Giang Nam T\u00e2y l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, T\u01b0 hu\u00e2n lang trung L\u01b0u V\u0129 l\u00e0m tri L\u01b0 Ch\u00e2u. C\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n n\u00f3i V\u0129 nhu nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c, l\u1ea1i c\u00f2n b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n \u0111\u1ec3 thu ti\u1ec7n d\u01b0 trong l\u00fac \u0111\u00f3i k\u00e9m, n\u00ean ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n.<\/p>\n<p>V\u0129 l\u00e0 con c\u1ee7a S\u01b0 \u0110\u1ea1o.<\/p>\n<p>[11] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c Th\u1ecb gi\u1ea3ng \u1edf Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u ki\u1ebfn v\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng theo l\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c quan \u1edf qu\u00e1n c\u00e1c, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Tri ch\u1ebf c\u00e1o ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng V\u01b0\u01a1ng Chu.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Ho\u00e0i Khang ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ed3ng qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 'ch\u1ebf' nguy\u00ean l\u00e0 'x\u1eed', theo quy\u1ec3n 169 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 2 th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn ng\u00e0y Canh Th\u00e2n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 463 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-463-4\" href=\"#footnote-463-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a> l\u00e0m Tuy\u00ean huy nam vi\u1ec7n s\u1ee9, Ph\u00e1n H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[13] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i trong thi\u00ean h\u1ea1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, n\u00ean l\u1ec7nh cho c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c, tr\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf l\u01b0\u1ee1ng ph\u1ee7, ph\u1ea3i ph\u00e2n lo\u1ea1i t\u00ecnh h\u00ecnh tr\u1ecb l\u00fd t\u1ed1t x\u1ea5u \u0111\u1ec3 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, H\u00ecnh b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n T\u0103ng C\u00f4ng L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, T\u00e2y kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9 Qu\u00e1ch \u0110\u00ecnh Tr\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n tu so\u1ea1n ki\u00eam Th\u1ecb gi\u1ea3ng V\u01b0\u01a1ng Chu l\u00e0m s\u1ee9 sinh th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n L\u00fd Duy Hi\u1ec1n l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00e1n quan, \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n lang trung Y\u1ebfn \u0110\u1ed9 l\u00e0m s\u1ee9 ch\u00e1nh \u0111\u00e1n c\u1ee7a qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu Tr\u01b0\u01a1ng Kh\u1eafc K\u1ef7 l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tr\u1ef1c t\u1eadp hi\u1ec1n vi\u1ec7n, \u0110\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa V\u01b0\u01a1ng Khu\u00ea l\u00e0m s\u1ee9 Ch\u00e1nh \u0111\u00e1n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu T\u00e0o \u1ed0c l\u00e0m ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>S\u1ee9 \u0111o\u00e0n \u0111\u1ebfn Ngoa \u0110i\u1ec7n, s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an l\u00e0 L\u01b0u L\u1ee5c Ph\u00f9 \u0111\u1ebfn d\u1ef1 ti\u1ec7c, n\u00f3i r\u1eb1ng Gia Lu\u1eadt Ph\u00f2ng gi\u1ecfi h\u1ecda, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng sang Nam tri\u1ec1u, v\u1ebd ch\u00e2n dung th\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng mang v\u1ec1, nay mu\u1ed1n mang \u0111\u1ebfn s\u1ee9 qu\u00e1n. V\u01b0\u01a1ng Chu n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i chi\u00eam b\u00e1i.&#8221;<\/i> L\u1ee5c Ph\u00f9 n\u00f3i s\u1ee3 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n dung ch\u00e2n th\u1ef1c, mu\u1ed1n sai Ph\u00f2ng sang n\u1eefa \u0111\u1ec3 v\u1ebd l\u1ea1i, Chu ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/p>\n<p>[15] Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00e1nh t\u00e2u: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y, Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u b\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e2u 'c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u b\u00e0y' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu ghi l\u00e0 'ba l\u1ea7n t\u00e2u b\u00e0y'.\" id=\"return-footnote-463-5\" href=\"#footnote-463-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. V\u1ea3 l\u1ea1i, b\u1eadc nh\u00e2n qu\u00e2n tr\u1ecb v\u00ec thi\u00ean h\u1ea1, vi\u1ec7c ban t\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1edfng l\u00e0 vi\u1ec7c l\u1edbn c\u00f4ng b\u1eb1ng, n\u1ebfu ban th\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng \u0111\u00fang, thi\u00ean h\u1ea1 s\u1ebd b\u00e0n t\u00e1n. Nghi\u00eau T\u00e1 v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i n\u0103ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 nh\u1edd d\u1ef1a d\u1eabm v\u00e0o h\u1eadu cung m\u00e0 chi\u1ebfm gi\u1eef \u0111\u1ecba v\u1ecb kh\u00f4ng x\u1ee9ng.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i, \u00f4ng ta b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tam ty s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, l\u1ec7nh v\u1eeba ban ra, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u kinh ng\u1ea1c. L\u00fac \u0111\u00f3, th\u1ea7n c\u00f9ng c\u00e1c gi\u00e1n quan, ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e3 \u1edf l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mu\u1ed1n tranh lu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng ta b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, nh\u01b0ng v\u1eabn gi\u1eef danh ph\u1ea9m Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Nay b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u lo\u1ea1n l\u1ea1c, tai d\u1ecb th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra, n\u1ebfu kh\u00f4ng khen th\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n tr\u1ef1c, th\u00ec l\u00e0m sao \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u00fd tr\u1eddi, tho\u1ea3 l\u00f2ng d\u00e2n ch\u00fang?<\/i><\/p>\n<p><i>Nghi\u00eau T\u00e1 t\u1eeb khi b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy s\u1ee9, m\u1edbi h\u01a1n n\u1eeda n\u0103m, ng\u1ed3i kh\u00f4ng \u1edf kinh th\u00e0nh, h\u01b0\u1edfng b\u1ed5ng l\u1ed9c h\u1eadu, nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00e0ng th\u00eam ch\u00ea c\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y l\u00e0 do c\u00e1c quan ch\u1ea5p s\u1ef1 kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn tr\u1ecdng tr\u00e1ch c\u01a1 nghi\u1ec7p t\u1ed5 t\u00f4ng, ch\u1ec9 bi\u1ebft n\u1ecbnh h\u00f3t gi\u1eef l\u00f2ng Vua, kh\u00f4ng d\u00e1m t\u00e2u b\u00e0y, khi\u1ebfn l\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban ra, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. N\u1ebfu b\u1ec7 h\u1ea1 kh\u00f4ng nghe l\u1eddi th\u1ea7n t\u1eadn trung y\u00eau Vua, c\u1ee9 thi h\u00e0nh vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng b\u1eeba b\u00e3i v\u00e0 chi\u1ebfm gi\u1eef \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1, th\u00ec xin b\u1ec7 h\u1ea1 c\u00e1ch ch\u1ee9c th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 r\u0103n d\u1ea1y nh\u1eefng k\u1ebb ngu tr\u1ef1c kh\u00f4ng bi\u1ebft ki\u00eang k\u1ef5.&#8221;<\/i> Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Bao Ch\u1eedng, Tr\u1ea7n H\u00fac, Ng\u00f4 Khu\u00ea li\u00ean ti\u1ebfp t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u1ec7nh l\u1ec7nh v\u1ec1 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u1ea1i ban xu\u1ed1ng, d\u01b0 lu\u1eadn x\u00f4n xao, hu\u1ed1ng chi b\u1ecdn th\u1ea7n l\u1ea5y vi\u1ec7c can gi\u00e1n l\u00e0m ch\u1ee9c tr\u00e1ch, h\u00e1 d\u00e1m v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i m\u00e0 lo ngh\u0129, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 lo cho m\u00ecnh sao? Nh\u01b0ng chi\u1ebfu ch\u1ec9 \u0111\u00e3 ban ra, n\u1ebfu c\u1ee9 kh\u0103ng kh\u0103ng gi\u1eef \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i xin thu h\u1ed3i, \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ec3 th\u1ed1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng kh\u00f4ng \u1ed5n, n\u00ean b\u1ecdn th\u1ea7n ti\u1ebfn tho\u00e1i l\u01b0\u1ee1ng nan, ch\u01b0a k\u1ecbp tr\u00ecnh b\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c c\u00f3 ch\u1ed7 c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9, b\u1ecdn th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng h\u1ebft l\u1eddi can gi\u00e1n. Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u1ef7 th\u1ebf \u00e2n s\u1ee7ng d\u00e0y, c\u1ea7u may m\u1eafn, kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eebng m\u1ef1c, ban \u0111\u1ea7u mu\u1ed1n l\u00e0m Tuy\u00ean huy s\u1ee9, nay m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ban cho r\u1ed3i. Tuy ra ngo\u00e0i nh\u1eadm ch\u1ee9c \u1edf tr\u1ea5n, t\u01b0\u01a1ng lai \u1eaft s\u1ebd xin v\u00e0o ch\u1ea7u, li\u1ec1n m\u01b0u \u0111\u1ed3 gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf vi\u1ec7n n\u00e0y, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng. Danh kh\u00ed l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec1u nh\u1edd \u00e2n ri\u00eang, m\u1ed7i l\u1ea7n c\u1ea7u xin m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u01b0\u1eddng, \u1eaft khi\u1ebfn th\u1ecfa m\u00e3n d\u1ee5c v\u1ecdng \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n thi\u00ean h\u1ea1, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t k\u1ef9.<\/i><\/p>\n<p><i>K\u00ednh mong ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u00e3 qua, \u0111\u1eb7t ra ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ng\u0103n ng\u1eeba t\u1eeb nh\u1ecf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban chi\u1ebfu ch\u1ec9, ra l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 m\u00f4n h\u1ea1, r\u0103n b\u1ea3o r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u1ec1u nh\u1edd \u00e2n ri\u00eang, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c v\u01b0\u1ee3t c\u1ea5p, h\u01b0\u1edfng danh v\u1ecb n\u00e0y, \u0111\u00e3 l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng, t\u01b0\u01a1ng lai kh\u00f4ng cho gi\u1eef ch\u1ee9c S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng v\u00e0 kh\u00f4ng cho l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf vi\u1ec7n n\u00e0y, l\u1ea1i th\u00fac gi\u1ee5c \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m s\u1edf H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, mong r\u1eb1ng th\u1ecfa l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi, ng\u0103n ng\u1eeba m\u1ea7m h\u1ecda, b\u1ecdn th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng kh\u1ea9n thi\u1ebft v\u00ec n\u01b0\u1edbc d\u00e2ng l\u1eddi trung th\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ecdn th\u1ea7n t\u1eeb m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m ngo\u00e1i ra s\u1ee9c tranh lu\u1eadn vi\u1ec7c n\u00e0y, may \u0111\u01b0\u1ee3c ban \u01a1n m\u1edf l\u00f2ng thu n\u1ea1p, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 th\u00e1nh \u0111\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 khi\u00eam t\u1ed1n m\u00e0 nghe l\u1eddi can gi\u00e1n. Nay l\u1ea1i ban m\u1ec7nh l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc, n\u00ean b\u1ecdn th\u1ea7n ch\u01b0a k\u1ecbp tr\u00ecnh b\u00e0y xin thu h\u1ed3i, l\u00e0 v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00e9o l\u00e9o gi\u1eef th\u1ec3 th\u1ed1ng v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"l\u00e0 v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00e9o l\u00e9o gi\u1eef th\u1ec3 th\u1ed1ng v\u1eady '\u0110\u00ecnh' nguy\u00ean l\u00e0 'di\u00ean', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-463-6\" href=\"#footnote-463-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>! Nh\u01b0ng \u00e2n l\u1edbn kh\u00f4ng th\u1ec3 ban nhi\u1ec1u, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u01b0\u1ee1ng l\u1ea1i m\u00e3i, ban nhi\u1ec1u th\u00ec t\u1ed5n uy, c\u01b0\u1ee1ng l\u1ea1i m\u00e3i th\u00ec sinh lo\u1ea1n. K\u00ednh mong ngh\u0129 \u0111\u1ebfn k\u1ebf s\u00e1ch l\u1edbn c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c t\u1ea5u ch\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc sau c\u1ee7a b\u1ecdn th\u1ea7n, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ban \u01a1n thi h\u00e0nh, b\u1ecdn th\u1ea7n v\u00f4 c\u00f9ng kh\u1ea9n thi\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh T\u00fd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay n\u1ebfu Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n, ph\u1ea3i ki\u1ec3m tra l\u1ea1i t\u1edd chi\u1ebfu n\u00e0y \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh l\u00ean v\u00e0 ch\u1ea5p h\u00e0nh. L\u1ea1i ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy s\u1ee9 t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 hai ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><em>(Bao Ch\u1eedng v\u00e0 c\u00e1c quan t\u1ea5u tr\u00ecnh, nh\u01b0ng trong Th\u1ef1c l\u1ee5c kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, nay ch\u00e9p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o. S\u00e1ch \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b l\u1ea1i ghi r\u1eb1ng &#8220;Tuy\u00ean Huy s\u1ee9 gi\u1edbi h\u1ea1n hai ng\u01b0\u1eddi&#8221; l\u00e0 chi\u1ebfu ban ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 hai, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/em><\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, T\u00f4n D\u1ef1, Lang trung b\u1ed9 T\u1eeb, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u1ed9 H\u00e0 B\u1eafc, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri ch\u00e2u nh\u1ecf; Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ecbch, Cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m ch\u00e2u nh\u1ecf, t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m quan \u00e1n s\u00e1t. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u1ed9i th\u1ecb L\u00fd Hy Th\u1ecbnh \u0111\u00f3n ti\u1ebfp s\u1ee9 Li\u00eau, \u1edf H\u00f9ng Ch\u00e2u c\u00f9ng Ph\u00e1n quan T\u1ea3 Ch\u1ea5n \u0103n u\u1ed1ng v\u00f4 \u0111\u1ed9. Sau c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh giao cho T\u00f4n D\u1ef1 v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng D\u1ecbch \u0111i\u1ec1u tra, nh\u01b0ng hai ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 h\u00e3i n\u00e9 tr\u00e1nh, ch\u1ec9 n\u00f3i r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e2u kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e1c minh. \u0110\u1eb7c c\u00e1ch mi\u1ec5n ch\u1ee9c T\u1ea3 Ch\u1ea5n v\u00e0 L\u00fd Hy Th\u1ecbnh, c\u00f2n hai ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u1ec1u b\u1ecb tr\u1ecb t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Ph\u00f9ng Thu\u1ea5n Khanh, ch\u1eaft c\u1ee7a Ph\u00f9ng \u0110\u1ea1o, d\u00e2ng l\u00ean 20 b\u1ea3n quan c\u00e1o c\u1ee7a Ph\u00f9ng \u0110\u1ea1o, xin \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 d\u1ee5ng. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;Ph\u00f9ng \u0110\u1ea1o l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng b\u1ed1n tri\u1ec1u, nh\u01b0ng ch\u1ec9 bi\u1ebft s\u1ed1ng c\u1ea7u an h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c, kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebft th\u00e1o \u0111\u00e1ng khen, nh\u1eefng quan c\u00e1o d\u00e2ng l\u00ean, h\u00e3y tr\u1ea3 l\u1ea1i cho h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[19] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c tr\u1ea1m thu\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i d\u1ecdc s\u00f4ng Bi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y kh\u00f3 d\u1ec5 cho thuy\u1ec1n b\u00e8 c\u00f4ng t\u01b0.<\/p>\n<p>[20] Tr\u01b0\u01a1ng S\u01a1n Ph\u1ee7, Th\u00e1i ch\u00fac Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m, C\u00e1p m\u00f4n Chi h\u1eadu.