{"id":469,"date":"2025-07-04T03:05:40","date_gmt":"2025-07-04T03:05:40","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=469"},"modified":"2026-04-17T12:19:04","modified_gmt":"2026-04-17T05:19:04","slug":"beta-quyen-174-nam-hoang-huu-thu-5-quy-ty-1053","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/beta-quyen-174-nam-hoang-huu-thu-5-quy-ty-1053\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 174: N\u0102M HO\u00c0NG H\u1ef0U TH\u1ee8 5 (QU\u00dd T\u1ef4, 1053)","rendered":"QUY\u1ec2N 174: N\u0102M HO\u00c0NG H\u1ef0U TH\u1ee8 5 (QU\u00dd T\u1ef4, 1053)"},"content":{"raw":"<b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 6 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b>\r\n\r\n[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh nh\u1eadn tri\u1ec1u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u ng\u00e0y li\u1ec1n tr\u1eddi \u00e2m u c\u00f3 tuy\u1ebft, \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay th\u1eddi ti\u1ebft trong s\u00e1ng, s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an \u1edf d\u01b0\u1edbi s\u00e2n b\u00e0n t\u00e1n: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 do \u0111\u1ee9c th\u00e1nh c\u1ea3m \u1ee9ng v\u1eady!\"<\/i>\r\n\r\n[2] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u Giao Ch\u1ec9 ng\u1eebng vi\u1ec7n binh, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u1ecbch Thanh.\r\n\r\n\u0110\u1ecbch Thanh h\u1ee3p binh c\u1ee7a hai t\u01b0\u1edbng T\u00f4n Mi\u1ec5n v\u00e0 D\u01b0 T\u0129nh, t\u1eeb Qu\u1ebf Ch\u00e2u ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn T\u00e2n Ch\u00e2u. \u0110\u1ecbch Thanh cho r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng Trung v\u00e0 T\u01b0\u01a1ng Giai \u0111\u1ec1u khinh \u0111\u1ecbch n\u00ean b\u1ecb t\u1eed tr\u1eadn, l\u00e0m nhu\u1ec7 kh\u00ed qu\u00e2n s\u0129 suy gi\u1ea3m, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c, ph\u1ea3i nghe theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a \u00f4ng. Tr\u1ea7n Th\u1ef1 s\u1ee3 \u0110\u1ecbch Thanh m\u1ed9t m\u00ecnh l\u1eadp c\u00f4ng, nh\u00e2n l\u00fac \u0110\u1ecbch Thanh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, \u0111em 8.000 b\u1ed9 binh t\u1ea5n c\u00f4ng gi\u1eb7c, b\u1ecb thua \u1edf C\u00f4n L\u00f4n Quan, thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Vi\u00ean D\u1ee5ng \u0111\u1ec1u b\u1ecf ch\u1ea1y. \u0110\u1ecbch Thanh n\u00f3i: <i>\"M\u1ec7nh l\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, n\u00ean qu\u00e2n m\u1edbi thua.\"<\/i>\r\n\r\nNg\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, s\u00e1ng s\u1edbm h\u1ecdp c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng, m\u1eddi Tr\u1ea7n Th\u1ef1 \u0111\u1ee9ng d\u1eady, c\u00f9ng tri\u1ec7u t\u1eadp Vi\u00ean D\u1ee5ng v\u00e0 32 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, x\u00e9t t\u1ed9i tr\u1ea1ng thua tr\u1eadn, \u0111u\u1ed5i ra c\u1ed5ng doanh tr\u1ea1i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. T\u00f4n Mi\u1ec5n v\u00e0 D\u01b0 T\u0129nh nh\u00ecn nhau kinh ng\u1ea1c. D\u01b0 T\u0129nh t\u1eebng \u00e9p Tr\u1ea7n Th\u1ef1 xu\u1ea5t chi\u1ebfn, b\u00e8n r\u1eddi ch\u1ed7 ng\u1ed3i v\u00e1i l\u1ea1y n\u00f3i: <i>\"Tr\u1ea7n Th\u1ef1 ph\u1ea1m qu\u00e2n lu\u1eadt, c\u0169ng l\u00e0 t\u1ed9i c\u1ee7a T\u0129nh trong vi\u1ec7c ti\u1ebft ch\u1ebf.\"<\/i> \u0110\u1ecbch Thanh n\u00f3i: <i>\"X\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 v\u0103n th\u1ea7n, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m qu\u00e2n s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ee7a \u00f4ng.\"<\/i> C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u run s\u1ee3.\r\n\r\n<i>(L\u00e3 H\u1ed1i trong b\u00e0i minh kh\u1eafc tr\u00ean m\u1ed9 Tr\u1ea7n Th\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u1ea7n Th\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi T\u00f4n Kh\u00e1ng, l\u00fac \u0111\u00f3 T\u00f4n Kh\u00e1ng l\u00e0m T\u00e0o Qu\u1ea3ng T\u00e2y, quy\u1ec1n l\u0129nh Qu\u1ebf Ch\u00e2u, c\u00f9ng D\u01b0 T\u0129nh gi\u1ea5u m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a \u0110\u1ecbch Thanh, th\u00fac gi\u1ee5c Tr\u1ea7n Th\u1ef1 xu\u1ea5t chi\u1ebfn. Tr\u1ea7n Th\u1ef1 sai ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 T\u00f4 Gi\u00e1m \u0111\u1ebfn g\u1eb7p D\u01b0 T\u0129nh, T\u00f4n Kh\u00e1ng n\u00f3i kh\u00f4ng th\u1ec3, T\u00f4n Kh\u00e1ng n\u1ed5i gi\u1eadn, th\u00fac gi\u1ee5c giao chi\u1ebfn c\u00e0ng g\u1ea5p, Tr\u1ea7n Th\u1ef1 qu\u1ea3 nhi\u00ean thua tr\u1eadn. Khi \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u, T\u00f4n Kh\u00e1ng \u0111\u1ed5 h\u1ebft t\u1ed9i thua tr\u1eadn l\u00ean Tr\u1ea7n Th\u1ef1, n\u00ean Tr\u1ea7n Th\u1ef1 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi qu\u1ed1c s\u1eed, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>\u300aChu Th\u1ecd Long truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: Chu Th\u1ecd Long l\u00e0m \u0110\u1ec1 h\u00ecnh Qu\u1ea3ng T\u00e2y, \u0110\u1ecbch Thanh gi\u1ebft m\u1ea5y vi\u00ean ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng tu\u00e2n m\u1ec7nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec7n, Chu Th\u1ecd Long n\u00f3i: <i>\"Qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1eeb h\u1ea1i cho d\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft.\"<\/i> \u0110\u1ecbch Thanh c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng v\u00ec l\u1eddi \u1ea5y, \u0111\u1ec1u tha cho h\u1ecd. X\u00e9t \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec7n. Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec7n l\u00e0 em c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Trung, xem ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 8, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[3] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng b\u1ed1n vi\u00ean Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan m\u1edbi \u0111\u1eb7t \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u1ed3 Nam, Giang T\u00e2y, l\u00e0 do v\u00f9ng L\u0129nh Bi\u1ec3u d\u00f9ng binh, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n b\u1ed5 c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00e2u d\u00e0i. \u0110\u1ee3i khi t\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, s\u1ebd c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5, r\u1ed3i b\u00e3i b\u1ecf kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t l\u1ea1i n\u1eefa. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan m\u1ed7i khi \u0111i tu\u1ea7n tra, ngo\u00e0i vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd c\u00e1c c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a b\u1ea3n ty v\u00e0 ki\u1ec3m tra h\u00ecnh ng\u1ee5c, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp theo l\u1ec7, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf ho\u1eb7c thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch quan tr\u1ecdng, c\u0169ng nh\u01b0 vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed, khi\u1ec3n tr\u00e1ch, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng quan vi\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u1ef1c hi\u1ec7n.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b, th\u00e1ng 6 n\u0103m ngo\u00e1i m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan. Chi\u1ebfu \u0111\u1ea7u ti\u00ean ban ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng gi\u00eang, chi\u1ebfu sau ban ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng 4, nay g\u1ed9p ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[4] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf Qu\u00e1n C\u00e1c \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u, t\u1eeb nay s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.\r\n\r\n[5] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng T\u00e2y Xuy\u00ean c\u00e1ch xa tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 k\u1ebb tham nh\u0169ng, h\u00e0 kh\u1eafc, nhu nh\u01b0\u1ee3c, b\u1ec7nh t\u1eadt, g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n v\u00e0 c\u1ea3n tr\u1edf c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00ec l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty \u0111i\u1ec1u tra r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[6] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 h\u1eefu th\u1eeba \u0110inh \u0110\u1ed9 qua \u0111\u1eddi. H\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y ngh\u1ec9, Vua v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 V\u0103n Gi\u1ea3n.\r\n\r\n\u0110inh \u0110\u1ed9 t\u00ednh t\u00ecnh thu\u1ea7n ph\u00e1c, kh\u00f4ng c\u00e2u n\u1ec7 uy nghi, \u1edf m\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, b\u00ean c\u1ea1nh kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ecb n\u1eef. \u00d4ng t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c con r\u1eb1ng: <i>\"V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m, \u0111\u1ebfn khi m\u1ea5t, con v\u1eabn l\u00e0 th\u01b0\u1eddng d\u00e2n. C\u00e1c con n\u00ean t\u1ef1 l\u1ef1c, ta s\u1ebd kh\u00f4ng xin g\u00ec th\u00eam n\u1eefa.\"<\/i>\r\n\r\n[7] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n coi vi\u1ec7c thi c\u1eed.\r\n\r\n[8] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, v\u00ec vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c treo \u0111\u00e8n trong l\u1ec5 Th\u01b0\u1ee3ng nguy\u00ean.\r\n\r\n[9] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, H\u1ed9i Linh Qu\u00e1n b\u1ecb ch\u00e1y. \u0110\u1ea1o s\u0129 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u trong \u0111i\u1ec7n, say r\u1ed3i l\u1eeda b\u00f9ng l\u00ean. Nh\u00e0 c\u1eeda v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n \u0111\u1ec1u b\u1ecb thi\u00eau r\u1ee5i, ch\u1ec9 c\u00f3 ba b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f2n nguy\u00ean. Vua b\u00e8n chi\u1ebfu t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u01b0a v\u1ec1 th\u1edd t\u1ea1i C\u1ea3nh Linh Cung. Gi\u00e1n quan Gi\u1ea3 \u00c1m t\u00e2u r\u1eb1ng \u00fd tr\u1eddi mu\u1ed1n b\u1ecf \u0111i, n\u00ean ng\u1eebng vi\u1ec7c tu s\u1eeda, tha t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00fd c\u1ea3nh t\u1ec9nh v\u00e0 tu s\u1eeda.\r\n\r\n[10] \u0110\u1ecbch Thanh sau khi gi\u1ebft Tr\u1ea7n Th\u1ef1, b\u00e8n \u0111\u00f3ng qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng, l\u1ea1i ra l\u1ec7nh chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd. Qu\u00e2n do th\u00e1m c\u1ee7a gi\u1eb7c tr\u1edf v\u1ec1, cho r\u1eb1ng qu\u00e2n tri\u1ec1u ch\u01b0a ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh ngay. H\u00f4m sau, qu\u00e2n tri\u1ec1u ti\u1ebfn l\u00ean, \u0110\u1ecbch Thanh ch\u1ec9 huy ti\u1ec1n qu\u00e2n, T\u00f4n Mi\u1ec5n ch\u1ec9 huy trung qu\u00e2n, D\u01b0 T\u0129nh ch\u1ec9 huy h\u1eadu qu\u00e2n, chi\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf C\u00f4n L\u00f4n Quan.\r\n\r\nS\u00e1ng s\u1edbm h\u00f4m sau, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n c\u1edd x\u00ed tr\u1ed1ng chi\u00eang, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ee9ng v\u00f2ng quanh tr\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbng, ch\u1edd l\u1ec7nh r\u1ed3i m\u1edbi xu\u1ea5t qu\u00e2n. \u0110\u1ecbch Thanh m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c c\u00f9ng ti\u00ean phong v\u01b0\u1ee3t qua c\u1eeda quan, m\u1eddi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn \u0103n c\u01a1m b\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda quan, r\u1ed3i l\u1eadp tr\u1eadn \u1edf Quy Nh\u00e2n ph\u1ed1.\r\n\r\nNg\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, gi\u1eb7c d\u1eabn qu\u00e2n b\u00e0y ba tr\u1eadn m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u1ea7m khi\u00ean l\u1edbn, gi\u00e1o d\u00e0i, m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u1ecf, tr\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eeda. Khi giao chi\u1ebfn, ti\u1ec1n qu\u00e2n h\u01a1i l\u00f9i, t\u01b0\u1edbng h\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 T\u00f4n Ti\u1ebft ng\u01b0\u1eddi Khai Phong t\u1eed tr\u1eadn. <i>(X\u00e9t theo \u300aV\u0169 Qu\u00fd truy\u1ec7n\u300b th\u00ec g\u1ecdi T\u00f4n Ti\u1ebft l\u00e0 ti\u1ec1n qu\u00e2n, \u300aC\u1ed5 Qu\u1ef3 truy\u1ec7n\u300b th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 h\u1eefu t\u01b0\u1edbng T\u00f4n Ti\u1ebft, c\u00f2n \u300a\u0110\u1ecbch Thanh truy\u1ec7n\u300b l\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 ti\u00ean phong T\u00f4n Ti\u1ebft, c\u00f3 l\u1ebd \u00f4ng l\u00e0 h\u1eefu t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ti\u1ec1n qu\u00e2n, \u0111\u1ee9ng \u1edf v\u1ecb tr\u00ed ti\u00ean phong nh\u1ea5t. Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy ti\u00ean phong, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b g\u1ecdi T\u00f4n Ti\u1ebft l\u00e0 ti\u00ean phong, e l\u00e0 sai, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u trong \u300aNg\u1ecdc truy\u1ec7n\u300b. Nay \u1edf \u0111\u00e2y b\u1ecf ch\u1eef <i>\"ti\u00ean phong\"<\/i>, nh\u01b0ng v\u1eabn ghi r\u00f5 ti\u00ean phong t\u1ea3 h\u1eefu t\u01b0\u1edbng \u1edf ph\u1ea7n sau.)<\/i>\r\n\r\nKh\u00ed th\u1ebf gi\u1eb7c r\u1ea5t m\u1ea1nh, T\u00f4n Mi\u1ec5n v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebfn s\u1eafc. \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u1ee9ng d\u1eady, t\u1ef1 c\u1ea7m c\u1edd tr\u1eafng ch\u1ec9 huy k\u1ef5 binh Phi\u00ean L\u1ea1c, chia hai c\u00e1nh t\u1ea3 h\u1eefu, \u0111\u00e1nh v\u00e0o ph\u00eda sau qu\u00e2n gi\u1eb7c, c\u00e1nh tr\u00e1i \u0111\u00e1nh sang ph\u1ea3i, c\u00e1nh ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh sang tr\u00e1i, r\u1ed3i c\u00e1nh ph\u1ea3i l\u1ea1i \u0111\u00e1nh sang tr\u00e1i, c\u00e1nh tr\u00e1i l\u1ea1i \u0111\u00e1nh sang ph\u1ea3i, qu\u00e2n gi\u1eb7c kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao, \u0111\u1ea1i b\u1ea1i b\u1ecf ch\u1ea1y.\r\n\r\nN\u00f9ng Tr\u00ed Cao l\u1ea1i ch\u1ea1y v\u1ec1 Ung Ch\u00e2u, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111u\u1ed5i theo n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c hai ngh\u00ecn hai tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u00e8 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a h\u1eafn l\u00e0 Ho\u00e0ng S\u01b0 M\u1eadt, N\u00f9ng Ki\u1ebfn Trung, Tr\u00ed Trung c\u00f9ng n\u0103m m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u1ea1 gi\u1ea3 m\u1ea1o \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ebft, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m t\u00ean gi\u1eb7c. Tr\u00ed Cao \u0111\u00eam \u0111\u00f3 \u0111\u1ed1t th\u00e0nh r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n, theo s\u00f4ng H\u1ee3p Giang ch\u1ea1y v\u00e0o n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i L\u00fd.\r\n\r\nTr\u1eddi v\u1eeba s\u00e1ng, \u0110\u1ecbch Thanh d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o th\u00e0nh, thu \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0ng b\u1ea1c l\u1ee5a l\u00e0 h\u00e0ng v\u1ea1n, gia s\u00fac h\u00e0ng ngh\u00ecn, chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y ngh\u00ecn hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb t\u1eebng b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft \u00e9p, an \u1ee7i r\u1ed3i cho v\u1ec1. Ch\u00e9m \u0111\u1ea7u S\u01b0 M\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng t\u00ean kh\u00e1c, treo \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Ung Ch\u00e2u, thu \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m ngh\u00ecn ba tr\u0103m b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t x\u00e1c ch\u1ebft, x\u00e2y \u0111\u00e0i Kinh Quan \u1edf g\u00f3c ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 x\u00e1c gi\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o r\u1ed3ng v\u00e0ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng N\u00f9ng Tr\u00ed Cao \u0111\u00e3 ch\u1ebft, mu\u1ed1n t\u00e2u l\u00ean, \u0110\u1ecbch Thanh n\u00f3i: <i>\"Sao bi\u1ebft kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u1ea3? Th\u00e0 m\u1ea5t Tr\u00ed Cao ch\u1ee9 kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 tham c\u00f4ng.\"<\/i>\r\n\r\nKhi \u0110\u1ecbch Thanh m\u1edbi \u0111\u1ebfn Ung Ch\u00e2u, g\u1eb7p l\u00fac s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 d\u00e0y \u0111\u1eb7c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i gi\u1eb7c b\u1ecf \u0111\u1ed9c v\u00e0o n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n, qu\u00e2n l\u00ednh u\u1ed1ng ph\u1ea3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ch\u1ebft, \u0110\u1ecbch Thanh r\u1ea5t lo l\u1eafng. M\u1ed9t \u0111\u00eam, c\u00f3 su\u1ed1i n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt ch\u1ea3y ra d\u01b0\u1edbi tr\u1ea1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y u\u1ed1ng, nh\u1edd \u0111\u00f3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\nN\u00f9ng Tr\u00ed Cao t\u1eeb l\u00fac kh\u1edfi binh \u0111\u1ebfn khi b\u1ecb d\u1eb9p, g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m, t\u00e0n ph\u00e1 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 v\u00e0o ch\u1ed7 kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, quan d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e2u \u0111\u1ed3n <i>\"Nh\u00e0 n\u00f4ng gieo, nh\u00e0 \u0111\u1ecbch g\u1eb7t\"<\/i>, qu\u1ea3 nhi\u00ean Tr\u00ed Cao b\u1ecb \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi \u0111\u1ed3n.\r\n\r\nKhi \u0111\u00e1nh nhau \u1edf Quy Nh\u00e2n, H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc l\u00e0m ti\u00ean phong, Nh\u01b0 kinh ph\u00f3 s\u1ee9 Gi\u1ea3 Qu\u1ef3 ch\u1ec9 huy c\u00e1nh tr\u00e1i, T\u00e2y kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n Ti\u1ebft ch\u1ec9 huy c\u00e1nh ph\u1ea3i. Sau khi b\u00e0y tr\u1eadn, \u0110\u1ecbch Thanh th\u1ec1: <i>\"Ai kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i l\u1ec7nh m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng s\u1ebd b\u1ecb ch\u00e9m.\"<\/i> Khi T\u00f4n Ti\u1ebft \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c ch\u1ebft d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai, Gi\u1ea3 Qu\u1ef3 ngh\u0129 b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 qu\u00e2n Trung C\u1ea3m, Tr\u1eebng H\u1ea3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba, nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb v\u00e2y kh\u1ed1n n\u00ean d\u1ec5 s\u1ee3 h\u00e3i, n\u1ebfu \u0111\u1ee3i l\u1ec7nh \u1eaft b\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, h\u01a1n n\u1eefa binh ph\u00e1p n\u00f3i ai chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ed7 cao tr\u01b0\u1edbc s\u1ebd th\u1eafng, b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n nhanh ch\u00f3ng l\u00ean n\u00fai, v\u1eeba \u0111\u1ee9ng v\u1eefng th\u00ec gi\u1eb7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn. Gi\u1ea3 Qu\u1ef3 d\u1eabn qu\u00e2n x\u00f4ng xu\u1ed1ng, vung ki\u1ebfm h\u00f4 l\u1edbn, ch\u00e9m \u0111\u1ee9t tr\u1eadn gi\u1eb7c l\u00e0m \u0111\u00f4i, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc t\u1eeb ti\u00ean phong x\u00f4ng ra tr\u01b0\u1edbc tr\u1eadn, c\u00f2n \u0110\u1ecbch Thanh ch\u1ec9 huy k\u1ef5 binh Phi\u00ean L\u1ea1c \u0111\u00e1nh ra ph\u00eda sau, gi\u1eb7c \u0111\u1ea1i b\u1ea1i. Gi\u1ea3 Qu\u1ef3 \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbng \u0110\u1ecbch Thanh xin t\u1ed9i, \u0110\u1ecbch Thanh v\u1ed7 l\u01b0ng n\u00f3i: <i>\"Tr\u00e1i l\u1ec7nh m\u00e0 th\u1eafng, l\u00e0 quy\u1ec1n bi\u1ebfn, c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec!\"<\/i>\r\n\r\nTr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh. Gi\u1ea3 Qu\u1ef3 ng\u01b0\u1eddi C\u1ea3o Th\u00e0nh.\r\n\r\n[11] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u00f4ng l\u1ed9, V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng H\u00e0i l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ki\u1ebfn Ch\u00e2u.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u1ea7u, N\u00f9ng Tr\u00ed Cao t\u1eeb Ung Ch\u00e2u theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn v\u1ec1 Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, Tr\u1ecdng Gi\u1ea3n l\u1ec7nh cho H\u00e0i \u0111em qu\u00e2n ch\u1eb7n gi\u1eef \u0110oan Ch\u00e2u. H\u00e0i b\u00e8n d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00ecnh Th\u1ecb B\u1ea1c kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n, mu\u1ed1n quay v\u1ec1 gi\u1eef th\u00e0nh, nh\u01b0ng Gi\u1ea3n kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, H\u00e0i t\u1ef1 \u00fd quay v\u1ec1. H\u00f4m sau, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m tr\u00ean bi\u1ec3n, H\u1eefu Th\u1ecb C\u1ea5m V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Ninh xin chia qu\u00e2n \u0111i, H\u00e0i s\u1ee3 h\u00e3i, kh\u00f4ng nghe theo. Khi gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, l\u1ea1i th\u00fac gi\u1ee5c Th\u1ebf Ninh v\u00e0o th\u00e0nh. Th\u1ebf Ninh \u0111\u1ebfn c\u1eeda Nam, d\u1eabn \u0111\u1ea1i ngh\u0129a tr\u00e1ch H\u00e0i, v\u00ec H\u00e0i ch\u1ea7n ch\u1eeb kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n, H\u00e0i t\u1ee9c gi\u1eadn, cho r\u1eb1ng Th\u1ebf Ninh vi ph\u1ea1m qu\u00e2n l\u1ec7nh n\u00ean ch\u00e9m ch\u1ebft.\r\n\r\nTri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ed1ng Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111i\u1ec1u tra, Ng\u1ee5y Qu\u00e1n n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u1ebf Ninh l\u00e0 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m tr\u00ean bi\u1ec3n, n\u1ebfu l\u1ec7nh cho \u00f4ng d\u1eabn qu\u00e2n trong th\u00e0nh, th\u00ec thuy\u1ec1n b\u00e8 s\u1ebd r\u01a1i v\u00e0o tay gi\u1eb7c, m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a H\u00e0i l\u00e0 sai. Th\u1ebf Ninh c\u00f3 d\u0169ng l\u01b0\u1ee3c, d\u00e1m chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, l\u1ea1i gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c v\u1ee5, c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng r\u1ea5t oan u\u1ed5ng, v\u00ec th\u1ebf gi\u00e1ng ch\u1ee9c H\u00e0i, v\u00e0 l\u1ec7nh t\u00ecm con c\u1ee7a Th\u1ebf Ninh \u0111\u1ec3 b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\r\n\r\n[12] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Quan V\u0103n \u0110i\u1ec7n H\u1ecdc S\u0129, L\u1ea1i B\u1ed9 Th\u1ecb Lang, Tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m V\u0169 Khang Ti\u1ebft \u0110\u1ed9 S\u1ee9, Tri T\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111i\u1ec1u Ph\u00e1n T\u1ecbnh Ch\u00e2u L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ph\u00e1n Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n, Tri Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n T\u1ed1ng K\u1ef3 l\u00e0m Tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u.\r\n\r\nKhi K\u1ef3 \u0111\u1ebfn T\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u00e3i b\u1ecf nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft do Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng, t\u1ea5u xin \u0111u\u1ed5i T\u1ea9u M\u00e3 Th\u1eeba Th\u1ee5 Li\u1ec7u H\u1ea1o Nhi\u00ean. H\u1ea1o Nhi\u00ean l\u00e0 ho\u1ea1n quan, \u1ef7 th\u1ebf, t\u1eebng vu c\u00e1o Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng, vi\u1ec7c Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n l\u00e0 do H\u1ea1o Nhi\u00ean g\u00e2y ra. K\u1ef3 t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n x\u00e9t k\u1ef9 th\u1ea5y nh\u1eefng l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a H\u1ea1o Nhi\u00ean ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai Th\u1ecb C\u1ea5m Ph\u00f9ng T\u0129nh c\u00f9ng l\u00e0m Th\u1eeba Th\u1ee5, H\u1ea1o Nhi\u00ean ghen gh\u00e9t v\u00ec T\u0129nh li\u00eam khi\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec m\u00e0 t\u1ea5u n\u1ea1p[footnote]H\u1ea1o Nhi\u00ean ghen gh\u00e9t v\u00ec T\u0129nh li\u00eam khi\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec m\u00e0 t\u1ea5u n\u1ea1p, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y C\u00f4ng T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 13 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, \u300aT\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu\u300b ch\u1eef 'Khi\u1ebft' vi\u1ebft l\u00e0 'Lu\u1ef5'.[\/footnote], l\u1ea1i chuy\u1ec3n T\u0129nh \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. \u0110\u00e3 vu c\u00e1o \u0111u\u1ed5i m\u1ed9t \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i vu c\u00e1o \u0111u\u1ed5i m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng li\u00eau, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng x\u00e9t r\u00f5, \u0111\u1ec1u nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a h\u1eafn, khi\u1ebfn quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u lo l\u1eafng than th\u1edf. H\u01a1n n\u1eefa, H\u1ea1o Nhi\u00ean t\u00ednh tham lam ngang ng\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u00e0nh vi ph\u1ea1m ph\u00e1p, mong tri\u1ec7u h\u1ed3i h\u1eafn v\u1ec1 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n, n\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u1ea7n s\u1ebd thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt.\"<\/i> Vua b\u00e8n cho H\u1ea1o Nhi\u00ean v\u1ec1 kinh, s\u1eafc cho b\u1ea3n t\u1ec9nh \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n.\r\n\r\n[13] \u0110\u1ec1n Hi\u1ec3n \u1ee8ng \u1edf Thi\u00ean Tr\u00ec thu\u1ed9c Ninh H\u00f3a qu\u00e2n n\u1eb1m trong khu v\u1ef1c c\u1ea5m \u0111\u1ecba, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng tu s\u1eeda, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t. H\u00e0n K\u1ef3 sai Khi\u00eam h\u1ea1t T\u00f4 An T\u0129nh \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 n\u00f3i: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i t\u1eebng xin ta tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n th\u1ea7n Thi\u00ean Tr\u00ec, v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i v\u1eabn c\u00f2n, sao nay l\u1ea1i x\u00e2m ph\u1ea1m?\"<\/i> Ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, b\u00e8n tr\u1ea3 l\u1ea1i th\u00f4n L\u00e3nh Tuy\u1ec1n cho ta. \u0110\u1ea5t tr\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng V\u0169 thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1ea5y ch\u00e2n n\u00fai Ho\u00e0ng Ng\u00f4i l\u00e0m ranh gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng ng\u1eebng x\u00e2m chi\u1ebfm canh t\u00e1c. H\u00e0n K\u1ef3 l\u1ea1i sai T\u00f4 An T\u0129nh \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t d\u1ef1ng bia \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n, t\u1eeb \u0111\u00f3 h\u1ecd kh\u00f4ng d\u00e1m canh t\u00e1c tr\u00ean n\u00fai.\r\n\r\n<i>(N\u00fai Ho\u00e0ng Ng\u00f4i, theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng v\u00e0 gia truy\u1ec1n, ch\u00ednh l\u00e0 n\u00fai L\u1ee5c Phi\u1ec1n.)<\/i>\r\n\r\nH\u00e0n K\u1ef3 \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c, xin b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m mua b\u00e1n ng\u1ef1a \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0 Thi\u1ec3m T\u00e2y, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c t\u1ef1 do mua b\u00e1n, d\u00e2n nu\u00f4i ng\u1ef1a kh\u00f4ng b\u1ecb t\u0103ng h\u1ea1ng. \u00d4ng c\u0169ng xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 M\u00e3 Khuy\u1ec3n m\u1ea1c th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. Sau ba th\u00e1ng, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng:\r\n\r\n<i>\"Thi\u00ean h\u1ea1 l\u1ea5y H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0m c\u0103n b\u1ea3n, H\u00e0 B\u1eafc l\u1ea5y Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh l\u00e0m c\u0103n b\u1ea3n, v\u00ec hai n\u01a1i n\u00e0y ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn c\u1ee7a gi\u1eb7c, l\u00e0 c\u1eeda ng\u00f5 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. H\u01a1n n\u1eefa, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 v\u1eaby \u0111u\u00f4i su\u1ed1t n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m, quen kh\u00f4ng s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi, b\u1ea3n t\u00ednh hung d\u1eef nh\u01b0 s\u00f3i, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng. Nay ch\u00fang \u0111ang li\u1ebfm m\u00e9p, ch\u1ea3y d\u00e3i, mu\u1ed1n c\u1eafn x\u00e9 ch\u00ednh l\u00e0 \u0110\u1ecbnh v\u00e0 Tr\u1ea5n. N\u1ebfu hai qu\u00e2n n\u00e0y kh\u00f4ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, th\u00ec gi\u1eb7c s\u1ebd ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o Th\u00e2m, Tri\u1ec7u, H\u00ecnh, Minh[footnote] 'Ti\u1ebfn s\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'B\u00e1c', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 29, t\u1edd t\u1ea5u s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u1eafn x\u00e9 nh\u1eefng n\u01a1i y\u1ebfu \u1edbt, tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, mi\u1ec7ng m\u00e1u me \u0111\u1ea7y tham lam, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec ph\u1ea3i lo. (Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'mi\u1ec7ng m\u00e1u me \u0111\u1ea7y tham lam, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec ph\u1ea3i lo'[footnote] Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'mi\u1ec7ng m\u00e1u me \u0111\u1ea7y tham lam, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec ph\u1ea3i lo', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu gi\u1ed1ng nhau, \u300aC\u1ea3nh V\u0103n T\u1eadp\u300b kh\u00f4ng c\u00f3, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 284, truy\u1ec7n T\u1ed1ng K\u1ef3 ch\u1eef 'lo' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 't\u1ea1'.[\/footnote], nghi ng\u1edd c\u00f3 ch\u1ed7 sai s\u00f3t, nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aL\u1ecbch \u0110\u1ea1i Danh Th\u1ea7n T\u1ea5u Ngh\u1ecb\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n ng\u00e0y \u0111\u00eam suy ngh\u0129 s\u00e2u xa, cho r\u1eb1ng mu\u1ed1n binh l\u1ef1c m\u1ea1nh, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng nhi\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 ti\u1ec1n c\u1ee7a; mu\u1ed1n qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n t\u1ed1t, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi; mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ta h\u0103ng h\u00e1i chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng th\u01b0\u1edfng n\u1eb7ng v\u00e0 ph\u1ea1t nghi\u00eam; mu\u1ed1n gi\u1eb7c do d\u1ef1 kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn[footnote] 'Do d\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'quan', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b, \u300aC\u1ea3nh V\u0103n T\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng l\u00e0m cho Tr\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0 \u0110\u1ecbnh v\u1eefng[footnote] 'V\u1eefng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 B\u1eafc v\u1ed1n c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch h\u1ed5 th\u1eb9n s\u1ef1 h\u00e8n nh\u00e1t, chu\u1ed9ng d\u0169ng kh\u00ed, th\u00edch b\u00e0n vi\u1ec7c, s\u1eb5n s\u00e0ng hy sinh t\u00ednh m\u1ea1ng. B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n kh\u00edch l\u1ec7 m\u1ed9t ch\u00fat, kh\u00f4ng lo kh\u00f4ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u. Nh\u01b0ng n\u1ebfu binh s\u0129 mu\u1ed1n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u00e1nh c\u0169ng thua. Kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 ti\u1ec1n c\u1ee7a, d\u00f9 Tr\u1ea5n c\u00f3 th\u00e0nh v\u00e0ng, \u0110\u1ecbnh c\u00f3 h\u00e0o s\u00e2u, th\u1ebf l\u1ef1c c\u0169ng s\u1ebd suy y\u1ebfu.<\/i>\r\n\r\n<i>Hi\u1ec7n nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng luy\u1ec7n qu\u00e2n, ch\u1ebf t\u00e0i t\u00edch l\u01b0\u01a1ng[footnote]Ch\u1ebf t\u00e0i t\u00edch l\u01b0\u01a1ng: ch\u1eef 't\u00edch' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 14 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b b\u1ed5 sung.[\/footnote], l\u1ea1i l\u1ea5y Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0m \u01b0u ti\u00ean, c\u00f2n H\u00e0 B\u1eafc th\u00ec x\u1ebfp sau, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay. Qu\u00e2n T\u00e2y t\u1eb7c binh h\u00f9ng t\u01b0\u1edbng m\u1ea1nh nh\u01b0ng \u00edt qu\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf, \u0111\u1ecbch e ng\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 H\u00e0 B\u1eafc th\u00ec kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u1ee7a V\u1ea1n L\u00fd Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh, t\u1eeb K\u1ebf ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1 ph\u00eda nam, nh\u00ecn th\u1eb3ng ng\u00e0n d\u1eb7m, gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng ti\u1ebfn l\u00ean, nh\u01b0 \u0111i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng ph\u1eb3ng.<\/i>\r\n\r\n<i>V\u00ec v\u1eady n\u00f3i r\u1eb1ng lo l\u1eafng v\u1ec1 m\u1ed1i h\u1ecda Khi\u1ebft \u0110an[footnote]V\u00ec v\u1eady n\u00f3i r\u1eb1ng lo l\u1eafng v\u1ec1 m\u1ed1i h\u1ecda Khi\u1ebft \u0110an: ch\u1eef 'vi\u1ebft' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b b\u1ed5 sung. 'Ho\u1ea1n', \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'gi\u1ea3'.[\/footnote], kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u01b0u ti\u00ean H\u00e0 B\u1eafc, m\u00e0 lo cho H\u00e0 B\u1eafc, ngo\u00e0i \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u v\u00e0 Tr\u1ea5n ch\u00e2u ra th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 b\u00e0n n\u1eefa. V\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft nh\u1eadp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0o Tr\u1ea5n ch\u00e2u, \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, khi Tr\u1ea5n ch\u00e2u, \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n ch\u00e2u, \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, nh\u01b0 v\u1eady Tr\u1ea5n ch\u00e2u, \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean quan tr\u1ecdng. Thi\u00ean h\u1ea1 th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e2u, ng\u1ef1a ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt \u0111i, th\u1ea7n xin \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb d\u00f9ng nhi\u1ec1u b\u1ed9 binh h\u01a1n. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1ed3 \u1ea1t k\u00e9o \u0111\u1ebfn, r\u1ed3i nhanh ch\u00f3ng r\u00fat \u0111i, nh\u01b0 m\u00e2y bay ng\u1ef1a ch\u1ea1y, \u0111\u00e1nh \u00fap ph\u00eda sau c\u01b0\u1edbp b\u00f3c ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a k\u1ef5 binh; c\u00f2n n\u1ecf m\u1ea1nh gi\u00e1o d\u00e0i, th\u01b0\u01a1ng l\u1edbn \u0111ao s\u1eafc, h\u00e0ng ng\u0169 ch\u1ec9nh t\u1ec1, h\u00f4 l\u1edbn x\u00f4ng v\u00e0o chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a b\u1ed9 binh.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi giao chi\u1ebfn v\u1edbi \u0111\u1ecbch, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i theo s\u00e2u v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5 \u0111\u1ecbch, m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111u\u1ed5i ch\u00fang ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i ng\u1ef1a m\u00e0 b\u1ed9 binh v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng[footnote]Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i ng\u1ef1a m\u00e0 b\u1ed9 binh v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng: ch\u1eef '\u0111\u00e3i' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u1eafc', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Th\u1ea7n xin gi\u1ea3m b\u1edbt k\u1ef5 binh v\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng b\u1ed9 binh, nh\u01b0 v\u1eady ng\u1ef1a \u00edt th\u00ec k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7, b\u1ed9 binh nhi\u1ec1u th\u00ec chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u m\u1ea1nh m\u1ebd, ta c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a b\u1ed9 binh, d\u00f9 Khi\u1ebft \u0110an c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u1ef1a c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i>\r\n\r\n<i>Tr\u1ea5n v\u00e0 \u0110\u1ecbnh v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3, t\u1eeb th\u1eddi ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o, t\u01b0\u1edbng so\u00e1i chuy\u00ean quy\u1ec1n m\u00e0 binh l\u00ednh kh\u00f4ng chia r\u1ebd, n\u00ean \u0110\u1ecbnh \u0111\u00e1nh v\u00e0o ng\u1ef1c th\u00ec Tr\u1ea5n ch\u1eb7n ngang s\u01b0\u1eddn, th\u1ebf t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u01b0 v\u1eady. Nay chia l\u00e0m hai, \u0111i\u1ec1u r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 h\u1ea1i l\u00e0 v\u00f9ng n\u00fai s\u00f4ng hi\u1ec3m y\u1ebfu \u1edf ph\u00eda b\u1eafc b\u1ecb chia c\u1eaft, l\u1ec7nh v\u0103n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, n\u1ebfu gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh v\u00e0o doanh tr\u1ea1i th\u00ec hai b\u00ean kh\u00f4ng li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi nhau, ai s\u1ebd ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m?<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n xin h\u1ee3p Tr\u1ea5n v\u00e0 \u0110\u1ecbnh l\u00e0m m\u1ed9t l\u1ed9, mong d\u00f9ng t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, l\u00fac b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y Tr\u1ea5n l\u00e0m n\u01a1i tr\u1ecb s\u1edf, khi c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec d\u1eddi tr\u1ecb s\u1edf \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh, ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, quy\u1ec1n th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m r\u00f5 r\u00e0ng, binh s\u0129 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd c\u1ea9u th\u1ea3, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean \u1edf y\u00ean ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nguy, suy t\u00ednh k\u1ef9 c\u00e0ng. N\u1ebfu \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi vi\u1ec7c x\u1ea3y ra m\u1edbi lo li\u1ec7u th\u00ec \u0111\u00e3 mu\u1ed9n.<\/i>\r\n\r\n<i>H\u00e0 \u0110\u00f4ng ng\u1ef1a kh\u1ecfe, qu\u00e2n s\u0129 quen c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a x\u00f4ng pha, c\u00f9ng v\u1edbi Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh nh\u01b0 ngo\u00e0i trong, xu\u1ed1ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng T\u1ec9nh H\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y tr\u0103m d\u1eb7m \u0111\u00e3 v\u00e0o Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh. Gi\u1eb7c n\u1ebfu ti\u1ebfn s\u00e2u, d\u00f9ng ng\u1ef1a kh\u1ecfe H\u00e0 \u0110\u00f4ng h\u1ed7 tr\u1ee3 qu\u00e2n Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, \u0111\u00e1nh \u00fap k\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi nh\u01b0 \u0111ang r\u00fat lui[footnote] \u0110\u00e1nh \u00fap k\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi nh\u01b0 \u0111ang r\u00fat lui 'nh\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u00e0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9, c\u00f9ng \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b, \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], mu\u00f4n l\u1ea7n ra qu\u00e2n \u0111\u1ec1u th\u00e0nh c\u00f4ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebf hay.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n nghe vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft trong s\u1eed d\u1ee5ng[footnote] Th\u1ea7n nghe vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft trong s\u1eed d\u1ee5ng 'c\u1ea5p thi\u1ebft' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u00e9o l\u00e9o', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng v\u0103n t\u1eeb tr\u00ecnh b\u00e0y, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn chi ti\u1ebft r\u01b0\u1eddm r\u00e0, c\u1ea7n \u0111\u1ee3i quan l\u1ea1i ghi ch\u00e9p r\u00f5 r\u00e0ng, th\u1ea7n d\u00f9ng l\u1eddi th\u00f4ng t\u1ee5c n\u00f3i, li\u1ec1n d\u00e2ng ri\u00eang m\u1ed9t b\u1ea3n ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng t\u00edch tr\u1eef t\u00e0i l\u1ef1c, xin giao xu\u1ed1ng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Tam ty quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/i>\r\n\r\n<i>Th\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb h\u1ecdc tr\u00f2, kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, t\u00ecnh c\u1edd c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn, kh\u00f4ng d\u00e1m gi\u1ea5u gi\u1ebfm, ch\u1ec9 v\u00ec nh\u1eadn \u01a1n l\u1edbn, mu\u1ed1n b\u00e1o \u0111\u00e1p ngay, s\u1ee3 \u00fd ki\u1ebfn c\u00f3 ch\u1ed7 m\u01a1 h\u1ed3, quan l\u1ea1i nghi ng\u1edd ch\u1ea5t v\u1ea5n, l\u1ea1i xin giao xu\u1ed1ng th\u1ea7n, cho ph\u00e9p tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh.\"<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i d\u00e2ng \u300aNg\u1ef1 Nhung lu\u1eadn\u300b b\u1ea3y thi\u00ean.<\/i>\r\n\r\nM\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch \u0111\u1ecba l\u00fd.\r\n\r\n[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, trong cung ban chi\u1ebfu sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111i th\u0103m h\u1ecfi t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u Qu\u1ea3ng Nam, l\u1ea1i ban ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi cho qu\u00e2n s\u0129.\r\n\r\n[15] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Tri Ng\u1ea1c ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tri Quang H\u00f3a qu\u00e2n.\r\n\r\n[16] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, gi\u00e1ng T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, Khang ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Th\u1ea9m Duy Cung l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, Gi\u00e1m Th\u00e1i ch\u00e2u thu\u1ebf, T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba Di\u1ec5n l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, Gi\u00e1m Nh\u1eef ch\u00e2u thu\u1ebf, \u0111\u1ec1u v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra ch\u00e1y khi coi s\u00f3c H\u1ed9i Linh quan. Duy Cung l\u00e0 em \u0110\u1ee9c phi. Th\u1eeba Di\u1ec5n l\u00e0 con r\u1ec3 L\u1ea1c An qu\u1eadn ch\u00faa. M\u1ec7nh v\u1eeba ban, phi v\u00e0 ch\u00faa \u0111\u1ec1u d\u00e2ng s\u1edb xin l\u01b0u l\u1ea1i kinh s\u01b0, Vua n\u00f3i: <i>\"M\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban, v\u00ec th\u00e2n th\u00edch m\u00e0 \u0111\u1ed5i, th\u00ec ph\u00e9p lu\u1eadt ch\u1ec9 l\u00e0 h\u01b0 v\u0103n.\"<\/i>\r\n\r\n[17] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ban chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 th\u00fac gi\u1ee5c Duy Cung v\u00e0 Th\u1eeba Di\u1ec5n nh\u1eadm ch\u1ee9c. L\u1ea1c An qu\u1eadn ch\u00faa, con nu\u00f4i c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m con g\u00e1i c\u1ee7a Chi\u00eau Th\u00e0nh th\u00e1i t\u1eed Nguy\u00ean Hi.\r\n\r\n[18] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"\u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e3 ph\u00e1 gi\u1eb7c, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u1eadp c\u00f4ng n\u00ean nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu ch\u1eadm tr\u1ec5 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch.\"<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>\"Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng xem x\u00e9t v\u1ec1 Ng\u1ee5y Th\u00e1i T\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng h\u00f9ng m\u1ea1nh v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c l\u1edbn, nh\u01b0ng l\u1ea1i nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o gian tr\u00e1. \u0110\u01b0\u1eddng Trang T\u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0o ki\u1ec7t, khi d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, m\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 sai l\u1ea7m, nh\u01b0ng khi l\u00ean ng\u00f4i l\u1ea1i ham m\u00ea s\u0103n b\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eebng m\u1ef1c, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac. Hai v\u1ecb Vua n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0 ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.\"<\/i>\r\n\r\n[19] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Th\u00f4ng ph\u00e1n Ch\u00e2u Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u0129nh t\u00e2u r\u1eb1ng, Th\u00e1i T\u1ed5 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Huy \u1edf Ch\u00e2u Ch\u00e2u, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean \u1edf T\u1ecbnh Ch\u00e2u, Ch\u00e2n T\u00f4ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, v\u00ec v\u1eady ba ch\u00e2u n\u00e0y \u0111\u1ec1u n\u00ean l\u1eadp mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb c\u00f4ng lao c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc ti\u1ec1n nh\u00e2n. Do \u0111\u00f3, Vua ra l\u1ec7nh cho th\u1ee3 v\u1ebd ch\u00e2n dung c\u1ee7a ba v\u1ecb th\u00e1nh \u1edf v\u01b0\u1eddn Ph\u01b0\u01a1ng L\u00e2m, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng B\u00e0ng T\u1ecbch l\u00e0m Ph\u1ee5ng an s\u1ee9, t\u1ea1m th\u1eddi th\u1edd \u1edf V\u1ea1n Th\u1ecd Quan.\r\n\r\nNg\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn qu\u00e1n, l\u00e0m l\u1ec5 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf.\r\n\r\n[20] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n S\u1ee9, Ch\u01b0\u01a1ng H\u00f3a Ti\u1ebft \u0110\u1ed9 S\u1ee9 \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1ed9 Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0110\u1ed9 S\u1ee9 <i>(theo \u300aT\u1ed1ng S\u1eed T\u1ec3 T\u01b0\u1edbng Bi\u1ec3u\u300b ghi l\u00e0 H\u1ed9 Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0110\u1ed9 S\u1ee9)<\/i>, Ki\u1ec3m Hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00day, H\u00e0 Trung Do\u00e3n, ki\u00eam Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u1ea1i Phu, Xu M\u1eadt Ph\u00f3 S\u1ee9, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n S\u1ee9 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, khi tin th\u1eafng tr\u1eadn \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ebfn, Vua r\u1ea5t vui m\u1eebng, n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 T\u01b0\u1edbng B\u00e0ng T\u1ecbch r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1ecbch Thanh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, l\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c c\u1ee7a khanh ki\u00ean tr\u00ec ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng.\"<\/i> Vua b\u00e8n mu\u1ed1n th\u0103ng \u0110\u1ecbch Thanh l\u00e0m Xu M\u1eadt S\u1ee9[footnote]'Mu\u1ed1n' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 30 'Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Man Ph\u1ea3n', c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b, \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 14 b\u1ed5 sung.[\/footnote], \u0110\u1ed3ng B\u00ecnh Ch\u01b0\u01a1ng S\u1ef1. B\u00e0ng T\u1ecbch cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean, ra s\u1ee9c tranh lu\u1eadn, Vua m\u1edbi th\u00f4i.\r\n\r\nL\u01b0u X\u01b0\u1edfng n\u00f3i: <i>\"Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u00e1nh Tr\u00ed Cao, sai D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n l\u00e0m Kh\u1edfi C\u01b0 X\u00e1 Nh\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh, sau \u0111\u00f3 hai t\u01b0\u1edbng b\u1ea1i tr\u1eadn ch\u1ebft, th\u1ebf gi\u1eb7c c\u00e0ng m\u1ea1nh, D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u1ee7 Ng\u1ea1c Ch\u00e2u. \u0110\u1ebfn khi \u0110\u1ecbch Thanh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Ung, m\u1ed9t tr\u1eadn ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng v\u0103n s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, m\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc t\u00fac nho v\u0129 hi\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 gi\u1ea3i th\u00edch, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng hi\u1ec3u bi\u1ebft. D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u1ed1n th\u1ea5p, l\u1ea1i \u0111i v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch s\u1ee9 gi\u1ea3, m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111i nh\u01b0 T\u01b0\u01a1ng Giai, Tr\u01b0\u01a1ng Trung \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 cao h\u01a1n D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, ho\u1eb7c c\u00f3 t\u01b0\u1edbng l\u00e3o luy\u1ec7n t\u1ef1 ph\u1ee5, ngang ng\u01b0\u1ee3c kh\u00ed th\u1ebf, g\u1ecdi kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, sai kh\u00f4ng \u0111i, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng? \u0110\u1ecbch Thanh t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf hai ph\u1ee7, v\u1ed1n xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb h\u00e0ng ng\u0169, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng qu\u00e2n s\u0129, th\u1ebf l\u1ef1c v\u1ed1n \u0111\u00e3 m\u1ea1nh, m\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng trao cho quy\u1ec1n h\u00e0nh l\u1edbn, ch\u00e2u qu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, m\u1ea1c ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd b\u1ed5 nhi\u1ec7m, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1c chi\u1ebfn, l\u00e0m sao kh\u00f4ng l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng? N\u1ebfu \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 hai ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, th\u00ec kh\u00e9o v\u1ee5ng c\u0169ng nh\u01b0 nhau.\"<\/i>\r\n\r\nL\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng b\u1ed9 ng\u1ef1a c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean L\u1ea1c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c N\u00f4ng, th\u1eadt l\u00e0 l\u1ea1, t\u1ea1i sao v\u1eady? T\u1eeb x\u01b0a s\u00e1ch v\u1edf ghi ch\u00e9p \u0111\u1ec1u n\u00f3i Hoa H\u1ea1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 th\u00edch nghi, th\u1ee7y l\u1ee5c kh\u00e1c nhau v\u1ec1 t\u1eadp qu\u00e1n, b\u1ed9 k\u1ef5 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 ti\u1ec7n l\u1ee3i. Ngay nh\u01b0 T\u00e0o Th\u00e1o gi\u1ecfi c\u1ea7m qu\u00e2n c\u00f2n thua \u1edf \u00d4 L\u00e2m, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1. Sao l\u1ea1i ngh\u0129 d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c? Phi\u00eau K\u1ef5 T\u01b0\u1edbng Qu\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7, nh\u01b0ng c\u0169ng nh\u1edd may m\u1eafn tr\u1eddi cho, ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5t b\u1ea1i, g\u1ea7n nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n<i>(Khi \u0110\u1ecbch Thanh ph\u00e1 gi\u1eb7c, ch\u1ec9 l\u00e0 Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n S\u1ee9, L\u01b0u X\u01b0\u1edfng n\u00f3i l\u00e0 hai ph\u1ee7, c\u00f3 l\u1ebd nh\u1ea7m. Hay l\u00e0 ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy S\u1ee9 ngang v\u1edbi hai ph\u1ee7, l\u00fac \u0111\u00f3 vi\u1ec7c \u1ee7y nhi\u1ec7m \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e3 ngang v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh ch\u0103ng?[footnote]'\u1ee6y' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'D\u1ee5ng', c\u0103n c\u1ee9 theo C\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf.[\/footnote])<\/i>\r\n\r\n[21] Chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u1eeba m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea5y quan g\u1ea7n tr\u00ean l\u00e0 Tri l\u1ec5 vi\u1ec7n ki\u00eam nhi\u1ec7m, chuy\u00ean tr\u00e1ch ki\u1ec3m tra nh\u1ea1c kh\u00ed, tu\u1ea7n tra c\u00e1c \u0111\u00e0n t\u1ebf. Li\u1ec1n l\u1ec7nh cho \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0110\u1ed3ng tri l\u1ec5 vi\u1ec7n Ph\u00f9ng C\u00e1o ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1eeba c\u1ee7a b\u1ea3n t\u1ef1.\r\n\r\n[22] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u00f4 B\u00ed t\u00e2u: <i>\"Ngo\u00e0i b\u1ed1n \u0111\u00e0n t\u1ebf \u1edf ngo\u1ea1i th\u00e0nh, trong ph\u1ea1m vi b\u1ed9 m\u1eabu b\u1ecb x\u00e2m l\u1ea5n canh t\u00e1c nhi\u1ec1u, c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u00e0n v\u00e0 g\u00f3c c\u1ea1nh b\u1ecb v\u1ee1 n\u1ee9t, c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdng kh\u00f4ng th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, c\u00f3 n\u01a1i ch\u1eb7t c\u00e2y r\u1eebng \u0111\u1ec3 thu l\u1ee3i. Th\u00eam n\u1eefa, nh\u1ea1c kh\u00ed c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n t\u01b0\u1eddng s\u1ea3nh, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec nghi\u00eam t\u00fac, r\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a t\u00f4n s\u00f9ng l\u1ec5 nh\u1ea1c c\u1ee7a th\u00e1nh tri\u1ec1u. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng trong ch\u00edn t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110\u1ea1i l\u00fd c\u00f3 ch\u1ee9c ch\u00ednh th\u1ee9c, c\u00f2n c\u00e1c t\u1ef1 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m, l\u1ebd n\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i s\u00e1ng su\u1ed1t l\u1ea1i ch\u1ec9 coi tr\u1ecdng h\u00ecnh ph\u00e1p m\u00e0 xem nh\u1eb9 l\u1ec5 nh\u1ea1c? Nay xin tuy\u1ec3n ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Th\u1eeba, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y vi\u1ec7c tu b\u1ed5 l\u00e0m nghi\u1ec7p, h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 s\u1ebd th\u0103ng gi\u00e1ng d\u1ef1a tr\u00ean n\u0103ng l\u1ef1c.\"<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi c\u1ee7a B\u00ed. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ch\u1ee9c Th\u1eeba, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. <i>(Ph\u00f9ng C\u00e1o ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu th\u00e1ng n\u00e0y, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[23] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, tha t\u1ed9i cho d\u00e2n Qu\u1ea3ng Nam. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eed tr\u1eadn \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p quan t\u00e0i \u0111\u01b0a v\u1ec1 qu\u00ea, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e2n nh\u00e2n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n c\u1ea5t v\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5. Mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng m\u1ed9t n\u0103m cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n m\u00e0 gi\u1eb7c \u0111i qua, mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u00e0 lao d\u1ecbch hai n\u0103m cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc; Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thi gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn L\u1ec5 b\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean b\u00e1o l\u00ean.\r\n\r\n[24] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u1ed3 Nam, Giang T\u00e2y, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu T\u00f4n Mi\u1ec5n, Tri Qu\u1ebf ch\u00e2u, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m D\u01b0 T\u0129nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung. L\u1ea1i chi\u1ebfu cho T\u0129nh \u1edf l\u1ea1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Ung ch\u00e2u, lo vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi t\u00e0n \u0111\u1ea3ng, \u0111\u1ee3i khi x\u1eed l\u00fd xong m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 Qu\u1ebf ch\u00e2u.\r\n\r\n\u0110\u1ecbch Thanh t\u1eebng h\u1ecfi Mi\u1ec5n l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c, Mi\u1ec5n n\u00f3i: <i>\"N\u1ebfu gi\u1eb7c d\u00f9ng k\u1ebf s\u00e1ch cao nh\u1ea5t, thu t\u1ee5 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng, r\u00fat v\u1ec1 gi\u1eef hang \u1ed5, th\u00ec n\u00ean t\u1eeb t\u1eeb m\u01b0u t\u00ednh. N\u1ebfu ch\u00fang chi\u1ebfm c\u1ee9 Ung Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n ta, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf trung. C\u00f2n n\u1ebfu \u1ef7 th\u1eafng c\u1ea7u chi\u1ebfn, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf h\u1ea1. Nh\u01b0ng gi\u1eb7c khinh th\u01b0\u1eddng ta, \u1eaft s\u1ebd d\u00f9ng k\u1ebf h\u1ea1, r\u1ed3i s\u1ebd b\u1ecb b\u1eaft m\u00e0 th\u00f4i.\"<\/i> Qu\u1ea3 nhi\u00ean sau \u0111\u00f3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Mi\u1ec5n c\u00f9ng Thanh b\u00e0n m\u01b0u trong tr\u01b0\u1edbng ban \u0111\u00eam, ban ng\u00e0y th\u00ec \u0111\u1ec3 Thanh t\u1ef1 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Thanh x\u1eed l\u00fd nh\u1eefng k\u1ebb theo gi\u1eb7c, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u gi\u1ebft ch\u1ebft, Mi\u1ec5n xin c\u00f9ng Thanh chia nhau x\u1eed l\u00fd[footnote] 'Xin' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 53 b\u1ed5 sung.[\/footnote], nh\u1edd v\u1eady m\u00e0 tha cho h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi[footnote] 'H\u00e0ng tr\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tr\u0103m s\u1ed1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 10 'Nh\u00e2n T\u00f4ng b\u00ecnh N\u00f9ng Tr\u00ed Cao', \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 53 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Thanh tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Mi\u1ec5n \u1edf l\u1ea1i x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c h\u1eadu s\u1ef1.\r\n\r\nKhi Mi\u1ec5n m\u1edbi nh\u1eadn m\u1ec7nh, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin th\u00eam k\u1ef5 binh, l\u1ea1i ra l\u1ec7nh cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111ao d\u00e0i v\u00e0 r\u00ecu l\u1edbn. Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i \u0111\u1ecba h\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng Nam kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i cho k\u1ef5 binh[footnote] 'Ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ho\u1eb7c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 50 'Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean man ph\u1ea3n', c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], c\u00f2n \u0111ao r\u00ecu th\u00ec kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng Thanh cu\u1ed1i c\u00f9ng d\u00f9ng k\u1ef5 binh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c. Gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u d\u00f9ng khi\u00ean l\u1edbn che ch\u1eafn[footnote] '\u0110\u1ec1u' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.[\/footnote], hai b\u00ean c\u00f3 c\u00e1nh, b\u00e0y tr\u1eadn r\u1ea5t v\u1eefng ch\u1eafc, t\u00ean \u0111\u00e1 kh\u00f4ng th\u1ec3 lay \u0111\u1ed9ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng nh\u1edd \u0111ao r\u00ecu c\u00f9ng \u0111o\u1ea3n binh \u0111\u00e1nh gi\u00e1p l\u00e1 c\u00e0, tr\u1eadn m\u1edbi v\u1ee1. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\r\n\r\n[25] Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u1ed3 Nam, Giang T\u00e2y l\u1ed9 An ph\u1ee7 ph\u00f3 s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban, N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9, L\u0103ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n l\u0129nh Mi\u00ean Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9[footnote]L\u0103ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n l\u0129nh Mi\u00ean Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ch\u1eef 'B\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 466, \u300aTh\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i, c\u00e1c \u0111o\u1ea1n sau c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.[\/footnote]. \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan[footnote]\u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, ch\u1eef 'cung' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0110\u1ecbch T\u01b0 l\u00e0m T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m \u0110\u1ecbch V\u1ecbnh l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu.\r\n\r\n\u0110\u1ecbch T\u01b0, \u0110\u1ecbch V\u1ecbnh \u0111\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u1ecbch Thanh.\r\n\r\n[26] Chi\u1ebfu cho H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n so\u1ea1n v\u0103n t\u1ebf \u0111\u1ec3 t\u1ebf c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u t\u1eed tr\u1eadn, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi so\u1ea1n ri\u00eang v\u0103n t\u1ebf cho T\u00f4n Ti\u1ebft.\r\n\r\n[27] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9, Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u00f4 gi\u00e1m Ti\u00eau Ch\u00fa, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, Ung, Qu\u00fd, Kh\u00e2m, Ho\u00e0nh, T\u1ea7m, T\u00e2n, Cung b\u1ea3y ch\u00e2u \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u00f4 gi\u00e1m Vu Ch\u1ea5n c\u00f9ng truy b\u1eaft N\u00f9ng Tr\u00ed Cao. L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng ai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u00ed Cao s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ch\u00ednh th\u1ee9 s\u1eed, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng l\u1eadp c\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 t\u1ef1.\r\n\r\nBan \u0111\u1ea7u, D\u01b0 T\u0129nh sai Ti\u00eau Ch\u00fa t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi Man, Ch\u00fa m\u1ed9t m\u00ecnh c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o tr\u01b0\u1edbng ng\u01b0\u1eddi Man, d\u00f9ng \u00e2n uy \u0111\u1ec3 k\u1ebft giao. Khi \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf T\u00e2n Ch\u00e2u, h\u1eb9n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ng\u00e0y 23 s\u1ebd ph\u00e1 gi\u1eb7c, Thanh nghe tin Ch\u00fa d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang, b\u00e8n mu\u1ed1n b\u1eaft v\u1ec1 qu\u00e2n doanh \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i, Ch\u00fa s\u1ee3 b\u1ecb gi\u1ebft, b\u00e8n vi\u1ec7n c\u1edb \u0111i tu\u1ea7n tra, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ebfn. Do \u0111\u00f3, l\u1ec7nh cho Ch\u00fa truy b\u1eaft Tr\u00ed Cao, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho Ch\u00fa t\u1ea1m quy\u1ec1n tri ch\u00e2u Ung.\r\n\r\n<i>(Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t l\u00e0 ng\u00e0y 15, Ch\u00fa t\u1ea1m quy\u1ec1n tri ch\u00e2u Ung l\u00e0 ng\u00e0y 28 K\u1ef7 H\u1ee3i, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[28] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ban \u0111\u1ee9c \u00e2m gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf Giang T\u00e2y, H\u1ed3 Nam m\u1ed9t b\u1eadc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trai tr\u00e1ng v\u1eadn chuy\u1ec3n qu\u00e2n nhu cho qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf h\u1ea1, mi\u1ec5n thu\u1ebf kho\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch m\u1ed9t n\u0103m. Ban cho \u0110\u1ecbch Thanh m\u1ed9t khu \u0111\u1ea5t \u1edf ph\u01b0\u1eddng \u0110\u00f4n Gi\u00e1o.\r\n\r\n[29] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 khi g\u1eb7p l\u1ec5 Nam Giao \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn con ch\u00e1u, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 c\u1ea3 kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u th\u00ec cho ph\u00e9p t\u1ea5u ti\u1ebfn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c <i>(thu\u1ed9c th\u00e1ng \u0111\u00f3)<\/i>. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n L\u00fd \u0110o\u00e1i.\r\n\r\n<i>(Theo s\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c c\u1ee7a ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ghi: Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 2 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5, trung th\u01b0 tr\u00e1p t\u1eed c\u1ee7a L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, sung Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n, ki\u00eam Ph\u00e1n \u0110\u0103ng v\u0103n ki\u1ec3m vi\u1ec7n L\u00fd \u0110o\u00e1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>\"Th\u1ea7n xem th\u1ea5y chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 9 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 4, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 m\u1ed7i khi g\u1eb7p l\u1ec5 Giao t\u1ebf h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn th\u00e2n thu\u1ed9c, ngo\u00e0i con ch\u00e1u v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n {thu\u1ed9c th\u00e1ng \u0111\u00f3} th\u00ec \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn l\u1ea7n Giao t\u1ebf sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u00e0ng \u0111\u1ea1i c\u00f4ng tr\u1edf xu\u1ed1ng, qua ba l\u1ea7n Giao t\u1ebf m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng trong s\u1ed1 c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 Giao t\u1ebf m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn th\u00e2n thu\u1ed9c, ho\u1eb7c v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u, tuy c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n {thu\u1ed9c th\u00e1ng \u0111\u00f3} nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn, n\u1ebfu ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn l\u1ea7n Giao t\u1ebf sau, e r\u1eb1ng kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n tr\u1ea1ch. Th\u1ea7n xin \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban ch\u1ec9, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5[footnote] 'T\u1eeb nay' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'l\u1ec7nh', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote], n\u1ebfu l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn m\u00e0 gi\u00e0 c\u1ea3 kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u, th\u00ec l\u1ec5 Giao t\u1ebf cho ph\u00e9p t\u1ea5u ti\u1ebfn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n {thu\u1ed9c th\u00e1ng \u0111\u00f3}, xin th\u00e1nh ch\u1ec9.\"<\/i> Vua ph\u00ea chu\u1ea9n.)<\/i>\r\n\r\n[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf \u0110i\u1ec1n Du l\u00e0m Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng An ph\u1ee7 s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung Chu H\u00e3ng l\u00e0m Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng An ph\u1ee7 s\u1ee9.\r\n\r\n[31] Ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c c\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i n\u0103m nay tr\u1eeb s\u1ed1 th\u01b0\u1ee3ng cung g\u1ea1o \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n cung c\u1ea5p cho Qu\u1ea3ng Nam, gi\u1ea3m th\u00eam 50 v\u1ea1n th\u1ea1ch. L\u1ea1i l\u1ec7nh Tam ty xem x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 thi\u1ec7t h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111\u1ecbnh, giao cho Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[32] Tri ch\u00e2u Ung Ch\u00e2u, L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9 T\u1ed1ng Kh\u1eafc Long b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf danh t\u1ecbch, \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng v\u00e0 \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n. Kh\u00ea \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, \u0110\u1ed3ng tu th\u00e0nh L\u01b0u Trang b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh t\u1ecbch, \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh Ph\u00fac Ki\u1ebfn. Th\u00f4i quan T\u00e2n Ch\u00e2u, Quy\u1ec1n th\u00f4ng ph\u00e1n V\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng, Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Linh S\u01a1n, Quy\u1ec1n th\u00f4i quan D\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Ng\u00f4n \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh t\u1ecbch, mi\u1ec5n \u0111\u00e1nh g\u1eady nh\u01b0ng v\u1eabn b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn b\u1ea3n th\u00e0nh H\u1ed3 Nam, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. T\u1ed9i danh l\u00e0 b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y tr\u1ed1n khi gi\u1eb7c N\u00f9ng l\u1ea1i \u0111\u1ebfn.\r\n\r\nL\u1ec7nh x\u1eed t\u1ed9i v\u1eeba ban xu\u1ed1ng, h\u00f4m \u0111\u00f3 tr\u1eddi \u0111\u1ed5 m\u01b0a \u0111\u00e1 l\u1edbn, Vua v\u1ed9i sai trung s\u1ee9 \u0111u\u1ed5i theo thu h\u1ed3i l\u1ec7nh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng k\u1ecbp, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng kh\u00e1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t h\u1ecd.\r\n\r\n[33] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho Nghi loan ty t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u00ecnh d\u1ecbch. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u00f3 V\u0129nh t\u00e2u r\u1eb1ng, khi \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n h\u1ecfi chuy\u1ec7n \u00cdch Ch\u00e2u, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 t\u1eebng th\u1ea5y b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u1ebd trong d\u1ecbch tr\u1ea1m, n\u00ean xin c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[34] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty, n\u1ebfu t\u00f4ng th\u1ea5t c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi th\u01a1 ph\u00fa v\u0103n t\u1eeb th\u00ec b\u00e1o t\u00ean l\u00ean. Hai ng\u00e0y sau, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh \u0111i\u1ec3n th\u00ec c\u1eed quan kh\u1ea3o th\u00ed, v\u00ec lo r\u1eb1ng h\u1ecd ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng hoa m\u1ef9 m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn kinh s\u00e1ch.\r\n\r\n[35] Truy t\u1eb7ng Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, T\u00e2y kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n Ti\u1ebft l\u00e0m Trung V\u0169 qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu, phong v\u1ee3 \u00f4ng l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb l\u00e0m Nh\u00e2n Th\u1ecd qu\u1eadn qu\u00e2n, ban cho m\u0169 \u00e1o, b\u1ed5 nhi\u1ec7m hai con trai v\u00e0 ba ch\u00e1u trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m quan, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng ph\u00f3 s\u1ee9 c\u00e1c ty cho \u0111\u1ebfn khi m\u00e3n tang.\r\n\r\n[36] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ty chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u xin \u0111\u1ed5i Nam Xuy\u00ean th\u00e0nh Ho\u00e0i H\u00f3a qu\u00e2n, s\u00e1p nh\u1eadp Tam Kh\u00ea v\u00e0o huy\u1ec7n Nam Xuy\u00ean, c\u1eed tri\u1ec1u th\u1ea7n l\u00e0m qu\u00e2n s\u1ee9, ki\u00eam tri huy\u1ec7n Nam Xuy\u00ean, \u0111\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean b\u1ea1 v\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean \u00fay, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[37] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7 s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Du, Chu H\u00e3ng: <i>\"C\u00e1c qu\u00e2n Trung C\u1ea3m, Tr\u1eebng H\u1ea3i, H\u00f9ng L\u01b0\u1ee3c \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, d\u0169ng c\u1ea3m, hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ecba h\u00ecnh n\u00fai s\u00f4ng, n\u00ean c\u00f9ng v\u1edbi Ng\u1ee5y Qu\u00e1n \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, D\u01b0 T\u0129nh \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c tuy\u1ec3n b\u1ed5. V\u1eabn ph\u1ea3i xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i xa g\u1ea7n c\u1ee7a vi\u1ec7c d\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\"<\/i>\r\n\r\n[38] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ed9 x\u1ea1 sinh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u D\u0129nh, T\u00f9y, \u0110\u01b0\u1eddng, Qu\u00e2n, Kim, Ph\u00f2ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u1ee9ng \u0111\u1ea1o t\u1eb7c, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n sai khi\u1ebfn v\u00e0 ph\u00f2ng t\u1ed1ng qua l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 vi\u1ec7c sai khi\u1ebfn cung th\u1ee7.\r\n\r\n[39] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 Giang Nam \u0110\u00f4ng, Ho\u00e0i Nam t\u1eeb n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 4, l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng t\u1eeb n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 8 v\u00e0 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 1, nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n c\u00f2n n\u1ee3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111ang b\u1ecb th\u00fac n\u1ed9p, th\u00ec cho c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u1ea1 thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a m\u1edbi thi h\u00e0nh. Ban \u0111\u1ea7u, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>\"M\u00f9a xu\u00e2n l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m d\u00e2n ch\u00fang b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m ru\u1ed9ng, nh\u01b0ng l\u1ea1i g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u00e0 c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 l\u1ea1i th\u00fac gi\u1ee5c thu n\u1ee3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n.\"<\/i> \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Trung th\u01b0 ki\u1ec3m tra c\u00e1c n\u0103m, li\u1ec7t k\u00ea danh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean, r\u1ed3i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n[40] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 T\u00f4 Giam l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 ch\u00e2u Ph\u00f2ng; \u0110\u00f4 gi\u00e1m l\u1ed9 T\u00e2y, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban Tri\u1ec7u Ho\u00e0i \u00c2n b\u1ecb tru\u1ea5t ba ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Ph\u00f3 su\u1ea5t H\u1eefu v\u1ec7 Su\u1ea5t ph\u1ee7, an tr\u00ed \u1edf Kim ch\u00e2u; H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m Do\u00e3n Tu K\u1ec9, T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Th\u00e1i \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n \u0111\u1ec1u b\u1ecb tru\u1ea5t ba ch\u1ee9c, ph\u1ed1i l\u00e0m binh \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u v\u00ec t\u1ed9i thua tr\u1eadn \u1edf d\u1ecbch Kim Th\u00e0nh, ch\u00e2u Ung.\r\n\r\n[41] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, H\u1eefu Long V\u0169 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Kh\u1eafc T\u1ee7ng d\u00e2ng l\u00ean 10 quy\u1ec3n th\u01a1, ph\u00fa, lu\u1eadn \u0111\u1ec3 xin thi th\u1eed, v\u00e0 xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n d\u1ef1 thi \u0110i\u1ec7n th\u00ed. Vua n\u00f3i: <i>\"T\u00f4ng th\u1ea5t hi\u1ebfu h\u1ecdc c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ed1t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\"<\/i> L\u1ec7nh cho H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n tri\u1ec7u thi ba \u0111\u1ec1, sau khi \u0111\u1ed7 trung b\u00ecnh, th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.\r\n\r\n[42] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 thi c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 do L\u1ec5 b\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed.\r\n\r\n[43] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, thi c\u00e1c khoa kh\u00e1c.\r\n\r\n[44] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, thi c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch v\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 Qu\u1ea3ng Nam, l\u1ea1i thi c\u00e1c khoa \u0111\u1eb7c c\u00e1ch.\r\n\r\n[45] Sai Trung s\u1ee9 Tr\u1ea7n Kh\u00e2m Minh ban t\u1eb7ng kh\u00ed t\u1ec7 cho L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh n\u01b0\u1edbc Giao Ch\u1ec9. Ban \u0111\u1ea7u, \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh mu\u1ed1n sai qu\u00e2n gi\u00fap \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, sau khi gi\u1eb7c b\u1ecb d\u1eb9p y\u00ean, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban th\u01b0\u1edfng.\r\n\r\n[46] C\u1ed5 V\u1ecb ch\u00e2u c\u00e1ch T\u1ea7n ch\u00e2u ba tr\u0103m d\u1eb7m, qua \u00c1 Nhi h\u1ea1p, c\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n mu\u1ed1n x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf \u0111\u00e2y, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 vi\u1ec7c cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u00ean kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, sau khi b\u00e0n vi\u1ec7c th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i Gi\u1ea3i, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c nhanh ch\u00f3ng, quen v\u1edbi vi\u1ec7c m\u01b0u c\u1ea7u l\u1ee3i \u00edch. Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i, T\u01b0\u1eddng t\u1ea1m qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c ch\u00e2u, kh\u00f4ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, v\u1ed9i xin tu s\u1eeda th\u00e0nh, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea chu\u1ea9n \u0111\u00e3 t\u1ef1 \u00fd kh\u1edfi c\u00f4ng. C\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean b\u1ecb kinh \u0111\u1ed9ng, ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c t\u1ed9c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1nh ph\u00e1 th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Ng\u00f4 L\u0129nh, v\u00e2y h\u00e3m tr\u1ea1i \u00c1 Nhi h\u1ea1p, gi\u1ebft h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.\r\n\r\nNg\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u Ho\u00e1n, b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb, xem chi ti\u1ebft \u1edf ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu th\u00e1ng b\u1ea3y.)<\/i>\r\n\r\n[47] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Giang Ho\u00e0i Nam, Kinh H\u1ed3 chi\u00eau m\u1ed9 l\u1eadp qu\u00e2n Trung Ti\u1ebft \u0111\u1ec3 luy\u1ec7n t\u1eadp, ch\u00e2u l\u1edbn n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e2u nh\u1ecf hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, qu\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi qu\u00e2n Trung Ti\u1ebft c\u0169, tr\u00ean qu\u00e2n Xuy\u00ean Trung Ti\u1ebft. Qu\u00e2n s\u1ed1 n\u00e0y t\u1eeb ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i th\u00e1ng b\u1ea3y nhu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n v\u00e0o.\r\n\r\n[48] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ban cho ti\u1ebfn s\u0129 Tr\u1ecbnh Gi\u1ea3i c\u00f9ng hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7, m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 xu\u1ea5t th\u00e2n, m\u1ed9t tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. Gi\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi An L\u1ee5c.\r\n\r\n[49] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ban cho n\u0103m tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa \u0111\u1ec7 v\u00e0 xu\u1ea5t th\u00e2n.\r\n\r\n[50] Sai V\u1ec7 Kh\u1eafc C\u1ea7n, nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan, \u0111i xem x\u00e9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1eb7c phi\u00ean \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb ch\u00e2u. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n, kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 L\u01b0u Ho\u00e1n, b\u1ed9 th\u1ef1, chi\u00eau d\u1ee5 ch\u00fang, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u00e1nh nh\u1eb9 d\u1ea1.\r\n\r\n[51] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, \u0111\u1ebfn ch\u00f9a V\u1ea1n Th\u1ecd t\u1eeb bi\u1ec7t dung nhan c\u1ee7a ba v\u1ecb th\u00e1nh.\r\n\r\n[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0111\u01b0a Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Th\u1ee5y M\u1ec7nh \u1edf ch\u00f9a Thi\u00ean Kh\u00e1nh ch\u00e2u Tr\u1eeb, Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Th\u1ed1ng B\u00ecnh \u1edf vi\u1ec7n T\u01b0 Th\u00e1nh ch\u00e2u T\u1ecbnh, Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0o \u0111i\u1ec7n T\u00edn V\u0169 \u1edf vi\u1ec7n Khai Ph\u00fac ch\u00e2u Thi\u1ec1n, \u0111\u1ec1u c\u1eed ph\u1ee5 th\u1ea7n l\u00e0m s\u1ee9 ph\u00f3 ngh\u00eanh \u0111\u00f3n, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nghi tr\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn ngo\u1ea1i th\u00e0nh, n\u1ed9i th\u1ea7n qu\u1ea3n c\u00e2u ph\u1ee5ng an, b\u00e1ch quan t\u1eeb bi\u1ec7t ngo\u00e0i c\u1ed5ng ch\u00f9a. Sau \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>\"Ch\u00e2u T\u1ecbnh n\u00f3i ng\u00e0y hai m\u01b0\u01a1i hai th\u00e1ng t\u01b0 ph\u1ee5ng an dung nhan Th\u00e1i T\u00f4ng, l\u1ea1i d\u00e2ng s\u00e1ch B\u00ecnh T\u1ea5n k\u00fd l\u00ean. S\u00e1ch n\u00e0y ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 t\u01b0. L\u00fac \u0111\u00f3, xa gi\u00e1 c\u0169ng \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean v\u00e0o ng\u00e0y hai m\u01b0\u01a1i hai th\u00e1ng t\u01b0, sao m\u00e0 tr\u00f9ng h\u1ee3p l\u1ea1 v\u1eady.\"<\/i>\r\n\r\n[53] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban cho 75 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch, 430 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c, 691 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c danh hi\u1ec7u xu\u1ea5t th\u00e2n v\u00e0 h\u00e0m th\u1eed th\u00e1ch v\u0103n h\u1ecdc, tr\u01b0\u1edfng s\u1eed[footnote]691 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c danh hi\u1ec7u xu\u1ea5t th\u00e2n v\u00e0 h\u00e0m th\u1eed th\u00e1ch v\u0103n h\u1ecdc, tr\u01b0\u1edfng s\u1eed, ch\u1eef 'S\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote].\r\n\r\n[54] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng xu\u1ed1ng l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, v\u00ec t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh C\u1ed5 V\u1ecb. C\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t T\u01b0\u1eddng qu\u00e1 nh\u1eb9.\r\n\r\n[55] L\u1ec7nh cho Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Tham <i>(theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u00b7Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 L\u00fd Cung)<\/i> chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c ch\u1ebf tr\u00ed mu\u1ed1i Gi\u1ea3i, thay th\u1ebf Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng.\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, L\u00fd Tham l\u00e0m ch\u1ee9c Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m n\u0103m. <i>(Th\u00e1ng 9 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 8, L\u00fd Tham t\u1eeb T\u00e2y Kinh chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn.)<\/i> T\u1eeb khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c huy \u0111\u1ed9ng, c\u00e1c l\u1ed9 kinh l\u01b0\u1ee3c ty th\u01b0\u1eddng vay ti\u1ec1n c\u1ee7a tam ty \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ec1n t\u00f9y qu\u00e2n, khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i gi\u1ea3i t\u00e1n v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c vay. L\u00fd Tham t\u1ea1m quy\u1ec1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, tra x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 ti\u1ec1n vay l\u00e0 80.000 quan, li\u1ec1n tr\u1ea3 h\u1ebft, r\u1ed3i t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf kho ti\u1ec1n \u0111\u00f3. L\u1ea1i n\u1eefa, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa nhi\u1ec1u m\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c thi\u1ebfu th\u1ed1n, L\u00fd Tham th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang thi\u1ebfu th\u1ed1n, th\u01b0\u1eddng cho h\u1ecd t\u1ef1 \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00faa m\u1ea1ch thu ho\u1ea1ch, cho vay ti\u1ec1n quan tr\u01b0\u1edbc, khi l\u00faa m\u1ea1ch ch\u00edn th\u00ec tr\u1ea3, g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ec1n thanh mi\u00eau. M\u1ea5y n\u0103m sau, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i th\u01b0\u1eddng d\u01b0 d\u1ea3. Sau n\u00e0y, ph\u00e9p thanh mi\u00eau c\u00f3 l\u1ebd b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0111\u00e2y. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo ng\u1ea1i ph\u00e9p nh\u1eadp trung t\u1ed1n k\u00e9m ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, L\u00fd Tham xin d\u00f9ng ti\u1ec1n phi \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1edbi gi\u00e1 ph\u1ea3i ch\u0103ng, t\u1ea1m th\u1eddi b\u00e3i b\u1ecf ph\u00e9p nh\u1eadp trung. \u0110\u1ebfn khi L\u00fd Tham r\u1eddi \u0111i, ti\u1ec1n gi\u00e1c h\u00f3a ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng tri\u1ec7u quan.\r\n\r\n<i>(L\u00fd Tham v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a nguy\u00ean ni\u00ean t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n sang l\u00e0m Giang Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn. Ba vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo.)<\/i>\r\n\r\n[56] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tri\u1ec7u C\u1eadp b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Nam Kinh l\u01b0u th\u1ee7 ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, do t\u1ef1 xin v\u00ec b\u1ec7nh.\r\n\r\n[57] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0110\u1ecbch Thanh tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u, b\u00e0y ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng.\r\n\r\n[58] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\r\n\r\n[59] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, c\u00e1c quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 T\u00f4n Kh\u00e1ng, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan l\u00e0 T\u1ed1ng H\u00e0m, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 Chu Th\u1ecd Long, \u0110\u1ed3ng \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 Cao Duy H\u00f2a; Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u00ean Gi\u00e1ng, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 B\u00e0o Kha; Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 L\u00fd T\u00fac Chi, \u0110\u1ed3ng \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 Li\u1ec5u Thi\u1ec7p, v\u00ec vi\u1ec7c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh ch\u00e2u Ung, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.\r\n\r\n<i>(D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh, th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ed3 Nam, th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 5 v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c H\u00ecnh trung chuy\u1ec3n sang Ph\u00fac Ki\u1ebfn, kh\u00f4ng th\u1ea5y th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[60] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ph\u00e1 gi\u1eb7c Man \u1edf ch\u00e2u Ung \u0111\u01b0\u1ee3c chia l\u00e0m ba b\u1eadc th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 13 ng\u01b0\u1eddi; c\u00e1c quan Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n chia l\u00e0m n\u0103m b\u1eadc th\u0103ng t\u01b0, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 72 ng\u01b0\u1eddi.\r\n\r\n[61] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tham gia \u0111\u00e0o s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n.\r\n\r\n[62] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ba l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i n\u0103m ngo\u00e1i m\u00f9a t\u1eb1m k\u00e9m, n\u00ean l\u1ec7nh cho Tam ty t\u1ea1m mi\u1ec5n t\u0103ng c\u1ed1ng l\u1ee5a trong ba n\u0103m.\r\n\r\n[63] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Thi\u00ean V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau To\u00e0n, \u00cdch ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u0110\u1ea1o; Khi\u1ebft \u0110an sai Th\u1ee5y Th\u00e1nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Thu\u1eadt, S\u00f9ng L\u1ed9c thi\u1ebfu khanh \u0110i\u1ec1n V\u0103n B\u1ec9nh \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.\r\n\r\n[64] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng[footnote]C\u00e1c b\u1ea3n 'Ng\u1ef1 Th\u00f9y C\u1ee7ng \u0111i\u1ec7n' v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 50 'Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Man ph\u1ea3n' gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 53 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Ng\u1ef1 S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n'.[\/footnote], sai k\u1ef5 binh Phi\u00ean L\u1ea1c b\u00e0y tr\u1eadn nh\u01b0 th\u1ebf tr\u1eadn ph\u00e1 gi\u1eb7c \u1edf Quy Nh\u00e2n Ph\u1ed1, xem h\u1ecd \u0111ua ng\u1ef1a \u0111\u00e1nh nhau, chia b\u1eadc ban th\u01b0\u1edfng, l\u1ea1i b\u1ed5 sung 300 ng\u1ef1a C\u1ee7ng Th\u00e1nh \u0111\u1ec3 l\u1ea5p ch\u1ed7 khuy\u1ebft. \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed gi\u00e1o duy\u1ec7t tr\u1eadn ph\u00e1p, H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf.\r\n\r\n[65] Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung T\u00f4n Mi\u1ec5n t\u1eeb L\u0129nh Nam tr\u1edf v\u1ec1, Vua h\u1ecfi th\u0103m, c\u1edfi \u0111ai ng\u1ef1 ban cho. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Mi\u1ec5n.\r\n\r\n[66] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu c\u1ea5m d\u00f9ng li\u00ean ti\u1ebfp t\u00ean c\u0169 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 Ch\u00e2n T\u00f4ng.\r\n\r\n[67] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0u H\u00e3ng, L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch gi\u00e1m ngh\u1ecb vi\u1ec7c \u0110\u1ea1i nh\u1ea1c.\r\n\r\n[68] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Ty T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c t\u00e2u r\u1eb1ng: Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu t\u1ea5u: <i>\"Ho\u00e0ng chung l\u00e0 cung t\u00f4n qu\u00fd nh\u1ea5t, nh\u01b0ng \u00e2m thanh c\u00f3 t\u00f4n ti, kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o h\u00ecnh th\u1ec3. N\u00f3i r\u1eb1ng chu\u00f4ng kh\u00e1nh d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ed1 lu\u1eadt \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh k\u00edch th\u01b0\u1edbc l\u1edbn nh\u1ecf, trong kinh \u0111i\u1ec3n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ednh v\u0103n, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u1ecbnh Khang Th\u00e0nh n\u00eau \u00fd ki\u1ebfn, c\u0169ng t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh. Kh\u1ed5ng D\u0129nh \u0110\u1ea1t vi\u1ebft s\u1edb, nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 thu\u1eadt l\u1ea1i.<\/i>\r\n\r\n<i>X\u00e9t c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eed qua c\u00e1c \u0111\u1eddi, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 thuy\u1ebft chu\u00f4ng kh\u00e1nh d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ed1 l\u1edbn nh\u1ecf, nh\u01b0 Khang Th\u00e0nh, D\u0129nh \u0110\u1ea1t \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng t\u1eebng t\u1ef1 tay ch\u1ebf t\u00e1c nh\u1ea1c kh\u00ed. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 n\u00f3i 'Kh\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc d\u00e0i ba lu\u1eadt, hai th\u01b0\u1edbc b\u1ea3y t\u1ea5c; sau d\u00e0i hai lu\u1eadt, m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc t\u00e1m t\u1ea5c, l\u00e0 kh\u00e1nh c\u00f3 quy ch\u1ebf l\u1edbn nh\u1ecf', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00f3 th\u00ec Ho\u00e0ng chung l\u00e0 lu\u1eadt. Th\u1ea7n t\u1eebng theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y ch\u1ebf t\u00e1c Ho\u00e0ng chung \u0111\u1eb7c kh\u00e1nh, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m thanh L\u00e2m chung lu\u1eadt. N\u1ebfu theo \u0111\u1ed9 d\u00e0i ng\u1eafn c\u1ee7a lu\u1eadt \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh k\u00edch th\u01b0\u1edbc l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ee7a chu\u00f4ng kh\u00e1nh, th\u00ec Ho\u00e0ng chung d\u00e0i hai th\u01b0\u1edbc hai t\u1ea5c r\u01b0\u1ee1i, gi\u1ea3m \u0111\u1ebfn \u1ee8ng chung, th\u00ec h\u00ecnh th\u1ec3 l\u1edbn nh\u1ecf so v\u1edbi Ho\u00e0ng chung ch\u1ec9 b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u01b0.<\/i>\r\n\r\n<i>L\u1ea1i n\u1eefa, th\u00e1ng ch\u00edn, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi l\u1ea5y V\u00f4 x\u1ea1, \u1ee8ng chung l\u00e0m cung, th\u00ec Ho\u00e0ng chung, \u0110\u1ea1i l\u00e3 l\u1ea1i th\u00e0nh th\u01b0\u01a1ng thanh, cung nh\u1ecf m\u00e0 th\u01b0\u01a1ng l\u1edbn, l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n nh\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n c\u01b0\u1eddng. Nay tham kh\u1ea3o quy ch\u1ebf b\u00e1c chung, \u0111\u1eb7c kh\u00e1nh, mu\u1ed1n t\u1ea1m theo s\u1ed1 lu\u1eadt, t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u1ed9 d\u00e0i ng\u1eafn, k\u00edch th\u01b0\u1edbc l\u1edbn nh\u1ecf, dung l\u01b0\u1ee3ng, v\u1eabn l\u1ea5y th\u01b0\u1edbc th\u1eddi Ho\u00e0ng H\u1ef1u l\u00e0m chu\u1ea9n, \u0111\u00fac \u0110\u1ea1i l\u00e3, \u1ee8ng chung chu\u00f4ng kh\u00e1nh m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t c\u00e1i, s\u1ebd th\u1ea5y r\u00f5 h\u00ecnh th\u1ec3, \u00e2m v\u1eadn quy v\u1ec1 \u0111\u00e2u.\"<\/i> T\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[69] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, sai H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u00f3 V\u0129nh ki\u00eam ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng. Tri T\u1ea7n ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n xin b\u1ecf C\u1ed5 V\u1ecb, kh\u00f4ng x\u00e2y th\u00e0nh, n\u00ean c\u1eed V\u0129nh \u0111i xem x\u00e9t.\r\n\r\n<i>(Xem chi ti\u1ebft ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu th\u00e1ng b\u1ea3y.)<\/i>\r\n\r\n[70] H\u00f4m \u0111\u00f3, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aQu\u00fdnh m\u1ec7nh\u300b c\u00f3 c\u00e2u: <i>\"Th\u1ecb ng\u1ef1 b\u1ed9c t\u1ee5ng, v\u00f5ng ph\u1ec9 ch\u00ednh nh\u00e2n.\"<\/i> <i>(Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1eadn, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh tr\u1ef1c)<\/i>. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eefa Vua t\u00f4i, ph\u1ea3i th\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd nhau th\u00ec \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc m\u1edbi th\u00e0nh.\"<\/i> D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u00e1p: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh, v\u0103n t\u01b0, nghe can gi\u00e1n kh\u00f4ng tr\u00e1i, nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xu\u1ed1ng, xem qu\u1ea7n th\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ea1n b\u00e8, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a c\u00f3 b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng n\u00e0o nh\u01b0 v\u1eady.\"<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>\"B\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e2ng l\u1eddi trung, Tr\u1eabm \u0111\u00e2u ti\u1ebfc l\u1ec5 b\u00e1i nh\u01b0 H\u1ea1 V\u0169.\"<\/i>\r\n\r\n[71] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, sai Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u Nguy\u00ean Du \u0111i xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a s\u00f4ng Bi\u1ec7n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.\r\n\r\n[72] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb ch\u00e2u ch\u01b0a y\u00ean, n\u00ean l\u1ec7nh cho Tri V\u1ecb ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea1i th\u00e0nh \u1edf T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 ph\u1ea3i ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam ng\u1eb7t.\r\n\r\n[73] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 ki\u00eam ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed b\u1ea3n l\u1ed9 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.\r\n\r\n[74] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Khu m\u1eadt s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, \u0110\u1ed3ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9. Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, H\u1ed9 qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ecbch Thanh l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9.\r\n\r\n\u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c L\u0129nh Nam, Vua mu\u1ed1n phong \u00f4ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. T\u1ec3 th\u1ea7n B\u00e0ng T\u1ecbch t\u00e2u: <i>\"X\u01b0a th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, M\u1ed9 Dung Di\u00ean Chi\u00eau c\u1ea7m qu\u00e2n, m\u1ed9t tr\u1eadn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c Kinh Nam, H\u1ed3 Nam, \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u1ea5y ng\u00e0n d\u1eb7m, qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ed5 m\u00e1u, c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u0103ng t\u01b0\u1edbc \u1ea5p, ban v\u00e0ng l\u1ee5a, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. T\u00e0o B\u00e2n b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giang Nam, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00fd D\u1ee5c, mu\u1ed1n xin l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, Th\u00e1i T\u1ed5 kh\u00f4ng cho, n\u00f3i: 'Nay ph\u00eda t\u00e2y c\u00f3 Ph\u1ea7n, T\u1ea5n, ph\u00eda b\u1eafc c\u00f3 U, K\u1ebf, ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, c\u00f2n ai ch\u1ecbu v\u00ec Tr\u1eabm t\u1eed chi\u1ebfn n\u1eefa!' Ch\u1ec9 ban cho hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n m\u00e0 th\u00f4i.<\/i>\r\n\r\n<i>T\u1ed5 t\u00f4ng coi tr\u1ecdng danh v\u1ecb nh\u01b0 n\u00fai non, coi nh\u1eb9 v\u00e0ng l\u1ee5a nh\u01b0 \u0111\u1ea5t b\u00f9n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean noi theo. \u0110\u1ecbch Thanh nh\u1edd uy linh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, di\u1ec7t tr\u1eeb k\u1ebb \u00e1c, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd th\u00e1nh, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen th\u01b0\u1edfng. Nh\u01b0ng so v\u1edbi c\u00f4ng lao c\u1ee7a Di\u00ean Chi\u00eau v\u00e0 T\u00e0o B\u00e2n th\u00ec c\u00f2n k\u00e9m xa. N\u1ebfu phong l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, th\u00ec danh v\u1ecb c\u1ee7a \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111i\u1ec3m r\u1ed3i, n\u1ebfu sau n\u00e0y c\u00f3 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu m\u1ed9t mai \u0110\u1ecbch Thanh l\u1ea1i l\u1eadp \u0111\u1ea1i c\u00f4ng, th\u00ec c\u00f2n ban th\u01b0\u1edfng ch\u1ee9c g\u00ec n\u1eefa? H\u01a1n n\u1eefa, Khu m\u1eadt s\u1ee9 Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i g\u00ec, sao l\u1ea1i b\u00e3i ch\u1ee9c? Chi b\u1eb1ng h\u00e3y cho \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u1ed5i tr\u1ea5n, th\u0103ng ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, ban th\u00eam v\u00e0ng l\u1ee5a, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u0110\u1ecbch Thanh r\u1ed3i.\"<\/i>\r\n\r\nVua n\u00f3i: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c quan Gi\u00e1n, Ng\u1ef1 s\u1eed n\u00f3i Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t ti\u1ebfn c\u1eed H\u1ed3 Kh\u00f4i vi\u1ebft ch\u1eef tr\u00ean bia \u0111\u00e1, H\u1ed3 Kh\u00f4i l\u00e0 k\u1ebb ng\u00f4ng cu\u1ed3ng, b\u1ea5t ch\u00ednh; l\u1ea1i n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, sao l\u1ea1i b\u1ea3o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i?\"<\/i> B\u00e0ng T\u1ecbch t\u00e2u: <i>\"Nay c\u00e1c quan ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4, n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y, hu\u1ed1ng chi Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, ti\u1ebfn c\u1eed H\u1ed3 Kh\u00f4i vi\u1ebft ch\u1eef tr\u00ean bia \u0111\u00e1 v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, sao l\u1ea1i l\u1ea5y c\u1edb \u0111\u00f3 m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y? Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t ng\u1ed3i tr\u00ean ng\u1ef1a, ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i tr\u01b0\u1edbc h\u01a1n m\u1ed9t d\u1eb7m, kh\u00f4ng may \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t li\u1ec1n b\u1eaft giao cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec? H\u01a1n n\u1eefa, khi c\u00e1c quan Gi\u00e1n, Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u l\u00ean, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 tha t\u1ed9i cho \u00f4ng \u1ea5y r\u1ed3i, nay l\u1ea1i l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m t\u1ed9i, e l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean ch\u0103ng?\"<\/i>\r\n\r\nTham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch n\u00f3i: <i>\"V\u01b0\u01a1ng T\u1eafc ch\u1ec9 chi\u1ebfm m\u1ed9t th\u00e0nh B\u1ed1i Ch\u00e2u, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u00e1nh l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c, tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. N\u00f9ng Tr\u00ed Cao qu\u1ea5y nhi\u1ec5u hai l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam, \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng!\"<\/i> B\u00e0ng T\u1ecbch n\u00f3i: <i>\"Vi\u1ec7c khen th\u01b0\u1edfng B\u1ed1i Ch\u00e2u, l\u00fac \u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 cho l\u00e0 qu\u00e1 h\u1eadu. Nh\u01b0ng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, n\u1ebfu T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, hu\u1ed1ng chi \u00f4ng \u1ea5y c\u00f3 c\u00f4ng. H\u01a1n n\u1eefa, trong tri\u1ec1u, v\u0103n th\u1ea7n l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ra v\u00e0o kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i t\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e3i ch\u1ee9c. V\u1ea3 l\u1ea1i, th\u1ea7n kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0110\u1ecbch Thanh l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec ti\u1ebfc danh v\u1ecb cho qu\u1ed1c gia, m\u00e0 c\u00f2n mu\u1ed1n b\u1ea3o to\u00e0n c\u00f4ng danh c\u1ee7a \u0110\u1ecbch Thanh. \u0110\u1ecbch Thanh xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb h\u00e0ng ng\u0169, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng nhanh l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3. Nay \u0110\u1ecbch Thanh l\u1eadp \u0111\u1ea1i c\u00f4ng, l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n m\u1edbi l\u1eafng xu\u1ed1ng, n\u1ebfu l\u1ea1i khen th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 m\u1ee9c, th\u00ec s\u1ebd l\u1ea1i g\u00e2y ra l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n.\"<\/i>\r\n\r\nTranh lu\u1eadn nhi\u1ec1u ng\u00e0y, Vua m\u1edbi nghe theo, n\u00f3i: <i>\"V\u1eady th\u00ec ban th\u00eam ch\u1ee9c cho c\u00e1c con c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, th\u1ebf n\u00e0o?\"<\/i> B\u00e0ng T\u1ecbch n\u00f3i: <i>\"X\u01b0a V\u1ec7 Thanh c\u00f3 c\u00f4ng, b\u1ed1n con \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong h\u1ea7u, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i.\"<\/i> Vua nghe theo l\u1eddi B\u00e0ng T\u1ecbch, m\u1ea5y ng\u00e0y sau, hai ph\u1ee7 t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua nh\u00ecn B\u00e0ng T\u1ecbch c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"Khanh h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc b\u00e0n vi\u1ec7c phong ch\u1ee9c cho \u0110\u1ecbch Thanh, r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd, th\u1eadt l\u00e0 s\u00e2u xa.