<\/p>\n<p>[21] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, T\u00f4ng H\u1eadu, \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u1eefu l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7, v\u00e0 T\u00f4ng Hu\u1ec7, \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u1eefu gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u1eefu \u0111\u1ed3n v\u1ec7; T\u00f4ng T\u00fa v\u00e0 T\u00f4ng Bi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u1eefu l\u0129nh qu\u00e2n v\u1ec7, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n H\u1eefu v\u0169 v\u1ec7. \u0110\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a Do\u00e3n Th\u0103ng, v\u00ec d\u00e2ng s\u00e1ch v\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u th\u00ed \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c c\u00e1ch th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[22] Ban chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1: <i>&#8220;\u0110\u00e0n Ho\u00e0ng \u0110\u1ecba K\u1ef3 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 qu\u00e1 nh\u1ecf h\u1eb9p, n\u00ean theo s\u00e1ch \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Giao T\u1ef1 L\u1ee5c\u300b m\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam. L\u1ea1i \u0111\u00e0n Cao M\u00f4i, \u0111\u1ea5t th\u1ea5p \u1ea9m th\u1ea5p, n\u00ean d\u1eddi \u0111\u1ebfn n\u01a1i cao r\u00e1o.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u1ea5u xin c\u1ee7a T\u01b0 M\u00e3 Quang, \u0110\u1ed3ng tri L\u1ec5 vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[23] Ban t\u00ean bi\u1ec3n th\u1ea7n \u0111\u1ea1o cho L\u00fd K\u1ebf Long l\u00e0 <i>&#8220;Hi\u1ec3n C\u00f4ng&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, V\u0169 Ninh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 ki\u00eam Th\u1ecb trung H\u1ea1 T\u1ee7ng m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Th\u00e1i s\u01b0, Trung th\u01b0 l\u1ec7nh, ban th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 V\u0103n Hi\u1ebfn. Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu \u0111ang so\u1ea1n chi\u1ebfu, \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u1edd chi\u1ebfu v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i kh\u00f4ng n\u00ean c\u00f3 th\u1ee5y hi\u1ec7u gi\u1ed1ng v\u1edbi Hi T\u1ed5.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf \u0111\u1ed5i th\u00e0nh V\u0103n Ch\u00ednh.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed3ng tri L\u1ec5 vi\u1ec7n T\u01b0 M\u00e3 Quang t\u00e2u r\u1eb1ng, th\u1ee5y hi\u1ec7u \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t l\u00e0 V\u0103n Ch\u00ednh, H\u1ea1 T\u1ee7ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5y hi\u1ec7u n\u00e0y? Ph\u00e1n Kh\u1ea3o c\u00f4ng L\u01b0u X\u01b0\u1edfng t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a H\u1eefu ty. H\u1ea1 T\u1ee7ng gian t\u00e0, m\u00e0 b\u1ec7 h\u1ea1 ban cho th\u1ee5y hi\u1ec7u Ch\u00ednh, kh\u00f4ng h\u1ee3p ph\u00e1p, l\u1ea1i c\u00f2n x\u00e2m ph\u1ea1m ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u1ee7a th\u1ea7n.&#8221;<\/i> T\u01b0 M\u00e3 Quang d\u00e2ng s\u1edb hai l\u1ea7n, L\u01b0u X\u01b0\u1edfng d\u00e2ng s\u1edb ba l\u1ea7n, chi\u1ebfu \u0111\u1ed5i th\u1ee5y hi\u1ec7u th\u00e0nh V\u0103n Trang.<\/p>\n<p>H\u1ea1 T\u1ee7ng d\u00f9ng v\u0103n l\u1eadp gia, n\u1ed5i ti\u1ebfng m\u1ed9t th\u1eddi, c\u00e1c \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 l\u1edbn c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng giao cho \u00f4ng so\u1ea1n th\u1ea3o, l\u1ea1i c\u0169ng am hi\u1ec3u nhi\u1ec1u ch\u1eef c\u1ed5 k\u1ef3 l\u1ea1. \u00d4ng tr\u1ecb qu\u1eadn c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch, th\u00edch \u0111\u1eb7t ra c\u00e1c \u0111i\u1ec1u l\u1ec7, trong l\u00e0ng x\u00e3 l\u1eadp ra ph\u00e9p b\u1ea3o ng\u0169<a class=\"footnote\" title=\"Trong l\u00e0ng x\u00e3 l\u1eadp ra ph\u00e9p b\u1ea3o ng\u0169: 'B\u1ea3o ng\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ng\u0169 b\u1ea3o', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 283 \u300aH\u1ea1 T\u1ee7ng truy\u1ec7n\u300b, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 52 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-463-7\" href=\"#footnote-463-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp kh\u00f4ng d\u00e1m n\u1ed5i l\u00ean, nh\u01b0ng d\u00e2n ch\u00fang kh\u1ed5 v\u00ec phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. \u00d4ng tr\u1ecb qu\u00e2n r\u1ea5t nghi\u00eam kh\u1eafc, d\u00e1m gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi; ngay c\u1ea3 khi b\u1ec7nh t\u1eadt hay ch\u1ebft ch\u00f3c, c\u0169ng \u00e2n c\u1ea7n th\u0103m h\u1ecfi. T\u1eebng c\u00f3 qu\u00e2n Long K\u1ecb \u0111\u00f3ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c kh\u1eafp n\u01a1i, ch\u00e2u qu\u1eadn kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00ed m\u1eadt b\u00e1o cho H\u1ea1 T\u1ee7ng. L\u00fac \u0111\u00f3 H\u1ea1 T\u1ee7ng \u0111ang \u1edf Quan Trung, \u0111\u1ee3i h\u1ecd \u0111\u1ebfn, tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn tra h\u1ecfi, gi\u1ebft g\u1ea7n h\u1ebft, trong qu\u00e2n r\u1ea5t kinh s\u1ee3. Uy l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a \u00f4ng ph\u1ea7n nhi\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, t\u00ednh tham lam, th\u01b0\u1eddng bu\u00f4n b\u00e1n trong b\u1ed9<a class=\"footnote\" title=\"Th\u01b0\u1eddng bu\u00f4n b\u00e1n trong b\u1ed9: 'Th\u01b0\u1eddng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ed7i', theo hai b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-463-8\" href=\"#footnote-463-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, \u1edf T\u1ecbnh Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"\u1ede T\u1ecbnh Ch\u00e2u: '\u1ede' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u1ebfn', theo hai b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-463-9\" href=\"#footnote-463-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, sai ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n, b\u1ecb h\u1ecd l\u1eeba \u0111\u1ea3o, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u0111\u00e1nh ch\u1ebft. T\u00edch l\u0169y c\u1ee7a c\u1ea3i l\u00ean \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n, \u0103n ti\u00eau xa x\u1ec9, nu\u00f4i nhi\u1ec1u ca k\u1ef9. \u1ede \u0111\u00e2u c\u0169ng \u00e2m th\u1ea7m chia r\u1ebd thu\u1ed9c h\u1ea1, khi\u1ebfn h\u1ecd nghi ng\u1edd l\u1eabn nhau, \u0111\u1ec3 d\u00f2 x\u00e9t vi\u1ec7c c\u1ee7a h\u1ecd; \u0111\u1ed1i v\u1edbi gia nh\u00e2n c\u0169ng v\u1eady.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00f9i, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty H\u00e0 c\u1eeb ty c\u00f9ng v\u1edbi L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, \u0110\u00e0i gi\u00e1n quan c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng \u1edf Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 v\u00e0 Qu\u00e1ch C\u1ed1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, s\u00f4ng v\u1ee1 \u0111\u00ea \u1edf Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i v\u1ee1 \u1edf Qu\u00e1ch C\u1ed1, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e0n vi\u1ec7c tu s\u1eeda \u0111\u00ea, nh\u01b0ng c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng s\u1edb t\u1eeb trong ngo\u00e0i d\u00e2ng l\u00ean nhi\u1ec1u, \u00fd ki\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, n\u00ean m\u1edbi b\u00e0n l\u1ea1i. Vua l\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt v\u00e0 \u0110\u1ec1 c\u1eed h\u00e0 \u0111\u00ea K\u1ef3 Tr\u1ecdng Tuy\u00ean v\u1ec1 kinh c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua ban cho Qu\u1ed1c t\u1eed b\u00e1c s\u0129 Mai Nghi\u00eau Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129, v\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129. Nghi\u00eau Th\u1ea7n l\u00e0 ch\u00e1u c\u1ee7a Mai Tu\u00e2n, gi\u1ecfi th\u01a1. T\u1eeb khi nh\u00e0 T\u1ed1ng d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 th\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi truy\u1ec1n t\u1ee5ng nh\u01b0 Nghi\u00eau Th\u1ea7n th\u00ec r\u1ea5t \u00edt. C\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n ti\u1ebfn c\u1eed Nghi\u00eau Th\u1ea7n n\u00ean \u1edf trong qu\u00e1n c\u00e1c, Vua tri\u1ec7u \u0111\u1ebfn th\u00ed \u1edf H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n, r\u1ed3i c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, Vua l\u00e0m l\u1ec5 th\u00e0nh ph\u1ee5c cho H\u1ea1 T\u1ee7ng trong v\u01b0\u1eddn. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, L\u1ec5 vi\u1ec7n ch\u1ecdn ng\u00e0y \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean, Vua b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1ee7ng t\u1eebng h\u1ea7u h\u1ea1 \u1edf \u0110\u00f4ng cung, t\u00ecnh c\u1ea3m th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, n\u1ebfu theo ng\u00e0y \u0111\u00e3 ch\u1ecdn th\u00ec sau \u0111\u1ea1i y\u1ebfn, h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m nh\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i m\u1edbi ph\u00e1t tang sau?&#8221;<\/i> N\u00ean d\u00f9ng ng\u00e0y n\u00e0y. T\u1ee7ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00ec b\u1ec7nh xin v\u1ec1 kinh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi Vua r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1ee7ng xin v\u1ec1 kinh l\u00e0 m\u01b0u vi\u1ec7c l\u1edbn \u0111\u00f3, n\u00f3i b\u1ec7nh l\u00e0 gi\u1ea3.&#8221;<\/i> T\u1ee7ng ch\u1ebft, Vua \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, sai n\u1ed9i th\u1ecb b\u1ecf m\u00e0n che m\u1eb7t T\u1ee7ng ra xem, th\u1ea5y T\u1ee7ng s\u1eafc m\u1eb7t kh\u00f4 h\u00e9o, b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>&#8220;T\u1ee7ng kh\u00f4 h\u00e9o nh\u01b0 th\u1ebf, b\u1ec7nh h\u00e1 l\u00e0 gi\u1ea3 sao?&#8221;<\/i> Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng T\u1ee7ng t\u1eebng mu\u1ed1n m\u1edf quan t\u00e0i Th\u1ea1ch Gi\u1edbi, \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u00e1o \u1ee9ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300a\u0110\u00f4ng Hi\u00ean Th\u1ef1c L\u1ee5c\u300b c\u1ee7a Ng\u1ee5y Th\u00e1i cho l\u00e0 do Ng\u00f4 Khu\u00ea t\u1ea5u<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u00e1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u1ea7n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-463-10\" href=\"#footnote-463-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 \u0110inh \u0110\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, vi\u1ec7c b\u00e0n \u0111\u1eafp \u0111\u00ea ng\u0103n s\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u1eafp Qu\u00e1ch C\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc, c\u00f2n Th\u01b0\u01a1ng H\u1ed3 \u0111\u1ee3i n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a s\u1ebd t\u00ednh sau. Vua b\u00e8n xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0 B\u1eafc \u0111\u00f4 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Gi\u1ea3n Chi, L\u1eef C\u00f4ng B\u1eadt \u0111\u1ed1c su\u1ea5t vi\u1ec7c \u0111\u1eafp \u0111\u00ea Qu\u00e1ch C\u1ed1, B\u1eafc Kinh ki\u1ec1m h\u1ea1t V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef3 bi\u00ean lan, Th\u00f4ng ph\u00e1n Tri\u1ec7u T\u00f4ng C\u1ed5 v\u00e0 N\u1ed9i th\u1ecb L\u0103ng Th\u1ee7 T\u00edn c\u00f9ng qu\u1ea3n c\u00e2u.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty r\u1eb1ng c\u00e1c ch\u00e2u \u0110\u01b0\u1eddng, \u0110\u1eb7ng, Nh\u1eef c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea5t b\u1ecf hoang, n\u00ean cho ph\u00e9p l\u1eadp m\u1ee9c thu\u1ebf khoan h\u1ed3ng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi khai kh\u1ea9n.<\/p>\n<p><em>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c di d\u00e2n m\u00e0 \u0110inh \u0110\u1ed9 \u0111\u00e3 b\u00e0n v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 2. Tuy nhi\u00ean, t\u1edd tr\u00e1p c\u1ee7a \u0110inh \u0110\u1ed9 th\u1ef1c ra \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi xu\u1ed1ng \u00cdch Ch\u00e2u v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m th\u1ee9 2, c\u00f2n vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5 th\u00eam \u00fd ki\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.)<\/em><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, \u0111\u1ed5i th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Th\u00e1i t\u1eed Th\u00e1i s\u01b0 V\u01b0\u01a1ng Ph\u1ed5 t\u1eeb V\u0103n Hi\u1ebfn th\u00e0nh V\u0103n Khang, v\u00e0 th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a T\u01b0 kh\u00f4ng tr\u00ed s\u0129 Ch\u01b0\u01a1ng \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb V\u0103n Hi\u1ebfn th\u00e0nh V\u0103n Gi\u1ea3n, v\u00ec Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu n\u00f3i r\u1eb1ng th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng gi\u1ed1ng v\u1edbi th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Chu C\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"Theo l\u1eddi Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu, th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng gi\u1ed1ng v\u1edbi Chu C\u00f4ng, ch\u1eef 'th\u1ee5y' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'h\u1eefu', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 52 m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-463-11\" href=\"#footnote-463-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, c\u00f2n th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Ph\u1ed5 gi\u1ed1ng v\u1edbi Hi T\u1ed5.<\/p>\n<p>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n \u0111\u1ed5i th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a Ph\u1ed5 th\u00e0nh V\u0103n Trung, nh\u01b0ng Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0110\u00e3i ch\u1ebf ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u1ef9 n\u00f3i: <i>&#8220;Ph\u1ed5 l\u00e0 t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng nh\u00e0 Chu, n\u01b0\u1edbc m\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ebft theo, sao c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 trung \u0111\u01b0\u1ee3c!&#8221;<\/i> N\u00ean m\u1edbi \u0111\u1ed5i th\u00e0nh V\u0103n Khang.<\/p>\n<p>[31] Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho H\u00e0 c\u1eeb ty r\u1eb1ng s\u00f4ng Bi\u1ec7n h\u00e0 m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i n\u1ea1o v\u00e9t m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/p>\n<p><em>(Truy\u1ec7n c\u1ee7a D\u01b0\u01a1ng T\u00e1 ch\u00e9p: N\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u \u0111\u1ea7u ti\u00ean, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Bi\u1ec7n d\u00e2ng tr\u00e0n b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, thuy\u1ec1n v\u1eadn t\u1ea3i kh\u00f4ng th\u00f4ng. T\u00e1 \u0111o\u00e1n th\u1ebf n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e0o c\u1eeda s\u00f4ng \u1edf ch\u1ed7 hi\u1ec3m y\u1ebfu, t\u1eeb \u0111\u00f3 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y th\u00f4ng su\u1ed1t, kh\u00f4ng c\u00f2n lo ng\u1ea1i. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u1ea5y T\u00e1 hi\u1ec3u vi\u1ec7c s\u00f4ng ng\u00f2i n\u00ean giao cho \u00f4ng qu\u1ea3n l\u00fd \u0110\u00f4 th\u1ee7y. Kh\u00f4ng r\u00f5 T\u00e1 qu\u1ea3n l\u00fd \u0110\u00f4 th\u1ee7y v\u00e0o n\u0103m n\u00e0o. <\/em><em>Truy\u1ec7n l\u1ea1i ch\u00e9p: T\u1eeb khi l\u00e0m Ph\u00e1n quan Ph\u00e1t v\u1eadn H\u00e0 \u00c2m, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed v\u00e0o qu\u1ea3n l\u00fd H\u00e0 c\u1eeb ty, n\u0103m \u0111\u00f3 th\u00e1ng 5 m\u1edbi \u0111\u1eb7t ra H\u00e0 c\u1eeb ty, c\u00f3 l\u1ebd vi\u1ec7c n\u1ea1o v\u00e9t s\u00f4ng Bi\u1ec7n h\u00e0ng n\u0103m li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y, nay t\u1ea1m ghi l\u1ea1i, \u0111\u1ee3i tra c\u1ee9u k\u1ef9, ho\u1eb7c b\u1ecf \u0111i.)<\/em><\/p>\n<p>[32] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc th\u00ec \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u0129', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 29 Gi\u1ea3ng di\u00ean, T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 52 m\u00e0 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-463-12\" href=\"#footnote-463-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>, c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ban ng\u1ed3i h\u1ea7u trong c\u00e1c. Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m Thi\u00ean Th\u00e1nh, c\u00e1c quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc \u0111\u1ec1u ng\u1ed3i h\u1ea7u, t\u1eeb n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u tr\u1edf \u0111i \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng h\u1ea7u. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y, Vua nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ea3o r\u1eb1ng ngh\u0129a l\u00fd kinh s\u1eed c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ecfi han k\u1ef9 c\u00e0ng, c\u00e1c khanh c\u00f3 m\u1ec7t m\u1ecfi kh\u00f4ng? D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c v\u00e0 c\u00e1c quan t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Kh\u00f4ng d\u00e1m.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7 v\u0129nh vi\u1ec5n. H\u00f4m sau, c\u00e1c quan gi\u1ea3ng \u0111\u1ecdc \u0111\u1ec1u t\u00e2u l\u1eddi t\u1ea1 \u01a1n.<\/p>\n<p>[33] Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng quan V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 c\u00f4ng lao nhi\u1ec1u n\u0103m, xin gi\u00e1m s\u00e1t c\u1eeda kho V\u0129nh T\u1ebf. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ebf X\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc, nh\u01b0ng v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1nh ki\u1ec3m, n\u00ean m\u1edbi gi\u1eef ch\u1ee9c n\u00e0y. H\u01a1n n\u1eefa, c\u1eeda kho l\u00e0 n\u01a1i xu\u1ea5t nh\u1eadp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia, sao c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady qu\u1ea3n l\u00fd? N\u00ean cho \u00f4ng ta l\u00e0m l\u1ec7nh m\u1ed9t ng\u00f4i mi\u1ebfu \u1edf kinh th\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[34] M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng 10, ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tam ty th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i gi\u1ea3i, \u0111\u1ee3i hai n\u0103m sau so s\u00e1nh t\u0103ng gi\u1ea3m r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Bao Ch\u1eedng t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1, ki\u00ean quy\u1ebft \u1ee7ng h\u1ed9 ph\u00e1p th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng do Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 nghe theo, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 L\u00fd Huy Chi \u1edf ty Ma Kh\u00e1m l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ec7n, b\u00e8n giao vi\u1ec7c n\u00e0y cho Tam ty, cho ng\u1ef1a tr\u1ea1m tri\u1ec7u Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng v\u1ec1, l\u1ec7nh c\u00f9ng Huy Chi v\u00e0 hai ch\u1ebf c\u00f9ng b\u00e0n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng T\u01b0\u1eddng l\u00e0 \u0111\u00fang, n\u00ean c\u00f3 chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a Bao Ch\u1eedng x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m \u0111\u1ea7u ti\u00ean.)<\/i><\/p>\n<p>[35] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu c\u1ea5m c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi Thi\u1ec3m T\u00e2y d\u1ee5 d\u1ed7 d\u00e2n sinh s\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean d\u00e2ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam \u0111\u1ed3n tr\u1ea1i. D\u00e2n t\u1ed9c Kh\u01b0\u01a1ng \u1edf tr\u1ea1i An Vi\u1ec5n, ch\u00e2u C\u1ed5 V\u1ecb \u0111\u1ebfn ch\u00e2u T\u1ea7n d\u00e2ng \u0111\u1ea5t. Tri ch\u00e2u L\u1eef C\u00f4ng X\u01b0\u1edbc n\u00f3i v\u1edbi thu\u1ed9c h\u1ea1: <i>&#8220;Thi\u00ean h\u1ea1 r\u1ed9ng l\u1edbn, h\u00e1 l\u1ea1i tham ch\u00fat \u0111\u1ea5t nh\u1ecf nhoi \u0111\u1ec3 m\u1edf mang sao?&#8221;<\/i> R\u1ed3i t\u1eeb ch\u1ed1i. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo, c\u1ea7n xem x\u00e9t th\u00eam.)<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Kinh Nguy\u00ean Kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ed9 t\u1ed9c Ph\u00e0n gia l\u00e0 M\u1eadt T\u01b0 C\u00e1t xin quy ph\u1ee5.<\/p>\n<p>[37] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng d\u00e2n ch\u00e2u T\u00edn c\u00f3 k\u1ebb c\u01b0\u1edbp g\u1ea1o l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ch\u1ee7 nh\u00e0, theo lu\u1eadt ph\u1ea3i x\u1eed t\u1eed. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;\u0110\u00f3i m\u00e0 c\u01b0\u1edbp g\u1ea1o th\u00ec \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng c\u01b0\u1edbp m\u00e0 l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng ch\u1ee7 th\u00ec kh\u00f3 tha th\u1ee9. Tuy nhi\u00ean, d\u00e2n th\u01b0\u1eddng v\u00f4 tri, cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng v\u00ec \u0111\u00f3i m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> R\u1ed3i tha t\u1ed9i. Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;D\u00f9ng h\u00ecnh ph\u1ea1t khoan dung th\u00ec d\u00e2n khinh nh\u1eddn, nghi\u00eam kh\u1eafc th\u00ec d\u00e2n b\u1ecb h\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u1ea3i bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u h\u00f2a khoan dung v\u00e0 nghi\u00eam kh\u1eafc, khi\u1ebfn tr\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u00f4ng o\u00e1n gi\u1eadn, th\u00ec thi\u00ean tai s\u1ebd kh\u00f4ng x\u1ea3y ra. C\u00e1c khanh n\u00ean ghi nh\u1edb \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] \u0110inh \u0110\u1ed9 v\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean s\u00e1ch \u300aTi\u1ec1n H\u1eadu H\u00e1n Th\u01b0 Ti\u1ebft Ngh\u0129a\u300b, \u0111\u01b0\u1ee3c ban t\u00ean l\u00e0 \u300aTi\u1ec1n S\u1eed Tinh Y\u1ebfu\u300b.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n Long Nho \u1edf ph\u00eda sau c\u00e1c Nh\u0129 Anh.<\/p>\n<p>[40] Ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00e0o s\u00f4ng Ng\u1ef1 \u1edf ph\u1ee7 \u0110\u1ea1i Danh.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho 10 l\u1ed9 \u0110\u00f4 b\u1ed9 th\u1ef1, An ph\u1ee7 c\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng l\u00e0m t\u01b0\u1edbng trong s\u1ed1 c\u00e1c Ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c ty v\u00e0 C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, quan Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00ea t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp s\u1ee9 th\u1ea7n Khi\u1ebft \u0110an ba l\u1ea7n g\u00e2y ra nhi\u1ec1u t\u1ec7 n\u1ea1n, nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 h\u1ecd \u0111i qua b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 nh\u01b0 b\u1ecb gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp. T\u1eeb khi b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c ngh\u1ec9 ng\u01a1i \u0111\u1ebfn nay, v\u00f9ng ph\u00eda b\u1eafc s\u00f4ng l\u1edbn, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng, cho r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 lo l\u1eafng cho d\u00e2n ch\u00fang, c\u1ea3i c\u00e1ch t\u1ec7 n\u1ea1n, kh\u00f4ng b\u1ecb chi ph\u1ed1i b\u1edfi t\u00ecnh ri\u00eang, kh\u00f4ng b\u1ecb lung l\u1ea1c b\u1edfi nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n h\u00e3o huy\u1ec1n. Ch\u1ec9 trong v\u00f2ng hai th\u00e1ng, l\u1ea1i x\u1ea3y ra nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p, c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i. B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 b\u1eadc minh th\u00e1nh \u1edf tr\u00ean, m\u00e0 b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n d\u00e1m l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu kh\u00f4ng tr\u1eebng tr\u1ecb b\u1eb1ng ph\u00e1p lu\u1eadt, th\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. Xin b\u1ec7 h\u1ea1 giao t\u00ean h\u1ecd c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb n\u00f3i x\u1ea5u cho b\u00ean ngo\u00e0i x\u1eed l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 trong h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m qua, m\u1ed7i khi ban b\u1ed1 chi\u1ebfu l\u1ec7nh v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c vi\u1ec7c l\u00e0m, ho\u1eb7c b\u1ecb nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n ngang ng\u01b0\u1ee3c l\u00e0m lung l\u1ea1c, ho\u1eb7c b\u1ecb nh\u1eefng m\u01b0u \u0111\u1ed3 gian \u00e1c ph\u00e1 ho\u1ea1i, trong ngo\u00e0i kh\u00f4ng m\u1ea5y tin t\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00f3i tuy tha thi\u1ebft nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00e0m tuy quy\u1ebft li\u1ec7t nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 duy tr\u00ec l\u00e2u d\u00e0i. T\u1eeb khi h\u1ea1 chi\u1ebfu \u1edf Minh \u0110\u01b0\u1eddng, c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng trong n\u1ed9i cung, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trung hi\u1ec1n kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng ph\u1ea5n kh\u1edfi, b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i t\u00e2m t\u00ednh<a class=\"footnote\" title=\"B\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i t\u00e2m t\u00ednh, 'C\u00e1ch t\u00e2m', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'C\u00e1ch \u00e2m'.\" id=\"return-footnote-463-13\" href=\"#footnote-463-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 c\u1ea9n th\u1eadn gi\u1eef v\u1eefng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 quy \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc, ki\u00ean \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u00e0ng \u0111\u00e1, d\u00f9 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i v\u00e0 th\u00e2n c\u1eadn, n\u1ebfu d\u00e1m t\u01b0 l\u1ee3i l\u00e0m r\u1ed1i lo\u1ea1n, t\u1ea5t ph\u1ea3i tr\u1ecb t\u1ed9i. Nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec phong kh\u00ed th\u00e1i b\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 mong \u0111\u1ee3i \u1edf \u0111\u00e2y v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf t\u1ec7 n\u1ea1n ba l\u1ea7n \u0111\u00f3n ti\u1ebfp s\u1ee9 th\u1ea7n, x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng n\u0103m n\u0103m ngo\u00e1i, \u1edf \u0111\u00e2y n\u00f3i ch\u1ec9 trong v\u00f2ng hai th\u00e1ng, l\u1ea1i x\u1ea3y ra nhi\u1ec1u vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p, c\u01b0\u1edbp \u0111o\u1ea1t m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i, ch\u01b0a r\u00f5 l\u1eafm. L\u1ea1i l\u1ea5y t\u1ea5u ngh\u1ecb c\u1ee7a Bao Ch\u1eedng \u0111\u00ednh k\u00e8m ph\u00eda sau.)<\/i><\/p>\n<p>Bao Ch\u1eedng t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i Th\u00e1nh t\u1eeb \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh ti\u1ebfp \u0111\u00f3n v\u00e0 ti\u1ec5n \u0111\u01b0a s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an qua l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f2n sai ph\u00e1i tam phi\u00ean n\u1eefa, ch\u1ec9 l\u1ec7nh cho c\u00e1c s\u1ee9 th\u1ea7n c\u1ea5p cao qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0ng b\u1ea1c, d\u00f9ng d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, v\u00e0 giao cho c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1eeb ch\u00e2u, huy\u1ec7n, th\u00f4ng ph\u00e1n, l\u1ec7nh t\u00e1 tr\u1edf xu\u1ed1ng lo li\u1ec7u m\u1ecdi vi\u1ec7c.<\/i><\/p>\n<p><i>Trong ngo\u00e0i nghe tin, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng vui m\u1eebng, cho r\u1eb1ng t\u1ec7 n\u1ea1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m qua \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ec7 h\u1ea1 b\u00e3i b\u1ecf m\u1ed9t l\u1ea7n, khi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang H\u00e0 B\u1eafc c\u00f3 hy v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed3i sinh. Nay l\u1ea1i nghe n\u00f3i c\u00f3 l\u1ec7nh n\u1ed9i gi\u00e1ng kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i. Th\u1ea7n kh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean do, trong l\u00f2ng kinh h\u00e3i. Tam phi\u00ean v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed1i h\u1ecda cho H\u00e0 S\u00f3c \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u n\u0103m, ng\u00e0y c\u00e0ng nghi\u00eam tr\u1ecdng, \u0111\u00f2i h\u1ecfi v\u00e0 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u, khi\u1ebfn c\u00f4ng t\u01b0 \u0111\u1ec1u ch\u1ecbu kh\u1ed5 c\u1ef1c.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u1ea7n t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c sai \u0111i h\u1ed9 t\u1ed1ng s\u1ee9 th\u1ea7n, hi\u1ec3u r\u00f5 s\u1ef1 t\u00e0n h\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n, c\u0169ng t\u1eebng t\u00e2u tr\u00ecnh. V\u00ec H\u00e0 B\u1eafc li\u00ean ti\u1ebfp g\u1eb7p thi\u00ean tai, d\u00e2n ch\u00fang l\u01b0u vong ch\u01b0a h\u1ed3i ph\u1ee5c, n\u1ebfu kh\u00f4ng gi\u1ea3m b\u1edbt lao d\u1ecbch, b\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf m\u00e1 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt kh\u00f3 kh\u0103n, th\u00ec coi nh\u01b0 b\u1ecf r\u01a1i H\u00e0 S\u00f3c. Hu\u1ed1ng chi nay b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111ang h\u1ebft s\u1ee9c th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t thi h\u00e0nh chi\u1ebfu ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u00fang. Nay v\u00f4 c\u1edb kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i, th\u1ea7n th\u1eadt l\u00f2ng ti\u1ebfc cho b\u1ec7 h\u1ea1, mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u01b0u \u00fd, h\u00e3y theo l\u1ec7nh tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 b\u00e3i b\u1ecf, th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 may m\u1eafn l\u1eafm.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u00fd Th\u1ee5c b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>L\u00fd Th\u1ee5c v\u1eeba m\u00e3n tang cha, \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m \u0110oan minh, Th\u1ecb \u0111\u1ed9c hai h\u1ecdc s\u0129 \u0111\u1ec3 tham gia tri\u1ec1u ch\u00ednh, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o H\u00e0n l\u00e2m. C\u00e1c gi\u00e1n quan Bao Ch\u1eedng, Ng\u00f4 Khu\u00ea t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ee5c t\u00ednh t\u00ecnh gian t\u00e0, t\u1eebng xin ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng cha m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn m\u1eb9; \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5ng d\u01b0\u1ee1ng l\u1ea1i ra l\u00e0m quan, c\u00f3 m\u01b0u \u0111\u1ed3 c\u00e1 nh\u00e2n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c t\u00e2m ph\u1ee5ng s\u1ef1 cha m\u1eb9. L\u00e0m th\u01a1 v\u1ec1 ba l\u0103ng m\u1ed9 nh\u00e0 Chu, l\u1eddi l\u1ebd mang o\u00e1n h\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u n\u00ean n\u00f3i. H\u01a1n n\u1eefa, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi Ch\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn th\u00e1i h\u1eadu, t\u00ecnh m\u1eabu t\u1eed kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fat hi\u1ec1m kh\u00edch n\u00e0o, m\u00e0 Th\u1ee5c trong b\u00e0i v\u0103n kh\u1eafc m\u1ed9 L\u1eef Di Gi\u1ea3n l\u1ea1i c\u00f3 l\u1eddi nghi ng\u1edd th\u00e1i qu\u00e1, l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, n\u00ean t\u01b0\u1edbc b\u1ecf ch\u1ee9c v\u1ee5 trong cung \u0111\u1ec3 r\u0103n \u0111e nh\u1eefng k\u1ebb gian t\u00e0 \u1ea9n n\u1ea5p.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[45] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Kinh T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4 Thu\u1ea5n Nguy\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng, B\u1ea3o T\u0129nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Tri H\u1ee9a ch\u00e2u Qu\u00e1ch Th\u1eeba H\u1eefu, t\u00e0i n\u0103ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, ch\u00ednh s\u1ef1 s\u00e1nh ngang v\u1edbi Cung, Ho\u00e0ng, xin \u0111i\u1ec1u \u00f4ng l\u00e0m Ph\u00e1n Tr\u1ecbnh ch\u00e2u. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;H\u1ee9a, Tr\u1ecbnh \u0111\u1ec1u g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, c\u1ea7n g\u00ec ph\u1ea3i d\u1eddi \u0111i? H\u01a1n n\u1eefa Th\u1eeba H\u1eefu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, m\u00e0 Thu\u1ea5n Nguy\u00ean l\u1ea1i ti\u1ebfn c\u1eed nh\u01b0 v\u1eady, khi\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u1ea5y g\u00ec l\u00e0m tin? C\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u n\u00ean r\u0103n d\u1ea1y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Thu\u1ea5n Nguy\u00ean l\u00e0 anh c\u1ee7a Thu\u1ea5n Kh\u00e2m.