\"<\/i>\r\n\r\nL\u00fac \u0111\u00f3, Vua mu\u1ed1n l\u1ea5y Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0111\u1ecba v\u1ecb \u1edf tr\u00ean, n\u1ebfu t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 khuy\u1ebft, Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m thay th\u1ebf; \u0110\u1ecbch Thanh l\u00e0 v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, d\u00f9 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea3n tr\u1edf con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t, n\u00ean tranh gi\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, lui v\u1ec1, r\u1ea5t kh\u00f4ng vui, b\u00e8n b\u00ed m\u1eadt d\u00e2ng t\u1ea5u, n\u00f3i \u0110\u1ecbch Thanh c\u00f4ng l\u1edbn m\u00e0 th\u01b0\u1edfng \u00edt, kh\u00f4ng khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi sau. L\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi \u0111em l\u1eddi tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua b\u00e1o cho \u0110\u1ecbch Thanh, l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n, b\u1ea3o \u00f4ng ta t\u1ef1 k\u1ec3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng trong cung, v\u00e0 n\u00f3i \u0110\u1ecbch Thanh c\u00f9ng T\u00f4n Mi\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 \u00edt, h\u1ee9a s\u1ebd gi\u00fap \u0111\u1ee1 b\u00ean ngo\u00e0i.\r\n\r\nVua nghe h\u1eb1ng ng\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tin, n\u00ean khi hai ph\u1ee7 v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua b\u1ed7ng n\u00f3i v\u1edbi T\u1ecbch: <i>\"C\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh ph\u01b0\u01a1ng Nam, tr\u01b0\u1edbc kia th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 \u00edt. Nay l\u1ea5y \u0110\u1ecbch Thanh l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, T\u00f4n Mi\u1ec5n l\u00e0m ph\u00f3, Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n tr\u01b0\u1edbc c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng Quan s\u00e1t s\u1ee9, \u0111\u1ee3i th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m n\u1eefa s\u1ebd b\u1ed5 l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9. Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, th\u00eam h\u1ecdc s\u0129 c\u1eadn th\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1eb7t v\u00e0o Kinh di\u00ean. Tri\u1ec7u Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 v\u1ec1 Vi\u1ec7n Tuy\u00ean Huy.\"<\/i> Gi\u1ecdng n\u00f3i v\u00e0 s\u1eafc m\u1eb7t \u0111\u1ec1u nghi\u00eam kh\u1eafc. T\u1ecbch s\u1eedng s\u1ed1t, t\u00e2u: <i>\"Xin cho b\u1ecdn th\u1ea7n lui v\u1ec1 Trung th\u01b0 b\u00e0n b\u1ea1c, ng\u00e0y mai s\u1ebd t\u00e2u l\u1ea1i.\"<\/i> Vua n\u00f3i: <i>\"\u0110\u1eebng v\u1ec1 Trung th\u01b0, ch\u1ec9 b\u00e0n \u1edf trong c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, Tr\u1eabm ng\u1ed3i \u0111\u00e2y \u0111\u1ee3i.\"<\/i> T\u1ecbch b\u00e8n c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng li\u00eau b\u00e0n \u1edf c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, t\u00e2u \u0111\u1ec1u theo \u00fd ch\u1ec9.\r\n\r\nL\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua m\u1edbi d\u1ecbu n\u00e9t m\u1eb7t. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u00e2n qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i s\u1ef1, bi\u00ean ph\u00f2ng tr\u1ecdng s\u1ef1, \u0111\u1ee3i tan ch\u1ea7u ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n, xin ch\u1ea7u h\u1eadu \u0111i\u1ec7n, tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u00e0y ph\u1ea3i t\u00e2u r\u00f5 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u mu\u1ed1n tr\u00ecnh.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed v\u00e0 h\u1ed9i y\u1ebfu. Theo l\u1ec7 c\u0169, Khu m\u1eadt s\u1ee9 b\u1ecb b\u00e3i, t\u1ea5t ph\u1ea3i do H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n h\u1ea1 ch\u1ebf, nh\u01b0ng khi b\u00e3i Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t, ch\u1ec9 sai X\u00e1 nh\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu, sau \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7.<\/i>\r\n\r\n<i>Truy\u1ec7n Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t ch\u00e9p: Ph\u00e0m \u00e2n ch\u1ec9 trong cung, Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t th\u01b0\u1eddng t\u00e2u l\u1ea1i kh\u00f4ng thi h\u00e0nh. Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u00f4ng ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng cho[footnote] 'Ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng cho' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Nh\u00e2n ch\u1ea5p vi b\u1ea5t kh\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 288, truy\u1ec7n Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t c\u1ea9n th\u1eadn \u00edt sai l\u1ea7m, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u h\u1eb7c. G\u1eb7p l\u00fac \u0110\u1ecbch Thanh ph\u00e1 N\u00f9ng Tr\u00ed Cao tr\u1edf v\u1ec1, Vua mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, b\u00e8n b\u00e3i ch\u1ee9c. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u1ea1i \u00e2n ch\u1ec9 trong cung, e r\u1eb1ng Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t ch\u01b0a ch\u1eafc l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[75] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu cho Ph\u00e1n H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, Tuy\u00ean Huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 tr\u1edf v\u1ec1 vi\u1ec7n nh\u1eadn ch\u1ee9c.\r\n\r\n[76] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, T\u00e2n tri H\u00e0ng Ch\u00e2u T\u00f4n Mi\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. T\u00f4n Mi\u1ec5n \u0111i \u0111\u1ebfn Nam Kinh th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1. C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri Qu\u1ebf Ch\u00e2u D\u01b0 T\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang. L\u00fac \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng cho D\u01b0 T\u0129nh qu\u00e1 \u00edt, T\u00f4n Mi\u1ec5n \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u0110\u1ecbch Thanh k\u1ebf nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf hai ph\u1ee7, n\u00ean D\u01b0 T\u0129nh c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng b\u1eadc. Phong cho quan ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean l\u00e0 B\u1ed3 \u00c1 N\u1ed9t l\u00e0m Ng\u00e2n thanh quang l\u1ed9c \u0111\u1ea1i phu, Qu\u1ed1c t\u1eed t\u1ebf t\u1eedu, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, V\u0169 k\u1ecb \u00fay. Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Ng\u1ee5y Qu\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng N\u00f9ng Tr\u00ed Cao v\u00e2y th\u00e0nh, B\u1ed3 \u00c1 N\u1ed9t \u0111\u00e3 d\u00f9ng d\u1ea7u h\u1ecfa thi\u00eau h\u1ee7y c\u00f4ng c\u1ee5 t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ee7a gi\u1eb7c.\r\n\r\n[77] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu: <i>\"Nghe n\u00f3i c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n, d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng l\u00e0m ti\u1ec1n d\u01b0, n\u1ed9p v\u00e0o gi\u00fap kinh ph\u00ed cho Tam ty, l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 cao c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m m\u00f9a h\u1ea1 v\u00e0 thu, \u00e9p d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n m\u1eb7t, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u n\u00ean c\u1ea5m tuy\u1ec7t.\"<\/i> Tam ty t\u1eebng tr\u00e1ch c\u00e1c \u0111\u1ea1o v\u1ec1 ti\u1ec1n d\u01b0, ch\u1ec9 c\u00f3 Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i d\u00e2ng l\u00ean ch\u00edn \u0111\u1ed3ng v\u00e0ng, Tam ty n\u1ed5i gi\u1eadn, g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 tr\u00e1ch m\u1eafng r\u1ea5t g\u1ea5p. Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i \u0111\u00e1p r\u1eb1ng thu\u1ebf nhi\u1ec1u d\u00e2n ngh\u00e8o.\r\n\r\n<i>(Vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i c\u1ed1ng ch\u00edn \u0111\u1ed3ng v\u00e0ng kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i>\r\n\r\n[78] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u1eed nh\u00e2n g\u1eedi h\u1ed9 t\u1ecbch \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n tr\u1ea1ch, l\u1ec7nh cho An ph\u1ee7 s\u1ee9 x\u00e9t c\u1eed.\r\n\r\n[79] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1: c\u00e1c th\u00e0nh \u1ea5p \u1edf Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n, binh l\u1ef1c c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7 m\u00e0 quan l\u1ea1i tr\u1ed1n tr\u00e1nh gi\u1eb7c th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i; nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh \u1ea5p ho\u1eb7c binh l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i th\u00ec t\u00e2u xin x\u1eed l\u00fd.\r\n\r\n[80] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh t\u1ea1p ph\u1ea1m tr\u1edf xu\u1ed1ng, tha t\u00f9 nh\u00e2n t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng.\r\n\r\n[81] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 d\u00e2n tr\u1ea1i \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb Ch\u00e2u.\r\n\r\n[82] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Tri T\u1ecbnh Ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 xin \u0111\u1eb7t 500 binh s\u0129 \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t th\u00e0nh tr\u00ec, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.\r\n\r\n[83] Ban chi\u1ebfu cho Ung Ch\u00e2u sau khi b\u1ecb gi\u1eb7c Man qu\u1ea5y ph\u00e1, gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng cao, h\u1ed9 d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n v\u1eadn ty cho vay m\u1ed9t th\u1ea1ch g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf.\r\n\r\n[84] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u r\u1eb1ng binh m\u00e3 n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ra c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 bi\u00ean gi\u1edbi, ban chi\u1ebfu cho quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam ng\u1eb7t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n x\u00e2m ph\u1ea1m.\r\n\r\n[85] H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n v\u00e2ng chi\u1ebfu xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c, khi th\u1ea7n \u0111\u1ebfn nha m\u00f4n, chu\u00f4ng kh\u00e1nh \u0111\u00e3 l\u00e0m xong. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng lu\u1eadt c\u00f3 d\u00e0i ng\u1eafn, kh\u00e1nh c\u00f3 l\u1edbn nh\u1ecf. Ho\u00e0ng Chung d\u00e0i ch\u00edn t\u1ea5c l\u00e0 d\u00e0i nh\u1ea5t, kh\u00ed c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 d\u01b0\u01a1ng, t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 th\u1ed5, ch\u00ednh thanh l\u00e0 cung, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c lu\u1eadt, l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Vua, kh\u00f4ng th\u1ec3 ngang h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay m\u01b0\u1eddi hai chu\u00f4ng kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Ho\u00e0ng Chung l\u00e0m chu\u1ea9n, kh\u00e1c v\u1edbi x\u01b0a. Th\u1ea7n c\u0169ng t\u1eebng h\u1ecfi Nguy\u1ec5n D\u1eadt, H\u1ed3 Vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu theo lu\u1eadt l\u1edbn nh\u1ecf th\u00ec thanh kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00f2a h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec v\u1eady th\u1ea7n c\u00f3 ch\u1ed7 nghi ng\u1edd, xin giao xu\u1ed1ng nha m\u00f4n xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c, tham kh\u1ea3o th\u00eam ngh\u0129a c\u1ed5 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.\"<\/i>\r\n\r\n[86] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n L\u00fd \u0110o\u00e1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n xem x\u00e9t nh\u1ea1c m\u1edbi c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng h\u00ecnh ch\u1ebf c\u1ee7a chu\u00f4ng kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi lu\u1eadt \u0111\u1ed9, b\u00e8n b\u1ecf kh\u00f4ng d\u00f9ng, l\u1ea1i ra chi\u1ebfu cho c\u1eadn th\u1ea7n xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i \u1edf S\u00f9ng V\u0103n Vi\u1ec7n h\u1ecdp b\u00e0n, V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i v\u0103n ngh\u0129a trong s\u1eed c\u0169, V\u01b0\u01a1ng Chu kh\u00f4ng theo, l\u1eddi qua ti\u1ebfng l\u1ea1i, g\u1ea7n nh\u01b0 \u1ed3n \u00e0o. \u0110\u1ea1o c\u1ee7a nh\u1ea1c r\u1ed9ng l\u1edbn vi di\u1ec7u, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft \u00e2m nh\u1ea1c th\u1ea5u \u0111\u00e1o, sao c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng! Th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n c\u00e1ch th\u00e1nh nh\u00e2n c\u00f2n g\u1ea7n, c\u00f3 h\u1ecd Ch\u1ebf \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi n\u1eafm gi\u1eef vi\u1ec7c nh\u1ea1c, nh\u01b0ng ch\u1ec9 ghi nh\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m thanh m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ngh\u0129a. Hu\u1ed1ng chi nay \u0111\u00e3 h\u01a1n ngh\u00ecn n\u0103m, m\u00e0 mu\u1ed1n t\u00ecm l\u1ea1i \u00e2m nh\u1ea1c c\u1ee7a ba \u0111\u1eddi, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f3 sao?<\/i>\r\n\r\n<i>H\u01a1n n\u1eefa, Nguy\u1ec5n D\u1eadt l\u00e0 k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, sao c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c so\u1ea1n nh\u1ea1c, ch\u1ec9 c\u1ed1t \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng thuy\u1ebft kh\u00e1c l\u1ea1 \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ebf t\u00e1c nh\u1ea1c \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u n\u0103m, trong l\u00fac qu\u1ed1c kh\u1ed1 thi\u1ebfu th\u1ed1n, t\u1ed1n k\u00e9m r\u1ea5t nhi\u1ec1u; nh\u1ea1c kh\u00ed \u0111\u00e3 l\u00e0m xong, l\u1ea1i mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i, tuy \u0111\u00e3 c\u1eed \u0111\u1ea1i th\u1ea7n hai ph\u1ee7 gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ea1c, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0 th\u00edch \u0111\u00e1ng. Xin l\u1ea5y chu\u00f4ng kh\u00e1nh m\u1edbi l\u00e0m ra so s\u00e1nh \u00e2m thanh v\u1edbi nh\u1ea1c c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, ch\u1ec9 l\u1ea5y nh\u1eefng g\u00ec h\u00e0i h\u00f2a g\u1ea7n v\u1edbi nh\u00e3 nh\u1ea1c m\u00e0 d\u00f9ng.\"<\/i>\r\n\r\nV\u01b0\u01a1ng Chu c\u00f9ng v\u1edbi Nguy\u1ec5n Vi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n D\u1eadt \u0111\u00fac l\u1ea1i chu\u00f4ng kh\u00e1nh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 h\u00ecnh ch\u1ebf v\u00e0 dung l\u01b0\u1ee3ng, l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean Vua d\u00f9ng nh\u1ea1c m\u1edbi \u1edf Nam Giao, nh\u01b0ng c\u00e1c quan b\u00e0n b\u1ea1c \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, sau \u0111\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u1eefa.\r\n\r\n[87] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng thu\u1ebf thu n\u0103m ngo\u00e1i c\u1ee7a hai ch\u00e2u H\u00e0ng, V\u1eadn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n l\u1ea1i, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c b\u1ecb thi\u00ean tai, cho b\u1ea3n l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2y m\u00e0 thi h\u00e0nh.\r\n\r\n[88] L\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 n\u1eb1m \u1edf n\u01a1i xung y\u1ebfu th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c tu s\u1eeda, nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00e1c th\u00ec d\u1ea7n d\u1ea7n kh\u1edfi c\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n.\r\n\r\n[89] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Quan V\u0103n \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, Tri Th\u00f4ng Ti\u1ebfn Ng\u00e2n \u0110\u00e0i Ty ki\u00eam M\u00f4n H\u1ea1 Phong B\u00e1c s\u1ef1, ki\u00eam \u0110\u1ec1 c\u1eed T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean Qu\u00e1n s\u1ef1. \u0110\u1ecbch Thanh t\u1eeb ch\u1ee9c Khu m\u1eadt Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, C\u1eed Ch\u00ednh l\u1ea1i ra s\u1ee9c ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u00e0nh, b\u00e8n xin t\u1eeb ch\u1ee9c ng\u00f4n quan. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf khen \u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c phong c\u00e1ch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c phong hi\u1ebfn, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng ba tr\u0103m l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim, v\u00e0 c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.\r\n\r\n[90] H\u00e0n L\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb \u0110\u1ed9c H\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Lang trung, Tri Ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n T\u00f4n Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n Ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu[footnote]S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n T\u00f4n Bi\u1ec7n l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n Ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu 'H\u1eefu Gi\u00e1n Ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu', T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 292 T\u00f4n Bi\u1ec7n truy\u1ec7n c\u0169ng ghi nh\u01b0 v\u1eady, T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ea3 Gi\u00e1n Ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu'.[\/footnote], Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba. Bi\u1ec7n t\u00ednh t\u00ecnh \u0111\u00f4n h\u1eadu, \u00edt n\u00f3i, ch\u1ea5t ph\u00e1c, kh\u00f4ng c\u00f3 uy nghi, tuy l\u00e2u \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec3n h\u00e1ch nh\u01b0ng \u00edt c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn. Khi chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban xu\u1ed1ng, Gi\u00e1n quan H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u1ea5u r\u1eb1ng Bi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng gi\u00e1m s\u00e1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c phong hi\u1ebfn. Bi\u1ec7n li\u1ec1n d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u: <i>\"Th\u1ea7n th\u1ea5y hi\u1ec7n nay c\u00e1c s\u0129 nh\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi h\u00e1m danh l\u1ee3i th\u00ec nhi\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi li\u00eam khi\u1ebft lui v\u1ec1 th\u00ec \u00edt, l\u1ea5y vi\u1ec7c kh\u00e9o xin x\u1ecf l\u00e0m tinh th\u1ea7n, l\u1ea5y vi\u1ec7c hay ch\u1ec9 tr\u00edch ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m phong th\u00e1i, k\u1ebb nhanh nh\u1ea3u nh\u01b0 ti\u1ec3u l\u1ea1i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ecb lu\u1eadn, k\u1ebb kh\u1eafc nghi\u1ec7t nh\u01b0 quan l\u1ea1i t\u00e0n b\u1ea1o th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i ch\u00ednh s\u1ef1. Gi\u00e1n quan g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady sao? N\u1ebfu v\u1eady, th\u1ea7n th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i>\r\n\r\nHo\u00e0ng \u0111\u1ebf xem x\u00e9t l\u1eddi t\u00e2u, v\u1ed9i sai \u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c, v\u00e0 l\u1ea1i sai \u00f4ng ki\u00eam qu\u1ea3n Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n. Bi\u1ec7n t\u1eeb ch\u1ed1i, cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c tr\u00e1ch ng\u00f4n quan kh\u00f4ng n\u00ean ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c kh\u00e1c, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y m\u1edbi th\u00f4i.\r\n\r\n<i>(Bi\u1ec7n nh\u1eadn ch\u1ee9c Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[91] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho Gi\u00e1n quan, Ng\u1ef1 s\u1eed d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng b\u00e0n vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n.\r\n\r\n[92] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, \u0111\u00e0i gi\u00e1n, tam qu\u00e1n ki\u00eam nhi\u1ec7m, quan t\u1ec9nh ph\u1ee7 x\u00e9t \u00e1n, v.v., l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t v\u00e0o ch\u1ea7u t\u00e2u vi\u1ec7c. Ph\u00e0m nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh, l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, tai d\u1ecb th\u1eddi ti\u1ebft, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i th\u1eb3ng th\u1eafn tr\u00ecnh b\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec t\u01b0 t\u00ecnh m\u00e0 b\u1edbi m\u00f3c chuy\u1ec7n nh\u1ecf nh\u1eb7t, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch cho vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, c\u1ed1t sao c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf. C\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 t\u1eeb Quan V\u0103n \u0111i\u1ec7n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, n\u1ebfu c\u00f3 quy\u1ec1n d\u00e2ng s\u1edb l\u00ean c\u1eeda khuy\u1ebft xin v\u00e0o ch\u1ea7u th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p xin \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, c\u00f2n c\u00e1c quan kh\u00e1c th\u00ec d\u00e2ng t\u1ea5u k\u00edn. Nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u01a1 m\u1eadt \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u00f9ng gi\u1ea5y m\u1ecfng b\u1ecdc k\u00edn \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng l\u1ed9 ra ngo\u00e0i. H\u1ecdc s\u0129 v\u00e0 \u0111\u00e3i ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p xin \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, c\u00f2n c\u00e1c quan kh\u00e1c th\u00ec d\u00e2ng t\u1ea5u k\u00edn. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p.)<\/i>\r\n\r\n[93] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c v\u00f5 th\u1ea7n m\u00e3n tang, theo l\u1ec7 nh\u01b0 v\u0103n th\u1ea7n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p c\u00e1o th\u00e2n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u.\r\n\r\n[94] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u00e0o c\u1eeda Ho\u00e0ng Th\u00e0nh m\u00e0 \u0111i ng\u1ef1a kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1 th\u00ec gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t, c\u00f2n c\u00e1c quan ph\u1ea3i d\u1ef1 tri\u1ec1u h\u1ed9i m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00ec ph\u1ea1t t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc, v\u00e0 t\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i. Trung th\u01b0 c\u00f3 t\u1edd tr\u00e1p t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c quan v\u00e0o ch\u1ea7u ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111i ng\u1ef1a s\u00e1t g\u1ea7n c\u00e1c quan hai ph\u1ee7, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed ph\u1ea1t vi ph\u1ea1m nghi th\u1ee9c, \u0111\u00e1nh 40 roi, t\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i c\u00f4ng khai. Hu\u1ed1ng chi v\u00e0o ch\u1ea7u tr\u1ec5 gi\u1edd \u0111\u00e3 l\u00e0 vi ph\u1ea1m, l\u1ea1i c\u00f2n \u0111i ng\u1ef1a s\u00e1t g\u1ea7n hai ph\u1ee7, ch\u1ec9 x\u1eed ph\u1ea1t nh\u01b0 ph\u1ea1m l\u1ed7i nghi th\u1ee9c l\u00e0 ch\u01b0a th\u1ecfa \u0111\u00e1ng. Xin giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 xem x\u00e9t l\u1ea1i, v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u00e0i, t\u1ef1 tra c\u1ee9u lu\u1eadt v\u0103n: 'N\u1ebfu tri\u1ec1u h\u1ed9i th\u1ecb v\u1ec7 vi ph\u1ea1m nghi th\u1ee9c th\u00ec \u0111\u00e1nh 40 roi, ph\u1ea3i d\u1ef1 h\u1ecdp m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u00e1nh 50 roi. L\u1ea1i c\u00f3 t\u1edd tr\u00e1p c\u1ee7a Trung th\u01b0 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5, kinh quan, s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ea1m l\u1ed7i nghi th\u1ee9c th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng t\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i.' Nay xin c\u00e1c quan v\u00e0o c\u1eeda Ho\u00e0ng Th\u00e0nh \u0111i ng\u1ef1a ph\u1ea3i theo th\u1ee9 t\u1ef1, vi ph\u1ea1m th\u00ec gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t, ph\u1ea3i d\u1ef1 tri\u1ec1u h\u1ed9i m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00ec ph\u1ea1t t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc.\"<\/i>\r\n\r\n\u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh Du Hi M\u1ea1nh l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng, h\u00ecnh ph\u1ea1t m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u00e0i, t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh ra tuy \u0111\u00fang, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean d\u1eabn t\u1edd tr\u00e1p n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t kh\u00f4ng t\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i, n\u00ean m\u1edbi ban chi\u1ebfu n\u00e0y.\r\n\r\n<i>(Du Hi M\u1ea1nh v\u00ec b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ng\u1ef1 s\u1eed, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i>\r\n\r\n[95] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, tr\u1ea3 l\u1ea1i dinh th\u1ef1 \u1edf ph\u01b0\u1eddng L\u1ea1c Du m\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1eebng b\u1ecb t\u1ecbch thu. Ban \u0111\u1ea7u, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t L\u1ee3i D\u1ee5ng ch\u1ebft oan, \u0111\u00e3 ban th\u1ee5y hi\u1ec7u v\u00e0 d\u1ef1ng bia[footnote] ch\u1eef 'D\u0129' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'T\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 53 m\u00e0 b\u1ecf[\/footnote], \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i tr\u1ea3 l\u1ea1i dinh th\u1ef1 cho \u00f4ng.\r\n\r\n[96] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u.\r\n\r\n[97] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n, nghe t\u1ea5u nh\u1ea1c \u0110\u1ea1i An m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng T\u1ef1 \u0111\u1ecbnh ra, tri\u1ec7u c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c quan \u1edf t\u1ec9nh ph\u1ee7, qu\u00e1n c\u00e1c c\u00f9ng xem[footnote] ch\u1eef 'H\u1ecdc' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'C\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ea1c 5-4, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 7 Ho\u00e0ng H\u1ef1u lu\u1eadn nh\u1ea1c \u0111\u1ed3ng d\u1ecb, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127 Nh\u1ea1c ch\u00ed 2 m\u00e0 b\u1ecf[\/footnote]. L\u1ea1i xem kh\u00ed t\u1ebf trong t\u00f4ng mi\u1ebfu, ban cho c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh ra nh\u1ea1c kh\u00ed v\u00e0 l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc.\r\n\r\n[98] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i c\u00f3 quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u01b0a x\u00e9t x\u1eed, m\u00e0 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n \u0111\u00e3 t\u00e2u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ho\u1eb7c cha anh h\u1ecd xin thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u1ed9i, n\u00ean c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.\r\n\r\n[99] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, truy t\u1eb7ng \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ch\u00ednh l\u00e0m T\u00edn Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, cho hai ch\u00e1u c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, con g\u00e1i c\u1ee7a T\u00f2ng Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u0169 \u00e1o, \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i vi\u1ec7c \u00f4ng ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc \u1edf tr\u1ea1m d\u1ecbch Qu\u00e1n M\u00f4n. <i>(T\u00f2ng Ch\u00ednh ch\u1ebft \u1edf tr\u1ea1m d\u1ecbch Qu\u00e1n M\u00f4n, b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p nh\u1ea7m l\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh Tr\u01b0\u1eddng, nay s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>\r\n\r\n[100] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, H\u1eefu V\u0169 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng Ng\u1ea1c[footnote] H\u1eefu V\u0169 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng Ng\u1ea1c: X\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng c\u00f3 ch\u1ee9c T\u1ea3, H\u1eefu V\u0169 V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ch\u1eef 'V\u0169' d\u01b0\u1edbi ch\u1eafc ch\u1eafn thi\u1ebfu ch\u1eef 'V\u1ec7'. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0110\u1ebf h\u1ec7 4-9 ch\u00e9p l\u00e0 'H\u1eefu \u0110\u1ed3n V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng Ng\u1ea1c'.[\/footnote] d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aTr\u1ecb Nguy\u00ean\u300b 15 quy\u1ec3n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.\r\n\r\nT\u00f4ng Ng\u1ea1c l\u00e0 con c\u1ee7a Do\u00e3n Ninh.\r\n\r\n[101] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9, thu\u1ebf v\u1ea3i m\u00f9a h\u1ea1 theo l\u1ec7 c\u0169 m\u1ed7i t\u1ea5m \u0111\u1ed5i hai tr\u0103m ti\u1ec1n, nghe n\u00f3i l\u1ed9 n\u00e0y t\u1ef1 \u00fd gi\u1ea3m gi\u00e1, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u1ed1n kh\u1ed5, n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i gi\u00e1 nh\u01b0 c\u0169.\r\n\r\n[102] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, vi\u1ec7c tu s\u1eeda m\u1edbi ch\u00f9a T\u1eadp Hi ho\u00e0n th\u00e0nh. Ban \u0111\u1ea7u, ch\u00f9a H\u1ed9i Linh b\u1ecb ch\u00e1y, \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh T\u1eadp Hi, x\u00e2y th\u00eam m\u1ed9t \u0111i\u1ec7n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y khu \u0111\u1ea5t c\u0169, th\u1edd chung Ng\u0169 Nh\u1ea1c, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Ph\u1ee5ng Th\u1ea7n, v\u00ec l\u1ea5y t\u1eeb t\u00e1c ph\u1ea9m \u300aPh\u1ee5ng Th\u1ea7n Thu\u1eadt\u300b c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng kh\u1eafc l\u1ea1i b\u1ea3n ch\u1eef vi\u1ebft tay c\u0169 c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, d\u1ef1ng bia \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n T\u1ea3o, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng vi\u1ebft bi\u1ec3n ng\u1ea1ch. <i>(Ch\u00f9a H\u1ed9i Linh b\u1ecb ch\u00e1y v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn th\u00e1ng gi\u00eang.)<\/i>\r\n\r\n[103] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u, H\u1eefu K\u1ef5 K\u1ef5 s\u1ee9, Vinh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd V\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, l\u01b0u l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169. V\u0129 tr\u1ecb qu\u00e2n r\u1ea5t nghi\u00eam, kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng vi\u1ec7c b\u1ebfp n\u00fac, th\u01b0\u1eddng tranh c\u00e3i v\u1edbi ho\u1ea1n quan v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i, t\u00edch tr\u1eef ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9, d\u1ef1 tr\u1eef ba ngh\u00ecn h\u1ed9c g\u1ea1o l\u00e0m th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng, t\u00e2u xin ban h\u00e0nh ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y cho c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c.\r\n\r\n[104] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c ty, Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m c\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu \u1edf kinh th\u00e0nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c.\r\n\r\n[105] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty t\u1eeb nay l\u1ea5y hai n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i s\u1ee9.\r\n\r\n[106] Ban \u00e1o qu\u1ea7n cho binh l\u00ednh \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0.\r\n\r\n[107] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 n\u1ed9p th\u00f3c g\u1ea1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh[footnote]Chi\u1ebfu c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 n\u1ed9p th\u00f3c g\u1ea1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1eef 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 39-19 v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y b\u1ed5 sung.[\/footnote], ph\u1ea3i thu mua theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e9p bu\u1ed9c d\u00e2n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t trong kh\u1ea3o kh\u00f3a. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tam ty c\u00f9ng Ph\u00e1t v\u1eadn ty b\u00e0n c\u00e1ch thu thu\u1ebf, t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 n\u00e0o n\u1ed9p kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ebd b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, n\u1ed9p d\u01b0 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, do \u0111\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb tham ti\u1ebfn tranh nhau b\u00f3c l\u1ed9t, d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i. Vua nghe tin, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu n\u00e0y, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng. <i>(Thi\u00ean h\u1ea1 vui m\u1eebng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh th\u00e1ng 12 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i>\r\n\r\n[108] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, truy t\u1eb7ng Ung Ch\u00e2u Ty h\u1ed9 tham qu\u00e2n Kh\u1ed5ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, v\u00ec Tri Vi\u00ean Ch\u00e2u T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch \u0111\u00e3 t\u00e2u vi\u1ec7c T\u00f4ng \u0110\u00e1n t\u1eed ti\u1ebft.\r\n\r\n[109] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, chi\u1ebfu l\u1ec7nh H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb n\u1ea1n \u0111\u00f3i li\u00ean ti\u1ebfp, d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n ch\u01b0a tr\u1edf v\u1ec1, c\u00e1c An ph\u1ee7 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u1ea3i xem x\u00e9t c\u00e1c Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n n\u00e0o c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng chi\u00eau t\u1eadp, an \u1ee7i d\u00e2n th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c th\u00ec c\u1eed t\u1ed9i.\r\n\r\n[110] Phong Nam H\u1ea3i H\u1ed3ng Th\u00e1nh Qu\u1ea3ng L\u1ee3i V\u01b0\u01a1ng l\u00e0m H\u1ed3ng Th\u00e1nh Qu\u1ea3ng L\u1ee3i Chi\u00eau Thu\u1eadn V\u01b0\u01a1ng. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Nguy\u00ean Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1 m\u01b0a gi\u00f3, gi\u1eb7c s\u1ee3 h\u00e3i b\u1ecf ch\u1ea1y, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong ch\u00e2u nh\u1edd v\u00e0o th\u1ea7n linh c\u1ee7a v\u1ecb v\u01b0\u01a1ng n\u00e0y n\u00ean xin gia phong.