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, \u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Xu\u00e2n ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, khi Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Tuy\u00ean huy, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9, C\u1ea3nh linh, Qu\u1ea7n m\u1ee5c b\u1ed1n ch\u1ee9c s\u1ee9, Gi\u1edbi c\u00f9ng Bao Ch\u1eedng ra s\u1ee9c tranh lu\u1eadn, l\u1ea1i xin V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh gi\u1eef l\u1ea1i h\u00e0ng ng\u0169 b\u00e1ch quan, cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u01b0\u1edbc \u0111i hai ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy v\u00e0 C\u1ea3nh linh c\u1ee7a Nghi\u00eau T\u00e1. \u00cdt l\u00e2u sau, Nghi\u00eau T\u00e1 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tuy\u00ean huy s\u1ee9, Tri H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng b\u1ed5 nhi\u1ec7m ra ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tranh c\u00e3i, nh\u01b0ng Gi\u1edbi cho r\u1eb1ng ch\u1ee9c Tuy\u00ean huy ch\u1ec9 \u0111\u1ee9ng sau nh\u1ecb ph\u1ee7, kh\u00f4ng k\u1ec3 trong hay ngo\u00e0i, n\u00ean m\u1ed9t m\u00ecnh tranh lu\u1eadn. Vua d\u1ee5 Gi\u1edbi r\u1eb1ng vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m ban \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Trung th\u01b0, Gi\u1edbi n\u00f3i n\u00ean tr\u00e1ch c\u1ee9 ch\u1ea5p ch\u00ednh.<\/p>\n<p>Khi lui v\u1ec1, Gi\u1edbi xin c\u1ea3 \u0111\u00e0i l\u00ean \u0111i\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn; t\u1ef1 xin b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1eddi. Do \u0111\u00f3, Gi\u1edbi h\u1eb7c t\u1ed9i t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c: <i>&#8220;Chuy\u00ean quy\u1ec1n, d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi t\u01b0, k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng. Khi l\u00e0m Tri \u00cdch ch\u00e2u, \u0111\u00e3 l\u00e0m ra g\u1ea5m v\u00f3c qu\u00fd hi\u1ebfm, nh\u1edd ho\u1ea1n quan d\u00e2ng v\u00e0o cung, nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m ch\u1ea5p ch\u00ednh. \u0110\u1ebfn khi d\u1eb9p gi\u1eb7c \u1edf \u00c2n ch\u00e2u, may g\u1eb7p Minh H\u1ea1o th\u00e0nh c\u00f4ng, n\u00ean m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.<\/i><\/p>\n<p><i>G\u1ea7n \u0111\u00e2y b\u1ed5 nhi\u1ec7m Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0m Tuy\u00ean huy, Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u1ea5u tr\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 do Trung th\u01b0 ti\u1ebfn c\u1eed, t\u1eeb \u0111\u00f3 bi\u1ebft kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1. Th\u1ef1c ra l\u00e0 do Ng\u1ea1n B\u00e1c d\u00f9ng m\u01b0u gian \u0111\u1ec3 ngh\u00eanh h\u1ee3p, c\u00f4ng khai d\u00f9ng Nghi\u00eau T\u00e1, ng\u1ea7m k\u1ebft th\u00e2n v\u1edbi qu\u00fd phi, b\u00ean ngo\u00e0i khi\u1ebfn b\u1ec7 h\u1ea1 mang ti\u1ebfng thi\u00ean v\u1ecb h\u1eadu cung, b\u00ean trong th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 m\u01b0u \u0111\u1ed3 v\u1ecb th\u00e2n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u1ea1n B\u00e1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xin ra ngo\u00e0i l\u00e0m quan, gi\u00e1n quan Ng\u00f4 Khu\u00ea c\u00f9ng Ng\u1ea1n B\u00e1c t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, n\u00f3i r\u1eb1ng Ng\u1ea1n B\u00e1c c\u00f3 t\u00e0i, qu\u1ed1c gia ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o, ch\u01b0a th\u1ec3 b\u00e3i ch\u1ee9c. T\u1eeb khi Ng\u1ea1n B\u00e1c m\u1ed9t m\u00ecnh n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u00ednh s\u1ef1 l\u1edbn, nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ed5 nhi\u1ec7m \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng theo c\u00f4ng lu\u1eadn, \u00e2n th\u01b0\u1edfng ban ra \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 th\u00e2n thi\u1ebft. T\u1eeb Tam ty, Khai Phong, gi\u00e1n quan, ph\u00e1p t\u1ef1, l\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, tam qu\u00e1n, c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng trong c\u00e1c c\u01a1 quan \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u1eeda nh\u00e0 \u00f4ng, l\u1ea1i c\u00f2n t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3 l\u1eabn nhau, d\u1ef1a v\u00e0o thanh th\u1ebf, mu\u1ed1n uy ph\u00fac \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb m\u00ecnh, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng d\u00e1m b\u00e0n \u0111\u1ebfn l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a \u00f4ng. Xin h\u00e3y c\u00e1ch ch\u1ee9c Ng\u1ea1n B\u00e1c, d\u00f9ng Ph\u00fa B\u1eadt thay th\u1ebf. Th\u1ea7n v\u1edbi B\u1eadt c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng quen bi\u1ebft, kh\u00f4ng d\u00e1m v\u00ec t\u01b0 l\u1ee3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua gi\u1eadn d\u1eef, g\u1ea1t b\u1ecf t\u1edd t\u1ea5u kh\u00f4ng xem, l\u1ea1i n\u00f3i s\u1ebd gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. Gi\u1edbi t\u1eeb t\u1ed1n \u0111\u1ecdc xong, n\u00f3i: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u00ec trung ngh\u0129a m\u00e0 ph\u1eabn kh\u00edch, d\u00f9 c\u00f3 b\u1ecb n\u1ea5u trong v\u1ea1c d\u1ea7u c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh, \u0111\u00e2u d\u00e1m t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua ng\u1ed3i tr\u00ean ngai v\u00e0ng v\u1ed9i tri\u1ec7u t\u1eadp hai ph\u1ee7, \u0111\u01b0a t\u1edd t\u1ea5u cho xem v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1edbi n\u00f3i vi\u1ec7c kh\u00e1c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng n\u00f3i r\u1eb1ng Ng\u1ea1n B\u00e1c nh\u1edd qu\u00fd phi m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi g\u00ec v\u1eady<a class=\"footnote\" title=\"L\u1eddi n\u00e0y 'ng\u00f4n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 39 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi h\u1eb7c Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1\u300b, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 14, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 316 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-463-14\" href=\"#footnote-463-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> Gi\u1edbi \u0111\u1ed1i m\u1eb7t ch\u1ea5t v\u1ea5n Ng\u1ea1n B\u00e1c: <i>&#8220;Ng\u1ea1n B\u00e1c n\u00ean t\u1ef1 x\u00e9t l\u1ea1i, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea5u gi\u1ebfm tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t b\u1ec7 h\u1ea1.&#8221;<\/i> Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1y t\u1ea1 kh\u00f4ng ng\u1eebng. Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch qu\u00e1t Gi\u1edbi xu\u1ed1ng \u0111i\u1ec7n, Gi\u1edbi c\u00e0ng ki\u00ean quy\u1ebft, \u0111\u1ee9ng tr\u00ean \u0111i\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111i, Vua ra l\u1ec7nh \u0111\u01b0a Gi\u1edbi \u0111\u1ebfn Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i \u0111\u1ec3 x\u00e9t t\u1ed9i.<\/p>\n<p>Sau khi xu\u1ed1ng \u0111i\u1ec7n, Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u1ea1i l\u1ea1y t\u1ea1 n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u00e0i quan n\u00f3i vi\u1ec7c l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd, mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eebng tr\u1ecb t\u1ed9i.&#8221;<\/i> Vua kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, b\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp x\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n l\u01b0 so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00e0 tr\u00e1ch ph\u1ea1t<a class=\"footnote\" title=\"B\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp x\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n l\u01b0 so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00e0 tr\u00e1ch ph\u1ea1t 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-463-15\" href=\"#footnote-463-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y, Vua \u0111ang n\u1ed5i gi\u1eadn, kh\u00f4ng ai d\u00e1m can gi\u00e1n. H\u1eefu Ch\u00e1nh ng\u00f4n, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, \u0110\u1ed3ng tu kh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t m\u00ecnh d\u00e2ng l\u1eddi r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gi\u1edbi tuy cu\u1ed3ng tr\u1ef1c, nh\u01b0ng dung th\u1ee5 t\u1eadn ng\u00f4n l\u00e0 \u0111\u1ee9c l\u1edbn c\u1ee7a \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng, xin b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t tha t\u1ed9i cho \u00f4ng ta.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>H\u00f4m sau, ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, Trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh l\u1ea1i d\u00e2ng s\u1edb n\u00f3i r\u1eb1ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t Gi\u1edbi qu\u00e1 n\u1eb7ng. Vua c\u0169ng h\u1ed1i h\u1eadn, s\u1ee3 trong ngo\u00e0i kinh nghi, b\u00e8n h\u1ea1 l\u1ec7nh rao b\u1ea3o tr\u0103m quan \u1edf tri\u1ec1u \u0111\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed5i Gi\u1edbi l\u00e0m Bi\u1ec7t gi\u00e1 \u1edf Anh Ch\u00e2u, l\u1ea1i l\u1ea5y t\u1edd t\u1ea5u c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o. Sai Trung s\u1ee9 h\u1ed9 t\u1ed1ng Gi\u1edbi \u0111\u1ebfn Anh Ch\u00e2u, v\u00e0 d\u1eb7n ph\u1ea3i b\u1ea3o to\u00e0n t\u00ednh m\u1ea1ng cho \u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u1ebft d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng. T\u1eeb \u0111\u00f3, ti\u1ebfng th\u1eb3ng th\u1eafn c\u1ee7a Gi\u1edbi vang kh\u1eafp thi\u00ean h\u1ea1.<\/p>\n<p>Gi\u1edbi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Giang L\u0103ng.<\/p>\n<p>Tri ch\u1ebf c\u00e1o H\u1ed3 T\u00fac t\u00e2u: <i>&#8220;\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi v\u00ec t\u1ed9i n\u00f3i vi\u1ec7c, b\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t l\u00e0m Bi\u1ec7t gi\u00e1 Xu\u00e2n Ch\u00e2u<a class=\"footnote\" title=\"Tr\u00e1ch th\u1ee5 Xu\u00e2n Ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1, ch\u1eef 'Xu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Anh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n s\u1eed k\u00fd d\u00e0i c\u00f9ng s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-463-16\" href=\"#footnote-463-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ea5t L\u0129nh Nam, Xu\u00e2n Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u1ed9c h\u1ea1i nh\u1ea5t, khi chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban ra, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u n\u00f3i Gi\u1edbi n\u1ebfu \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, \u1eaft kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng, kh\u00f4ng ng\u1edd Th\u00e1nh t\u1eeb bao dung, th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t \u00f4ng ph\u1ea1m t\u1ed9i \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch gi\u00e1ng l\u00e0m Anh Ch\u00e2u, \u0111\u00e2y th\u1ef1c l\u00e0 \u00e2n tr\u1eddi v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi Gi\u1edbi.<\/i><\/p>\n<p><i>Tuy nhi\u00ean, th\u1ea7n th\u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a y\u00ean, nghe n\u00f3i \u0111\u1eb7c sai trung s\u1ee9 \u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn n\u01a1i bi\u1ebfm tr\u00edch, trong chi\u1ebfu ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e2u &#8216;tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng qu\u1ea3n s\u01a1 su\u1ea5t&#8217;, c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd n\u00e0y kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng. Th\u1ea7n ngh\u0129 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c quan \u0111\u00e0i gi\u00e1n b\u1ecb bi\u1ebfm tru\u1ea5t, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 l\u1ec7 n\u00e0y, m\u1ed9t mai Gi\u1edbi n\u1ebfu v\u00ec b\u1ec7nh s\u01b0\u01a1ng l\u1ed9 m\u00e0 ch\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, b\u1ed1n bi\u1ec3n r\u1ed9ng l\u1edbn, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u1eebng nh\u00e0 m\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch, ch\u1ec9 khi\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh mang ti\u1ebfng x\u1ea5u v\u1edbi thi\u00ean h\u1ea1, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng nh\u1ecf. D\u00f9 Gi\u1edbi an to\u00e0n \u0111\u1ebfn n\u01a1i bi\u1ebfm tr\u00edch, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1ea5y l\u00e0m khu\u00f4n m\u1eabu sau n\u00e0y.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n v\u1edbi Gi\u1edbi tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng quen bi\u1ebft, \u1edf tri\u1ec1u c\u0169ng ch\u01b0a t\u1eebng qua l\u1ea1i, ch\u1ec9 v\u00ec lo cho tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh m\u00e0 d\u00e1m n\u00f3i th\u1eb3ng, kh\u00f4ng tr\u00e1nh ph\u1ea1m th\u01b0\u1ee3ng, mong b\u1ec7 h\u1ea1 l\u01b0u t\u00e2m, thu h\u1ed3i s\u1ee9 gi\u1ea3, \u0111\u1ec3 gi\u1eef th\u1ec3 di\u1ec7n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn c\u0169ng t\u00e2u r\u1eb1ng b\u1ec7 h\u1ea1 th\u01b0\u01a1ng Gi\u1edbi n\u00ean sai trung s\u1ee9 h\u1ed9 t\u1ed1ng; n\u1ebfu kh\u00f4ng may Gi\u1edbi ch\u1ebft v\u00ec b\u1ec7nh, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1eddi sau h\u00e1 kh\u00f4ng nghi ng\u1edd sao! Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm th\u1ef1c kh\u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.&#8221;<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c thu h\u1ed3i trung s\u1ee9.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c c\u1ee7a L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aL\u01b0u Ch\u00ed m\u1ed9 ch\u00ed\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, nh\u1eadm ch\u1ee9c Tri H\u1ee9a ch\u00e2u. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0 kh\u00e1ch c\u1ee7a cha V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c.<\/p>\n<p>Khi V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Tri \u1ea4t ch\u00e2u, Qu\u00fd phi \u0111\u00e3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 \u00f4ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 khuy\u00ean Ng\u1ea1n B\u00e1c d\u1ec7t g\u1ea5m \u0111\u00e8n l\u1ed3ng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u00e2n \u0111\u00f3 khuy\u00ean Ng\u1ea1n B\u00e1c d\u1ec7t g\u1ea5m \u0111\u00e8n l\u1ed3ng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean: 'Khuy\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-463-17\" href=\"#footnote-463-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>. Qu\u00fd phi m\u1eb7c g\u1ea5m \u1ea5y, Vua kinh ng\u1ea1c nh\u00ecn l\u1ea1i h\u1ecfi: <i>&#8220;L\u00e0m sao c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee9 n\u00e0y?&#8221;<\/i> Qu\u00fd phi nghi\u00eam ngh\u1ecb \u0111\u00e1p: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 g\u1ea5m do V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c d\u1ec7t. Ng\u1ea1n B\u00e1c c\u00f3 quen bi\u1ebft v\u1edbi cha thi\u1ebfp, nh\u01b0ng thi\u1ebfp \u0111\u00e2u th\u1ec3 sai khi\u1ebfn \u00f4ng \u1ea5y, ch\u1ec9 v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> Vua vui l\u00f2ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn Ng\u1ea1n B\u00e1c.<\/p>\n<p>Khi Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, Minh H\u1ea1o \u0111\u00e1nh V\u01b0\u01a1ng T\u1eafc ch\u01b0a th\u1eafng, Vua r\u1ea5t lo l\u1eafng, n\u00f3i v\u1edbi Qu\u00fd phi: <i>&#8220;\u0110\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 ai lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc c\u1ea3<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 ai lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc c\u1ea3: 'Lo' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u1eadm', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-463-18\" href=\"#footnote-463-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, ng\u00e0y ng\u00e0y l\u00ean tri\u1ec1u c\u00f3 \u00edch g\u00ec.&#8221;<\/i> Qu\u00fd phi b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafn v\u1edbi Ng\u1ea1n B\u00e1c. H\u00f4m sau, Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00e0o ch\u1ea7u, xin th\u00e2n chinh \u0111i d\u1eb9p gi\u1eb7c, Vua r\u1ea5t m\u1eebng. Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u1ebfn \u00c2n ch\u00e2u m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y ng\u00e0y, gi\u1eb7c qu\u1ea3 nhi\u00ean b\u1ecb d\u1eb9p y\u00ean, li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng ngay trong qu\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n cho r\u1eb1ng Ng\u1ea1n B\u00e1c nh\u1edd Minh H\u1ea1o m\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c c\u1ee7a Qu\u00fd phi. Gi\u1edbi v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 c\u00f4ng k\u00edch Ng\u1ea1n B\u00e1c k\u1ecbch li\u1ec7t, d\u00f9 b\u1ecb bi\u1ebfm \u0111i xa, Ng\u1ea1n B\u00e1c c\u0169ng b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c \u1ea5y c\u00f3 hay kh\u00f4ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng ai r\u00f5. T\u1eeb vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 l\u00e0 kh\u00e1ch c\u1ee7a cha Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c Ng\u1ea1n B\u00e1c nh\u1edd Minh H\u1ea1o l\u1eadp c\u00f4ng, \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o s\u00e1ch \u300aB\u00edch V\u00e2n H\u00e0\u300b.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo \u300aThi\u1ec7u th\u1ecb ki\u1ebfn v\u0103n l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p: Nh\u00e2n T\u00f4ng t\u1eebng \u0111\u1ebfn cung Qu\u00fd phi, th\u1ea5y \u0111\u1ed3 g\u1ed1m \u0111\u1ecf \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1 h\u1ecfi: <i>&#8220;Sao l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ee9 n\u00e0y?&#8221;<\/i> Qu\u00fd phi \u0111\u00e1p l\u00e0 do V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n d\u00e2ng. Vua gi\u1eadn n\u00f3i: <i>&#8220;Ta \u0111\u00e3 d\u1eb7n ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1eebng nh\u1eadn qu\u00e0 c\u1ee7a b\u1ec1 t\u00f4i, sao kh\u00f4ng nghe l\u1eddi?&#8221;<\/i> R\u1ed3i \u0111\u1eadp v\u1ee1 \u0111\u1ed3 g\u1ed1m<a class=\"footnote\" title=\"R\u1ed3i \u0111\u1eadp v\u1ee1 \u0111\u1ed3 g\u1ed1m: 'V\u1ee1' nguy\u00ean l\u00e0 'ph\u00e1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-463-19\" href=\"#footnote-463-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>. Qu\u00fd phi x\u1ea5u h\u1ed5 t\u1ea1 l\u1ed7i, m\u00e3i sau m\u1edbi th\u00f4i.<\/i><\/p>\n<p><i>Qu\u00fd phi l\u1ea1i t\u1eebng d\u1ef1 y\u1ebfn th\u01b0\u1ee3ng nguy\u00ean \u1edf \u0110oan m\u00f4n, m\u1eb7c g\u1ea5m \u0111\u00e8n l\u1ed3ng, Vua c\u0169ng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1 h\u1ecfi, Qu\u00fd phi \u0111\u00e1p: <i>&#8220;V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c v\u00ec b\u1ec7 h\u1ea1 y\u00eau qu\u00fd thi\u1ebfp n\u00ean d\u00e2ng th\u1ee9 n\u00e0y.&#8221;<\/i> Vua v\u1eabn kh\u00f4ng vui. Sau \u0111\u00f3, \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi h\u1eb7c t\u1ed9i Ng\u1ea1n B\u00e1c, Gi\u1edbi tuy v\u00ec th\u1ea5t l\u1ec5 v\u1edbi Vua b\u1ecb bi\u1ebfm \u0111i xa, Ng\u1ea1n B\u00e1c c\u0169ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ra ngo\u00e0i, Vua \u0111\u00e3 c\u00e1ch ch\u1ee9c c\u1ea3 hai. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i: G\u1ea5m \u0111\u00e8n l\u1ed3ng l\u00e0 do phu nh\u00e2n c\u1ee7a Ng\u1ea1n B\u00e1c g\u1eedi t\u1eb7ng Qu\u00fd phi, Ng\u1ea1n B\u00e1c kh\u00f4ng bi\u1ebft. L\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Gi\u1edbi v\u00e0 th\u01a1 ch\u00ea tr\u00e1ch c\u1ee7a Mai Nghi\u00eau Th\u1ea7n l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng!)<\/i><\/p>\n<p>[48] Khu m\u1eadt s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang B\u00e0ng T\u1ecbch, l\u1ea5y ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i l\u00e0m B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed. T\u1ecbch m\u1edbi v\u00e0o l\u00e0m t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t, m\u00e0 v\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Chi\u00eau v\u0103n qu\u00e1n \u0110\u1ea1i h\u1ecdc s\u0129, Gi\u00e1m tu Qu\u1ed1c s\u1eed, th\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ec7 th\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"'Th\u00f9 phi c\u1ed1 s\u1ef1 d\u00e3' trong T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u00f9 b\u00e1i phi c\u1ed1 s\u1ef1 d\u00e3', Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c quy\u1ec3n 5 ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1eed th\u00f9 b\u00e1i phi c\u1ed1 s\u1ef1 d\u00e3', T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 311 B\u00e0ng T\u1ecbch truy\u1ec7n ch\u00e9p l\u00e0 'Xu\u1ea5t th\u00f9 b\u00e1i d\u00e3'.\" id=\"return-footnote-463-20\" href=\"#footnote-463-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang, Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t l\u1ea5y ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec7n t\u1ea1i sung ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9. <em>(X\u00e9t theo &#8220;T\u1ed1ng s\u1eed T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng bi\u1ec3u&#8221;, ch\u00e9p l\u00e0 Ki\u1ec3m hi\u1ec7u Th\u00e1i ph\u00f3, Khu m\u1eadt s\u1ee9.)<\/em><\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, C\u1ea5p s\u1ef1 trung L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 ki\u00eam \u0110oan minh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri c\u00e1o ch\u1ebf V\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau Th\u1ea7n l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[50] Kh\u1edfi c\u01b0 X\u00e1 nh\u00e2n, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Ng\u00f4 Khu\u00ea l\u00e0m Tri M\u1eadt ch\u00e2u. Bao Ch\u1eedng t\u1ea5u xin gi\u1eef l\u1ea1i Khu\u00ea, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi v\u00ec \u0111\u00e0n h\u1eb7c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, n\u00ean c\u0169ng li\u00ean l\u1ee5y \u0111\u1ebfn Khu\u00ea, l\u00e0m m\u00ea ho\u1eb7c th\u00e1nh th\u00ednh. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u00f3i Khu\u00ea, Ch\u1eedng \u0111\u1ec1u \u00e2m m\u01b0u k\u1ebft b\u00e8 v\u1edbi V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c, nay xem t\u1edd t\u1ea5u n\u00e0y, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vu c\u00e1o.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ban ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tham gia vi\u1ec7c s\u00f4ng \u1edf Qu\u00e1ch C\u1ed1.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Vua b\u1ea3o B\u00e0ng T\u1ecbch r\u1eb1ng: <i>&#8220;Gi\u00e1n quan, Ng\u1ef1 s\u1eed, ph\u1ea3i d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi trung h\u1eadu thu\u1ea7n tr\u1ef1c<a class=\"footnote\" title=\"'Trung h\u1eadu thu\u1ea7n tr\u1ef1c', nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Trung tr\u1ef1c thu\u1ea7n h\u1eadu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 9 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-463-21\" href=\"#footnote-463-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, th\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c \u0111\u1eddi, r\u00f5 r\u00e0ng th\u1ec3 ch\u1ebf tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i t\u1ec7 n\u1ea1n ph\u00f9 hoa.&#8221;<\/i> T\u1ecbch v\u00e2ng theo th\u00e1nh d\u1ee5, t\u1eeb \u0111\u00f3 Trung th\u01b0 ph\u1ee5ng chi\u1ebfu c\u1eed ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u00e0i quan, \u0111\u1ec1u ghi l\u1eddi Vua v\u00e0o trong s\u1eafc l\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[53] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, T\u01b0 M\u00e3 Quang, Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u1eed qu\u00e1n, nh\u1eadn th\u1ea5y s\u00e1ch \u300aTh\u1eddi ch\u00ednh k\u00fd\u300b v\u00e0 \u300aKh\u1edfi c\u01b0 ch\u00fa\u300b \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c Nguy\u00ean H\u1ea1o l\u00e0m ph\u1ea3n v\u00e0 Khi\u1ebft \u0110an ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3, b\u00e8n g\u1eb7p B\u00e0ng T\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u00e1m tu qu\u1ed1c s\u1eed, xin \u0111\u1ebfn Khu m\u1eadt vi\u1ec7n truy t\u00ecm \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i s\u1ef1 vi\u1ec7c, r\u1ed3i t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u1ebfn S\u1eed qu\u00e1n b\u00e0n b\u1ea1c. Tu so\u1ea1n T\u00f4n Bi\u1ec7n cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u1ea5u c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng n\u00ean ghi ch\u00e9p<a class=\"footnote\" title=\"'Qu\u1ed1c \u00e1c b\u1ea5t kh\u1ea3 th\u01b0': ch\u1eef 'kh\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-463-22\" href=\"#footnote-463-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>, vi\u1ec7c n\u00e0y b\u00e8n b\u1ecb b\u1ecf d\u1edf.<\/p>\n<p><i>(T\u01b0 M\u00e3 Quang v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ki\u1ec3m th\u1ea3o S\u1eed qu\u00e1n, \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 10 th\u00ec \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c l\u00e0m T\u1eadp hi\u1ec7u. Vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian c\u1ee5 th\u1ec3, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 10. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aU\u00f4ng th\u1ecb ch\u00ed\u300b.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu th\u00e1ng 11, H\u1ee9a Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng B\u1ea3o T\u0129nh Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Qu\u00e1ch Th\u1eeba H\u1eefu m\u1ea5t. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy t\u1eb7ng Th\u00e1i \u00fay, th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 M\u1eadt.<\/p>\n<p>[55] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ch\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u v\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a Qu\u00e2n, t\u1eeb th\u1eddi ng\u1ee5y m\u1ec7nh \u0111\u1ebfn nay, thu\u1ebf \u0111inh n\u1ed9p g\u1ea1o r\u1ea5t n\u1eb7ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c, Tr\u1eabm r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. T\u1eeb nay, \u1edf Tuy\u1ec1n Ch\u00e2u v\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a Qu\u00e2n, nh\u1eefng h\u1ed9 ch\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u1ed9p 7 \u0111\u1ea5u 5 th\u0103ng th\u00ec gi\u1ea3m 2 \u0111\u1ea5u 5 th\u0103ng, h\u1ed9 kh\u00e1ch gi\u1ea3m 4 \u0111\u1ea5u 5 th\u0103ng; \u1edf Ch\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, nh\u1eefng h\u1ed9 ch\u1ee7 n\u1ed9p 8 \u0111\u1ea5u 8 th\u0103ng 8 h\u1ee3p th\u00ec gi\u1ea3m 3 \u0111\u1ea5u 8 th\u0103ng 8 h\u1ee3p, h\u1ed9 kh\u00e1ch gi\u1ea3m 5 \u0111\u1ea5u 8 th\u0103ng 8 h\u1ee3p, l\u00e0m th\u00e0nh \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, B\u00e0ng T\u1ecbch l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Ph\u00fac Ki\u1ebfn, xin b\u00e3i b\u1ecf thu\u1ebf \u0111inh g\u1ea1o \u1edf Ch\u01b0\u01a1ng, Tuy\u1ec1n v\u00e0 H\u01b0ng H\u00f3a, nh\u01b0ng H\u1eefu ty kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd. \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, B\u00e0ng T\u1ecbch l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, b\u00e8n thi h\u00e0nh vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[56] Ty An ph\u1ee7 s\u1ee9 \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u L\u1ed9 t\u00e2u r\u1eb1ng, \u1edf c\u00e1c ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi H\u00f9ng Ch\u00e2u, Qu\u1ea3ng T\u00edn v\u00e0 An T\u00fac Qu\u00e2n<a class=\"footnote\" title=\"'H\u00f9ng Ch\u00e2u, Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac Qu\u00e2n gi\u00e1c tr\u01b0\u1eddng': nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'H\u00f9ng tr\u01b0\u1eddng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 186, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b h\u1ea1 8, 'N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2, l\u1ec7nh cho H\u00f9ng Ch\u00e2u, B\u00e1 Ch\u00e2u, An T\u00fac Qu\u00e2n l\u1eadp ba ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi... l\u1ea1i l\u1eadp ch\u1ee3 \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00edn Qu\u00e2n', vi\u1ebft 'H\u00f9ng tr\u01b0\u1eddng' l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a, nay s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-463-23\" href=\"#footnote-463-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bu\u00f4n b\u00e1n l\u00e9n l\u00fat \u0111\u01b0a ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi. T\u1eeb nay, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu\u1ea7n ph\u00f2ng, n\u1ebfu b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebb ph\u1ea1m ph\u00e1p ba l\u1ea7n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u00fd.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng t\u1ec3 th\u1ea7n trong c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u1ea1i tri\u1ec1u h\u1ed9i.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng: <i>&#8220;C\u00e1c chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7t tr\u1ee5 s\u1edf c\u00f9ng m\u1ed9t ch\u00e2u, nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n chia b\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m tra v\u00e0 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi. N\u00ean \u0111\u1eb7t \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c nhau, v\u00e0 ban h\u00e0nh quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c tu\u1ea7n tra \u0111\u1ec3 giao cho h\u1ecd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, Vua ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 cho Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m Y quan, t\u1eeb nay ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean 40 tu\u1ed5i kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec1n \u00e1n ti\u1ec1n s\u1ef1, l\u1ea5y 32 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c, v\u00e0 chia l\u00e0m ba phi\u00ean \u0111\u1ec3 v\u00e0o tr\u1ef1c trong vi\u1ec7n. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m th\u00eam y quan ngo\u00e0i \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;Y quan ch\u1eefa b\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng ch\u1eefa kh\u1ecfi b\u1ec7nh cho h\u1eadu cung v\u00e0 t\u00f4ng th\u1ea5t, l\u1ea1i may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, n\u00ean ph\u1ea3i quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[60] \u0110\u1eb7t th\u00eam m\u1ed9t vi\u00ean tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf huy\u1ec7n An Vi\u1ec5n v\u00e0 huy\u1ec7n Ki\u1ec1n H\u00f3a thu\u1ed9c ch\u00e2u Ki\u1ec1n.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00e3o, L\u00fd Huy, quan ph\u00e1n Tam ty \u0111\u00f4 ma kh\u00e1m ty, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u1ed1c gia l\u1ea5y \u0111\u1ee9c H\u1ecfa l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng thi\u00ean h\u1ea1, H\u1ecfa sinh \u1edf D\u1ea7n, v\u01b0\u1ee3ng \u1edf Ng\u1ecd, n\u00ean c\u1eeda h\u01b0\u1edbng T\u00e2y c\u1ee7a Th\u00e1i mi\u1ebfu n\u00ean ph\u00e1 b\u1ecf \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh v\u1ecb tr\u00ed Th\u00e2n D\u1eadu.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Huy xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb gia \u0111\u00ecnh nho th\u1ea7n, l\u1eddi n\u00f3i l\u1ea1i gi\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ea7y ph\u00f9 th\u1ee7y, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00f4ng mi\u1ebfu, n\u00ean giao cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 v\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 xem x\u00e9t k\u1ef9 r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 v\u00e0 T\u00f4ng ch\u00ednh t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Hi\u1ec7n nay c\u1eeda ph\u00eda T\u00e2y c\u1ee7a Th\u00e1i mi\u1ebfu d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ng\u0103n xa gi\u00e1, c\u00f2n c\u1eeda ch\u00ednh h\u01b0\u1edbng Nam v\u1eabn c\u00f3, l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Huy kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, kh\u00f4ng n\u00ean \u00e1p d\u1ee5ng.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n b\u00e3i b\u1ecf.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, L\u00fd Th\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Long \u0111\u1ed3 c\u00e1c h\u1ecdc s\u0129, b\u00e3i ch\u1ee9c th\u1ecb \u0111\u1ed9c. Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng Th\u1ee5c d\u00f9 \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e0o h\u1ea7u gi\u1ea3ng kinh di\u00ean. V\u00ec v\u1eady, Vua l\u1ea1i c\u00e1ch ch\u1ee9c Th\u1ee5c.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u r\u1eb1ng th\u1ee7 l\u0129nh c\u00e1c t\u1ed9c Ph\u00e0n l\u00e0 A D\u1ee5 Nh\u0129 c\u00f9ng 26 ng\u01b0\u1eddi xin quy ph\u1ee5, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m ch\u1ec9 huy s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c m\u00ecnh.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 t\u00e1: <i>&#8220;Giang Ho\u00e0i nhi\u1ec1u n\u0103m li\u1ec1n m\u1ea5t m\u00f9a \u0111\u00f3i k\u00e9m, nghe n\u00f3i c\u00e1c ty ph\u00e1t v\u1eadn v\u00e0 chuy\u1ec3n v\u1eadn ch\u1ec9 lo b\u00f3c l\u1ed9t, l\u1ea5y vi\u1ec7c thu \u0111\u1ee7 \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c l\u00e0m gi\u1ecfi, tuy g\u1ecdi l\u00e0 h\u00f2a \u0111\u1ecbch, nh\u01b0ng th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 \u00e9p bu\u1ed9c. V\u1eady gi\u1ea3m m\u1ed9t tri\u1ec7u th\u1ea1ch g\u1ea1o cung \u1ee9ng n\u0103m nay.