\r\n\r\n[111] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Kinh Nam Ki\u1ec1m h\u1ea1t, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, T\u01b0 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean v\u0169 kh\u00ed qu\u1ea3i th\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng trong tr\u1eadn \u0111\u00e1nh do \u00f4ng ch\u1ebf t\u1ea1o. V\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, do l\u1eadp c\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Ung Ch\u00e2u h\u1ea1ng nh\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng t\u1eeb ch\u1ee9c T\u1ea3 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n l\u00ean Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, T\u01b0 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. <i>(Kh\u00f4ng r\u00f5 \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2u.)<\/i>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5 \u0111\u1eddi Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 6 c\u00f9ng n\u0103m.<\/b><\/p>\n<p>[1] M\u00f9a xu\u00e2n, th\u00e1ng gi\u00eang, ng\u00e0y m\u00f9ng m\u1ed9t Nh\u00e2m D\u1ea7n, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n \u0110\u1ea1i Kh\u00e1nh nh\u1eadn tri\u1ec1u. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u ng\u00e0y li\u1ec1n tr\u1eddi \u00e2m u c\u00f3 tuy\u1ebft, \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay th\u1eddi ti\u1ebft trong s\u00e1ng, s\u1ee9 gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an \u1edf d\u01b0\u1edbi s\u00e2n b\u00e0n t\u00e1n: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 do \u0111\u1ee9c th\u00e1nh c\u1ea3m \u1ee9ng v\u1eady!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Ty chuy\u1ec3n v\u1eadn Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9 g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 y\u00eau c\u1ea7u Giao Ch\u1ec9 ng\u1eebng vi\u1ec7n binh, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u1ecbch Thanh.<\/p>\n<p>\u0110\u1ecbch Thanh h\u1ee3p binh c\u1ee7a hai t\u01b0\u1edbng T\u00f4n Mi\u1ec5n v\u00e0 D\u01b0 T\u0129nh, t\u1eeb Qu\u1ebf Ch\u00e2u ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn T\u00e2n Ch\u00e2u. \u0110\u1ecbch Thanh cho r\u1eb1ng Tr\u01b0\u01a1ng Trung v\u00e0 T\u01b0\u01a1ng Giai \u0111\u1ec1u khinh \u0111\u1ecbch n\u00ean b\u1ecb t\u1eed tr\u1eadn, l\u00e0m nhu\u1ec7 kh\u00ed qu\u00e2n s\u0129 suy gi\u1ea3m, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 c\u1ea3nh c\u00e1o c\u00e1c t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n giao chi\u1ebfn v\u1edbi gi\u1eb7c, ph\u1ea3i nghe theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a \u00f4ng. Tr\u1ea7n Th\u1ef1 s\u1ee3 \u0110\u1ecbch Thanh m\u1ed9t m\u00ecnh l\u1eadp c\u00f4ng, nh\u00e2n l\u00fac \u0110\u1ecbch Thanh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, \u0111em 8.000 b\u1ed9 binh t\u1ea5n c\u00f4ng gi\u1eb7c, b\u1ecb thua \u1edf C\u00f4n L\u00f4n Quan, thu\u1ed9c h\u1ea1 l\u00e0 \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c Vi\u00ean D\u1ee5ng \u0111\u1ec1u b\u1ecf ch\u1ea1y. \u0110\u1ecbch Thanh n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ec7nh l\u1ec7nh kh\u00f4ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t, n\u00ean qu\u00e2n m\u1edbi thua.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, s\u00e1ng s\u1edbm h\u1ecdp c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u1edf s\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1eddng, m\u1eddi Tr\u1ea7n Th\u1ef1 \u0111\u1ee9ng d\u1eady, c\u00f9ng tri\u1ec7u t\u1eadp Vi\u00ean D\u1ee5ng v\u00e0 32 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, x\u00e9t t\u1ed9i tr\u1ea1ng thua tr\u1eadn, \u0111u\u1ed5i ra c\u1ed5ng doanh tr\u1ea1i ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. T\u00f4n Mi\u1ec5n v\u00e0 D\u01b0 T\u0129nh nh\u00ecn nhau kinh ng\u1ea1c. D\u01b0 T\u0129nh t\u1eebng \u00e9p Tr\u1ea7n Th\u1ef1 xu\u1ea5t chi\u1ebfn, b\u00e8n r\u1eddi ch\u1ed7 ng\u1ed3i v\u00e1i l\u1ea1y n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1ea7n Th\u1ef1 ph\u1ea1m qu\u00e2n lu\u1eadt, c\u0169ng l\u00e0 t\u1ed9i c\u1ee7a T\u0129nh trong vi\u1ec7c ti\u1ebft ch\u1ebf.&#8221;<\/i> \u0110\u1ecbch Thanh n\u00f3i: <i>&#8220;X\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 v\u0103n th\u1ea7n, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m qu\u00e2n s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c c\u1ee7a \u00f4ng.&#8221;<\/i> C\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u run s\u1ee3.<\/p>\n<p><i>(L\u00e3 H\u1ed1i trong b\u00e0i minh kh\u1eafc tr\u00ean m\u1ed9 Tr\u1ea7n Th\u1ef1 n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u1ea7n Th\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi T\u00f4n Kh\u00e1ng, l\u00fac \u0111\u00f3 T\u00f4n Kh\u00e1ng l\u00e0m T\u00e0o Qu\u1ea3ng T\u00e2y, quy\u1ec1n l\u0129nh Qu\u1ebf Ch\u00e2u, c\u00f9ng D\u01b0 T\u0129nh gi\u1ea5u m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a \u0110\u1ecbch Thanh, th\u00fac gi\u1ee5c Tr\u1ea7n Th\u1ef1 xu\u1ea5t chi\u1ebfn. Tr\u1ea7n Th\u1ef1 sai ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 T\u00f4 Gi\u00e1m \u0111\u1ebfn g\u1eb7p D\u01b0 T\u0129nh, T\u00f4n Kh\u00e1ng n\u00f3i kh\u00f4ng th\u1ec3, T\u00f4n Kh\u00e1ng n\u1ed5i gi\u1eadn, th\u00fac gi\u1ee5c giao chi\u1ebfn c\u00e0ng g\u1ea5p, Tr\u1ea7n Th\u1ef1 qu\u1ea3 nhi\u00ean thua tr\u1eadn. Khi \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u, T\u00f4n Kh\u00e1ng \u0111\u1ed5 h\u1ebft t\u1ed9i thua tr\u1eadn l\u00ean Tr\u1ea7n Th\u1ef1, n\u00ean Tr\u1ea7n Th\u1ef1 b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi qu\u1ed1c s\u1eed, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>\u300aChu Th\u1ecd Long truy\u1ec7n\u300b ch\u00e9p: Chu Th\u1ecd Long l\u00e0m \u0110\u1ec1 h\u00ecnh Qu\u1ea3ng T\u00e2y, \u0110\u1ecbch Thanh gi\u1ebft m\u1ea5y vi\u00ean ph\u00f3 t\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng tu\u00e2n m\u1ec7nh l\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec7n, Chu Th\u1ecd Long n\u00f3i: <i>&#8220;Qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1eeb h\u1ea1i cho d\u00e2n, Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed9i, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ch\u1ebft.&#8221;<\/i> \u0110\u1ecbch Thanh c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng v\u00ec l\u1eddi \u1ea5y, \u0111\u1ec1u tha cho h\u1ecd. X\u00e9t \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec7n. Tr\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec7n l\u00e0 em c\u1ee7a Tr\u01b0\u01a1ng Trung, xem ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t th\u00e1ng 8, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[3] Chi\u1ebfu r\u1eb1ng b\u1ed1n vi\u00ean Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan m\u1edbi \u0111\u1eb7t \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u1ed3 Nam, Giang T\u00e2y, l\u00e0 do v\u00f9ng L\u0129nh Bi\u1ec3u d\u00f9ng binh, \u0111\u1ec3 ph\u00e2n b\u1ed5 c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u00e2u d\u00e0i. \u0110\u1ee3i khi t\u1ea1i ch\u1ee9c \u0111\u1ee7 ba n\u0103m, s\u1ebd c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o th\u00e0nh t\u00edch c\u1ee7a t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 xin ch\u1ec9 d\u1ee5, r\u1ed3i b\u00e3i b\u1ecf kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t l\u1ea1i n\u1eefa. Sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan m\u1ed7i khi \u0111i tu\u1ea7n tra, ngo\u00e0i vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd c\u00e1c c\u00f4ng v\u0103n c\u1ee7a b\u1ea3n ty v\u00e0 ki\u1ec3m tra h\u00ecnh ng\u1ee5c, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp theo l\u1ec7, n\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c b\u00e3i b\u1ecf ho\u1eb7c thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch quan tr\u1ecdng, c\u0169ng nh\u01b0 vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u1eed, khi\u1ec3n tr\u00e1ch, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng quan vi\u00ean, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i c\u00f9ng v\u1edbi Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i Y\u1ebfu\u300b, th\u00e1ng 6 n\u0103m ngo\u00e1i m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan. Chi\u1ebfu \u0111\u1ea7u ti\u00ean ban ng\u00e0y m\u1ed3ng 8 th\u00e1ng gi\u00eang, chi\u1ebfu sau ban ng\u00e0y m\u1ed3ng 9 th\u00e1ng 4, nay g\u1ed9p ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan \u1edf Qu\u00e1n C\u00e1c \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m Tri ch\u00e2u, t\u1eeb nay s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c.<\/p>\n<p>[5] L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng T\u00e2y Xuy\u00ean c\u00e1ch xa tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu quan l\u1ea1i c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n c\u00f3 k\u1ebb tham nh\u0169ng, h\u00e0 kh\u1eafc, nhu nh\u01b0\u1ee3c, b\u1ec7nh t\u1eadt, g\u00e2y h\u1ea1i cho d\u00e2n v\u00e0 c\u1ea3n tr\u1edf c\u00f4ng vi\u1ec7c, th\u00ec l\u1ec7nh cho Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty v\u00e0 \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c ty \u0111i\u1ec1u tra r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y T\u00e2n H\u1ee3i, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 h\u1eefu th\u1eeba \u0110inh \u0110\u1ed9 qua \u0111\u1eddi. H\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y ngh\u1ec9, Vua v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c L\u1ea1i b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, th\u1ee5y hi\u1ec7u l\u00e0 V\u0103n Gi\u1ea3n.<\/p>\n<p>\u0110inh \u0110\u1ed9 t\u00ednh t\u00ecnh thu\u1ea7n ph\u00e1c, kh\u00f4ng c\u00e2u n\u1ec7 uy nghi, \u1edf m\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m, b\u00ean c\u1ea1nh kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ecb n\u1eef. \u00d4ng t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c con r\u1eb1ng: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e1n l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m, \u0111\u1ebfn khi m\u1ea5t, con v\u1eabn l\u00e0 th\u01b0\u1eddng d\u00e2n. C\u00e1c con n\u00ean t\u1ef1 l\u1ef1c, ta s\u1ebd kh\u00f4ng xin g\u00ec th\u00eam n\u1eefa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[7] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9 ki\u00eam Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n coi vi\u1ec7c thi c\u1eed.<\/p>\n<p>[8] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn, v\u00ec vi\u1ec7c d\u00f9ng binh \u1edf Qu\u1ea3ng Nam, b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c treo \u0111\u00e8n trong l\u1ec5 Th\u01b0\u1ee3ng nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, H\u1ed9i Linh Qu\u00e1n b\u1ecb ch\u00e1y. \u0110\u1ea1o s\u0129 u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u trong \u0111i\u1ec7n, say r\u1ed3i l\u1eeda b\u00f9ng l\u00ean. Nh\u00e0 c\u1eeda v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea7n \u0111\u1ec1u b\u1ecb thi\u00eau r\u1ee5i, ch\u1ec9 c\u00f3 ba b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng th\u00e1nh c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f2n nguy\u00ean. Vua b\u00e8n chi\u1ebfu t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u01b0a v\u1ec1 th\u1edd t\u1ea1i C\u1ea3nh Linh Cung. Gi\u00e1n quan Gi\u1ea3 \u00c1m t\u00e2u r\u1eb1ng \u00fd tr\u1eddi mu\u1ed1n b\u1ecf \u0111i, n\u00ean ng\u1eebng vi\u1ec7c tu s\u1eeda, tha t\u1ed9i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi canh gi\u1eef, \u0111\u1ec3 t\u1ecf \u00fd c\u1ea3nh t\u1ec9nh v\u00e0 tu s\u1eeda.<\/p>\n<p>[10] \u0110\u1ecbch Thanh sau khi gi\u1ebft Tr\u1ea7n Th\u1ef1, b\u00e8n \u0111\u00f3ng qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng, l\u1ea1i ra l\u1ec7nh chu\u1ea9n b\u1ecb l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111\u1ee7 m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd. Qu\u00e2n do th\u00e1m c\u1ee7a gi\u1eb7c tr\u1edf v\u1ec1, cho r\u1eb1ng qu\u00e2n tri\u1ec1u ch\u01b0a ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh ngay. H\u00f4m sau, qu\u00e2n tri\u1ec1u ti\u1ebfn l\u00ean, \u0110\u1ecbch Thanh ch\u1ec9 huy ti\u1ec1n qu\u00e2n, T\u00f4n Mi\u1ec5n ch\u1ec9 huy trung qu\u00e2n, D\u01b0 T\u0129nh ch\u1ec9 huy h\u1eadu qu\u00e2n, chi\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf C\u00f4n L\u00f4n Quan.<\/p>\n<p>S\u00e1ng s\u1edbm h\u00f4m sau, ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n c\u1edd x\u00ed tr\u1ed1ng chi\u00eang, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ee9ng v\u00f2ng quanh tr\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbng, ch\u1edd l\u1ec7nh r\u1ed3i m\u1edbi xu\u1ea5t qu\u00e2n. \u0110\u1ecbch Thanh m\u1eb7c th\u01b0\u1eddng ph\u1ee5c c\u00f9ng ti\u00ean phong v\u01b0\u1ee3t qua c\u1eeda quan, m\u1eddi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn \u0103n c\u01a1m b\u00ean ngo\u00e0i c\u1eeda quan, r\u1ed3i l\u1eadp tr\u1eadn \u1edf Quy Nh\u00e2n ph\u1ed1.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, gi\u1eb7c d\u1eabn qu\u00e2n b\u00e0y ba tr\u1eadn m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, c\u1ea7m khi\u00ean l\u1edbn, gi\u00e1o d\u00e0i, m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u1ecf, tr\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eeda. Khi giao chi\u1ebfn, ti\u1ec1n qu\u00e2n h\u01a1i l\u00f9i, t\u01b0\u1edbng h\u1eefu qu\u00e2n l\u00e0 T\u00f4n Ti\u1ebft ng\u01b0\u1eddi Khai Phong t\u1eed tr\u1eadn. <i>(X\u00e9t theo \u300aV\u0169 Qu\u00fd truy\u1ec7n\u300b th\u00ec g\u1ecdi T\u00f4n Ti\u1ebft l\u00e0 ti\u1ec1n qu\u00e2n, \u300aC\u1ed5 Qu\u1ef3 truy\u1ec7n\u300b th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 h\u1eefu t\u01b0\u1edbng T\u00f4n Ti\u1ebft, c\u00f2n \u300a\u0110\u1ecbch Thanh truy\u1ec7n\u300b l\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 ti\u00ean phong T\u00f4n Ti\u1ebft, c\u00f3 l\u1ebd \u00f4ng l\u00e0 h\u1eefu t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ti\u1ec1n qu\u00e2n, \u0111\u1ee9ng \u1edf v\u1ecb tr\u00ed ti\u00ean phong nh\u1ea5t. Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 huy ti\u00ean phong, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b g\u1ecdi T\u00f4n Ti\u1ebft l\u00e0 ti\u00ean phong, e l\u00e0 sai, c\u00f3 th\u1ec3 tra c\u1ee9u trong \u300aNg\u1ecdc truy\u1ec7n\u300b. Nay \u1edf \u0111\u00e2y b\u1ecf ch\u1eef <i>&#8220;ti\u00ean phong&#8221;<\/i>, nh\u01b0ng v\u1eabn ghi r\u00f5 ti\u00ean phong t\u1ea3 h\u1eefu t\u01b0\u1edbng \u1edf ph\u1ea7n sau.)<\/i><\/p>\n<p>Kh\u00ed th\u1ebf gi\u1eb7c r\u1ea5t m\u1ea1nh, T\u00f4n Mi\u1ec5n v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u bi\u1ebfn s\u1eafc. \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u1ee9ng d\u1eady, t\u1ef1 c\u1ea7m c\u1edd tr\u1eafng ch\u1ec9 huy k\u1ef5 binh Phi\u00ean L\u1ea1c, chia hai c\u00e1nh t\u1ea3 h\u1eefu, \u0111\u00e1nh v\u00e0o ph\u00eda sau qu\u00e2n gi\u1eb7c, c\u00e1nh tr\u00e1i \u0111\u00e1nh sang ph\u1ea3i, c\u00e1nh ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh sang tr\u00e1i, r\u1ed3i c\u00e1nh ph\u1ea3i l\u1ea1i \u0111\u00e1nh sang tr\u00e1i, c\u00e1nh tr\u00e1i l\u1ea1i \u0111\u00e1nh sang ph\u1ea3i, qu\u00e2n gi\u1eb7c kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao, \u0111\u1ea1i b\u1ea1i b\u1ecf ch\u1ea1y.<\/p>\n<p>N\u00f9ng Tr\u00ed Cao l\u1ea1i ch\u1ea1y v\u1ec1 Ung Ch\u00e2u, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111u\u1ed5i theo n\u0103m m\u01b0\u01a1i d\u1eb7m, ch\u00e9m \u0111\u01b0\u1ee3c hai ngh\u00ecn hai tr\u0103m th\u1ee7 c\u1ea5p, b\u00e8 \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a h\u1eafn l\u00e0 Ho\u00e0ng S\u01b0 M\u1eadt, N\u00f9ng Ki\u1ebfn Trung, Tr\u00ed Trung c\u00f9ng n\u0103m m\u01b0\u01a1i b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u1ea1 gi\u1ea3 m\u1ea1o \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ebft, b\u1eaft s\u1ed1ng h\u01a1n n\u0103m tr\u0103m t\u00ean gi\u1eb7c. Tr\u00ed Cao \u0111\u00eam \u0111\u00f3 \u0111\u1ed1t th\u00e0nh r\u1ed3i b\u1ecf tr\u1ed1n, theo s\u00f4ng H\u1ee3p Giang ch\u1ea1y v\u00e0o n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i L\u00fd.<\/p>\n<p>Tr\u1eddi v\u1eeba s\u00e1ng, \u0110\u1ecbch Thanh d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e0o th\u00e0nh, thu \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0ng b\u1ea1c l\u1ee5a l\u00e0 h\u00e0ng v\u1ea1n, gia s\u00fac h\u00e0ng ngh\u00ecn, chi\u00eau d\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y ngh\u00ecn hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 tr\u1ebb t\u1eebng b\u1ecb gi\u1eb7c b\u1eaft \u00e9p, an \u1ee7i r\u1ed3i cho v\u1ec1. Ch\u00e9m \u0111\u1ea7u S\u01b0 M\u1eadt v\u00e0 nh\u1eefng t\u00ean kh\u00e1c, treo \u1edf d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Ung Ch\u00e2u, thu \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m ngh\u00ecn ba tr\u0103m b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t x\u00e1c ch\u1ebft, x\u00e2y \u0111\u00e0i Kinh Quan \u1edf g\u00f3c ph\u00eda b\u1eafc th\u00e0nh. L\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 x\u00e1c gi\u1eb7c m\u1eb7c \u00e1o r\u1ed3ng v\u00e0ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng N\u00f9ng Tr\u00ed Cao \u0111\u00e3 ch\u1ebft, mu\u1ed1n t\u00e2u l\u00ean, \u0110\u1ecbch Thanh n\u00f3i: <i>&#8220;Sao bi\u1ebft kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u1ea3? Th\u00e0 m\u1ea5t Tr\u00ed Cao ch\u1ee9 kh\u00f4ng d\u00e1m l\u1eeba d\u1ed1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 tham c\u00f4ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Khi \u0110\u1ecbch Thanh m\u1edbi \u0111\u1ebfn Ung Ch\u00e2u, g\u1eb7p l\u00fac s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 d\u00e0y \u0111\u1eb7c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i gi\u1eb7c b\u1ecf \u0111\u1ed9c v\u00e0o n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n, qu\u00e2n l\u00ednh u\u1ed1ng ph\u1ea3i ph\u1ea7n nhi\u1ec1u ch\u1ebft, \u0110\u1ecbch Thanh r\u1ea5t lo l\u1eafng. M\u1ed9t \u0111\u00eam, c\u00f3 su\u1ed1i n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt ch\u1ea3y ra d\u01b0\u1edbi tr\u1ea1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y u\u1ed1ng, nh\u1edd \u0111\u00f3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>N\u00f9ng Tr\u00ed Cao t\u1eeb l\u00fac kh\u1edfi binh \u0111\u1ebfn khi b\u1ecb d\u1eb9p, g\u1ea7n m\u1ed9t n\u0103m, t\u00e0n ph\u00e1 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 v\u00e0o ch\u1ed7 kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, quan d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e2u \u0111\u1ed3n <i>&#8220;Nh\u00e0 n\u00f4ng gieo, nh\u00e0 \u0111\u1ecbch g\u1eb7t&#8221;<\/i>, qu\u1ea3 nhi\u00ean Tr\u00ed Cao b\u1ecb \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi \u0111\u1ed3n.<\/p>\n<p>Khi \u0111\u00e1nh nhau \u1edf Quy Nh\u00e2n, H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc l\u00e0m ti\u00ean phong, Nh\u01b0 kinh ph\u00f3 s\u1ee9 Gi\u1ea3 Qu\u1ef3 ch\u1ec9 huy c\u00e1nh tr\u00e1i, T\u00e2y kinh t\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n Ti\u1ebft ch\u1ec9 huy c\u00e1nh ph\u1ea3i. Sau khi b\u00e0y tr\u1eadn, \u0110\u1ecbch Thanh th\u1ec1: <i>&#8220;Ai kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i l\u1ec7nh m\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng s\u1ebd b\u1ecb ch\u00e9m.&#8221;<\/i> Khi T\u00f4n Ti\u1ebft \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c ch\u1ebft d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai, Gi\u1ea3 Qu\u1ef3 ngh\u0129 b\u1ed9 h\u1ea1 c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 qu\u00e2n Trung C\u1ea3m, Tr\u1eebng H\u1ea3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 d\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba, nhi\u1ec1u l\u1ea7n b\u1ecb v\u00e2y kh\u1ed1n n\u00ean d\u1ec5 s\u1ee3 h\u00e3i, n\u1ebfu \u0111\u1ee3i l\u1ec7nh \u1eaft b\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, h\u01a1n n\u1eefa binh ph\u00e1p n\u00f3i ai chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ed7 cao tr\u01b0\u1edbc s\u1ebd th\u1eafng, b\u00e8n d\u1eabn qu\u00e2n nhanh ch\u00f3ng l\u00ean n\u00fai, v\u1eeba \u0111\u1ee9ng v\u1eefng th\u00ec gi\u1eb7c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn. Gi\u1ea3 Qu\u1ef3 d\u1eabn qu\u00e2n x\u00f4ng xu\u1ed1ng, vung ki\u1ebfm h\u00f4 l\u1edbn, ch\u00e9m \u0111\u1ee9t tr\u1eadn gi\u1eb7c l\u00e0m \u0111\u00f4i, Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc t\u1eeb ti\u00ean phong x\u00f4ng ra tr\u01b0\u1edbc tr\u1eadn, c\u00f2n \u0110\u1ecbch Thanh ch\u1ec9 huy k\u1ef5 binh Phi\u00ean L\u1ea1c \u0111\u00e1nh ra ph\u00eda sau, gi\u1eb7c \u0111\u1ea1i b\u1ea1i. Gi\u1ea3 Qu\u1ef3 \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbng \u0110\u1ecbch Thanh xin t\u1ed9i, \u0110\u1ecbch Thanh v\u1ed7 l\u01b0ng n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u00e1i l\u1ec7nh m\u00e0 th\u1eafng, l\u00e0 quy\u1ec1n bi\u1ebfn, c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec!&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi B\u1ea3o \u0110\u1ecbnh. Gi\u1ea3 Qu\u1ef3 ng\u01b0\u1eddi C\u1ea3o Th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[11] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Ki\u1ec1m h\u1ea1t Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u00f4ng l\u1ed9, V\u0103n t\u01b0 s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng H\u00e0i l\u00e0m V\u0103n t\u01b0 ph\u00f3 s\u1ee9, \u0110\u00f4 gi\u00e1m Ki\u1ebfn Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u1ea7u, N\u00f9ng Tr\u00ed Cao t\u1eeb Ung Ch\u00e2u theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn v\u1ec1 Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, Tr\u1ecdng Gi\u1ea3n l\u1ec7nh cho H\u00e0i \u0111em qu\u00e2n ch\u1eb7n gi\u1eef \u0110oan Ch\u00e2u. H\u00e0i b\u00e8n d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00ecnh Th\u1ecb B\u1ea1c kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n, mu\u1ed1n quay v\u1ec1 gi\u1eef th\u00e0nh, nh\u01b0ng Gi\u1ea3n kh\u00f4ng cho ph\u00e9p, H\u00e0i t\u1ef1 \u00fd quay v\u1ec1. H\u00f4m sau, Tu\u1ea7n ki\u1ec3m tr\u00ean bi\u1ec3n, H\u1eefu Th\u1ecb C\u1ea5m V\u01b0\u01a1ng Th\u1ebf Ninh xin chia qu\u00e2n \u0111i, H\u00e0i s\u1ee3 h\u00e3i, kh\u00f4ng nghe theo. Khi gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh, l\u1ea1i th\u00fac gi\u1ee5c Th\u1ebf Ninh v\u00e0o th\u00e0nh. Th\u1ebf Ninh \u0111\u1ebfn c\u1eeda Nam, d\u1eabn \u0111\u1ea1i ngh\u0129a tr\u00e1ch H\u00e0i, v\u00ec H\u00e0i ch\u1ea7n ch\u1eeb kh\u00f4ng ti\u1ebfn qu\u00e2n, H\u00e0i t\u1ee9c gi\u1eadn, cho r\u1eb1ng Th\u1ebf Ninh vi ph\u1ea1m qu\u00e2n l\u1ec7nh n\u00ean ch\u00e9m ch\u1ebft.<\/p>\n<p>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ed1ng Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u \u0111i\u1ec1u tra, Ng\u1ee5y Qu\u00e1n n\u00f3i r\u1eb1ng Th\u1ebf Ninh l\u00e0 Tu\u1ea7n ki\u1ec3m tr\u00ean bi\u1ec3n, n\u1ebfu l\u1ec7nh cho \u00f4ng d\u1eabn qu\u00e2n trong th\u00e0nh, th\u00ec thuy\u1ec1n b\u00e8 s\u1ebd r\u01a1i v\u00e0o tay gi\u1eb7c, m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a H\u00e0i l\u00e0 sai. Th\u1ebf Ninh c\u00f3 d\u0169ng l\u01b0\u1ee3c, d\u00e1m chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, l\u1ea1i gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c v\u1ee5, c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng r\u1ea5t oan u\u1ed5ng, v\u00ec th\u1ebf gi\u00e1ng ch\u1ee9c H\u00e0i, v\u00e0 l\u1ec7nh t\u00ecm con c\u1ee7a Th\u1ebf Ninh \u0111\u1ec3 b\u00e1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, Quan V\u0103n \u0110i\u1ec7n H\u1ecdc S\u0129, L\u1ea1i B\u1ed9 Th\u1ecb Lang, Tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m V\u0169 Khang Ti\u1ebft \u0110\u1ed9 S\u1ee9, Tri T\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111i\u1ec1u Ph\u00e1n T\u1ecbnh Ch\u00e2u L\u00fd Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng l\u00e0m Ph\u00e1n Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n, Tri Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c Qu\u00e2n T\u1ed1ng K\u1ef3 l\u00e0m Tri \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>Khi K\u1ef3 \u0111\u1ebfn T\u1ecbnh Ch\u00e2u, \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u00e3i b\u1ecf nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft do Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng, t\u1ea5u xin \u0111u\u1ed5i T\u1ea9u M\u00e3 Th\u1eeba Th\u1ee5 Li\u1ec7u H\u1ea1o Nhi\u00ean. H\u1ea1o Nhi\u00ean l\u00e0 ho\u1ea1n quan, \u1ef7 th\u1ebf, t\u1eebng vu c\u00e1o Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng, vi\u1ec7c Chi\u00eau L\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u chuy\u1ec3n l\u00e0 do H\u1ea1o Nhi\u00ean g\u00e2y ra. K\u1ef3 t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n x\u00e9t k\u1ef9 th\u1ea5y nh\u1eefng l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a H\u1ea1o Nhi\u00ean ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh g\u1ea7n \u0111\u00e2y sai Th\u1ecb C\u1ea5m Ph\u00f9ng T\u0129nh c\u00f9ng l\u00e0m Th\u1eeba Th\u1ee5, H\u1ea1o Nhi\u00ean ghen gh\u00e9t v\u00ec T\u0129nh li\u00eam khi\u1ebft, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec m\u00e0 t\u1ea5u n\u1ea1p<a class=\"footnote\" title=\"H\u1ea1o Nhi\u00ean ghen gh\u00e9t v\u00ec T\u0129nh li\u00eam khi\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec m\u00e0 t\u1ea5u n\u1ea1p, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y C\u00f4ng T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 13 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, \u300aT\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu\u300b ch\u1eef 'Khi\u1ebft' vi\u1ebft l\u00e0 'Lu\u1ef5'.\" id=\"return-footnote-469-1\" href=\"#footnote-469-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i chuy\u1ec3n T\u0129nh \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. \u0110\u00e3 vu c\u00e1o \u0111u\u1ed5i m\u1ed9t \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng, l\u1ea1i nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i vu c\u00e1o \u0111u\u1ed5i m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng li\u00eau, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng x\u00e9t r\u00f5, \u0111\u1ec1u nghe theo l\u1eddi xin c\u1ee7a h\u1eafn, khi\u1ebfn quan l\u1ea1i \u0111\u1ec1u lo l\u1eafng than th\u1edf. H\u01a1n n\u1eefa, H\u1ea1o Nhi\u00ean t\u00ednh tham lam ngang ng\u01b0\u1ee3c, c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u00e0nh vi ph\u1ea1m ph\u00e1p, mong tri\u1ec7u h\u1ed3i h\u1eafn v\u1ec1 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n, n\u1ebfu kh\u00f4ng, th\u1ea7n s\u1ebd thi h\u00e0nh ph\u00e1p lu\u1eadt.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n cho H\u1ea1o Nhi\u00ean v\u1ec1 kinh, s\u1eafc cho b\u1ea3n t\u1ec9nh \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n.<\/p>\n<p>[13] \u0110\u1ec1n Hi\u1ec3n \u1ee8ng \u1edf Thi\u00ean Tr\u00ec thu\u1ed9c Ninh H\u00f3a qu\u00e2n n\u1eb1m trong khu v\u1ef1c c\u1ea5m \u0111\u1ecba, l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng tu s\u1eeda, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t. H\u00e0n K\u1ef3 sai Khi\u00eam h\u1ea1t T\u00f4 An T\u0129nh \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi, tri\u1ec7u t\u1eadp t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 n\u00f3i: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i t\u1eebng xin ta tu s\u1eeda \u0111\u1ec1n th\u1ea7n Thi\u00ean Tr\u00ec, v\u0103n th\u01b0 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u01a1i v\u1eabn c\u00f2n, sao nay l\u1ea1i x\u00e2m ph\u1ea1m?&#8221;<\/i> Ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, b\u00e8n tr\u1ea3 l\u1ea1i th\u00f4n L\u00e3nh Tuy\u1ec1n cho ta. \u0110\u1ea5t tr\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng V\u0169 thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u1ea5y ch\u00e2n n\u00fai Ho\u00e0ng Ng\u00f4i l\u00e0m ranh gi\u1edbi, ng\u01b0\u1eddi Khi\u1ebft \u0110an kh\u00f4ng ng\u1eebng x\u00e2m chi\u1ebfm canh t\u00e1c. H\u00e0n K\u1ef3 l\u1ea1i sai T\u00f4 An T\u0129nh \u0111\u00e0o \u0111\u1ea5t d\u1ef1ng bia \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n, t\u1eeb \u0111\u00f3 h\u1ecd kh\u00f4ng d\u00e1m canh t\u00e1c tr\u00ean n\u00fai.<\/p>\n<p><i>(N\u00fai Ho\u00e0ng Ng\u00f4i, theo h\u00e0nh tr\u1ea1ng v\u00e0 gia truy\u1ec1n, ch\u00ednh l\u00e0 n\u00fai L\u1ee5c Phi\u1ec1n.)<\/i><\/p>\n<p>H\u00e0n K\u1ef3 \u1edf Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c, xin b\u00e3i b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m mua b\u00e1n ng\u1ef1a \u1edf H\u00e0 \u0110\u00f4ng v\u00e0 Thi\u1ec3m T\u00e2y, cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c t\u1ef1 do mua b\u00e1n, d\u00e2n nu\u00f4i ng\u1ef1a kh\u00f4ng b\u1ecb t\u0103ng h\u1ea1ng. \u00d4ng c\u0169ng xin kh\u00f4i ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 M\u00e3 Khuy\u1ec3n m\u1ea1c th\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng. Sau ba th\u00e1ng, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, l\u1ea1i d\u00e2ng t\u1ea5u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><i>&#8220;Thi\u00ean h\u1ea1 l\u1ea5y H\u00e0 B\u1eafc l\u00e0m c\u0103n b\u1ea3n, H\u00e0 B\u1eafc l\u1ea5y Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh l\u00e0m c\u0103n b\u1ea3n, v\u00ec hai n\u01a1i n\u00e0y ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfn c\u1ee7a gi\u1eb7c, l\u00e0 c\u1eeda ng\u00f5 c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. H\u01a1n n\u1eefa, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u00e3 v\u1eaby \u0111u\u00f4i su\u1ed1t n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m, quen kh\u00f4ng s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi, b\u1ea3n t\u00ednh hung d\u1eef nh\u01b0 s\u00f3i, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng. Nay ch\u00fang \u0111ang li\u1ebfm m\u00e9p, ch\u1ea3y d\u00e3i, mu\u1ed1n c\u1eafn x\u00e9 ch\u00ednh l\u00e0 \u0110\u1ecbnh v\u00e0 Tr\u1ea5n. N\u1ebfu hai qu\u00e2n n\u00e0y kh\u00f4ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, th\u00ec gi\u1eb7c s\u1ebd ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o Th\u00e2m, Tri\u1ec7u, H\u00ecnh, Minh<a class=\"footnote\" title=\"'Ti\u1ebfn s\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'B\u00e1c', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 29, t\u1edd t\u1ea5u s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-469-2\" href=\"#footnote-469-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>, c\u1eafn x\u00e9 nh\u1eefng n\u01a1i y\u1ebfu \u1edbt, tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, mi\u1ec7ng m\u00e1u me \u0111\u1ea7y tham lam, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec ph\u1ea3i lo. (Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft &#8216;mi\u1ec7ng m\u00e1u me \u0111\u1ea7y tham lam, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec ph\u1ea3i lo&#8217;<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'mi\u1ec7ng m\u00e1u me \u0111\u1ea7y tham lam, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec ph\u1ea3i lo', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu gi\u1ed1ng nhau, \u300aC\u1ea3nh V\u0103n T\u1eadp\u300b kh\u00f4ng c\u00f3, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 284, truy\u1ec7n T\u1ed1ng K\u1ef3 ch\u1eef 'lo' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 't\u1ea1'.\" id=\"return-footnote-469-3\" href=\"#footnote-469-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>, nghi ng\u1edd c\u00f3 ch\u1ed7 sai s\u00f3t, nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aL\u1ecbch \u0110\u1ea1i Danh Th\u1ea7n T\u1ea5u Ngh\u1ecb\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n ng\u00e0y \u0111\u00eam suy ngh\u0129 s\u00e2u xa, cho r\u1eb1ng mu\u1ed1n binh l\u1ef1c m\u1ea1nh, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng nhi\u1ec1u l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 ti\u1ec1n c\u1ee7a; mu\u1ed1n qu\u00e2n s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n t\u1ed1t, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi; mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi ta h\u0103ng h\u00e1i chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng th\u01b0\u1edfng n\u1eb7ng v\u00e0 ph\u1ea1t nghi\u00eam; mu\u1ed1n gi\u1eb7c do d\u1ef1 kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn<a class=\"footnote\" title=\"'Do d\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'quan', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b, \u300aC\u1ea3nh V\u0103n T\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-469-4\" href=\"#footnote-469-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng g\u00ec b\u1eb1ng l\u00e0m cho Tr\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0 \u0110\u1ecbnh v\u1eefng<a class=\"footnote\" title=\"'V\u1eefng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-469-5\" href=\"#footnote-469-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>. Ng\u01b0\u1eddi H\u00e0 B\u1eafc v\u1ed1n c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch h\u1ed5 th\u1eb9n s\u1ef1 h\u00e8n nh\u00e1t, chu\u1ed9ng d\u0169ng kh\u00ed, th\u00edch b\u00e0n vi\u1ec7c, s\u1eb5n s\u00e0ng hy sinh t\u00ednh m\u1ea1ng. B\u1ec7 h\u1ea1 ch\u1ec9 c\u1ea7n kh\u00edch l\u1ec7 m\u1ed9t ch\u00fat, kh\u00f4ng lo kh\u00f4ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u. Nh\u01b0ng n\u1ebfu binh s\u0129 mu\u1ed1n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 \u0111\u00e1nh c\u0169ng thua. Kh\u00f4ng c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 ti\u1ec1n c\u1ee7a, d\u00f9 Tr\u1ea5n c\u00f3 th\u00e0nh v\u00e0ng, \u0110\u1ecbnh c\u00f3 h\u00e0o s\u00e2u, th\u1ebf l\u1ef1c c\u0169ng s\u1ebd suy y\u1ebfu.<\/i><\/p>\n<p><i>Hi\u1ec7n nay tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng luy\u1ec7n qu\u00e2n, ch\u1ebf t\u00e0i t\u00edch l\u01b0\u01a1ng<a class=\"footnote\" title=\"Ch\u1ebf t\u00e0i t\u00edch l\u01b0\u01a1ng: ch\u1eef 't\u00edch' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 14 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-469-6\" href=\"#footnote-469-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>, l\u1ea1i l\u1ea5y Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng l\u00e0m \u01b0u ti\u00ean, c\u00f2n H\u00e0 B\u1eafc th\u00ec x\u1ebfp sau, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch hay. Qu\u00e2n T\u00e2y t\u1eb7c binh h\u00f9ng t\u01b0\u1edbng m\u1ea1nh nh\u01b0ng \u00edt qu\u00e2n, kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ecba th\u1ebf hi\u1ec3m tr\u1edf, \u0111\u1ecbch e ng\u1ea1i kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m. Duy ch\u1ec9 c\u00f3 H\u00e0 B\u1eafc th\u00ec kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 ph\u00f2ng th\u1ee7 c\u1ee7a V\u1ea1n L\u00fd Tr\u01b0\u1eddng Th\u00e0nh, t\u1eeb K\u1ebf ch\u00e2u tr\u1edf v\u1ec1 ph\u00eda nam, nh\u00ecn th\u1eb3ng ng\u00e0n d\u1eb7m, gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng ti\u1ebfn l\u00ean, nh\u01b0 \u0111i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng ph\u1eb3ng.