&#8221;<\/i> Vua ra chi\u1ebfu ch\u1ec9 mi\u1ec5n thu\u1ebf mu\u1ed1i v\u00e0 g\u1ea1o cho nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai.<\/p>\n<p>Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n Bao Ch\u1eedng t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n nghe tr\u1eddi l\u1ea5y n\u0103m sao l\u00e0m v\u0129, ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y n\u0103m th\u00f3c l\u00e0m m\u1ea1ng. N\u0103m sao r\u1ed1i lo\u1ea1n \u1edf tr\u00ean th\u00ec tai d\u1ecb n\u1ed5i l\u00ean \u1edf d\u01b0\u1edbi, n\u0103m th\u00f3c tuy\u1ec7t ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng th\u00ec gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp d\u1ea5y l\u00ean \u1edf ngo\u00e0i. Tr\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi, tr\u00ean d\u01b0\u1edbi t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, n\u00ean tr\u1eddi bi\u1ebfn \u1edf tr\u00ean th\u00ec ng\u01b0\u1eddi lo\u1ea1n \u1edf d\u01b0\u1edbi. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa tr\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, r\u1ea5t \u0111\u00e1ng s\u1ee3. N\u1ebfu c\u00f3 bi\u1ebfn d\u1ecb \u1edf tr\u00ean th\u00ec n\u00ean lo s\u1ee3 tu t\u1ec9nh \u0111\u1ec3 t\u1ea1 l\u1ed7i \u1edf d\u01b0\u1edbi, n\u0103m m\u1ea5t m\u00f9a th\u00ec n\u00ean c\u1ee9u t\u1ebf tr\u00e1ch m\u00ecnh m\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t k\u1ebb kh\u1ed1n c\u00f9ng, \u0111\u1ec3 tr\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i bi\u1ebfn m\u00e0 d\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u00f3i kh\u1ed5, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e0u th\u1ecd m\u00e0 n\u01b0\u1edbc h\u01b0\u1edfng an ninh. Nay tai d\u1ecb c\u00e0ng n\u1eb7ng, th\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u00e2u b\u00e0y r\u00f5 r\u1ed3i. Ch\u1ec9 c\u00f3 s\u00e1u l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i, n\u0103m n\u00e0o c\u0169ng h\u1ea1n h\u00e1n, d\u00e2n r\u1ea5t kh\u1ed1n kh\u1ed5, k\u1ebb l\u01b0u vong \u0111\u1ea7y r\u1eaby.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 sai s\u1ee9 \u0111i an \u1ee7i c\u1ee9u t\u1ebf \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n t\u00ecnh th\u1ebf, nh\u01b0ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c cung c\u1ea5p h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng Nam l\u00e0 s\u00e1u tri\u1ec7u th\u1ea1ch, g\u1ea7n \u0111\u00e2y tuy gi\u1ea3m m\u1ed9t tri\u1ec7u th\u1ea1ch, nh\u01b0ng v\u00ec thu\u1ebf c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n gi\u1ea3m h\u1ebft, th\u00ec l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c l\u1ea5y \u0111\u00e2u ra? Kh\u00f4ng kh\u1ecfi c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n ph\u1ea3i mua g\u1ea1o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ed1, do \u0111\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ec1u n\u1ed9p v\u00e0o quan, d\u00e2n \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"d\u00e2n \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u01b0\u01a1ng, 'd\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u00e3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac C\u00f4ng T\u1ea5u Ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 7 xin c\u1ee9u t\u1ebf Giang Ho\u00e0i \u0111\u00f3i d\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i\" id=\"return-footnote-463-24\" href=\"#footnote-463-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, vi\u1ec7c mua g\u1ea1o v\u1eabn ch\u01b0a d\u1ee9t, d\u1eabu c\u00f3 gi\u00e1 g\u1ea1o c\u0169ng kh\u00f4ng mua \u0111\u01b0\u1ee3c. Cha con ho\u1ea3ng h\u1ed1t, nh\u00ecn nhau kh\u00f4ng c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c, k\u1ebb gi\u00e0 y\u1ebfu ch\u1ebft ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng, k\u1ebb tr\u00e1ng ni\u00ean t\u1ee5 l\u00e0m c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o, n\u1ebfu kh\u00f4ng may c\u00f3 k\u1ebb gian h\u00f9ng nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u1ed5i l\u00ean th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ea1o g\u00ec \u0111\u1ec3 y\u00ean d\u00e2n? V\u1ea3 l\u1ea1i, tai h\u1ecda c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00f4ng do \u0111\u00e2y m\u00e0 ra, h\u00e1 ch\u1eb3ng n\u00ean suy ngh\u0129 k\u1ef9 sao!<\/i><\/p>\n<p><i>Mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ea1 l\u1ec7nh, c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n b\u1ecb thi\u00ean tai \u1edf s\u00e1u l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i, ph\u00e0m vi\u1ec7c mua g\u1ea1o v\u00e0 c\u00e1c kho\u1ea3n thu\u1ebf kh\u00e1c, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ng\u1eebng l\u1ea1i, n\u1ebfu ai d\u00e1m c\u1ed1 ph\u1ea1m, \u0111\u1ec1u tr\u1ecb t\u1ed9i vi ch\u1ebf, may ra gi\u1ea3m b\u1edbt n\u1ed7i kh\u1ed1n c\u00f9ng c\u1ee7a d\u00e2n ngh\u00e8o. S\u1ed1 g\u1ea1o cung c\u1ea5p n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng quy \u0111\u1ecbnh, th\u00ec \u0111\u1ee3i n\u0103m sau \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a b\u00f9 v\u00e0o. L\u1ea1i sai quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n t\u00ecm m\u1ecdi c\u00e1ch c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n \u0111\u00f3i, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ecd l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh kh\u1ed1n c\u00f9ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi giao cho c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec1 chuy\u1ec3n chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y, n\u1ebfu kh\u00f4ng chuy\u00ean t\u00e2m c\u1ee9u t\u1ebf, \u0111\u1ec3 d\u00e2n l\u01b0u vong ho\u1eb7c t\u1ee5 l\u00e0m \u0111\u1ea3ng c\u01b0\u1edbp, th\u00ec xin tr\u1ecb t\u1ed9i n\u1eb7ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[65] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, v\u00f9ng H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb \u0111\u00f3i k\u00e9m, Tam Ty t\u0103ng th\u00eam g\u1ea1o t\u1eeb Giang, Ho\u00e0i \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf H\u00e0 B\u1eafc. \u0110\u1ebfn khi Giang, Ho\u00e0i c\u0169ng b\u1ecb \u0111\u00f3i, c\u00e1c c\u01a1 quan v\u1eabn \u0111\u00f2i s\u1ed1 g\u1ea1o nh\u01b0 m\u1ecdi n\u0103m, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9 Mai Ch\u00ed t\u00e2u xin c\u1eaft gi\u1ea3m.<\/p>\n<p><em>(Ch\u00ed t\u1eeb th\u00e1ng 5 ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ee9c \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Thi\u1ec3m T\u00e2y \u0111\u00f4 t\u00e0o, nay ghi ch\u00e9p th\u00eam.)<\/em><\/p>\n<p>[66] Th\u00e1ng 12 ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, chi\u1ebfu r\u1eb1ng Ho\u00e0n Ch\u00e2u v\u1eeba qua b\u1ecb thi\u00ean tai m\u01b0a \u0111\u00e1, s\u01b0\u01a1ng gi\u00e1, h\u1ea1n h\u00e1n, b\u1ed9 l\u1ea1c phi\u00ean thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, cho vay l\u01b0\u01a1ng gi\u1ed1ng cho c\u00e1c cung th\u1ee7.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00f3i r\u00e9t ch\u1ebft ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n, quan ph\u1ee7 c\u1ea5p ti\u1ec1n ch\u00f4n c\u1ea5t.<\/p>\n<p>[68] Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m Thi\u00ean v\u0103n m\u1edbi ch\u1ebf t\u1ea1o xong h\u1ed3n nghi, Vua so\u1ea1n \u300aH\u1ed3n nghi t\u1ed5ng y\u1ebfu\u300b 10 quy\u1ec3n, b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, sau \u0111\u00f3 l\u01b0u l\u1ea1i trong cung kh\u00f4ng ban ra.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Trung th\u01b0 t\u00e2u: <i>&#8220;C\u00e1c l\u1ea1i vi\u00ean trong c\u00e1c ph\u00f2ng l\u00e0m ch\u1eadm tr\u1ec5 c\u00f4ng v\u0103n, tr\u01b0\u1edbc nay ch\u1ec9 x\u1eed ph\u1ea1t nh\u1eb9, ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi. Xin ghi t\u00ean h\u1ecd, t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1eb7ng nh\u1eb9 m\u00e0 ph\u1ea1t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb ph\u1ea1t nhi\u1ec1u l\u1ea7n ho\u1eb7c t\u00ecnh ti\u1ebft n\u1eb7ng, xin ch\u1ec9 tru\u1ea5t b\u00e3i.&#8221;<\/i> Vua \u0111\u1ed3ng \u00fd. <i>(Vi\u1ec7c ghi t\u00ean l\u1ea1i vi\u00ean v\u00e0o s\u1ed5 c\u00f3 l\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m H\u00ecnh ng\u1ee5c H\u00e0 B\u1eafc, T\u1eeb b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang T\u00f4n Tr\u1ecdng D\u0129nh v\u00ec x\u00e9t \u00e1n kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch, b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tri \u0110\u0103ng ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[71] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, chi\u1ebfu cho c\u00e1c kho Th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh trong thi\u00ean h\u1ea1 b\u00e1n g\u1ea1o theo gi\u00e1 mua ban \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf d\u00e2n ngh\u00e8o, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thu l\u1ee3i th\u1eeba \u0111\u1ec3 mong \u00e2n th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[72] Ng\u00e0y M\u1eadu Tu\u1ea5t, T\u01b0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0m Tri Thi\u1ec3m ch\u00e2u. Ban \u0111\u1ea7u, Vua mu\u1ed1n cho D\u1ee5c ki\u00eam ch\u1ee9c H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, D\u1ee5c t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00ec b\u1ec7nh, c\u1ed1 xin l\u00e0m quan \u1edf qu\u1eadn nh\u1ecf. Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u1eadn th\u1ea7n: <i>&#8220;D\u1ee5c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u gh\u00e9t k\u1ebb \u00e1c qu\u00e1 m\u1ee9c, n\u00ean chi\u1ec1u theo \u00fd \u00f4ng ta.&#8221;<\/i> B\u00e8n sai trung s\u1ee9 ban thu\u1ed1c qu\u00fd trong cung. Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y n\u1eeda n\u0103m, l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u l\u00e0m Tri Nh\u1eef ch\u00e2u.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b ch\u00e9p l\u00e0 Tri Thi\u1ec3m ch\u00e2u. B\u1ea3n truy\u1ec7n v\u00e0 b\u00e0i minh tr\u00ean m\u1ed9 c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 Tri Nh\u1eef ch\u00e2u. X\u00e9t D\u1ee5c \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 4 n\u0103m sau m\u1edbi l\u00e0m Tri Nh\u1eef ch\u00e2u. Nay theo \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b. L\u1ea1i x\u00e9t cha c\u1ee7a Ng\u00f4 D\u1ee5c l\u00e0 \u0110\u00e3i V\u1ea5n, m\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 11 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 2. L\u00fac n\u00e0y m\u1edbi h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m. B\u00e0i minh c\u1ee7a \u00c2u D\u01b0\u01a1ng Tu n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u00e3 m\u00e3n tang, l\u00e0 sai. Ph\u1ee5 truy\u1ec7n theo \u0111\u00f3, ch\u00ednh truy\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i, nay kh\u00f4ng ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Bao Ch\u1eedng t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y tr\u1edf v\u1ec1, t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban xu\u1ed1ng, ph\u00e1p l\u1ec7nh v\u1ec1 mu\u1ed1i \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1eef 'ph\u00e1p' trong 'Thi\u1ec3m T\u00e2y di\u00eam ph\u00e1p' v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac C\u00f4ng T\u1ea5u Ngh\u1ecb\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-463-25\" href=\"#footnote-463-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a> t\u1ea1m th\u1eddi theo k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng, th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 cho ph\u00e9p l\u01b0u th\u00f4ng<a class=\"footnote\" title=\"'Ph\u00f3ng h\u00e0nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'phi\u1ebfn h\u00e0nh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-463-26\" href=\"#footnote-463-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a>, \u0111\u00e2y th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch l\u1edbn cho qu\u1ed1c gia. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c quan l\u1ea1i trong v\u00e0 ngo\u00e0i tri\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ea7u \u0111u\u00f4i, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn tr\u00e1i chi\u1ec1u, nh\u1edd v\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1ee7ng h\u1ed9, h\u01a1n n\u1eefa Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng hi\u1ec7n \u0111ang gi\u1eef ch\u1ee9c \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u00f3 c\u00f4ng vi\u1ec7c qua l\u1ea1i v\u1edbi Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn, \u0111\u00f4i khi x\u1ea3y ra b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng, e r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng h\u1ee3p t\u00e1c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t b\u1ea5t ti\u1ec7n.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho ph\u00e9p b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Quy\u1ec1n Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean th\u1ee9 b\u1eadc \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e1p l\u1ec7nh mu\u1ed1i, t\u00ednh to\u00e1n l\u01b0\u1ee3ng th\u00f3c g\u1ea1o d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd t\u1eadp trung v\u00e0o m\u1ed9t c\u01a1 quan, d\u1ec5 d\u00e0ng ho\u00e0n th\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;X\u00e9t l\u1ea1i ph\u00e1p l\u1ec7nh m\u1edbi c\u1ee7a Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng, t\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m th\u1ee9 hai, t\u1ed5ng c\u1ed9ng thu \u0111\u01b0\u1ee3c 2.891.000 quan ti\u1ec1n m\u1eb7t, so v\u1edbi ph\u00e1p l\u1ec7nh c\u0169, hai n\u0103m t\u0103ng th\u00eam 516.000 quan ti\u1ec1n m\u1eb7t. M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 ba, l\u1ea1i \u0111\u00e3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 700.000 quan ti\u1ec1n m\u1eb7t, c\u00f9ng v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng th\u00f3c g\u1ea1o mua \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng \u00edt. V\u00ec Thi\u1ec3m T\u00e2y nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a, m\u00f9a thu n\u0103m nay l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a l\u1edbn, \u0111\u00fang l\u00fac c\u1ea7n t\u00ednh to\u00e1n, h\u01a1n n\u1eefa Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u00e0nh t\u00edch r\u00f5 r\u1ec7t, c\u00f3 th\u1ec3 tin t\u01b0\u1edfng s\u1eed d\u1ee5ng.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n mong b\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ea5p thu\u1eadn l\u1eddi t\u00e2u tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a th\u1ea7n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u1ed5 nhi\u1ec7m Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a b\u1ea3n l\u1ed9, \u0111\u1ec3 \u00f4ng m\u1ed9t m\u00ecnh lo vi\u1ec7c ch\u1ebf tr\u00ed mu\u1ed1i gi\u1ea3i v\u00e0 d\u00f9ng ti\u1ec1n m\u1eb7t mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, nh\u1edd \u0111\u00f3 qu\u00e2n nhu bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, l\u1ea1i tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c nh\u1eadp trung trong t\u01b0\u01a1ng lai, l\u00e3ng ph\u00ed ti\u1ec1n m\u1eb7t c\u1ee7a Gi\u00e1c h\u00f3a v\u1ee5, l\u1ee3i \u00edch l\u00e2u d\u00e0i, kh\u00f4ng g\u00ec thu\u1eadn ti\u1ec7n h\u01a1n th\u1ebf.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tam ty s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng c\u0169ng xin cho Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef ch\u1ee9c l\u00e2u d\u00e0i, \u0111\u1ec3 chuy\u00ean t\u00e2m lo vi\u1ec7c. Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Thi\u1ec3m T\u00e2y Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00f3 s\u1ee9, l\u1ea1i ban cho \u00e1o m\u0169 kim t\u1eed \u0111\u1ec3 t\u1ecf l\u00f2ng s\u1ee7ng \u00e1i. <i>(Vi\u1ec7c ban \u00e1o m\u0169, c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n ch\u00ed.)<\/i><\/p>\n<p>[73] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;C\u00e1c huy\u1ec7n thu\u1ed9c Khai Phong h\u00e0ng n\u0103m ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng t\u00e1m ph\u1ea7n nh\u00e2n phu \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t k\u00eanh r\u1ea1ch, g\u00e2y nhi\u1ec1u phi\u1ec1n nhi\u1ec5u. T\u1eeb nay, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 ch\u1ed7 b\u1ecb l\u1ea5p t\u1eafc, cho ph\u00e9p d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 n\u1ea1o v\u00e9t, quan l\u1ea1i s\u1ebd \u0111\u1ebfn ki\u1ec3m tra.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y Canh T\u00fd, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u0103n v\u0169 t\u1eeb 70 tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean ch\u01b0a ngh\u1ec9 h\u01b0u, kh\u00f4ng c\u1ea7n kh\u1ea3o kh\u00f3a \u0111\u1ec3 th\u0103ng ch\u1ee9c, nh\u01b0ng ai c\u00f3 c\u00f4ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 \u01a1n v\u1edbi d\u00e2n th\u00ec v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, chi\u1ebfu r\u1eb1ng T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n t\u1eeb nay gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda gi\u00e1 ng\u1ef1a m\u00e0 c\u00e1c quan d\u00e2ng l\u00ean \u0111\u1ec3 t\u1ea1 \u01a1n. L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 H\u00ecnh b\u1ed9, ph\u00e0m ai l\u00e0m gi\u1ea3 c\u00f4ng v\u0103n, n\u1ebfu \u1ea5n v\u0103n \u0111\u00e3 th\u00e0nh m\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng, d\u00f9 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 ch\u1eef k\u00fd c\u1ee7a quan ty, c\u0169ng \u0111\u1ec1u x\u1eed theo lu\u1eadt \u0111\u00e3 th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Gia Lu\u1eadt Chi\u1ebfu, V\u1ec7 \u00fay khanh Kinh Thi Ng\u00f4n; Khi\u1ebft \u0110an sai Ch\u01b0\u01a1ng T\u00edn ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u00eau Thu\u1eadt, Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Ng\u00f4 X\u01b0\u01a1ng T\u1eafc sang ch\u00fac m\u1eebng n\u0103m m\u1edbi.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n b\u1ecb thi\u00ean tai ph\u1ea3i c\u1ed1ng tr\u00e0 v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i hoa qu\u1ea3.<\/p>\n<p>[78] Ph\u00f2ng Th\u1ee9, h\u01b0\u01a1ng c\u1ed1ng ti\u1ebfn s\u0129 \u1edf \u00cdch Ch\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Th\u00ed Hi\u1ec7u th\u01b0 lang. Th\u1ee9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Th\u00e0nh \u0110\u00f4, T\u1ed1ng K\u1ef3 t\u1eebng d\u00e2ng s\u00e1ch nh\u1ea1c c\u1ee7a \u00f4ng g\u1ed3m hai quy\u1ec3n b\u1ed5 sung ph\u1ea7n thi\u1ebfu. \u0110i\u1ec1n Hu\u1ed1ng t\u1eeb Th\u1ee5c tr\u1edf v\u1ec1, c\u0169ng khen \u00f4ng am hi\u1ec3u \u00e2m nh\u1ea1c.<\/p>\n<p>Khi \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1 kinh, Th\u1ee9 t\u1ef1 t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n t\u1eebng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n c\u1ed5 c\u1ee7a \u300aH\u00e1n ch\u00ed\u300b, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ed9 d\u00e0i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Ho\u00e0ng Chung, l\u1ea5y h\u1ea1t k\u00ea \u0111en lo\u1ea1i v\u1eeba, m\u1ed9t h\u1ea1t l\u00e0m m\u1ed1c, ch\u1ed3ng 1.200 h\u1ea1t th\u00ec r\u1ed9ng b\u1eb1ng 90 ph\u1ea7n \u0111\u1ed9 d\u00e0i Ho\u00e0ng Chung, m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e2n. Nay b\u1ea3n v\u0103n thi\u1ebfu m\u1ea5t t\u00e1m ch\u1eef &#8216;chi kh\u1edfi t\u00edch nh\u1ea5t thi\u00ean nh\u1ecb b\u00e1ch th\u1eed&#8217;, n\u00ean t\u1eeb \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, d\u00f9ng h\u1ea1t k\u00ea ch\u1ed3ng l\u00ean l\u00e0m th\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ch\u1ebf ra lu\u1eadt, khi\u1ebfn lu\u1eadt sinh ra t\u1eeb th\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Ho\u00e0ng Chung. H\u01a1n n\u1eefa, \u300aH\u00e1n ch\u00ed\u300b n\u00f3i &#8216;nh\u1ea5t vi nh\u1ea5t ph\u00e2n&#8217;, t\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n trong ch\u00edn m\u01b0\u01a1i ph\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau l\u1ea7m t\u01b0\u1edfng m\u1ed9t h\u1ea1t k\u00ea l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e2n, c\u00e1ch l\u00e0m \u0111\u00f3 sai. N\u00ean l\u1ea5y 1.200 h\u1ea1t k\u00ea \u0111en lo\u1ea1i v\u1eeba nh\u00e9t \u0111\u1ea7y \u1ed1ng, h\u1ebft k\u00ea th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c 90 ph\u1ea7n, l\u00e0 \u0111\u1ed9 d\u00e0i Ho\u00e0ng Chung, ch\u00edn t\u1ea5c th\u00eam m\u1ed9t t\u1ea5c l\u00e0m th\u01b0\u1edbc, th\u00ec lu\u1eadt s\u1ebd chu\u1ea9n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u1ef1c b\u00ed c\u00e1c Ph\u1ea1m Tr\u1ea5n cho l\u00e0 \u0111\u00fang, b\u00e8n n\u00f3i r\u1eb1ng: <i>&#8220;L\u00fd Chi\u1ebfu d\u00f9ng th\u1eed d\u1ecdc x\u1ebfp th\u00e0nh th\u01b0\u1edbc<a class=\"footnote\" title=\"L\u00fd Chi\u1ebfu d\u00f9ng th\u1eed d\u1ecdc x\u1ebfp th\u00e0nh th\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean l\u00e0 'Chi\u00eau', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ho\u00e0ng H\u1ef1u t\u00e1i \u0111\u1ecbnh, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 132 Nh\u1ea1c 4, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 71 Lu\u1eadt l\u1ecbch ch\u00ed 4 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-463-27\" href=\"#footnote-463-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, \u1ed1ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng 3 ph\u00e2n, ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c 1730 h\u1ea1t th\u1eed; H\u1ed3 Vi\u1ec7n d\u00f9ng th\u1eed ngang x\u1ebfp th\u00e0nh th\u01b0\u1edbc, \u1ed1ng ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c 1200 h\u1ea1t th\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"\u1ed0ng ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c 1200 h\u1ea1t th\u1eed, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef '\u1ed1ng' nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'th\u01b0\u1edbc', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-463-28\" href=\"#footnote-463-28\" aria-label=\"Footnote 28\"><sup class=\"footnote\">[28]<\/sup><\/a>, m\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng l\u00e0 3 ph\u00e2n 4 li 6 h\u00e0o; \u0111\u1ec1u l\u00e0 l\u1ea5y th\u01b0\u1edbc sinh ra lu\u1eadt, kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi c\u1ed5 ph\u00e1p. Nay l\u1eddi Th\u1ee9 n\u00f3i, th\u1ef1c s\u1ef1 d\u00f9ng 1200 h\u1ea1t th\u1eed trong \u1ed1ng, l\u1ea5y l\u00e0m \u0111\u1ed9 d\u00e0i c\u1ee7a Ho\u00e0ng chung, l\u1ea1i l\u1ea5y 3 ph\u00e2n l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 sai l\u1ec7ch v\u1ec1 dung l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng h\u1ee3p, so v\u1edbi hai thuy\u1ebft tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u00fang<a class=\"footnote\" title=\"So v\u1edbi hai thuy\u1ebft tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u00fang, ch\u1eef 'hai' nguy\u00ean l\u00e0 'ba', \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u l\u00e0 'hai', x\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a, L\u00fd Chi\u1ebfu m\u1ed9t thuy\u1ebft, H\u1ed3 Vi\u1ec7n m\u1ed9t thuy\u1ebft, n\u00ean l\u00e0 'hai', nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-463-29\" href=\"#footnote-463-29\" aria-label=\"Footnote 29\"><sup class=\"footnote\">[29]<\/sup><\/a>.<\/i><\/p>\n<p><i>Vi\u1ec7c x\u1ebfp th\u1eed th\u00e0nh th\u01b0\u1edbc, b\u1eaft \u0111\u1ea7u sai t\u1eeb \u300aT\u00f9y th\u01b0\u300b, l\u00fac \u1ea5y c\u00e1c ngh\u1ecb gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng dung l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng h\u1ee3p, b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng d\u00f9ng. \u0110\u1ebfn khi T\u00f9y b\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u1ea7n, thu \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea1c kh\u00ed c\u1ed5, Cao T\u1ed5 nghe xong than r\u1eb1ng: &#8216;\u0110\u00e2y l\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c c\u0169 c\u1ee7a Hoa H\u1ea1.&#8217; B\u00e8n truy\u1ec1n l\u1ea1i d\u00f9ng. \u0110\u01b0\u1eddng T\u1ed5 Hi\u1ebfu T\u00f4n, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Thu n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u \u00e2m nh\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u01b0\u1eddng T\u1ed5 Hi\u1ebfu T\u00f4n, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Thu n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u \u00e2m nh\u1ea1c, ch\u1eef 'Thu' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u1ee7', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ho\u00e0ng H\u1ef1u t\u00e1i \u0111\u1ecbnh, \u300aC\u1ef1u \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 85 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Thu truy\u1ec7n, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda.\" id=\"return-footnote-463-30\" href=\"#footnote-463-30\" aria-label=\"Footnote 30\"><sup class=\"footnote\">[30]<\/sup><\/a>, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o l\u1ea1i th\u01b0\u1edbc lu\u1eadt, ch\u1ec9 theo nh\u1ea1c c\u1ed5 th\u1eddi T\u00f9y, ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh thanh kh\u00ed.<\/i><\/p>\n<p><i>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh l\u00e2u nay cho r\u1eb1ng chu\u00f4ng lu\u1eadt ch\u01b0a ch\u00ednh x\u00e1c, nhi\u1ec1u l\u1ea7n h\u1ea1 chi\u1ebfu th\u01b0, h\u1ecfi r\u1ed9ng c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn, mong c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec. Nay l\u1eddi Th\u1ee9 n\u00f3i, l\u1ea5y lu\u1eadt sinh ra th\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c s\u1ef1 v\u01b0\u1ee3t xa c\u00e1c lu\u1eadn b\u00e0n kh\u00e1c, xin theo ph\u00e9p \u0111\u00f3, th\u1eed ch\u1ebf t\u1ea1o th\u01b0\u1edbc lu\u1eadt, l\u1ea1i tham kh\u1ea3o kh\u00ed c\u1ed5, \u1eaft s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n l\u00fd.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>B\u00e8n h\u1ea1 chi\u1ebfu cho V\u01b0\u01a1ng Chu c\u00f9ng Tr\u1ea5n \u1edf s\u1edf tu ch\u1ebf theo l\u1eddi c\u1ee7a Th\u1ee9 m\u00e0 ch\u1ebf ra lu\u1eadt, th\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u1ee3c: Lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh ba ph\u00e2n, chu vi ch\u00edn ph\u00e2n, d\u00e0i ch\u00edn m\u01b0\u01a1i ph\u00e2n; th\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh ch\u00edn ph\u00e2n, s\u00e2u m\u1ed9t t\u1ea5c; th\u01b0\u1edbc b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb chi\u1ec1u d\u00e0i c\u1ee7a Ho\u00e0ng Chung th\u00eam m\u01b0\u1eddi ph\u00e2n, m\u00e0 lu\u1eadt ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u00e0n hai tr\u0103m h\u1ea1t th\u00f3c.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, Th\u1ee9 n\u00f3i nh\u1ea1c Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng cao h\u01a1n nh\u1ea1c c\u1ed5 n\u0103m lu\u1eadt, \u0111\u1ebfn khi lu\u1eadt l\u00e0m xong, m\u1edbi th\u1ea5p h\u01a1n ba lu\u1eadt, cho r\u1eb1ng th\u00f3c d\u00f9ng ng\u00e0y nay kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00f3c m\u1ed9t v\u1ecf hai h\u1ea1t nh\u01b0 x\u01b0a. Th\u01b0\u1edbc so v\u1edbi th\u01b0\u1edbc x\u1ebfp b\u1eb1ng th\u00f3c ngang, d\u00e0i h\u01a1n m\u1ed9t t\u1ea5c b\u1ed1n ph\u00e2n.<\/p>\n<p>Th\u1ee9 l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a c\u00f3 n\u0103m \u00e2m, nay kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ednh \u00e2m tr\u01b0ng. Qu\u1ed1c gia l\u1ea5y \u0111\u1ee9c l\u1eeda l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng, tr\u01b0ng thu\u1ed9c v\u1ec1 l\u1eeda, kh\u00f4ng n\u00ean thi\u1ebfu. Nay d\u00f9ng ph\u00e9p ng\u0169 h\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng sinh xoay v\u1ea7n<a class=\"footnote\" title=\"Nay d\u00f9ng ph\u00e9p ng\u0169 h\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng sinh xoay v\u1ea7n, hai ch\u1eef 'to\u00e0n t\u01b0\u01a1ng' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ed5n m\u1ea1t\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-463-31\" href=\"#footnote-463-31\" aria-label=\"Footnote 31\"><sup class=\"footnote\">[31]<\/sup><\/a>, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m tr\u01b0ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;\u300aTh\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u300b vi\u1ebft &#8216;C\u00f9ng lu\u1eadt, \u0111\u1ed9, l\u01b0\u1ee3ng, c\u00e2n&#8217;, l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t phong t\u1ee5c. Nay Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng, Gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng, Qu\u00e2n Dung v\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n trong thi\u00ean h\u1ea1, m\u1ed7i n\u01a1i t\u1ef1 \u0111\u1eb7t ra lu\u1eadt, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a s\u00e1ch &#8216;c\u00f9ng lu\u1eadt&#8217;. V\u1ea3 l\u1ea1i, x\u01b0a c\u00e1c \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng tu\u1ea7n th\u00fa ph\u01b0\u01a1ng nh\u1ea1c, \u0111\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng d\u1ecb c\u1ee7a l\u1ec5 nh\u1ea1c, r\u1ed3i thi h\u00e0nh th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t. N\u00ean ban b\u1ed1 quy c\u00e1ch v\u1ec1 lu\u1eadt, t\u1eeb kinh s\u01b0 \u0111\u1ebfn c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ti\u1ec7n kh\u00e1c bi\u1ec7t, ai t\u1ef1 \u00fd t\u0103ng gi\u1ea3m th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ebfn xem c\u00e1c lu\u1eadt, th\u01b0\u1edbc, th\u01b0\u1ee3c m\u00e0 Ph\u00f2ng Th\u1ee9 d\u00e2ng l\u00ean, l\u1ea1i sai Th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi v\u1ec1 vi\u1ec7c lu\u1eadt l\u00e3 to\u00e0n t\u01b0\u01a1ng l\u00e0m cung, sai so\u1ea1n \u0111\u1ed3 d\u00e2ng l\u00ean. Thuy\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea5y ng\u0169 ch\u00ednh, nh\u1ecb bi\u1ebfn ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi ng\u0169 \u00e2m, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00e0m ch\u1ee7, di\u1ec5n ra th\u00e0nh t\u00e1m m\u01b0\u01a1i b\u1ed1n \u0111i\u1ec7u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1ea5y cung, tr\u01b0ng, th\u01b0\u01a1ng, v\u0169, gi\u00e1c n\u0103m \u00e2m, theo th\u1ee9 t\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi b\u1ea3y thanh, sau \u0111\u00f3 th\u00eam bi\u1ebfn cung, bi\u1ebfn tr\u01b0ng hai thanh \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung. Th\u1ee9 suy ra theo ph\u00e9p to\u00e0n t\u01b0\u01a1ng, cho r\u1eb1ng ng\u0169 h\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng kh\u1eafc l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, n\u00ean \u0111\u1ed5i bi\u1ebfn tr\u01b0ng th\u00e0nh bi\u1ebfn v\u0169, \u0111\u1ed5i bi\u1ebfn th\u00e0nh nhu\u1eadn, t\u00f9y theo \u00e2m m\u00e0 th\u00eam v\u00e0o, th\u00ec m\u01b0\u1eddi hai th\u00e1ng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y lu\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0m cung, m\u00e0 ng\u0169 h\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng sinh, v\u00f4 c\u00f9ng v\u00f4 t\u1eadn.<\/p>\n<p>Chi\u1ebfu sai \u0111\u01b0a \u0111\u1ed3 \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh s\u1edf. Th\u1ee9 l\u1ea1i b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1ed5i lu\u1eadt \u0111\u1ec3 nghe ti\u1ebfng qu\u00e2n, cho r\u1eb1ng l\u1ea5y ng\u0169 h\u00e0nh ngh\u1ecbch thu\u1eadn, c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1t hung, thuy\u1ebft c\u1ee7a ti\u00ean nho \u0111\u00e3 l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, H\u1ed3 Vi\u1ec7n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh nh\u1ea1c \u0111\u00e3 c\u00f3 quy\u1ebft ngh\u1ecb, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ban \u00e2n r\u1ed3i cho v\u1ec1. Tr\u1ea5n b\u00e0n v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Ng\u00e0y nay lu\u1eadt v\u00e0 th\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n l\u00fd, l\u00e0 do d\u00f9ng th\u1eed \u0111\u1ec3 \u0111o. D\u00f9ng th\u1eed \u0111\u1ec3 \u0111o, l\u00e0 do s\u1eed s\u00e1ch b\u1ecb thi\u1ebfu s\u00f3t. Ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a h\u00e1 l\u1ea1i d\u00f9ng ph\u00e9p kh\u00f3 hi\u1ec3u v\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd, ghi v\u00e0o s\u1eed s\u00e1ch \u0111\u1ec3 l\u00e0m r\u1ed1i tr\u00ed h\u1eadu th\u1ebf sao? Ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady. D\u1ec5 hi\u1ec3u m\u00e0 t\u1ea5t h\u1ee3p, ph\u00e9p c\u1ee7a Ph\u00f2ng Th\u1ee9 l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. Nay Th\u1ee9 t\u1ef1 n\u00f3i v\u1ec1 ph\u00e9p c\u1ee7a m\u00ecnh, d\u1ef1a theo c\u1ed5 lu\u1eadt m\u00e0 t\u1ea1o ra th\u01b0\u1edbc, chi\u1ec1u d\u00e0i, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh, dung l\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 s\u1ed1 m\u1ed9t ngh\u00ecn hai tr\u0103m th\u1eed, kh\u00f4ng c\u00f3 sai l\u1ec7ch n\u00e0o. N\u1ebfu \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi Th\u1ee9 n\u00f3i, th\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u00e9p ch\u00e2n ch\u00ednh nh\u1ea5t.