<\/i><\/p>\n<p><i>V\u00ec v\u1eady n\u00f3i r\u1eb1ng lo l\u1eafng v\u1ec1 m\u1ed1i h\u1ecda Khi\u1ebft \u0110an<a class=\"footnote\" title=\"V\u00ec v\u1eady n\u00f3i r\u1eb1ng lo l\u1eafng v\u1ec1 m\u1ed1i h\u1ecda Khi\u1ebft \u0110an: ch\u1eef 'vi\u1ebft' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b b\u1ed5 sung. 'Ho\u1ea1n', \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'gi\u1ea3'.\" id=\"return-footnote-469-7\" href=\"#footnote-469-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng \u01b0u ti\u00ean H\u00e0 B\u1eafc, m\u00e0 lo cho H\u00e0 B\u1eafc, ngo\u00e0i \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u v\u00e0 Tr\u1ea5n ch\u00e2u ra th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 b\u00e0n n\u1eefa. V\u00ec th\u1ebf th\u1ea7n xin tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft nh\u1eadp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0o Tr\u1ea5n ch\u00e2u, \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, khi Tr\u1ea5n ch\u00e2u, \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadp l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0o c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c. C\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u0129nh \u1edf Thi\u1ec3m T\u00e2y, H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Tr\u1ea5n ch\u00e2u, \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u, nh\u01b0 v\u1eady Tr\u1ea5n ch\u00e2u, \u0110\u1ecbnh ch\u00e2u s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean quan tr\u1ecdng. Thi\u00ean h\u1ea1 th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e2u, ng\u1ef1a ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt \u0111i, th\u1ea7n xin \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb d\u00f9ng nhi\u1ec1u b\u1ed9 binh h\u01a1n. Qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1ed3 \u1ea1t k\u00e9o \u0111\u1ebfn, r\u1ed3i nhanh ch\u00f3ng r\u00fat \u0111i, nh\u01b0 m\u00e2y bay ng\u1ef1a ch\u1ea1y, \u0111\u00e1nh \u00fap ph\u00eda sau c\u01b0\u1edbp b\u00f3c ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a k\u1ef5 binh; c\u00f2n n\u1ecf m\u1ea1nh gi\u00e1o d\u00e0i, th\u01b0\u01a1ng l\u1edbn \u0111ao s\u1eafc, h\u00e0ng ng\u0169 ch\u1ec9nh t\u1ec1, h\u00f4 l\u1edbn x\u00f4ng v\u00e0o chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a b\u1ed9 binh.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh khi giao chi\u1ebfn v\u1edbi \u0111\u1ecbch, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i theo s\u00e2u v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5 \u0111\u1ecbch, m\u00e0 ch\u1ec9 \u0111u\u1ed5i ch\u00fang ra kh\u1ecfi bi\u00ean gi\u1edbi th\u00ec d\u1eebng l\u1ea1i, nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i ng\u1ef1a m\u00e0 b\u1ed9 binh v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng<a class=\"footnote\" title=\"Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i ng\u1ef1a m\u00e0 b\u1ed9 binh v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng: ch\u1eef '\u0111\u00e3i' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u1eafc', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-469-8\" href=\"#footnote-469-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>. Th\u1ea7n xin gi\u1ea3m b\u1edbt k\u1ef5 binh v\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng b\u1ed9 binh, nh\u01b0 v\u1eady ng\u1ef1a \u00edt th\u00ec k\u1ef5 binh tinh nhu\u1ec7, b\u1ed9 binh nhi\u1ec1u th\u00ec chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u m\u1ea1nh m\u1ebd, ta c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy s\u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a b\u1ed9 binh, d\u00f9 Khi\u1ebft \u0110an c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u1ef1a c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/i><\/p>\n<p><i>Tr\u1ea5n v\u00e0 \u0110\u1ecbnh v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3, t\u1eeb th\u1eddi ti\u00ean \u0111\u1ebf \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o, t\u01b0\u1edbng so\u00e1i chuy\u00ean quy\u1ec1n m\u00e0 binh l\u00ednh kh\u00f4ng chia r\u1ebd, n\u00ean \u0110\u1ecbnh \u0111\u00e1nh v\u00e0o ng\u1ef1c th\u00ec Tr\u1ea5n ch\u1eb7n ngang s\u01b0\u1eddn, th\u1ebf t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u01b0 v\u1eady. Nay chia l\u00e0m hai, \u0111i\u1ec1u r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 h\u1ea1i l\u00e0 v\u00f9ng n\u00fai s\u00f4ng hi\u1ec3m y\u1ebfu \u1edf ph\u00eda b\u1eafc b\u1ecb chia c\u1eaft, l\u1ec7nh v\u0103n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, n\u1ebfu gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh v\u00e0o doanh tr\u1ea1i th\u00ec hai b\u00ean kh\u00f4ng li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi nhau, ai s\u1ebd ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m?<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n xin h\u1ee3p Tr\u1ea5n v\u00e0 \u0110\u1ecbnh l\u00e0m m\u1ed9t l\u1ed9, mong d\u00f9ng t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, l\u00fac b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y Tr\u1ea5n l\u00e0m n\u01a1i tr\u1ecb s\u1edf, khi c\u00f3 vi\u1ec7c th\u00ec d\u1eddi tr\u1ecb s\u1edf \u0111\u1ebfn \u0110\u1ecbnh, ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, quy\u1ec1n th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m r\u00f5 r\u00e0ng, binh s\u0129 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd c\u1ea9u th\u1ea3, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf s\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t. Mong b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean \u1edf y\u00ean ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nguy, suy t\u00ednh k\u1ef9 c\u00e0ng. N\u1ebfu \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi vi\u1ec7c x\u1ea3y ra m\u1edbi lo li\u1ec7u th\u00ec \u0111\u00e3 mu\u1ed9n.<\/i><\/p>\n<p><i>H\u00e0 \u0110\u00f4ng ng\u1ef1a kh\u1ecfe, qu\u00e2n s\u0129 quen c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a x\u00f4ng pha, c\u00f9ng v\u1edbi Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh nh\u01b0 ngo\u00e0i trong, xu\u1ed1ng ph\u00eda \u0111\u00f4ng T\u1ec9nh H\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y tr\u0103m d\u1eb7m \u0111\u00e3 v\u00e0o Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh. Gi\u1eb7c n\u1ebfu ti\u1ebfn s\u00e2u, d\u00f9ng ng\u1ef1a kh\u1ecfe H\u00e0 \u0110\u00f4ng h\u1ed7 tr\u1ee3 qu\u00e2n Tr\u1ea5n, \u0110\u1ecbnh, \u0111\u00e1nh \u00fap k\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi nh\u01b0 \u0111ang r\u00fat lui<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00e1nh \u00fap k\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi nh\u01b0 \u0111ang r\u00fat lui 'nh\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u00e0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9, c\u00f9ng \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b, \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-469-9\" href=\"#footnote-469-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, mu\u00f4n l\u1ea7n ra qu\u00e2n \u0111\u1ec1u th\u00e0nh c\u00f4ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebf hay.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n nghe vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft trong s\u1eed d\u1ee5ng<a class=\"footnote\" title=\"Th\u1ea7n nghe vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft trong s\u1eed d\u1ee5ng 'c\u1ea5p thi\u1ebft' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u00e9o l\u00e9o', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-469-10\" href=\"#footnote-469-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng v\u0103n t\u1eeb tr\u00ecnh b\u00e0y, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u th\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn chi ti\u1ebft r\u01b0\u1eddm r\u00e0, c\u1ea7n \u0111\u1ee3i quan l\u1ea1i ghi ch\u00e9p r\u00f5 r\u00e0ng, th\u1ea7n d\u00f9ng l\u1eddi th\u00f4ng t\u1ee5c n\u00f3i, li\u1ec1n d\u00e2ng ri\u00eang m\u1ed9t b\u1ea3n ch\u1ecdn t\u01b0\u1edbng t\u00edch tr\u1eef t\u00e0i l\u1ef1c, xin giao xu\u1ed1ng Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, Tam ty quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/i><\/p>\n<p><i>Th\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb h\u1ecdc tr\u00f2, kh\u00f4ng bi\u1ebft vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1, t\u00ecnh c\u1edd c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn, kh\u00f4ng d\u00e1m gi\u1ea5u gi\u1ebfm, ch\u1ec9 v\u00ec nh\u1eadn \u01a1n l\u1edbn, mu\u1ed1n b\u00e1o \u0111\u00e1p ngay, s\u1ee3 \u00fd ki\u1ebfn c\u00f3 ch\u1ed7 m\u01a1 h\u1ed3, quan l\u1ea1i nghi ng\u1edd ch\u1ea5t v\u1ea5n, l\u1ea1i xin giao xu\u1ed1ng th\u1ea7n, cho ph\u00e9p tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, r\u1ed3i m\u1edbi thi h\u00e0nh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i d\u00e2ng \u300aNg\u1ef1 Nhung lu\u1eadn\u300b b\u1ea3y thi\u00ean.<\/i><\/p>\n<p>M\u1ec7nh cho Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch \u0111\u1ecba l\u00fd.<\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, trong cung ban chi\u1ebfu sai n\u1ed9i th\u1ecb \u0111i th\u0103m h\u1ecfi t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u Qu\u1ea3ng Nam, l\u1ea1i ban ti\u1ec1n \u0111\u1eb7c chi cho qu\u00e2n s\u0129.<\/p>\n<p>[15] \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tr\u1ef1c s\u1eed qu\u00e1n, Tri Ng\u1ea1c ch\u00e2u D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng b\u00e1c s\u0129, Tri Quang H\u00f3a qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[16] Ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, gi\u00e1ng T\u00e2y Kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 s\u1ee9, Khang ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed Th\u1ea9m Duy Cung l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9, Gi\u00e1m Th\u00e1i ch\u00e2u thu\u1ebf, T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n Tr\u01b0\u01a1ng Th\u1eeba Di\u1ec5n l\u00e0m Cung b\u1ecb kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9, Gi\u00e1m Nh\u1eef ch\u00e2u thu\u1ebf, \u0111\u1ec1u v\u00ec t\u1ed9i \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra ch\u00e1y khi coi s\u00f3c H\u1ed9i Linh quan. Duy Cung l\u00e0 em \u0110\u1ee9c phi. Th\u1eeba Di\u1ec5n l\u00e0 con r\u1ec3 L\u1ea1c An qu\u1eadn ch\u00faa. M\u1ec7nh v\u1eeba ban, phi v\u00e0 ch\u00faa \u0111\u1ec1u d\u00e2ng s\u1edb xin l\u01b0u l\u1ea1i kinh s\u01b0, Vua n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1ec7nh \u0111\u00e3 ban, v\u00ec th\u00e2n th\u00edch m\u00e0 \u0111\u1ed5i, th\u00ec ph\u00e9p lu\u1eadt ch\u1ec9 l\u00e0 h\u01b0 v\u0103n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[17] Th\u00e1ng 2, ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, m\u00f9ng m\u1ed9t, Vua ban chi\u1ebfu cho Khai Phong ph\u1ee7 th\u00fac gi\u1ee5c Duy Cung v\u00e0 Th\u1eeba Di\u1ec5n nh\u1eadm ch\u1ee9c. L\u1ea1c An qu\u1eadn ch\u00faa, con nu\u00f4i c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng \u00dd th\u00e1i h\u1eadu, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh l\u00e0m con g\u00e1i c\u1ee7a Chi\u00eau Th\u00e0nh th\u00e1i t\u1eed Nguy\u00ean Hi.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;\u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e3 ph\u00e1 gi\u1eb7c, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng s\u0129 l\u1eadp c\u00f4ng n\u00ean nhanh ch\u00f3ng b\u00e0n vi\u1ec7c ban th\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu ch\u1eadm tr\u1ec5 th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch.&#8221;<\/i> Nh\u00e2n \u0111\u00f3 n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u1eabm th\u01b0\u1eddng xem x\u00e9t v\u1ec1 Ng\u1ee5y Th\u00e1i T\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng h\u00f9ng m\u1ea1nh v\u00e0 m\u01b0u l\u01b0\u1ee3c l\u1edbn, nh\u01b0ng l\u1ea1i nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o gian tr\u00e1. \u0110\u01b0\u1eddng Trang T\u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0o ki\u1ec7t, khi d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh tr\u1eadn, m\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 sai l\u1ea7m, nh\u01b0ng khi l\u00ean ng\u00f4i l\u1ea1i ham m\u00ea s\u0103n b\u1eafn kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1eebng m\u1ef1c, th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t kh\u00f4ng \u0111\u00fang l\u00fac. Hai v\u1ecb Vua n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00e0i l\u00e0m t\u01b0\u1edbng so\u00e1i, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0 ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1eadc qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng, th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[19] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0110i\u1ec7n trung th\u1eeba, Th\u00f4ng ph\u00e1n Ch\u00e2u Ch\u00e2u l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u0129nh t\u00e2u r\u1eb1ng, Th\u00e1i T\u1ed5 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Ho\u00e0ng Ph\u1ee7 Huy \u1edf Ch\u00e2u Ch\u00e2u, Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean \u1edf T\u1ecbnh Ch\u00e2u, Ch\u00e2n T\u00f4ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i Khi\u1ebft \u0110an \u1edf Thi\u1ec1n Ch\u00e2u, v\u00ec v\u1eady ba ch\u00e2u n\u00e0y \u0111\u1ec1u n\u00ean l\u1eadp mi\u1ebfu \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb c\u00f4ng lao c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc ti\u1ec1n nh\u00e2n. Do \u0111\u00f3, Vua ra l\u1ec7nh cho th\u1ee3 v\u1ebd ch\u00e2n dung c\u1ee7a ba v\u1ecb th\u00e1nh \u1edf v\u01b0\u1eddn Ph\u01b0\u01a1ng L\u00e2m, t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng B\u00e0ng T\u1ecbch l\u00e0m Ph\u1ee5ng an s\u1ee9, t\u1ea1m th\u1eddi th\u1edd \u1edf V\u1ea1n Th\u1ecd Quan.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Vua ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn qu\u00e1n, l\u00e0m l\u1ec5 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n S\u1ee9, Ch\u01b0\u01a1ng H\u00f3a Ti\u1ebft \u0110\u1ed9 S\u1ee9 \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m H\u1ed9 Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0110\u1ed9 S\u1ee9 <i>(theo \u300aT\u1ed1ng S\u1eed T\u1ec3 T\u01b0\u1edbng Bi\u1ec3u\u300b ghi l\u00e0 H\u1ed9 Qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0110\u1ed9 S\u1ee9)<\/i>, Ki\u1ec3m Hi\u1ec7u Th\u00e1i \u00day, H\u00e0 Trung Do\u00e3n, ki\u00eam Ng\u1ef1 S\u1eed \u0110\u1ea1i Phu, Xu M\u1eadt Ph\u00f3 S\u1ee9, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n S\u1ee9 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, khi tin th\u1eafng tr\u1eadn \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u1ebfn, Vua r\u1ea5t vui m\u1eebng, n\u00f3i v\u1edbi T\u1ec3 T\u01b0\u1edbng B\u00e0ng T\u1ecbch r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1ecbch Thanh ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, l\u00e0 nh\u1edd s\u1ee9c c\u1ee7a khanh ki\u00ean tr\u00ec ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng.&#8221;<\/i> Vua b\u00e8n mu\u1ed1n th\u0103ng \u0110\u1ecbch Thanh l\u00e0m Xu M\u1eadt S\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"'Mu\u1ed1n' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 30 'Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Man Ph\u1ea3n', c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b, \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 14 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-469-11\" href=\"#footnote-469-11\" aria-label=\"Footnote 11\"><sup class=\"footnote\">[11]<\/sup><\/a>, \u0110\u1ed3ng B\u00ecnh Ch\u01b0\u01a1ng S\u1ef1. B\u00e0ng T\u1ecbch cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean, ra s\u1ee9c tranh lu\u1eadn, Vua m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n<p>L\u01b0u X\u01b0\u1edfng n\u00f3i: <i>&#8220;Ban \u0111\u1ea7u \u0111\u00e1nh Tr\u00ed Cao, sai D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n l\u00e0m Kh\u1edfi C\u01b0 X\u00e1 Nh\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh, sau \u0111\u00f3 hai t\u01b0\u1edbng b\u1ea1i tr\u1eadn ch\u1ebft, th\u1ebf gi\u1eb7c c\u00e0ng m\u1ea1nh, D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n v\u00ec th\u1ebf b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u1ee7 Ng\u1ea1c Ch\u00e2u. \u0110\u1ebfn khi \u0110\u1ecbch Thanh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ebfn Ung, m\u1ed9t tr\u1eadn ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eb7c, ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng v\u0103n s\u0129 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 d\u00f9ng, m\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc t\u00fac nho v\u0129 hi\u1ec1n c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 gi\u1ea3i th\u00edch, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi n\u00f3i kh\u00f4ng hi\u1ec3u bi\u1ebft. D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n ch\u1ee9c v\u1ee5 v\u1ed1n th\u1ea5p, l\u1ea1i \u0111i v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch s\u1ee9 gi\u1ea3, m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111i nh\u01b0 T\u01b0\u01a1ng Giai, Tr\u01b0\u01a1ng Trung \u0111\u1ec1u c\u00f3 ch\u1ee9c v\u1ee5 cao h\u01a1n D\u01b0\u01a1ng \u0110i\u1ec1n, ho\u1eb7c c\u00f3 t\u01b0\u1edbng l\u00e3o luy\u1ec7n t\u1ef1 ph\u1ee5, ngang ng\u01b0\u1ee3c kh\u00ed th\u1ebf, g\u1ecdi kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn, sai kh\u00f4ng \u0111i, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng? \u0110\u1ecbch Thanh t\u1eebng gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf hai ph\u1ee7, v\u1ed1n xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb h\u00e0ng ng\u0169, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng qu\u00e2n s\u0129, th\u1ebf l\u1ef1c v\u1ed1n \u0111\u00e3 m\u1ea1nh, m\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng trao cho quy\u1ec1n h\u00e0nh l\u1edbn, ch\u00e2u qu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng, m\u1ea1c ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd b\u1ed5 nhi\u1ec7m, t\u01b0\u1edbng hi\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t, d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1c chi\u1ebfn, l\u00e0m sao kh\u00f4ng l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng? N\u1ebfu \u0111\u1ed5i ch\u1ed7 hai ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, th\u00ec kh\u00e9o v\u1ee5ng c\u0169ng nh\u01b0 nhau.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng b\u1ed9 ng\u1ef1a c\u1ee7a b\u1ed9 l\u1ea1c Phi\u00ean L\u1ea1c \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c N\u00f4ng, th\u1eadt l\u00e0 l\u1ea1, t\u1ea1i sao v\u1eady? T\u1eeb x\u01b0a s\u00e1ch v\u1edf ghi ch\u00e9p \u0111\u1ec1u n\u00f3i Hoa H\u1ea1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 th\u00edch nghi, th\u1ee7y l\u1ee5c kh\u00e1c nhau v\u1ec1 t\u1eadp qu\u00e1n, b\u1ed9 k\u1ef5 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 ti\u1ec7n l\u1ee3i. Ngay nh\u01b0 T\u00e0o Th\u00e1o gi\u1ecfi c\u1ea7m qu\u00e2n c\u00f2n thua \u1edf \u00d4 L\u00e2m, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1. Sao l\u1ea1i ngh\u0129 d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c? Phi\u00eau K\u1ef5 T\u01b0\u1edbng Qu\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n tinh nhu\u1ec7, nh\u01b0ng c\u0169ng nh\u1edd may m\u1eafn tr\u1eddi cho, ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5t b\u1ea1i, g\u1ea7n nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p><i>(Khi \u0110\u1ecbch Thanh ph\u00e1 gi\u1eb7c, ch\u1ec9 l\u00e0 Tuy\u00ean Huy Nam Vi\u1ec7n S\u1ee9, L\u01b0u X\u01b0\u1edfng n\u00f3i l\u00e0 hai ph\u1ee7, c\u00f3 l\u1ebd nh\u1ea7m. Hay l\u00e0 ch\u1ee9c Tuy\u00ean Huy S\u1ee9 ngang v\u1edbi hai ph\u1ee7, l\u00fac \u0111\u00f3 vi\u1ec7c \u1ee7y nhi\u1ec7m \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e3 ngang v\u1edbi ch\u1ea5p ch\u00ednh ch\u0103ng?<a class=\"footnote\" title=\"'\u1ee6y' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'D\u1ee5ng', c\u0103n c\u1ee9 theo C\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf.\" id=\"return-footnote-469-12\" href=\"#footnote-469-12\" aria-label=\"Footnote 12\"><sup class=\"footnote\">[12]<\/sup><\/a>)<\/i><\/p>\n<p>[21] Chi\u1ebfu cho Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 \u0111\u1eb7t ch\u1ee9c Th\u1eeba m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea5y quan g\u1ea7n tr\u00ean l\u00e0 Tri l\u1ec5 vi\u1ec7n ki\u00eam nhi\u1ec7m, chuy\u00ean tr\u00e1ch ki\u1ec3m tra nh\u1ea1c kh\u00ed, tu\u1ea7n tra c\u00e1c \u0111\u00e0n t\u1ebf. Li\u1ec1n l\u1ec7nh cho \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, T\u1eadp hi\u1ec1n hi\u1ec7u l\u00fd, \u0110\u1ed3ng tri l\u1ec5 vi\u1ec7n Ph\u00f9ng C\u00e1o ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u1eeba c\u1ee7a b\u1ea3n t\u1ef1.<\/p>\n<p>[22] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed Ng\u00f4 B\u00ed t\u00e2u: <i>&#8220;Ngo\u00e0i b\u1ed1n \u0111\u00e0n t\u1ebf \u1edf ngo\u1ea1i th\u00e0nh, trong ph\u1ea1m vi b\u1ed9 m\u1eabu b\u1ecb x\u00e2m l\u1ea5n canh t\u00e1c nhi\u1ec1u, c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u00e0n v\u00e0 g\u00f3c c\u1ea1nh b\u1ecb v\u1ee1 n\u1ee9t, c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ecdng kh\u00f4ng th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, c\u00f3 n\u01a1i ch\u1eb7t c\u00e2y r\u1eebng \u0111\u1ec3 thu l\u1ee3i. Th\u00eam n\u1eefa, nh\u1ea1c kh\u00ed c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 ch\u1ea5t \u0111\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n t\u01b0\u1eddng s\u1ea3nh, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec nghi\u00eam t\u00fac, r\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a t\u00f4n s\u00f9ng l\u1ec5 nh\u1ea1c c\u1ee7a th\u00e1nh tri\u1ec1u. Th\u1ea7n cho r\u1eb1ng trong ch\u00edn t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110\u1ea1i l\u00fd c\u00f3 ch\u1ee9c ch\u00ednh th\u1ee9c, c\u00f2n c\u00e1c t\u1ef1 kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ki\u00eam nhi\u1ec7m, l\u1ebd n\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i s\u00e1ng su\u1ed1t l\u1ea1i ch\u1ec9 coi tr\u1ecdng h\u00ecnh ph\u00e1p m\u00e0 xem nh\u1eb9 l\u1ec5 nh\u1ea1c? Nay xin tuy\u1ec3n ch\u1ecdn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m Th\u1eeba, chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y vi\u1ec7c tu b\u1ed5 l\u00e0m nghi\u1ec7p, h\u1ebft nhi\u1ec7m k\u1ef3 s\u1ebd th\u0103ng gi\u00e1ng d\u1ef1a tr\u00ean n\u0103ng l\u1ef1c.&#8221;<\/i> Chi\u1ebfu theo l\u1eddi c\u1ee7a B\u00ed. Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ch\u1ee9c Th\u1eeba, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y. <i>(Ph\u00f9ng C\u00e1o ki\u00eam ch\u1ee9c Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng th\u1eeba, v\u00e0o ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu th\u00e1ng n\u00e0y, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[23] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00e2n, tha t\u1ed9i cho d\u00e2n Qu\u1ea3ng Nam. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eed tr\u1eadn \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p quan t\u00e0i \u0111\u01b0a v\u1ec1 qu\u00ea, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e2n nh\u00e2n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n c\u1ea5t v\u00e0 t\u1ebf l\u1ec5. Mi\u1ec5n thu\u1ebf ru\u1ed9ng m\u1ed9t n\u0103m cho c\u00e1c ch\u00e2u huy\u1ec7n m\u00e0 gi\u1eb7c \u0111i qua, mi\u1ec5n thu\u1ebf v\u00e0 lao d\u1ecbch hai n\u0103m cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc; Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thi gi\u1ea3i \u0111\u1ebfn L\u1ec5 b\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn c\u1eed c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi t\u00ean b\u00e1o l\u00ean.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu, An ph\u1ee7 s\u1ee9 c\u00e1c l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u1ed3 Nam, Giang T\u00e2y, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu T\u00f4n Mi\u1ec5n, Tri Qu\u1ebf ch\u00e2u, B\u00ed th\u01b0 gi\u00e1m D\u01b0 T\u0129nh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u1ea5p s\u1ef1 trung. L\u1ea1i chi\u1ebfu cho T\u0129nh \u1edf l\u1ea1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf Ung ch\u00e2u, lo vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi t\u00e0n \u0111\u1ea3ng, \u0111\u1ee3i khi x\u1eed l\u00fd xong m\u1edbi tr\u1edf v\u1ec1 Qu\u1ebf ch\u00e2u.<\/p>\n<p>\u0110\u1ecbch Thanh t\u1eebng h\u1ecfi Mi\u1ec5n l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c, Mi\u1ec5n n\u00f3i: <i>&#8220;N\u1ebfu gi\u1eb7c d\u00f9ng k\u1ebf s\u00e1ch cao nh\u1ea5t, thu t\u1ee5 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng, r\u00fat v\u1ec1 gi\u1eef hang \u1ed5, th\u00ec n\u00ean t\u1eeb t\u1eeb m\u01b0u t\u00ednh. N\u1ebfu ch\u00fang chi\u1ebfm c\u1ee9 Ung Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n ta, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf trung. C\u00f2n n\u1ebfu \u1ef7 th\u1eafng c\u1ea7u chi\u1ebfn, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebf h\u1ea1. Nh\u01b0ng gi\u1eb7c khinh th\u01b0\u1eddng ta, \u1eaft s\u1ebd d\u00f9ng k\u1ebf h\u1ea1, r\u1ed3i s\u1ebd b\u1ecb b\u1eaft m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/i> Qu\u1ea3 nhi\u00ean sau \u0111\u00f3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady. Mi\u1ec5n c\u00f9ng Thanh b\u00e0n m\u01b0u trong tr\u01b0\u1edbng ban \u0111\u00eam, ban ng\u00e0y th\u00ec \u0111\u1ec3 Thanh t\u1ef1 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Thanh x\u1eed l\u00fd nh\u1eefng k\u1ebb theo gi\u1eb7c, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u gi\u1ebft ch\u1ebft, Mi\u1ec5n xin c\u00f9ng Thanh chia nhau x\u1eed l\u00fd<a class=\"footnote\" title=\"'Xin' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 53 b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-469-13\" href=\"#footnote-469-13\" aria-label=\"Footnote 13\"><sup class=\"footnote\">[13]<\/sup><\/a>, nh\u1edd v\u1eady m\u00e0 tha cho h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi<a class=\"footnote\" title=\"'H\u00e0ng tr\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tr\u0103m s\u1ed1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 10 'Nh\u00e2n T\u00f4ng b\u00ecnh N\u00f9ng Tr\u00ed Cao', \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 53 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-469-14\" href=\"#footnote-469-14\" aria-label=\"Footnote 14\"><sup class=\"footnote\">[14]<\/sup><\/a>. Thanh tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, Mi\u1ec5n \u1edf l\u1ea1i x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c h\u1eadu s\u1ef1.<\/p>\n<p>Khi Mi\u1ec5n m\u1edbi nh\u1eadn m\u1ec7nh, nhi\u1ec1u l\u1ea7n xin th\u00eam k\u1ef5 binh, l\u1ea1i ra l\u1ec7nh cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111ao d\u00e0i v\u00e0 r\u00ecu l\u1edbn. Ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i \u0111\u1ecba h\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng Nam kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i cho k\u1ef5 binh<a class=\"footnote\" title=\"'Ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ho\u1eb7c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 50 'Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean man ph\u1ea3n', c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-469-15\" href=\"#footnote-469-15\" aria-label=\"Footnote 15\"><sup class=\"footnote\">[15]<\/sup><\/a>, c\u00f2n \u0111ao r\u00ecu th\u00ec kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng Thanh cu\u1ed1i c\u00f9ng d\u00f9ng k\u1ef5 binh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i gi\u1eb7c. Gi\u1eb7c \u0111\u1ec1u d\u00f9ng khi\u00ean l\u1edbn che ch\u1eafn<a class=\"footnote\" title=\"'\u0110\u1ec1u' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-469-16\" href=\"#footnote-469-16\" aria-label=\"Footnote 16\"><sup class=\"footnote\">[16]<\/sup><\/a>, hai b\u00ean c\u00f3 c\u00e1nh, b\u00e0y tr\u1eadn r\u1ea5t v\u1eefng ch\u1eafc, t\u00ean \u0111\u00e1 kh\u00f4ng th\u1ec3 lay \u0111\u1ed9ng, cu\u1ed1i c\u00f9ng nh\u1edd \u0111ao r\u00ecu c\u00f9ng \u0111o\u1ea3n binh \u0111\u00e1nh gi\u00e1p l\u00e1 c\u00e0, tr\u1eadn m\u1edbi v\u1ee1. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>[25] Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng T\u00e2y, H\u1ed3 Nam, Giang T\u00e2y l\u1ed9 An ph\u1ee7 ph\u00f3 s\u1ee9, Nh\u1eadp n\u1ed9i \u00e1p ban, N\u1ed9i vi\u00ean s\u1ee9, L\u0103ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n l\u0129nh Mi\u00ean Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9<a class=\"footnote\" title=\"L\u0103ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n l\u0129nh Mi\u00ean Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ch\u1eef 'B\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 466, \u300aTh\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i, c\u00e1c \u0111o\u1ea1n sau c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\" id=\"return-footnote-469-17\" href=\"#footnote-469-17\" aria-label=\"Footnote 17\"><sup class=\"footnote\">[17]<\/sup><\/a>. \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan<a class=\"footnote\" title=\"\u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, ch\u1eef 'cung' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-469-18\" href=\"#footnote-469-18\" aria-label=\"Footnote 18\"><sup class=\"footnote\">[18]<\/sup><\/a>, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu \u0110\u1ecbch T\u01b0 l\u00e0m T\u00e2y nhi\u1ec5m vi\u1ec7n ph\u00f3 s\u1ee9 ki\u00eam C\u00e1p m\u00f4n th\u00f4ng s\u1ef1 x\u00e1 nh\u00e2n, H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m \u0110\u1ecbch V\u1ecbnh l\u00e0m C\u00e1p m\u00f4n k\u1ef3 h\u1eadu.<\/p>\n<p>\u0110\u1ecbch T\u01b0, \u0110\u1ecbch V\u1ecbnh \u0111\u1ec1u l\u00e0 con c\u1ee7a \u0110\u1ecbch Thanh.<\/p>\n<p>[26] Chi\u1ebfu cho H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n so\u1ea1n v\u0103n t\u1ebf \u0111\u1ec3 t\u1ebf c\u00e1c qu\u00e2n hi\u1ec7u t\u1eed tr\u1eadn, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi so\u1ea1n ri\u00eang v\u0103n t\u1ebf cho T\u00f4n Ti\u1ebft.<\/p>\n<p>[27] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, chi\u1ebfu cho L\u1ec5 t\u00e2n ph\u00f3 s\u1ee9, Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u00f4 gi\u00e1m Ti\u00eau Ch\u00fa, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n s\u00f9ng ban, Ung, Qu\u00fd, Kh\u00e2m, Ho\u00e0nh, T\u1ea7m, T\u00e2n, Cung b\u1ea3y ch\u00e2u \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu, Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 \u0111\u00f4 gi\u00e1m Vu Ch\u1ea5n c\u00f9ng truy b\u1eaft N\u00f9ng Tr\u00ed Cao. L\u1ea1i chi\u1ebfu r\u1eb1ng ai b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u00ed Cao s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c phong l\u00e0m Ch\u00ednh th\u1ee9 s\u1eed, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng l\u1eadp c\u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng theo th\u1ee9 t\u1ef1.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, D\u01b0 T\u0129nh sai Ti\u00eau Ch\u00fa t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi Man, Ch\u00fa m\u1ed9t m\u00ecnh c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o tr\u01b0\u1edbng ng\u01b0\u1eddi Man, d\u00f9ng \u00e2n uy \u0111\u1ec3 k\u1ebft giao. Khi \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf T\u00e2n Ch\u00e2u, h\u1eb9n c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ng\u00e0y 23 s\u1ebd ph\u00e1 gi\u1eb7c, Thanh nghe tin Ch\u00fa d\u1ef1a v\u00e0o th\u1ebf gi\u1eb7c \u0111\u1ec3 m\u01b0u l\u1ee3i ri\u00eang, b\u00e8n mu\u1ed1n b\u1eaft v\u1ec1 qu\u00e2n doanh \u0111\u1ec3 tr\u1ecb t\u1ed9i, Ch\u00fa s\u1ee3 b\u1ecb gi\u1ebft, b\u00e8n vi\u1ec7n c\u1edb \u0111i tu\u1ea7n tra, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ebfn. Do \u0111\u00f3, l\u1ec7nh cho Ch\u00fa truy b\u1eaft Tr\u00ed Cao, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 chi\u1ebfu cho Ch\u00fa t\u1ea1m quy\u1ec1n tri ch\u00e2u Ung.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t l\u00e0 ng\u00e0y 15, Ch\u00fa t\u1ea1m quy\u1ec1n tri ch\u00e2u Ung l\u00e0 ng\u00e0y 28 K\u1ef7 H\u1ee3i, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[28] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, ban \u0111\u1ee9c \u00e2m gi\u1ea3m t\u1ed9i cho t\u00f9 nh\u00e2n \u1edf Giang T\u00e2y, H\u1ed3 Nam m\u1ed9t b\u1eadc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c tha; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trai tr\u00e1ng v\u1eadn chuy\u1ec3n qu\u00e2n nhu cho qu\u00e2n Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m m\u1ed9t n\u1eeda thu\u1ebf h\u1ea1, mi\u1ec5n thu\u1ebf kho\u00e1 v\u00e0 lao d\u1ecbch m\u1ed9t n\u0103m. Ban cho \u0110\u1ecbch Thanh m\u1ed9t khu \u0111\u1ea5t \u1edf ph\u01b0\u1eddng \u0110\u00f4n Gi\u00e1o.<\/p>\n<p>[29] Ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 khi g\u1eb7p l\u1ec5 Nam Giao \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn con ch\u00e1u, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 c\u1ea3 kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u th\u00ec cho ph\u00e9p t\u1ea5u ti\u1ebfn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n thu\u1ed9c <i>(thu\u1ed9c th\u00e1ng \u0111\u00f3)<\/i>. \u0110\u00e2y l\u00e0 theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n L\u00fd \u0110o\u00e1i.