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u1ec1 chu\u1ea9n \u00e2m lu\u1eadt Ho\u00e0ng Chung, m\u1ed9t h\u1ea1t th\u00f3c t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng 1.200 h\u1ea1t, t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c 810 ph\u1ea7n. Theo ph\u00e9p t\u00ednh to\u00e1n, chu vi h\u00ecnh tr\u00f2n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng 3 ph\u1ea7n, chu vi 9 ph\u1ea7n, chi\u1ec1u d\u00e0i 90 ph\u1ea7n, t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c 810 ph\u1ea7n, \u0111\u00e2y l\u00e0 lu\u1eadt c\u1ed5.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ec3 lu\u1eadt v\u1ed1n l\u00e0 h\u00ecnh tr\u00f2n, t\u00edch l\u0169y theo h\u00ecnh tr\u00f2n l\u00e0 \u0111\u00fang. Nay lu\u1eadt hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i t\u00edch l\u0169y theo h\u00ecnh vu\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng l\u00e0 3 ph\u1ea7n 4 li 6 h\u00e0o, l\u1edbn h\u01a1n so v\u1edbi lu\u1eadt c\u1ed5. Do \u0111\u00f3, chu vi l\u00e0 10 ph\u1ea7n 3 li 8 h\u00e0o, chi\u1ec1u d\u00e0i ch\u1ec9 76 ph\u1ea7n 2 li, t\u00edch l\u0169y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c 810 ph\u1ea7n. Th\u1ec3 lu\u1eadt v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u00ecnh vu\u00f4ng, t\u00edch l\u0169y theo h\u00ecnh vu\u00f4ng l\u00e0 sai. \u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng 3 ph\u1ea7n, chu vi 9 ph\u1ea7n, chi\u1ec1u d\u00e0i 90 ph\u1ea7n, t\u00edch l\u0169y 810 ph\u1ea7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0 c\u00f3, \u0111\u1ec1u b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb lu\u1eadt.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea5y m\u1ed9t h\u1ea1t th\u00f3c l\u00e0m th\u01b0\u1edbc, v\u00e0 1.200 h\u1ea1t th\u00f3c l\u00e0m lu\u1eadt, \u0111\u1ec1u l\u1ea5y t\u1eeb th\u00f3c. Nay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn ch\u1ec9 cho r\u1eb1ng lu\u1eadt l\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm ph\u1ea7n h\u01b0 kh\u00f4ng, c\u0169ng sai. \u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng 3 ph\u1ea7n, chu vi 9 ph\u1ea7n, chi\u1ec1u d\u00e0i 90 ph\u1ea7n b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb lu\u1eadt, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed7ng 3 ph\u1ea7n 4 li 6 h\u00e0o, chu vi 10 ph\u1ea7n 3 li 8 h\u00e0o, chi\u1ec1u d\u00e0i 76 ph\u1ea7n 2 li b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb th\u01b0\u1edbc, ph\u00e9p t\u1eafc c\u1ed5 kim, s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng nghi ng\u1edd?<\/i><\/p>\n<p><i>N\u1ebfu cho r\u1eb1ng c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00e3 l\u00e2u l\u1ea1i ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i, th\u00ec s\u1ebd k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian, chi ph\u00ed c\u00e0ng l\u1edbn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi ch\u1ebf t\u00e1c. Vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0 t\u1ed1n k\u00e9m l\u00e0 do l\u00e0m kh\u00f4ng nhanh ch\u00f3ng. Nay c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i nh\u1ea1c Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng thi\u1ebfu c\u00e1c lu\u1eadt nh\u01b0 C\u00f4 T\u1ea9y, Gi\u00e1p Chung, Th\u00e1i Th\u1ea5u, n\u1ebfu cho r\u1eb1ng lu\u1eadt v\u00e0 thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng, chu\u00f4ng kh\u00e1nh m\u1ed7i b\u1ed9 ch\u1ec9 c\u1ea7n thay v\u00e0i chi\u1ebfc, d\u1ef1a v\u00e0o c\u0169 m\u00e0 v\u1ebd m\u1edbi, l\u00e0m nhanh ch\u00f3ng, th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n v\u00e0i th\u00e1ng, sao l\u1ea1i k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0 t\u1ed1n k\u00e9m?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ch\u1ea5p ch\u00ednh kh\u00f4ng nghe.<\/p>\n<p><i>(Ph\u00f2ng Th\u1ee9 d\u00e2ng \u300aLu\u1eadt L\u00e3 To\u00e0n T\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed3\u300b v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m th\u1ee9 4 ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, nay theo \u300aLu\u1eadt L\u1ecbch Ch\u00ed\u300b ghi ch\u00e9p l\u1ea1i, \u300aL\u1ea1c Ch\u00ed\u300b ch\u00e9p l\u1eddi b\u00e0n c\u1ee7a Ph\u00f2ng Th\u1ee9 v\u1ec1 nh\u1ea1c nay gi\u1ed1ng nh\u1ea1c c\u1ed5, ph\u1ee5 l\u1ee5c th\u00e1ng 9 n\u0103m th\u1ee9 5.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-463-1\"> L\u00fang t\u00fang nguy\u00ean t\u00e1c 'L\u1ea7m l\u1ed7i', theo \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 14 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-463-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-2\"> L\u1ea1i c\u00f2n tr\u1ecdng th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 chi\u00eau m\u1ed9, ch\u1eef 'C\u00f4ng' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-463-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-3\"> chuy\u1ec3n v\u1eadn ty th\u01b0\u1eddng hay thu thu\u1ebf qu\u00e1 m\u1ee9c 'khoa' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'nhi\u1ec5u', theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b ch\u1ee9c quan 41-90 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-463-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-4\"> \u0110\u1ed3ng qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 'ch\u1ebf' nguy\u00ean l\u00e0 'x\u1eed', theo quy\u1ec3n 169 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 2 th\u00e1ng 11 nhu\u1eadn ng\u00e0y Canh Th\u00e2n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 463 b\u1ea3n truy\u1ec7n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-463-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-5\">C\u00e2u 'c\u00e1c b\u1ec1 t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u00e2u b\u00e0y' trong b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu ghi l\u00e0 'ba l\u1ea7n t\u00e2u b\u00e0y'. <a href=\"#return-footnote-463-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-6\"> l\u00e0 v\u00ec tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00e9o l\u00e9o gi\u1eef th\u1ec3 th\u1ed1ng v\u1eady '\u0110\u00ecnh' nguy\u00ean l\u00e0 'di\u00ean', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-463-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-7\">Trong l\u00e0ng x\u00e3 l\u1eadp ra ph\u00e9p b\u1ea3o ng\u0169: 'B\u1ea3o ng\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Ng\u0169 b\u1ea3o', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 283 \u300aH\u1ea1 T\u1ee7ng truy\u1ec7n\u300b, \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 52 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-463-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-8\">Th\u01b0\u1eddng bu\u00f4n b\u00e1n trong b\u1ed9: 'Th\u01b0\u1eddng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'M\u1ed7i', theo hai b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-463-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-9\">\u1ede T\u1ecbnh Ch\u00e2u: '\u1ede' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u0110\u1ebfn', theo hai b\u1ea3n T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-463-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-10\">'Th\u00e1i' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'T\u1ea7n', theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-463-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-11\"> Theo l\u1eddi Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu, th\u1ee5y hi\u1ec7u c\u1ee7a \u0110\u1eafc T\u01b0\u1ee3ng gi\u1ed1ng v\u1edbi Chu C\u00f4ng, ch\u1eef 'th\u1ee5y' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3 ch\u1eef 'h\u1eefu', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 52 m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-463-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-12\"> Ch\u1eef 'th\u1ecb' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 's\u0129', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t quy\u1ec3n 29 Gi\u1ea3ng di\u00ean, T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m quy\u1ec3n 52 m\u00e0 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-463-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-13\">B\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i t\u00e2m t\u00ednh, 'C\u00e1ch t\u00e2m', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu ch\u00e9p l\u00e0 'C\u00e1ch \u00e2m'. <a href=\"#return-footnote-463-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-14\"> L\u1eddi n\u00e0y 'ng\u00f4n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 's\u1ef1', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 39 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi h\u1eb7c Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1\u300b, \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 14, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 316 \u300a\u0110\u01b0\u1eddng Gi\u1edbi truy\u1ec1n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-463-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-15\"> B\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp x\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u01a1ng ch\u1ebf \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n l\u01b0 so\u1ea1n chi\u1ebfu ch\u1ec9 v\u00e0 tr\u00e1ch ph\u1ea1t 'tri\u1ec7u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'chi\u1ebfu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-463-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-16\">Tr\u00e1ch th\u1ee5 Xu\u00e2n Ch\u00e2u bi\u1ec7t gi\u00e1, ch\u1eef 'Xu\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'Anh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3n s\u1eed k\u00fd d\u00e0i c\u00f9ng s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-463-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-17\">Nh\u00e2n \u0111\u00f3 khuy\u00ean Ng\u1ea1n B\u00e1c d\u1ec7t g\u1ea5m \u0111\u00e8n l\u1ed3ng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng l\u00ean: 'Khuy\u00ean' nguy\u00ean l\u00e0 'l\u1ec7nh', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b, \u300aBi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 5 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-463-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-18\">\u0110\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00f4ng c\u00f3 ai lo vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc c\u1ea3: 'Lo' nguy\u00ean l\u00e0 'nh\u1eadm', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-463-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-19\">R\u1ed3i \u0111\u1eadp v\u1ee1 \u0111\u1ed3 g\u1ed1m: 'V\u1ee1' nguy\u00ean l\u00e0 'ph\u00e1', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-463-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-20\"> 'Th\u00f9 phi c\u1ed1 s\u1ef1 d\u00e3' trong T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u00f9 b\u00e1i phi c\u1ed1 s\u1ef1 d\u00e3', Bi\u00ean ni\u00ean l\u1ee5c quy\u1ec3n 5 ch\u00e9p l\u00e0 'Th\u1eed th\u00f9 b\u00e1i phi c\u1ed1 s\u1ef1 d\u00e3', T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 311 B\u00e0ng T\u1ecbch truy\u1ec7n ch\u00e9p l\u00e0 'Xu\u1ea5t th\u00f9 b\u00e1i d\u00e3'. <a href=\"#return-footnote-463-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-21\"> 'Trung h\u1eadu thu\u1ea7n tr\u1ef1c', nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u00e9p l\u00e0 'Trung tr\u1ef1c thu\u1ea7n h\u1eadu', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n quy\u1ec3n 9 tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-463-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-22\">'Qu\u1ed1c \u00e1c b\u1ea5t kh\u1ea3 th\u01b0': ch\u1eef 'kh\u1ea3' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-463-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-23\">'H\u00f9ng Ch\u00e2u, Qu\u1ea3ng T\u00edn, An T\u00fac Qu\u00e2n gi\u00e1c tr\u01b0\u1eddng': nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'H\u00f9ng tr\u01b0\u1eddng', c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 186, \u300aTh\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b h\u1ea1 8, 'N\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 2, l\u1ec7nh cho H\u00f9ng Ch\u00e2u, B\u00e1 Ch\u00e2u, An T\u00fac Qu\u00e2n l\u1eadp ba ch\u1ee3 bi\u00ean gi\u1edbi... l\u1ea1i l\u1eadp ch\u1ee3 \u1edf Qu\u1ea3ng T\u00edn Qu\u00e2n', vi\u1ebft 'H\u00f9ng tr\u01b0\u1eddng' l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a, nay s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-463-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-24\">d\u00e2n \u0111\u00e3 h\u1ebft l\u01b0\u01a1ng, 'd\u00e2n' nguy\u00ean l\u00e0 '\u0111\u00e3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac C\u00f4ng T\u1ea5u Ngh\u1ecb\u300b quy\u1ec3n 7 xin c\u1ee9u t\u1ebf Giang Ho\u00e0i \u0111\u00f3i d\u00e2n s\u1eeda l\u1ea1i <a href=\"#return-footnote-463-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-25\">Ch\u1eef 'ph\u00e1p' trong 'Thi\u1ec3m T\u00e2y di\u00eam ph\u00e1p' v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo s\u00e1ch \u300aT\u1ed1ng Bao Hi\u1ebfu T\u00fac C\u00f4ng T\u1ea5u Ngh\u1ecb\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-463-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-26\">'Ph\u00f3ng h\u00e0nh' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'phi\u1ebfn h\u00e0nh', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 hai s\u00e1ch tr\u00ean s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-463-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-27\"> L\u00fd Chi\u1ebfu d\u00f9ng th\u1eed d\u1ecdc x\u1ebfp th\u00e0nh th\u01b0\u1edbc, ch\u1eef 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean l\u00e0 'Chi\u00eau', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ho\u00e0ng H\u1ef1u t\u00e1i \u0111\u1ecbnh, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9 th\u01b0\u1ee3ng, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b quy\u1ec3n 132 Nh\u1ea1c 4, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 71 Lu\u1eadt l\u1ecbch ch\u00ed 4 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-463-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-28\"> \u1ed0ng ch\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c 1200 h\u1ea1t th\u1eed, d\u01b0\u1edbi ch\u1eef '\u1ed1ng' nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'th\u01b0\u1edbc', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-463-28\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 28\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-29\"> So v\u1edbi hai thuy\u1ebft tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 \u0111\u00fang, ch\u1eef 'hai' nguy\u00ean l\u00e0 'ba', \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u l\u00e0 'hai', x\u00e9t theo v\u0103n ngh\u0129a, L\u00fd Chi\u1ebfu m\u1ed9t thuy\u1ebft, H\u1ed3 Vi\u1ec7n m\u1ed9t thuy\u1ebft, n\u00ean l\u00e0 'hai', nay theo \u0111\u00f3 s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-463-29\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 29\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-30\"> \u0110\u01b0\u1eddng T\u1ed5 Hi\u1ebfu T\u00f4n, Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Thu n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u \u00e2m nh\u1ea1c, ch\u1eef 'Thu' nguy\u00ean l\u00e0 'Th\u1ee7', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 31 Ho\u00e0ng H\u1ef1u t\u00e1i \u0111\u1ecbnh, \u300aC\u1ef1u \u0110\u01b0\u1eddng th\u01b0\u300b quy\u1ec3n 85 Tr\u01b0\u01a1ng V\u0103n Thu truy\u1ec7n, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda. <a href=\"#return-footnote-463-30\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 30\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-463-31\">Nay d\u00f9ng ph\u00e9p ng\u0169 h\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng sinh xoay v\u1ea7n, hai ch\u1eef 'to\u00e0n t\u01b0\u01a1ng' v\u1ed1n thi\u1ebfu, theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 s\u00e1ch \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ed5n m\u1ea1t\u300b, \u300aTh\u00f4ng kh\u1ea3o\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-463-31\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 31\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":72,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-463","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/463\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2587,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/463\/revisions\/2587"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/463\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=463"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=463"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}