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch bi\u00ean l\u1ee5c c\u1ee7a ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4 ghi: Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 2 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 5, trung th\u01b0 tr\u00e1p t\u1eed c\u1ee7a L\u1ea1i b\u1ed9 vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, sung Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n, ki\u00eam Ph\u00e1n \u0110\u0103ng v\u0103n ki\u1ec3m vi\u1ec7n L\u00fd \u0110o\u00e1i t\u1ea5u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Th\u1ea7n xem th\u1ea5y chi\u1ebfu ch\u1ec9 ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 9 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 4, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5 m\u1ed7i khi g\u1eb7p l\u1ec5 Giao t\u1ebf h\u1ee3p l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn th\u00e2n thu\u1ed9c, ngo\u00e0i con ch\u00e1u v\u1eabn theo l\u1ec7 c\u0169, c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n {thu\u1ed9c th\u00e1ng \u0111\u00f3} th\u00ec \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn l\u1ea7n Giao t\u1ebf sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c h\u00e0ng \u0111\u1ea1i c\u00f4ng tr\u1edf xu\u1ed1ng, qua ba l\u1ea7n Giao t\u1ebf m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ea7n th\u1ea5y r\u1eb1ng trong s\u1ed1 c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 Giao t\u1ebf m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn th\u00e2n thu\u1ed9c, ho\u1eb7c v\u00ec gi\u00e0 y\u1ebfu l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u, tuy c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n {thu\u1ed9c th\u00e1ng \u0111\u00f3} nh\u01b0ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn, n\u1ebfu ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn l\u1ea7n Giao t\u1ebf sau, e r\u1eb1ng kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng \u00e2n tr\u1ea1ch. Th\u1ea7n xin \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban ch\u1ec9, t\u1eeb nay v\u1ec1 sau, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5<a class=\"footnote\" title=\"'T\u1eeb nay' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'l\u1ec7nh', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-469-19\" href=\"#footnote-469-19\" aria-label=\"Footnote 19\"><sup class=\"footnote\">[19]<\/sup><\/a>, n\u1ebfu l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5u ti\u1ebfn m\u00e0 gi\u00e0 c\u1ea3 kh\u00f4ng c\u00f3 con ch\u00e1u, th\u00ec l\u1ec5 Giao t\u1ebf cho ph\u00e9p t\u1ea5u ti\u1ebfn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n {thu\u1ed9c th\u00e1ng \u0111\u00f3}, xin th\u00e1nh ch\u1ec9.&#8221;<\/i> Vua ph\u00ea chu\u1ea9n.)<\/i><\/p>\n<p>[30] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf \u0110i\u1ec1n Du l\u00e0m Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng An ph\u1ee7 s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi ph\u00f3 s\u1ee9, C\u00f4ng b\u1ed9 lang trung Chu H\u00e3ng l\u00e0m Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 Th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng An ph\u1ee7 s\u1ee9.<\/p>\n<p>[31] Ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c c\u00e1c l\u1ed9 Giang, Ho\u00e0i n\u0103m nay tr\u1eeb s\u1ed1 th\u01b0\u1ee3ng cung g\u1ea1o \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n cung c\u1ea5p cho Qu\u1ea3ng Nam, gi\u1ea3m th\u00eam 50 v\u1ea1n th\u1ea1ch. L\u1ea1i l\u1ec7nh Tam ty xem x\u00e9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 thi\u1ec7t h\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n thu\u1ed9c c\u00e1c l\u1ed9 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m \u0111\u1ecbnh, giao cho Ph\u00e1t v\u1eadn s\u1ee9 thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[32] Tri ch\u00e2u Ung Ch\u00e2u, L\u1ec5 t\u00e2n s\u1ee9 T\u1ed1ng Kh\u1eafc Long b\u1ecb x\u1eed t\u1eed, t\u01b0\u1edbc b\u1ecf danh t\u1ecbch, \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng v\u00e0 \u0111\u00e0y ra \u0111\u1ea3o Sa M\u00f4n. Kh\u00ea \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f4 tu\u1ea7n ki\u1ec3m, \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, \u0110\u1ed3ng tu th\u00e0nh L\u01b0u Trang b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh t\u1ecbch, \u0111\u00e1nh b\u1eb1ng g\u1eady v\u00e0o l\u01b0ng v\u00e0 \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn lao th\u00e0nh Ph\u00fac Ki\u1ebfn. Th\u00f4i quan T\u00e2n Ch\u00e2u, Quy\u1ec1n th\u00f4ng ph\u00e1n V\u01b0\u01a1ng Ph\u01b0\u01a1ng, Ch\u1ee7 b\u1ea1 huy\u1ec7n Linh S\u01a1n, Quy\u1ec1n th\u00f4i quan D\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ee9c Ng\u00f4n \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u01b0\u1edbc danh t\u1ecbch, mi\u1ec5n \u0111\u00e1nh g\u1eady nh\u01b0ng v\u1eabn b\u1ecb \u0111\u00e0y \u0111\u1ebfn b\u1ea3n th\u00e0nh H\u1ed3 Nam, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m. T\u1ed9i danh l\u00e0 b\u1ecf th\u00e0nh ch\u1ea1y tr\u1ed1n khi gi\u1eb7c N\u00f9ng l\u1ea1i \u0111\u1ebfn.<\/p>\n<p>L\u1ec7nh x\u1eed t\u1ed9i v\u1eeba ban xu\u1ed1ng, h\u00f4m \u0111\u00f3 tr\u1eddi \u0111\u1ed5 m\u01b0a \u0111\u00e1 l\u1edbn, Vua v\u1ed9i sai trung s\u1ee9 \u0111u\u1ed5i theo thu h\u1ed3i l\u1ec7nh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng k\u1ecbp, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng kh\u00e1 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t h\u1ecd.<\/p>\n<p>[33] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ban chi\u1ebfu cho Nghi loan ty t\u1eeb nay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c ch\u00e2u ph\u1ee7 trong thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed \u1edf \u0111\u00f4 \u0111\u00ecnh d\u1ecbch. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u00f3 V\u0129nh t\u00e2u r\u1eb1ng, khi \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp \u0111\u00f3n h\u1ecfi chuy\u1ec7n \u00cdch Ch\u00e2u, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 t\u1eebng th\u1ea5y b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u1ebd trong d\u1ecbch tr\u1ea1m, n\u00ean xin c\u1ea5m vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ban chi\u1ebfu cho \u0110\u1ea1i t\u00f4ng ch\u00ednh ty, n\u1ebfu t\u00f4ng th\u1ea5t c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi th\u01a1 ph\u00fa v\u0103n t\u1eeb th\u00ec b\u00e1o t\u00ean l\u00ean. Hai ng\u00e0y sau, l\u1ea1i ban chi\u1ebfu cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng hi\u1ec3u kinh \u0111i\u1ec3n th\u00ec c\u1eed quan kh\u1ea3o th\u00ed, v\u00ec lo r\u1eb1ng h\u1ecd ch\u1ec9 ch\u00fa tr\u1ecdng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng hoa m\u1ef9 m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn kinh s\u00e1ch.<\/p>\n<p>[35] Truy t\u1eb7ng Kinh H\u1ed3 B\u1eafc l\u1ed9 \u0111\u00f4 gi\u00e1m, T\u00e2y kinh T\u1ea3 t\u00e0ng kh\u1ed1 ph\u00f3 s\u1ee9 T\u00f4n Ti\u1ebft l\u00e0m Trung V\u0169 qu\u00e2n l\u01b0u h\u1eadu, phong v\u1ee3 \u00f4ng l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng th\u1ecb l\u00e0m Nh\u00e2n Th\u1ecd qu\u1eadn qu\u00e2n, ban cho m\u0169 \u00e1o, b\u1ed5 nhi\u1ec7m hai con trai v\u00e0 ba ch\u00e1u trai c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m quan, c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng ph\u00f3 s\u1ee9 c\u00e1c ty cho \u0111\u1ebfn khi m\u00e3n tang.<\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y K\u1ef7 H\u1ee3i, ty chuy\u1ec3n v\u1eadn l\u1ed9 Qu\u1ef3 Ch\u00e2u xin \u0111\u1ed5i Nam Xuy\u00ean th\u00e0nh Ho\u00e0i H\u00f3a qu\u00e2n, s\u00e1p nh\u1eadp Tam Kh\u00ea v\u00e0o huy\u1ec7n Nam Xuy\u00ean, c\u1eed tri\u1ec1u th\u1ea7n l\u00e0m qu\u00e2n s\u1ee9, ki\u00eam tri huy\u1ec7n Nam Xuy\u00ean, \u0111\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean b\u1ea1 v\u00e0 m\u1ed9t vi\u00ean \u00fay, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[37] Th\u00e1ng 3, ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, T\u00e2y th\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng an ph\u1ee7 s\u1ee9 \u0110i\u1ec1n Du, Chu H\u00e3ng: <i>&#8220;C\u00e1c qu\u00e2n Trung C\u1ea3m, Tr\u1eebng H\u1ea3i, H\u00f9ng L\u01b0\u1ee3c \u1edf b\u1ea3n l\u1ed9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, d\u0169ng c\u1ea3m, hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u1ecba h\u00ecnh n\u00fai s\u00f4ng, n\u00ean c\u00f9ng v\u1edbi Ng\u1ee5y Qu\u00e1n \u1edf Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, D\u01b0 T\u0129nh \u1edf Qu\u1ebf Ch\u00e2u b\u00e0n b\u1ea1c vi\u1ec7c tuy\u1ec3n b\u1ed5. V\u1eabn ph\u1ea3i xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i xa g\u1ea7n c\u1ee7a vi\u1ec7c d\u1eddi qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[38] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c h\u1ed9 x\u1ea1 sinh \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u D\u0129nh, T\u00f9y, \u0110\u01b0\u1eddng, Qu\u00e2n, Kim, Ph\u00f2ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u1ee9ng \u0111\u1ea1o t\u1eb7c, th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n sai khi\u1ebfn v\u00e0 ph\u00f2ng t\u1ed1ng qua l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 v\u1ec1 vi\u1ec7c sai khi\u1ebfn cung th\u1ee7.<\/p>\n<p>[39] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 Giang Nam \u0110\u00f4ng, Ho\u00e0i Nam t\u1eeb n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 4, l\u1ed9 Kinh \u0110\u00f4ng t\u1eeb n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 8 v\u00e0 n\u0103m Ho\u00e0ng H\u1ef1u th\u1ee9 1, nh\u1eefng h\u1ed9 d\u00e2n c\u00f2n n\u1ee3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u0111ang b\u1ecb th\u00fac n\u1ed9p, th\u00ec cho c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn m\u00f9a h\u1ea1 thu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a m\u1edbi thi h\u00e0nh. Ban \u0111\u1ea7u, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c quan ph\u1ee5 ch\u00ednh: <i>&#8220;M\u00f9a xu\u00e2n l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m d\u00e2n ch\u00fang b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m ru\u1ed9ng, nh\u01b0ng l\u1ea1i g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, m\u00e0 c\u00e1c ty Chuy\u1ec3n v\u1eadn \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 l\u1ea1i th\u00fac gi\u1ee5c thu n\u1ee3 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, Trung th\u01b0 ki\u1ec3m tra c\u00e1c n\u0103m, li\u1ec7t k\u00ea danh s\u00e1ch d\u00e2ng l\u00ean, r\u1ed3i ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p>[40] Gi\u00e1ng ch\u1ee9c \u0110\u00f4 gi\u00e1m l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng, Cung b\u1ecb kh\u1ed1 s\u1ee9 T\u00f4 Giam l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 ch\u00e2u Ph\u00f2ng; \u0110\u00f4 gi\u00e1m l\u1ed9 T\u00e2y, N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng ban Tri\u1ec7u Ho\u00e0i \u00c2n b\u1ecb tru\u1ea5t ba ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Ph\u00f3 su\u1ea5t H\u1eefu v\u1ec7 Su\u1ea5t ph\u1ee7, an tr\u00ed \u1edf Kim ch\u00e2u; H\u1eefu th\u1ecb c\u1ea5m Do\u00e3n Tu K\u1ec9, T\u1ea3 ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Th\u00e1i \u0110\u1ec9nh Th\u1ea7n \u0111\u1ec1u b\u1ecb tru\u1ea5t ba ch\u1ee9c, ph\u1ed1i l\u00e0m binh \u1edf Kinh \u0110\u00f4ng. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u v\u00ec t\u1ed9i thua tr\u1eadn \u1edf d\u1ecbch Kim Th\u00e0nh, ch\u00e2u Ung.<\/p>\n<p>[41] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, H\u1eefu Long V\u0169 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Kh\u1eafc T\u1ee7ng d\u00e2ng l\u00ean 10 quy\u1ec3n th\u01a1, ph\u00fa, lu\u1eadn \u0111\u1ec3 xin thi th\u1eed, v\u00e0 xin \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng c\u00e1c c\u1eed nh\u00e2n d\u1ef1 thi \u0110i\u1ec7n th\u00ed. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u00f4ng th\u1ea5t hi\u1ebfu h\u1ecdc c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ed1t c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.&#8221;<\/i> L\u1ec7nh cho H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n tri\u1ec7u thi ba \u0111\u1ec1, sau khi \u0111\u1ed7 trung b\u00ecnh, th\u0103ng l\u00e0m H\u1eefu v\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>[42] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 thi c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 do L\u1ec5 b\u1ed9 ti\u1ebfn c\u1eed.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, thi c\u00e1c khoa kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, thi c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch v\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 Qu\u1ea3ng Nam, l\u1ea1i thi c\u00e1c khoa \u0111\u1eb7c c\u00e1ch.<\/p>\n<p>[45] Sai Trung s\u1ee9 Tr\u1ea7n Kh\u00e2m Minh ban t\u1eb7ng kh\u00ed t\u1ec7 cho L\u00fd \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh n\u01b0\u1edbc Giao Ch\u1ec9. Ban \u0111\u1ea7u, \u0110\u1ee9c Ch\u00ednh mu\u1ed1n sai qu\u00e2n gi\u00fap \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn, sau khi gi\u1eb7c b\u1ecb d\u1eb9p y\u00ean, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>[46] C\u1ed5 V\u1ecb ch\u00e2u c\u00e1ch T\u1ea7n ch\u00e2u ba tr\u0103m d\u1eb7m, qua \u00c1 Nhi h\u1ea1p, c\u00e1c quan bi\u00ean th\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u1ea7n mu\u1ed1n x\u00e2y th\u00e0nh \u1edf \u0111\u00e2y, nh\u01b0ng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 vi\u1ec7c cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, n\u00ean kh\u00f4ng cho ph\u00e9p. Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng, chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Thi\u1ec3m T\u00e2y, sau khi b\u00e0n vi\u1ec7c th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng mu\u1ed1i Gi\u1ea3i, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c nhanh ch\u00f3ng, quen v\u1edbi vi\u1ec7c m\u01b0u c\u1ea7u l\u1ee3i \u00edch. Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n ch\u01b0a \u0111\u1ebfn n\u01a1i, T\u01b0\u1eddng t\u1ea1m qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c ch\u00e2u, kh\u00f4ng b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, v\u1ed9i xin tu s\u1eeda th\u00e0nh, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea chu\u1ea9n \u0111\u00e3 t\u1ef1 \u00fd kh\u1edfi c\u00f4ng. C\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c phi\u00ean b\u1ecb kinh \u0111\u1ed9ng, ng\u01b0\u1eddi Kh\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c t\u1ed9c Thanh \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1nh ph\u00e1 th\u00e0nh Qu\u1ea3ng Ng\u00f4 L\u0129nh, v\u00e2y h\u00e3m tr\u1ea1i \u00c1 Nhi h\u1ea1p, gi\u1ebft h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho L\u01b0u Ho\u00e1n, b\u1ed9 th\u1ef1 l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho T\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 lo vi\u1ec7c cung c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c can d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c qu\u00e2n s\u1ef1.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c x\u00e2y th\u00e0nh C\u1ed5 V\u1ecb, xem chi ti\u1ebft \u1edf ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu th\u00e1ng b\u1ea3y.)<\/i><\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho c\u00e1c l\u1ed9 Giang Ho\u00e0i Nam, Kinh H\u1ed3 chi\u00eau m\u1ed9 l\u1eadp qu\u00e2n Trung Ti\u1ebft \u0111\u1ec3 luy\u1ec7n t\u1eadp, ch\u00e2u l\u1edbn n\u0103m tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, ch\u00e2u nh\u1ecf hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi, qu\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi qu\u00e2n Trung Ti\u1ebft c\u0169, tr\u00ean qu\u00e2n Xuy\u00ean Trung Ti\u1ebft. Qu\u00e2n s\u1ed1 n\u00e0y t\u1eeb ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i th\u00e1ng b\u1ea3y nhu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n v\u00e0o.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh, ban cho ti\u1ebfn s\u0129 Tr\u1ecbnh Gi\u1ea3i c\u00f9ng hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ec7, m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 xu\u1ea5t th\u00e2n, m\u1ed9t tr\u0103m b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1ed3ng xu\u1ea5t th\u00e2n. Gi\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi An L\u1ee5c.<\/p>\n<p>[49] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ban cho n\u0103m tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa \u0111\u1ec7 v\u00e0 xu\u1ea5t th\u00e2n.<\/p>\n<p>[50] Sai V\u1ec7 Kh\u1eafc C\u1ea7n, nh\u1eadp n\u1ed9i cung ph\u1ee5ng quan, \u0111i xem x\u00e9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1eb7c phi\u00ean \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb ch\u00e2u. L\u1ea1i xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n, kinh l\u01b0\u1ee3c s\u1ee9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 L\u01b0u Ho\u00e1n, b\u1ed9 th\u1ef1, chi\u00eau d\u1ee5 ch\u00fang, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o \u0111\u00e1nh nh\u1eb9 d\u1ea1.<\/p>\n<p>[51] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, \u0111\u1ebfn ch\u00f9a V\u1ea1n Th\u1ecd t\u1eeb bi\u1ec7t dung nhan c\u1ee7a ba v\u1ecb th\u00e1nh.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, \u0111\u01b0a Th\u00e1i T\u1ed5 v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Th\u1ee5y M\u1ec7nh \u1edf ch\u00f9a Thi\u00ean Kh\u00e1nh ch\u00e2u Tr\u1eeb, Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0o \u0111i\u1ec7n Th\u1ed1ng B\u00ecnh \u1edf vi\u1ec7n T\u01b0 Th\u00e1nh ch\u00e2u T\u1ecbnh, Ch\u00e2n T\u00f4ng v\u00e0o \u0111i\u1ec7n T\u00edn V\u0169 \u1edf vi\u1ec7n Khai Ph\u00fac ch\u00e2u Thi\u1ec1n, \u0111\u1ec1u c\u1eed ph\u1ee5 th\u1ea7n l\u00e0m s\u1ee9 ph\u00f3 ngh\u00eanh \u0111\u00f3n, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nghi tr\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn ngo\u1ea1i th\u00e0nh, n\u1ed9i th\u1ea7n qu\u1ea3n c\u00e2u ph\u1ee5ng an, b\u00e1ch quan t\u1eeb bi\u1ec7t ngo\u00e0i c\u1ed5ng ch\u00f9a. Sau \u0111\u00f3, Vua n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n: <i>&#8220;Ch\u00e2u T\u1ecbnh n\u00f3i ng\u00e0y hai m\u01b0\u01a1i hai th\u00e1ng t\u01b0 ph\u1ee5ng an dung nhan Th\u00e1i T\u00f4ng, l\u1ea1i d\u00e2ng s\u00e1ch B\u00ecnh T\u1ea5n k\u00fd l\u00ean. S\u00e1ch n\u00e0y ghi ch\u00e9p vi\u1ec7c chinh ph\u1ea1t n\u0103m Th\u00e1i B\u00ecnh H\u01b0ng Qu\u1ed1c th\u1ee9 t\u01b0. L\u00fac \u0111\u00f3, xa gi\u00e1 c\u0169ng \u0111\u1ebfn d\u01b0\u1edbi th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean v\u00e0o ng\u00e0y hai m\u01b0\u01a1i hai th\u00e1ng t\u01b0, sao m\u00e0 tr\u00f9ng h\u1ee3p l\u1ea1 v\u1eady.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[53] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, ban cho 75 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 ti\u1ebfn s\u0129 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch, 430 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u00e1c khoa kh\u00e1c, 691 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c danh hi\u1ec7u xu\u1ea5t th\u00e2n v\u00e0 h\u00e0m th\u1eed th\u00e1ch v\u0103n h\u1ecdc, tr\u01b0\u1edfng s\u1eed<a class=\"footnote\" title=\"691 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c danh hi\u1ec7u xu\u1ea5t th\u00e2n v\u00e0 h\u00e0m th\u1eed th\u00e1ch v\u0103n h\u1ecdc, tr\u01b0\u1edfng s\u1eed, ch\u1eef 'S\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-469-20\" href=\"#footnote-469-20\" aria-label=\"Footnote 20\"><sup class=\"footnote\">[20]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>[54] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng 4, ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd m\u00f9ng m\u1ed9t, gi\u00e1ng ch\u1ee9c Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0110\u1ed9 chi vi\u00ean ngo\u1ea1i lang Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng xu\u1ed1ng l\u00e0m \u0110\u1ed3n \u0111i\u1ec1n vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, v\u00ec t\u1ed9i t\u1ef1 \u00fd kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh C\u1ed5 V\u1ecb. C\u00e1c quan b\u00e0n lu\u1eadn cho r\u1eb1ng tr\u00e1ch ph\u1ea1t T\u01b0\u1eddng qu\u00e1 nh\u1eb9.<\/p>\n<p>[55] L\u1ec7nh cho Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 L\u00fd Tham <i>(theo \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u00b7Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed\u300b ch\u00e9p l\u00e0 L\u00fd Cung)<\/i> chuy\u00ean tr\u00e1ch vi\u1ec7c ch\u1ebf tr\u00ed mu\u1ed1i Gi\u1ea3i, thay th\u1ebf Ph\u1ea1m T\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, L\u00fd Tham l\u00e0m ch\u1ee9c Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m n\u0103m. <i>(Th\u00e1ng 9 n\u0103m Kh\u00e1nh L\u1ecbch th\u1ee9 8, L\u00fd Tham t\u1eeb T\u00e2y Kinh chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn.)<\/i> T\u1eeb khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c huy \u0111\u1ed9ng, c\u00e1c l\u1ed9 kinh l\u01b0\u1ee3c ty th\u01b0\u1eddng vay ti\u1ec1n c\u1ee7a tam ty \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ec1n t\u00f9y qu\u00e2n, khi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i gi\u1ea3i t\u00e1n v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c vay. L\u00fd Tham t\u1ea1m quy\u1ec1n \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u, tra x\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 ti\u1ec1n vay l\u00e0 80.000 quan, li\u1ec1n tr\u1ea3 h\u1ebft, r\u1ed3i t\u00e2u xin b\u00e3i b\u1ecf kho ti\u1ec1n \u0111\u00f3. L\u1ea1i n\u1eefa, qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa nhi\u1ec1u m\u00e0 l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c thi\u1ebfu th\u1ed1n, L\u00fd Tham th\u1ea5y d\u00e2n ch\u00fang thi\u1ebfu th\u1ed1n, th\u01b0\u1eddng cho h\u1ecd t\u1ef1 \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00faa m\u1ea1ch thu ho\u1ea1ch, cho vay ti\u1ec1n quan tr\u01b0\u1edbc, khi l\u00faa m\u1ea1ch ch\u00edn th\u00ec tr\u1ea3, g\u1ecdi l\u00e0 ti\u1ec1n thanh mi\u00eau. M\u1ea5y n\u0103m sau, l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i th\u01b0\u1eddng d\u01b0 d\u1ea3. Sau n\u00e0y, ph\u00e9p thanh mi\u00eau c\u00f3 l\u1ebd b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0111\u00e2y. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh lo ng\u1ea1i ph\u00e9p nh\u1eadp trung t\u1ed1n k\u00e9m ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, L\u00fd Tham xin d\u00f9ng ti\u1ec1n phi \u1edf c\u00e1c qu\u1eadn bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u1ec3 mua l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u1edbi gi\u00e1 ph\u1ea3i ch\u0103ng, t\u1ea1m th\u1eddi b\u00e3i b\u1ecf ph\u00e9p nh\u1eadp trung. \u0110\u1ebfn khi L\u00fd Tham r\u1eddi \u0111i, ti\u1ec1n gi\u00e1c h\u00f3a ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng tri\u1ec7u quan.<\/p>\n<p><i>(L\u00fd Tham v\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a nguy\u00ean ni\u00ean t\u1eeb Thi\u1ec3m T\u00e2y chuy\u1ec3n sang l\u00e0m Giang Ho\u00e0i ph\u00e1t v\u1eadn. Ba vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p k\u00e8m theo.)<\/i><\/p>\n<p>[56] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, H\u1eefu gi\u00e1n ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu, Thi\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng c\u00e1c \u0111\u00e3i ch\u1ebf Tri\u1ec7u C\u1eadp b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, nh\u1eadn ch\u1ee9c Tri Nam Kinh l\u01b0u th\u1ee7 ty Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, do t\u1ef1 xin v\u00ec b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>[57] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00e2n, \u0110\u1ecbch Thanh tr\u1edf v\u1ec1 tri\u1ec1u, b\u00e0y ti\u1ec7c \u1edf \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng.<\/p>\n<p>[58] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, n\u01b0\u1edbc Chi\u00eam Th\u00e0nh sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng n\u1ea1p s\u1ea3n v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>[59] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, c\u00e1c quan Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 l\u00e0 T\u00f4n Kh\u00e1ng, Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan l\u00e0 T\u1ed1ng H\u00e0m, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 Chu Th\u1ecd Long, \u0110\u1ed3ng \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 Cao Duy H\u00f2a; Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam \u0110\u00f4ng l\u1ed9 l\u00e0 Nguy\u00ean Gi\u00e1ng, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 B\u00e0o Kha; Chuy\u1ec3n v\u1eadn ph\u00e1n quan Kinh H\u1ed3 Nam l\u1ed9 l\u00e0 L\u00fd Ch\u01b0\u01a1ng, \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 L\u00fd T\u00fac Chi, \u0110\u1ed3ng \u0110\u1ec1 \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh ng\u1ee5c l\u00e0 Li\u1ec5u Thi\u1ec7p, v\u00ec vi\u1ec7c b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh ch\u00e2u Ung, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p><i>(D\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0nh, th\u00e1ng 6 n\u0103m th\u1ee9 3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 H\u1ed3 Nam, th\u00e1ng 4 n\u0103m th\u1ee9 5 v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c H\u00ecnh trung chuy\u1ec3n sang Ph\u00fac Ki\u1ebfn, kh\u00f4ng th\u1ea5y th\u0103ng ch\u1ee9c, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ph\u00e1 gi\u1eb7c Man \u1edf ch\u00e2u Ung \u0111\u01b0\u1ee3c chia l\u00e0m ba b\u1eadc th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 13 ng\u01b0\u1eddi; c\u00e1c quan Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n chia l\u00e0m n\u0103m b\u1eadc th\u0103ng t\u01b0, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 72 ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, ban th\u01b0\u1edfng ti\u1ec1n cho binh l\u00ednh tham gia \u0111\u00e0o s\u00f4ng L\u1ee5c Th\u00e1p \u1edf ch\u00e2u Thi\u1ec1n.<\/p>\n<p>[62] Ng\u00e0y M\u1eadu D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng ba l\u1ed9 \u00cdch, T\u1eed, L\u1ee3i n\u0103m ngo\u00e1i m\u00f9a t\u1eb1m k\u00e9m, n\u00ean l\u1ec7nh cho Tam ty t\u1ea1m mi\u1ec5n t\u0103ng c\u1ed1ng l\u1ee5a trong ba n\u0103m.<\/p>\n<p>[63] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u01b0\u1edbc Khi\u1ebft \u0110an sai Thi\u00ean V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 T\u1ea3 Thi\u00ean Ng\u01b0u v\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Ti\u00eau To\u00e0n, \u00cdch ch\u00e2u Quan s\u00e1t s\u1ee9 V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 \u0110\u1ea1o; Khi\u1ebft \u0110an sai Th\u1ee5y Th\u00e1nh ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Gia Lu\u1eadt Thu\u1eadt, S\u00f9ng L\u1ed9c thi\u1ebfu khanh \u0110i\u1ec1n V\u0103n B\u1ec9nh \u0111\u1ebfn ch\u00fac m\u1eebng ti\u1ebft C\u00e0n Nguy\u00ean.<\/p>\n<p>[64] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n Th\u00f9y C\u1ee7ng<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c b\u1ea3n 'Ng\u1ef1 Th\u00f9y C\u1ee7ng \u0111i\u1ec7n' v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 50 'Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Man ph\u1ea3n' gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 53 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Ng\u1ef1 S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n'.\" id=\"return-footnote-469-21\" href=\"#footnote-469-21\" aria-label=\"Footnote 21\"><sup class=\"footnote\">[21]<\/sup><\/a>, sai k\u1ef5 binh Phi\u00ean L\u1ea1c b\u00e0y tr\u1eadn nh\u01b0 th\u1ebf tr\u1eadn ph\u00e1 gi\u1eb7c \u1edf Quy Nh\u00e2n Ph\u1ed1, xem h\u1ecd \u0111ua ng\u1ef1a \u0111\u00e1nh nhau, chia b\u1eadc ban th\u01b0\u1edfng, l\u1ea1i b\u1ed5 sung 300 ng\u1ef1a C\u1ee7ng Th\u00e1nh \u0111\u1ec3 l\u1ea5p ch\u1ed7 khuy\u1ebft. \u0110\u00f4 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec1 c\u1eed gi\u00e1o duy\u1ec7t tr\u1eadn ph\u00e1p, H\u1eefu ban \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c Tr\u01b0\u01a1ng Ng\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n th\u1eeba ch\u1ebf.<\/p>\n<p>[65] Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung T\u00f4n Mi\u1ec5n t\u1eeb L\u0129nh Nam tr\u1edf v\u1ec1, Vua h\u1ecfi th\u0103m, c\u1edfi \u0111ai ng\u1ef1 ban cho. Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Tri ch\u00e2u H\u00e0ng Ch\u00e2u, theo l\u1eddi xin c\u1ee7a Mi\u1ec5n.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu c\u1ea5m d\u00f9ng li\u00ean ti\u1ebfp t\u00ean c\u0169 c\u1ee7a Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0 Ch\u00e2n T\u00f4ng.<\/p>\n<p>[67] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, sai Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0u H\u00e3ng, L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch gi\u00e1m ngh\u1ecb vi\u1ec7c \u0110\u1ea1i nh\u1ea1c.<\/p>\n<p>[68] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, Ty T\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c t\u00e2u r\u1eb1ng: Tri ch\u1ebf c\u00e1o V\u01b0\u01a1ng Chu t\u1ea5u: <i>&#8220;Ho\u00e0ng chung l\u00e0 cung t\u00f4n qu\u00fd nh\u1ea5t, nh\u01b0ng \u00e2m thanh c\u00f3 t\u00f4n ti, kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o h\u00ecnh th\u1ec3. N\u00f3i r\u1eb1ng chu\u00f4ng kh\u00e1nh d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ed1 lu\u1eadt \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh k\u00edch th\u01b0\u1edbc l\u1edbn nh\u1ecf, trong kinh \u0111i\u1ec3n kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ednh v\u0103n, ch\u1ec9 c\u00f3 Tr\u1ecbnh Khang Th\u00e0nh n\u00eau \u00fd ki\u1ebfn, c\u0169ng t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh. Kh\u1ed5ng D\u0129nh \u0110\u1ea1t vi\u1ebft s\u1edb, nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u00e0 thu\u1eadt l\u1ea1i.<\/i><\/p>\n<p><i>X\u00e9t c\u00e1c s\u00e1ch s\u1eed qua c\u00e1c \u0111\u1eddi, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 thuy\u1ebft chu\u00f4ng kh\u00e1nh d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ed1 l\u1edbn nh\u1ecf, nh\u01b0 Khang Th\u00e0nh, D\u0129nh \u0110\u1ea1t \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng t\u1eebng t\u1ef1 tay ch\u1ebf t\u00e1c nh\u1ea1c kh\u00ed. \u0110\u1ebfn nh\u01b0 n\u00f3i &#8216;Kh\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc d\u00e0i ba lu\u1eadt, hai th\u01b0\u1edbc b\u1ea3y t\u1ea5c; sau d\u00e0i hai lu\u1eadt, m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc t\u00e1m t\u1ea5c, l\u00e0 kh\u00e1nh c\u00f3 quy ch\u1ebf l\u1edbn nh\u1ecf&#8217;, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00f3 th\u00ec Ho\u00e0ng chung l\u00e0 lu\u1eadt. Th\u1ea7n t\u1eebng theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y ch\u1ebf t\u00e1c Ho\u00e0ng chung \u0111\u1eb7c kh\u00e1nh, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m thanh L\u00e2m chung lu\u1eadt. N\u1ebfu theo \u0111\u1ed9 d\u00e0i ng\u1eafn c\u1ee7a lu\u1eadt \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh k\u00edch th\u01b0\u1edbc l\u1edbn nh\u1ecf c\u1ee7a chu\u00f4ng kh\u00e1nh, th\u00ec Ho\u00e0ng chung d\u00e0i hai th\u01b0\u1edbc hai t\u1ea5c r\u01b0\u1ee1i, gi\u1ea3m \u0111\u1ebfn \u1ee8ng chung, th\u00ec h\u00ecnh th\u1ec3 l\u1edbn nh\u1ecf so v\u1edbi Ho\u00e0ng chung ch\u1ec9 b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u01b0.<\/i><\/p>\n<p><i>L\u1ea1i n\u1eefa, th\u00e1ng ch\u00edn, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi l\u1ea5y V\u00f4 x\u1ea1, \u1ee8ng chung l\u00e0m cung, th\u00ec Ho\u00e0ng chung, \u0110\u1ea1i l\u00e3 l\u1ea1i th\u00e0nh th\u01b0\u01a1ng thanh, cung nh\u1ecf m\u00e0 th\u01b0\u01a1ng l\u1edbn, l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n nh\u01b0\u1ee3c th\u1ea7n c\u01b0\u1eddng. Nay tham kh\u1ea3o quy ch\u1ebf b\u00e1c chung, \u0111\u1eb7c kh\u00e1nh, mu\u1ed1n t\u1ea1m theo s\u1ed1 lu\u1eadt, t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u1ed9 d\u00e0i ng\u1eafn, k\u00edch th\u01b0\u1edbc l\u1edbn nh\u1ecf, dung l\u01b0\u1ee3ng, v\u1eabn l\u1ea5y th\u01b0\u1edbc th\u1eddi Ho\u00e0ng H\u1ef1u l\u00e0m chu\u1ea9n, \u0111\u00fac \u0110\u1ea1i l\u00e3, \u1ee8ng chung chu\u00f4ng kh\u00e1nh m\u1ed7i th\u1ee9 m\u1ed9t c\u00e1i, s\u1ebd th\u1ea5y r\u00f5 h\u00ecnh th\u1ec3, \u00e2m v\u1eadn quy v\u1ec1 \u0111\u00e2u.&#8221;<\/i> T\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[69] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, sai H\u1ed9 b\u1ed9 ph\u00f3 s\u1ee9 Ph\u00f3 V\u0129nh ki\u00eam ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o l\u1ed9 T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng. Tri T\u1ea7n ch\u00e2u Tr\u01b0\u01a1ng Bi\u1ec7n xin b\u1ecf C\u1ed5 V\u1ecb, kh\u00f4ng x\u00e2y th\u00e0nh, n\u00ean c\u1eed V\u0129nh \u0111i xem x\u00e9t.<\/p>\n<p><i>(Xem chi ti\u1ebft ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu th\u00e1ng b\u1ea3y.)<\/i><\/p>\n<p>[70] H\u00f4m \u0111\u00f3, \u1edf Nh\u0129 Anh c\u00e1c gi\u1ea3ng s\u00e1ch \u300aQu\u00fdnh m\u1ec7nh\u300b c\u00f3 c\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ecb ng\u1ef1 b\u1ed9c t\u1ee5ng, v\u00f5ng ph\u1ec9 ch\u00ednh nh\u00e2n.&#8221;<\/i> <i>(Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1eadn, kh\u00f4ng ai kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh tr\u1ef1c)<\/i>. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eefa Vua t\u00f4i, ph\u1ea3i th\u00f4ng hi\u1ec3u \u00fd nhau th\u00ec \u0111\u1ea1o tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc m\u1edbi th\u00e0nh.&#8221;<\/i> D\u01b0\u01a1ng An Qu\u1ed1c \u0111\u00e1p: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 th\u00f4ng minh, v\u0103n t\u01b0, nghe can gi\u00e1n kh\u00f4ng tr\u00e1i, nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y xu\u1ed1ng, xem qu\u1ea7n th\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ea1n b\u00e8, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a c\u00f3 b\u1eadc th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng n\u00e0o nh\u01b0 v\u1eady.&#8221;<\/i> Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec1 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e2ng l\u1eddi trung, Tr\u1eabm \u0111\u00e2u ti\u1ebfc l\u1ec5 b\u00e1i nh\u01b0 H\u1ea1 V\u0169.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[71] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y T\u00e2n S\u1eedu, sai Di\u00eam thi\u1ebft ph\u00f3 s\u1ee9 L\u01b0u Nguy\u00ean Du \u0111i xem x\u00e9t l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a s\u00f4ng Bi\u1ec7n r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>[72] Xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c t\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb ch\u00e2u ch\u01b0a y\u00ean, n\u00ean l\u1ec7nh cho Tri V\u1ecb ch\u00e2u V\u01b0\u01a1ng T\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea1i th\u00e0nh \u1edf T\u1ea7n Ph\u01b0\u1ee3ng l\u1ed9 ph\u1ea3i ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam ng\u1eb7t.<\/p>\n<p>[73] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, Tri T\u1ecbnh ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 ki\u00eam ch\u1ee9c Ch\u1ebf tr\u00ed b\u1ea3n l\u1ed9 l\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o.<\/p>\n<p>[74] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, Khu m\u1eadt s\u1ee9, H\u1ed9 b\u1ed9 Th\u1ecb lang Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t b\u1ecb b\u00e3i ch\u1ee9c, gi\u00e1ng l\u00e0m Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba, Quan v\u0103n \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, ki\u00eam H\u00e0n l\u00e2m Th\u1ecb \u0111\u1ed9c h\u1ecdc s\u0129, \u0110\u1ed3ng Qu\u1ea7n m\u1ee5c ch\u1ebf tr\u00ed s\u1ee9. Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9, H\u1ed9 qu\u1ed1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 \u0110\u1ecbch Thanh l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9.<\/p>\n<p>\u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e3 b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c L\u0129nh Nam, Vua mu\u1ed1n phong \u00f4ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. T\u1ec3 th\u1ea7n B\u00e0ng T\u1ecbch t\u00e2u: <i>&#8220;X\u01b0a th\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5, M\u1ed9 Dung Di\u00ean Chi\u00eau c\u1ea7m qu\u00e2n, m\u1ed9t tr\u1eadn l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c Kinh Nam, H\u1ed3 Nam, \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u1ea5y ng\u00e0n d\u1eb7m, qu\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ed5 m\u00e1u, c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, t\u0103ng t\u01b0\u1edbc \u1ea5p, ban v\u00e0ng l\u1ee5a, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9. T\u00e0o B\u00e2n b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Giang Nam, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00fd D\u1ee5c, mu\u1ed1n xin l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, Th\u00e1i T\u1ed5 kh\u00f4ng cho, n\u00f3i: &#8216;Nay ph\u00eda t\u00e2y c\u00f3 Ph\u1ea7n, T\u1ea5n, ph\u00eda b\u1eafc c\u00f3 U, K\u1ebf, ng\u01b0\u01a1i l\u00e0m S\u1ee9 t\u01b0\u1edbng, c\u00f2n ai ch\u1ecbu v\u00ec Tr\u1eabm t\u1eed chi\u1ebfn n\u1eefa!&#8217; Ch\u1ec9 ban cho hai m\u01b0\u01a1i v\u1ea1n quan ti\u1ec1n m\u00e0 th\u00f4i.<\/i><\/p>\n<p><i>T\u1ed5 t\u00f4ng coi tr\u1ecdng danh v\u1ecb nh\u01b0 n\u00fai non, coi nh\u1eb9 v\u00e0ng l\u1ee5a nh\u01b0 \u0111\u1ea5t b\u00f9n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1ec7 h\u1ea1 n\u00ean noi theo. \u0110\u1ecbch Thanh nh\u1edd uy linh c\u1ee7a b\u1ec7 h\u1ea1, di\u1ec7t tr\u1eeb k\u1ebb \u00e1c, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd th\u00e1nh, th\u1eadt \u0111\u00e1ng khen th\u01b0\u1edfng. Nh\u01b0ng so v\u1edbi c\u00f4ng lao c\u1ee7a Di\u00ean Chi\u00eau v\u00e0 T\u00e0o B\u00e2n th\u00ec c\u00f2n k\u00e9m xa. N\u1ebfu phong l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1, th\u00ec danh v\u1ecb c\u1ee7a \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111i\u1ec3m r\u1ed3i, n\u1ebfu sau n\u00e0y c\u00f3 gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp, kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu m\u1ed9t mai \u0110\u1ecbch Thanh l\u1ea1i l\u1eadp \u0111\u1ea1i c\u00f4ng, th\u00ec c\u00f2n ban th\u01b0\u1edfng ch\u1ee9c g\u00ec n\u1eefa? H\u01a1n n\u1eefa, Khu m\u1eadt s\u1ee9 Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i g\u00ec, sao l\u1ea1i b\u00e3i ch\u1ee9c? Chi b\u1eb1ng h\u00e3y cho \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u1ed5i tr\u1ea5n, th\u0103ng ch\u1ee9c Ki\u1ec3m hi\u1ec7u quan, ban th\u00eam v\u00e0ng l\u1ee5a, c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u0110\u1ecbch Thanh r\u1ed3i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c quan Gi\u00e1n, Ng\u1ef1 s\u1eed n\u00f3i Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t ti\u1ebfn c\u1eed H\u1ed3 Kh\u00f4i vi\u1ebft ch\u1eef tr\u00ean bia \u0111\u00e1, H\u1ed3 Kh\u00f4i l\u00e0 k\u1ebb ng\u00f4ng cu\u1ed3ng, b\u1ea5t ch\u00ednh; l\u1ea1i n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, sao l\u1ea1i b\u1ea3o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed7i?&#8221;<\/i> B\u00e0ng T\u1ecbch t\u00e2u: <i>&#8220;Nay c\u00e1c quan ti\u1ebfn c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n l\u00e0m quan kinh \u0111\u00f4, n\u1ebfu ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng b\u1ecb li\u00ean l\u1ee5y, hu\u1ed1ng chi Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t l\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, ti\u1ebfn c\u1eed H\u1ed3 Kh\u00f4i vi\u1ebft ch\u1eef tr\u00ean bia \u0111\u00e1 v\u1edbi ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, sao l\u1ea1i l\u1ea5y c\u1edb \u0111\u00f3 m\u00e0 b\u00e3i ch\u1ee9c Khu m\u1eadt s\u1ee9 c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y? Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t ng\u1ed3i tr\u00ean ng\u1ef1a, ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i tr\u01b0\u1edbc h\u01a1n m\u1ed9t d\u1eb7m, kh\u00f4ng may \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t li\u1ec1n b\u1eaft giao cho Khai Phong ph\u1ee7 x\u1eed theo ph\u00e1p lu\u1eadt, Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t c\u00f3 t\u1ed9i g\u00ec? H\u01a1n n\u1eefa, khi c\u00e1c quan Gi\u00e1n, Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u l\u00ean, b\u1ec7 h\u1ea1 \u0111\u00e3 tha t\u1ed9i cho \u00f4ng \u1ea5y r\u1ed3i, nay l\u1ea1i l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m t\u1ed9i, e l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean ch\u0103ng?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1 L\u01b0\u01a1ng Th\u00edch n\u00f3i: <i>&#8220;V\u01b0\u01a1ng T\u1eafc ch\u1ec9 chi\u1ebfm m\u1ed9t th\u00e0nh B\u1ed1i Ch\u00e2u, V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c \u0111\u00e1nh l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c, tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng. N\u00f9ng Tr\u00ed Cao qu\u1ea5y nhi\u1ec5u hai l\u1ed9 Qu\u1ea3ng Nam, \u0110\u1ecbch Thanh \u0111\u00e1nh d\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, c\u00f3 g\u00ec l\u00e0 qu\u00e1 \u0111\u00e1ng!&#8221;<\/i> B\u00e0ng T\u1ecbch n\u00f3i: <i>&#8220;Vi\u1ec7c khen th\u01b0\u1edfng B\u1ed1i Ch\u00e2u, l\u00fac \u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 cho l\u00e0 qu\u00e1 h\u1eadu. Nh\u01b0ng V\u0103n Ng\u1ea1n B\u00e1c l\u00e0m Tham tri ch\u00ednh s\u1ef1, n\u1ebfu T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 khuy\u1ebft th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, hu\u1ed1ng chi \u00f4ng \u1ea5y c\u00f3 c\u00f4ng. H\u01a1n n\u1eefa, trong tri\u1ec1u, v\u0103n th\u1ea7n l\u00e0m T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, ra v\u00e0o kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, v\u00f5 th\u1ea7n l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i t\u1ed9i th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00e3i ch\u1ee9c. V\u1ea3 l\u1ea1i, th\u1ea7n kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0110\u1ecbch Thanh l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec ti\u1ebfc danh v\u1ecb cho qu\u1ed1c gia, m\u00e0 c\u00f2n mu\u1ed1n b\u1ea3o to\u00e0n c\u00f4ng danh c\u1ee7a \u0110\u1ecbch Thanh. \u0110\u1ecbch Thanh xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb h\u00e0ng ng\u0169, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng nhanh l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9, trong ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3. Nay \u0110\u1ecbch Thanh l\u1eadp \u0111\u1ea1i c\u00f4ng, l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n m\u1edbi l\u1eafng xu\u1ed1ng, n\u1ebfu l\u1ea1i khen th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 m\u1ee9c, th\u00ec s\u1ebd l\u1ea1i g\u00e2y ra l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tranh lu\u1eadn nhi\u1ec1u ng\u00e0y, Vua m\u1edbi nghe theo, n\u00f3i: <i>&#8220;V\u1eady th\u00ec ban th\u00eam ch\u1ee9c cho c\u00e1c con c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y, th\u1ebf n\u00e0o?&#8221;<\/i> B\u00e0ng T\u1ecbch n\u00f3i: <i>&#8220;X\u01b0a V\u1ec7 Thanh c\u00f3 c\u00f4ng, b\u1ed1n con \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c phong h\u1ea7u, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua nghe theo l\u1eddi B\u00e0ng T\u1ecbch, m\u1ea5y ng\u00e0y sau, hai ph\u1ee7 t\u00e2u vi\u1ec7c, Vua nh\u00ecn B\u00e0ng T\u1ecbch c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;Khanh h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc b\u00e0n vi\u1ec7c phong ch\u1ee9c cho \u0110\u1ecbch Thanh, r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd, th\u1eadt l\u00e0 s\u00e2u xa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, Vua mu\u1ed1n l\u1ea5y Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, \u0111\u1ecba v\u1ecb \u1edf tr\u00ean, n\u1ebfu t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 khuy\u1ebft, Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m thay th\u1ebf; \u0110\u1ecbch Thanh l\u00e0 v\u00f5 t\u01b0\u1edbng, d\u00f9 l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea3n tr\u1edf con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t, n\u00ean tranh gi\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua. Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, lui v\u1ec1, r\u1ea5t kh\u00f4ng vui, b\u00e8n b\u00ed m\u1eadt d\u00e2ng t\u1ea5u, n\u00f3i \u0110\u1ecbch Thanh c\u00f4ng l\u1edbn m\u00e0 th\u01b0\u1edfng \u00edt, kh\u00f4ng khuy\u1ebfn kh\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi sau. L\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt sai ng\u01b0\u1eddi \u0111em l\u1eddi tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Vua b\u00e1o cho \u0110\u1ecbch Thanh, l\u1ea1i sai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u1edbi N\u1ed9i th\u1ecb \u00c1p ban Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n, b\u1ea3o \u00f4ng ta t\u1ef1 k\u1ec3 c\u00f4ng tr\u1ea1ng trong cung, v\u00e0 n\u00f3i \u0110\u1ecbch Thanh c\u00f9ng T\u00f4n Mi\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c khen th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 \u00edt, h\u1ee9a s\u1ebd gi\u00fap \u0111\u1ee1 b\u00ean ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>Vua nghe h\u1eb1ng ng\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tin, n\u00ean khi hai ph\u1ee7 v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua b\u1ed7ng n\u00f3i v\u1edbi T\u1ecbch: <i>&#8220;C\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh ph\u01b0\u01a1ng Nam, tr\u01b0\u1edbc kia th\u01b0\u1edfng qu\u00e1 \u00edt. Nay l\u1ea5y \u0110\u1ecbch Thanh l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, T\u00f4n Mi\u1ec5n l\u00e0m ph\u00f3, Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n tr\u01b0\u1edbc c\u1ea5p l\u01b0\u01a1ng Quan s\u00e1t s\u1ee9, \u0111\u1ee3i th\u00eam m\u1ed9t n\u0103m n\u1eefa s\u1ebd b\u1ed5 l\u00e0m Quan s\u00e1t s\u1ee9. Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t th\u0103ng m\u1ed9t ch\u1ee9c, th\u00eam h\u1ecdc s\u0129 c\u1eadn th\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1eb7t v\u00e0o Kinh di\u00ean. Tri\u1ec7u Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 v\u1ec1 Vi\u1ec7n Tuy\u00ean Huy.&#8221;<\/i> Gi\u1ecdng n\u00f3i v\u00e0 s\u1eafc m\u1eb7t \u0111\u1ec1u nghi\u00eam kh\u1eafc. T\u1ecbch s\u1eedng s\u1ed1t, t\u00e2u: <i>&#8220;Xin cho b\u1ecdn th\u1ea7n lui v\u1ec1 Trung th\u01b0 b\u00e0n b\u1ea1c, ng\u00e0y mai s\u1ebd t\u00e2u l\u1ea1i.&#8221;<\/i> Vua n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110\u1eebng v\u1ec1 Trung th\u01b0, ch\u1ec9 b\u00e0n \u1edf trong c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, Tr\u1eabm ng\u1ed3i \u0111\u00e2y \u0111\u1ee3i.&#8221;<\/i> T\u1ecbch b\u00e8n c\u00f9ng \u0111\u1ed3ng li\u00eau b\u00e0n \u1edf c\u1eeda \u0111i\u1ec7n, t\u00e2u \u0111\u1ec1u theo \u00fd ch\u1ec9.<\/p>\n<p>L\u1ea1i v\u00e0o ch\u1ea7u, Vua m\u1edbi d\u1ecbu n\u00e9t m\u1eb7t. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u00e2n qu\u1ed1c \u0111\u1ea1i s\u1ef1, bi\u00ean ph\u00f2ng tr\u1ecdng s\u1ef1, \u0111\u1ee3i tan ch\u1ea7u ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n, xin ch\u1ea7u h\u1eadu \u0111i\u1ec7n, tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ng\u00e0y ph\u1ea3i t\u00e2u r\u00f5 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u mu\u1ed1n tr\u00ecnh.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n ch\u00ed v\u00e0 h\u1ed9i y\u1ebfu. Theo l\u1ec7 c\u0169, Khu m\u1eadt s\u1ee9 b\u1ecb b\u00e3i, t\u1ea5t ph\u1ea3i do H\u1ecdc s\u0129 vi\u1ec7n h\u1ea1 ch\u1ebf, nh\u01b0ng khi b\u00e3i Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t, ch\u1ec9 sai X\u00e1 nh\u00e2n so\u1ea1n chi\u1ebfu, sau \u0111\u00f3 th\u00e0nh l\u1ec7.<\/i><\/p>\n<p><i>Truy\u1ec7n Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t ch\u00e9p: Ph\u00e0m \u00e2n ch\u1ec9 trong cung, Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t th\u01b0\u1eddng t\u00e2u l\u1ea1i kh\u00f4ng thi h\u00e0nh. Nh\u1eadp n\u1ed9i \u0111\u00f4 tri V\u01b0\u01a1ng Th\u1ee7 Trung mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, \u00f4ng ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng cho<a class=\"footnote\" title=\"'Ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng cho' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Nh\u00e2n ch\u1ea5p vi b\u1ea5t kh\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 288, truy\u1ec7n Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-469-22\" href=\"#footnote-469-22\" aria-label=\"Footnote 22\"><sup class=\"footnote\">[22]<\/sup><\/a>. Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t c\u1ea9n th\u1eadn \u00edt sai l\u1ea7m, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, Ng\u1ef1 s\u1eed t\u00e2u h\u1eb7c. G\u1eb7p l\u00fac \u0110\u1ecbch Thanh ph\u00e1 N\u00f9ng Tr\u00ed Cao tr\u1edf v\u1ec1, Vua mu\u1ed1n d\u00f9ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, b\u00e8n b\u00e3i ch\u1ee9c. Vi\u1ec7c t\u00e2u l\u1ea1i \u00e2n ch\u1ec9 trong cung, e r\u1eb1ng Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t ch\u01b0a ch\u1eafc l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ea7n x\u00e9t l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[75] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu cho Ph\u00e1n H\u00e0 D\u01b0\u01a1ng, Tuy\u00ean Huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng Nghi\u00eau T\u00e1 tr\u1edf v\u1ec1 vi\u1ec7n nh\u1eadn ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[76] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, Khu m\u1eadt tr\u1ef1c h\u1ecdc s\u0129, C\u1ea5p s\u1ef1 trung, T\u00e2n tri H\u00e0ng Ch\u00e2u T\u00f4n Mi\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Khu m\u1eadt ph\u00f3 s\u1ee9. T\u00f4n Mi\u1ec5n \u0111i \u0111\u1ebfn Nam Kinh th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u v\u1ec1. C\u1ea5p s\u1ef1 trung, Tri Qu\u1ebf Ch\u00e2u D\u01b0 T\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m C\u00f4ng b\u1ed9 th\u1ecb lang. L\u00fac \u0111\u00f3, Ng\u1ef1 s\u1eed L\u01b0\u01a1ng Thi\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e2u r\u1eb1ng ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng cho D\u01b0 T\u0129nh qu\u00e1 \u00edt, T\u00f4n Mi\u1ec5n \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u0110\u1ecbch Thanh k\u1ebf nhi\u1ec7m ch\u1ee9c v\u1ee5 \u1edf hai ph\u1ee7, n\u00ean D\u01b0 T\u0129nh c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng b\u1eadc. Phong cho quan ng\u01b0\u1eddi Phi\u00ean l\u00e0 B\u1ed3 \u00c1 N\u1ed9t l\u00e0m Ng\u00e2n thanh quang l\u1ed9c \u0111\u1ea1i phu, Qu\u1ed1c t\u1eed t\u1ebf t\u1eedu, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed, V\u0169 k\u1ecb \u00fay. Tri Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u Ng\u1ee5y Qu\u00e1n t\u00e2u r\u1eb1ng N\u00f9ng Tr\u00ed Cao v\u00e2y th\u00e0nh, B\u1ed3 \u00c1 N\u1ed9t \u0111\u00e3 d\u00f9ng d\u1ea7u h\u1ecfa thi\u00eau h\u1ee7y c\u00f4ng c\u1ee5 t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ee7a gi\u1eb7c.<\/p>\n<p>[77] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, ban chi\u1ebfu: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i c\u00e1c l\u1ed9 chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n, d\u00f9ng ti\u1ec1n c\u00f4ng l\u00e0m ti\u1ec1n d\u01b0, n\u1ed9p v\u00e0o gi\u00fap kinh ph\u00ed cho Tam ty, l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 cao c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m m\u00f9a h\u1ea1 v\u00e0 thu, \u00e9p d\u00e2n n\u1ed9p ti\u1ec1n m\u1eb7t, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u n\u00ean c\u1ea5m tuy\u1ec7t.&#8221;<\/i> Tam ty t\u1eebng tr\u00e1ch c\u00e1c \u0111\u1ea1o v\u1ec1 ti\u1ec1n d\u01b0, ch\u1ec9 c\u00f3 Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i d\u00e2ng l\u00ean ch\u00edn \u0111\u1ed3ng v\u00e0ng, Tam ty n\u1ed5i gi\u1eadn, g\u1eedi v\u0103n th\u01b0 tr\u00e1ch m\u1eafng r\u1ea5t g\u1ea5p. Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i \u0111\u00e1p r\u1eb1ng thu\u1ebf nhi\u1ec1u d\u00e2n ngh\u00e8o.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c Tr\u01b0\u01a1ng C\u00f4i c\u1ed1ng ch\u00edn \u0111\u1ed3ng v\u00e0ng kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian, nay ph\u1ee5 ch\u00e9p v\u00e0o \u0111\u00e2y.)<\/i><\/p>\n<p>[78] Ng\u00e0y K\u1ef7 D\u1eadu, ban chi\u1ebfu cho c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 c\u1eed nh\u00e2n g\u1eedi h\u1ed9 t\u1ecbch \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n tr\u1ea1ch, l\u1ec7nh cho An ph\u1ee7 s\u1ee9 x\u00e9t c\u1eed.<\/p>\n<p>[79] Ng\u00e0y Canh Tu\u1ea5t, ban chi\u1ebfu cho Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1: c\u00e1c th\u00e0nh \u1ea5p \u1edf Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y l\u1ed9 c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n, binh l\u1ef1c c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ed1 th\u1ee7 m\u00e0 quan l\u1ea1i tr\u1ed1n tr\u00e1nh gi\u1eb7c th\u00ec tr\u1ecb t\u1ed9i; nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh \u1ea5p ho\u1eb7c binh l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u1ecbch n\u1ed5i th\u00ec t\u00e2u xin x\u1eed l\u00fd.<\/p>\n<p>[80] Ng\u00e0y Nh\u00e2m T\u00fd, ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n S\u00f9ng Ch\u00ednh x\u00e9t t\u00f9 nh\u00e2n, gi\u1ea3m t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ed9i t\u1eed h\u00ecnh t\u1ea1p ph\u1ea1m tr\u1edf xu\u1ed1ng, tha t\u00f9 nh\u00e2n t\u1ed9i \u0111\u1ed3 tr\u1edf xu\u1ed1ng.<\/p>\n<p>[81] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, ban ti\u1ec1n cho qu\u00e2n s\u0129 v\u00e0 d\u00e2n tr\u1ea1i \u1edf C\u1ed5 V\u1ecb Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[82] Ng\u00e0y \u0110inh T\u1ef5, Tri T\u1ecbnh Ch\u00e2u H\u00e0n K\u1ef3 xin \u0111\u1eb7t 500 binh s\u0129 \u0111\u1ec3 n\u1ea1o v\u00e9t th\u00e0nh tr\u00ec, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[83] Ban chi\u1ebfu cho Ung Ch\u00e2u sau khi b\u1ecb gi\u1eb7c Man qu\u1ea5y ph\u00e1, gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng cao, h\u1ed9 d\u00e2n ngh\u00e8o \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n v\u1eadn ty cho vay m\u1ed9t th\u1ea1ch g\u1ea1o \u0111\u1ec3 c\u1ee9u t\u1ebf.<\/p>\n<p>[84] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Ho\u00e0n Kh\u00e1nh kinh l\u01b0\u1ee3c ty t\u00e2u r\u1eb1ng binh m\u00e3 n\u01b0\u1edbc H\u1ea1 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ra c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 bi\u00ean gi\u1edbi, ban chi\u1ebfu cho quan l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00f2ng b\u1ecb nghi\u00eam ng\u1eb7t, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9y ti\u1ec7n x\u00e2m ph\u1ea1m.<\/p>\n<p>[85] H\u00e0n L\u00e2m h\u1ecdc s\u0129 Th\u1eeba ch\u1ec9 V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n v\u00e2ng chi\u1ebfu xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c, khi th\u1ea7n \u0111\u1ebfn nha m\u00f4n, chu\u00f4ng kh\u00e1nh \u0111\u00e3 l\u00e0m xong. Th\u1ea7n ngh\u0129 r\u1eb1ng lu\u1eadt c\u00f3 d\u00e0i ng\u1eafn, kh\u00e1nh c\u00f3 l\u1edbn nh\u1ecf. Ho\u00e0ng Chung d\u00e0i ch\u00edn t\u1ea5c l\u00e0 d\u00e0i nh\u1ea5t, kh\u00ed c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 d\u01b0\u01a1ng, t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 th\u1ed5, ch\u00ednh thanh l\u00e0 cung, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c lu\u1eadt, l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Vua, kh\u00f4ng th\u1ec3 ngang h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Nay m\u01b0\u1eddi hai chu\u00f4ng kh\u00e1nh \u0111\u1ec1u l\u1ea5y Ho\u00e0ng Chung l\u00e0m chu\u1ea9n, kh\u00e1c v\u1edbi x\u01b0a. Th\u1ea7n c\u0169ng t\u1eebng h\u1ecfi Nguy\u1ec5n D\u1eadt, H\u1ed3 Vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu theo lu\u1eadt l\u1edbn nh\u1ecf th\u00ec thanh kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00f2a h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec v\u1eady th\u1ea7n c\u00f3 ch\u1ed7 nghi ng\u1edd, xin giao xu\u1ed1ng nha m\u00f4n xem x\u00e9t \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i \u0111\u1ea1i nh\u1ea1c, tham kh\u1ea3o th\u00eam ngh\u0129a c\u1ed5 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[86] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, Tri gi\u00e1n vi\u1ec7n L\u00fd \u0110o\u00e1i t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n xem x\u00e9t nh\u1ea1c m\u1edbi c\u1ee7a Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e0n r\u1eb1ng h\u00ecnh ch\u1ebf c\u1ee7a chu\u00f4ng kh\u00f4ng h\u1ee3p v\u1edbi lu\u1eadt \u0111\u1ed9, b\u00e8n b\u1ecf kh\u00f4ng d\u00f9ng, l\u1ea1i ra chi\u1ebfu cho c\u1eadn th\u1ea7n xem x\u00e9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Th\u1ea7n nghe n\u00f3i \u1edf S\u00f9ng V\u0103n Vi\u1ec7n h\u1ecdp b\u00e0n, V\u01b0\u01a1ng C\u1ee7ng Th\u1ea7n mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i v\u0103n ngh\u0129a trong s\u1eed c\u0169, V\u01b0\u01a1ng Chu kh\u00f4ng theo, l\u1eddi qua ti\u1ebfng l\u1ea1i, g\u1ea7n nh\u01b0 \u1ed3n \u00e0o. \u0110\u1ea1o c\u1ee7a nh\u1ea1c r\u1ed9ng l\u1edbn vi di\u1ec7u, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft \u00e2m nh\u1ea1c th\u1ea5u \u0111\u00e1o, sao c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0n b\u1ea1c m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng! Th\u1eddi T\u00e2y H\u00e1n c\u00e1ch th\u00e1nh nh\u00e2n c\u00f2n g\u1ea7n, c\u00f3 h\u1ecd Ch\u1ebf \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi n\u1eafm gi\u1eef vi\u1ec7c nh\u1ea1c, nh\u01b0ng ch\u1ec9 ghi nh\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2m thanh m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ngh\u0129a. Hu\u1ed1ng chi nay \u0111\u00e3 h\u01a1n ngh\u00ecn n\u0103m, m\u00e0 mu\u1ed1n t\u00ecm l\u1ea1i \u00e2m nh\u1ea1c c\u1ee7a ba \u0111\u1eddi, h\u00e1 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f3 sao?<\/i><\/p>\n<p><i>H\u01a1n n\u1eefa, Nguy\u1ec5n D\u1eadt l\u00e0 k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i b\u1ecb c\u00e1ch ch\u1ee9c, sao c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng hi\u1ec3u vi\u1ec7c so\u1ea1n nh\u1ea1c, ch\u1ec9 c\u1ed1t \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng thuy\u1ebft kh\u00e1c l\u1ea1 \u0111\u1ec3 mong \u0111\u01b0\u1ee3c ban th\u01b0\u1edfng. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ch\u1ebf t\u00e1c nh\u1ea1c \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u n\u0103m, trong l\u00fac qu\u1ed1c kh\u1ed1 thi\u1ebfu th\u1ed1n, t\u1ed1n k\u00e9m r\u1ea5t nhi\u1ec1u; nh\u1ea1c kh\u00ed \u0111\u00e3 l\u00e0m xong, l\u1ea1i mu\u1ed1n s\u1eeda \u0111\u1ed5i, tuy \u0111\u00e3 c\u1eed \u0111\u1ea1i th\u1ea7n hai ph\u1ee7 gi\u00e1m s\u00e1t vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ea1c, nh\u01b0ng v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0 th\u00edch \u0111\u00e1ng. Xin l\u1ea5y chu\u00f4ng kh\u00e1nh m\u1edbi l\u00e0m ra so s\u00e1nh \u00e2m thanh v\u1edbi nh\u1ea1c c\u0169 c\u1ee7a t\u1ed5 t\u00f4ng, ch\u1ec9 l\u1ea5y nh\u1eefng g\u00ec h\u00e0i h\u00f2a g\u1ea7n v\u1edbi nh\u00e3 nh\u1ea1c m\u00e0 d\u00f9ng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>V\u01b0\u01a1ng Chu c\u00f9ng v\u1edbi Nguy\u1ec5n Vi\u1ec7n, Nguy\u1ec5n D\u1eadt \u0111\u00fac l\u1ea1i chu\u00f4ng kh\u00e1nh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 h\u00ecnh ch\u1ebf v\u00e0 dung l\u01b0\u1ee3ng, l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n khuy\u00ean Vua d\u00f9ng nh\u1ea1c m\u1edbi \u1edf Nam Giao, nh\u01b0ng c\u00e1c quan b\u00e0n b\u1ea1c \u0111\u1ec1u cho l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean, sau \u0111\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng d\u00f9ng n\u1eefa.<\/p>\n<p>[87] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Tu\u1ea5t, ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng thu\u1ebf thu n\u0103m ngo\u00e1i c\u1ee7a hai ch\u00e2u H\u00e0ng, V\u1eadn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e3n l\u1ea1i, c\u00e1c ch\u00e2u qu\u00e2n kh\u00e1c b\u1ecb thi\u00ean tai, cho b\u1ea3n l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn ty c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00e2y m\u00e0 thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[88] L\u1ea1i ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c th\u00e0nh tr\u00ec \u1edf c\u00e1c l\u1ed9 n\u1eb1m \u1edf n\u01a1i xung y\u1ebfu th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c tu s\u1eeda, nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00e1c th\u00ec d\u1ea7n d\u1ea7n kh\u1edfi c\u00f4ng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m kh\u1ed5 d\u00e2n.<\/p>\n<p>[89] Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 T\u1ea3 th\u1eeba ki\u00eam Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba V\u01b0\u01a1ng C\u1eed Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m L\u1ec5 b\u1ed9 Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Quan V\u0103n \u0111i\u1ec7n H\u1ecdc s\u0129, Tri Th\u00f4ng Ti\u1ebfn Ng\u00e2n \u0110\u00e0i Ty ki\u00eam M\u00f4n H\u1ea1 Phong B\u00e1c s\u1ef1, ki\u00eam \u0110\u1ec1 c\u1eed T\u01b0\u1eddng Nguy\u00ean Qu\u00e1n s\u1ef1. \u0110\u1ecbch Thanh t\u1eeb ch\u1ee9c Khu m\u1eadt Ph\u00f3 s\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, C\u1eed Ch\u00ednh l\u1ea1i ra s\u1ee9c ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u00e0nh, b\u00e8n xin t\u1eeb ch\u1ee9c ng\u00f4n quan. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf khen \u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c phong c\u00e1ch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c phong hi\u1ebfn, sai s\u1ee9 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 ban th\u01b0\u1edfng ba tr\u0103m l\u1ea1ng b\u1ea1ch kim, v\u00e0 c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[90] H\u00e0n L\u00e2m H\u1ecdc s\u0129 ki\u00eam Th\u1ecb \u0110\u1ed9c H\u1ecdc s\u0129, L\u1ea1i b\u1ed9 Lang trung, Tri Ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n T\u00f4n Bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n Ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu<a class=\"footnote\" title=\"S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n T\u00f4n Bi\u1ec7n l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n Ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu 'H\u1eefu Gi\u00e1n Ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu', T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 292 T\u00f4n Bi\u1ec7n truy\u1ec7n c\u0169ng ghi nh\u01b0 v\u1eady, T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ea3 Gi\u00e1n Ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu'.\" id=\"return-footnote-469-23\" href=\"#footnote-469-23\" aria-label=\"Footnote 23\"><sup class=\"footnote\">[23]<\/sup><\/a>, Quy\u1ec1n Ng\u1ef1 s\u1eed Trung th\u1eeba. Bi\u1ec7n t\u00ednh t\u00ecnh \u0111\u00f4n h\u1eadu, \u00edt n\u00f3i, ch\u1ea5t ph\u00e1c, kh\u00f4ng c\u00f3 uy nghi, tuy l\u00e2u \u1edf ch\u1ee9c v\u1ee5 hi\u1ec3n h\u00e1ch nh\u01b0ng \u00edt c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn. Khi chi\u1ebfu ch\u1ec9 ban xu\u1ed1ng, Gi\u00e1n quan H\u00e0n Gi\u00e1ng t\u1ea5u r\u1eb1ng Bi\u1ec7n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng gi\u00e1m s\u00e1t, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c phong hi\u1ebfn. Bi\u1ec7n li\u1ec1n d\u00e2ng s\u1edb t\u00e2u: <i>&#8220;Th\u1ea7n th\u1ea5y hi\u1ec7n nay c\u00e1c s\u0129 nh\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi h\u00e1m danh l\u1ee3i th\u00ec nhi\u1ec1u, ng\u01b0\u1eddi li\u00eam khi\u1ebft lui v\u1ec1 th\u00ec \u00edt, l\u1ea5y vi\u1ec7c kh\u00e9o xin x\u1ecf l\u00e0m tinh th\u1ea7n, l\u1ea5y vi\u1ec7c hay ch\u1ec9 tr\u00edch ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m phong th\u00e1i, k\u1ebb nhanh nh\u1ea3u nh\u01b0 ti\u1ec3u l\u1ea1i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ecb lu\u1eadn, k\u1ebb kh\u1eafc nghi\u1ec7t nh\u01b0 quan l\u1ea1i t\u00e0n b\u1ea1o th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i ch\u00ednh s\u1ef1. Gi\u00e1n quan g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f3 t\u00e0i, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 v\u1eady sao? N\u1ebfu v\u1eady, th\u1ea7n th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf xem x\u00e9t l\u1eddi t\u00e2u, v\u1ed9i sai \u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c, v\u00e0 l\u1ea1i sai \u00f4ng ki\u00eam qu\u1ea3n Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n. Bi\u1ec7n t\u1eeb ch\u1ed1i, cho r\u1eb1ng \u0111\u1ea3m nh\u1eadn ch\u1ee9c tr\u00e1ch ng\u00f4n quan kh\u00f4ng n\u00ean ki\u00eam nhi\u1ec7m vi\u1ec7c kh\u00e1c, n\u00ean vi\u1ec7c n\u00e0y m\u1edbi th\u00f4i.<\/p>\n<p><i>(Bi\u1ec7n nh\u1eadn ch\u1ee9c Th\u1ea9m quan vi\u1ec7n v\u00e0o ng\u00e0y Canh Ng\u1ecd, nay ghi chung l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[91] Ng\u00e0y Gi\u00e1p T\u00fd, ban chi\u1ebfu cho Gi\u00e1n quan, Ng\u1ef1 s\u1eed d\u00e2ng ch\u01b0\u01a1ng b\u00e0n vi\u1ec7c, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft b\u00e8 k\u1ebft \u0111\u1ea3ng \u0111\u1ec3 h\u00e3m h\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[92] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan ch\u1ee9c L\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf, L\u01b0\u1ee1ng t\u1ec9nh, \u0111\u00e0i gi\u00e1n, tam qu\u00e1n ki\u00eam nhi\u1ec7m, quan t\u1ec9nh ph\u1ee7 x\u00e9t \u00e1n, v.v., l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t v\u00e0o ch\u1ea7u t\u00e2u vi\u1ec7c. Ph\u00e0m nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t trong tri\u1ec1u ch\u00ednh, l\u1ee3i h\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n ch\u00fang, tai d\u1ecb th\u1eddi ti\u1ebft, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i th\u1eb3ng th\u1eafn tr\u00ecnh b\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u gi\u1ebfm, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec t\u01b0 t\u00ecnh m\u00e0 b\u1edbi m\u00f3c chuy\u1ec7n nh\u1ecf nh\u1eb7t, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch cho vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, c\u1ed1t sao c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf. C\u00e1c h\u1ecdc s\u0129 t\u1eeb Quan V\u0103n \u0111i\u1ec7n tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c \u0111\u00e3i ch\u1ebf, n\u1ebfu c\u00f3 quy\u1ec1n d\u00e2ng s\u1edb l\u00ean c\u1eeda khuy\u1ebft xin v\u00e0o ch\u1ea7u th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p xin \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, c\u00f2n c\u00e1c quan kh\u00e1c th\u00ec d\u00e2ng t\u1ea5u k\u00edn. Nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u01a1 m\u1eadt \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u00f9ng gi\u1ea5y m\u1ecfng b\u1ecdc k\u00edn \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng l\u1ed9 ra ngo\u00e0i. H\u1ecdc s\u0129 v\u00e0 \u0111\u00e3i ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p xin \u0111\u1ed1i \u0111\u00e1p, c\u00f2n c\u00e1c quan kh\u00e1c th\u00ec d\u00e2ng t\u1ea5u k\u00edn. <i>(Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 theo \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b, \u300aTh\u1ef1c l\u1ee5c\u300b kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p.)<\/i><\/p>\n<p>[93] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y K\u1ef7 T\u1ef5, m\u00f9ng m\u1ed9t, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay c\u00e1c v\u00f5 th\u1ea7n m\u00e3n tang, theo l\u1ec7 nh\u01b0 v\u0103n th\u1ea7n, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p c\u00e1o th\u00e2n, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ea7u.<\/p>\n<p>[94] L\u1ea1i c\u00f3 chi\u1ebfu r\u1eb1ng c\u00e1c quan v\u00e0o c\u1eeda Ho\u00e0ng Th\u00e0nh m\u00e0 \u0111i ng\u1ef1a kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1 th\u00ec gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t, c\u00f2n c\u00e1c quan ph\u1ea3i d\u1ef1 tri\u1ec1u h\u1ed9i m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00ec ph\u1ea1t t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc, v\u00e0 t\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i. Trung th\u01b0 c\u00f3 t\u1edd tr\u00e1p t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00e1c quan v\u00e0o ch\u1ea7u ph\u1ea7n nhi\u1ec1u kh\u00f4ng theo th\u1ee9 t\u1ef1, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111i ng\u1ef1a s\u00e1t g\u1ea7n c\u00e1c quan hai ph\u1ee7, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 x\u1eed ph\u1ea1t vi ph\u1ea1m nghi th\u1ee9c, \u0111\u00e1nh 40 roi, t\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i c\u00f4ng khai. Hu\u1ed1ng chi v\u00e0o ch\u1ea7u tr\u1ec5 gi\u1edd \u0111\u00e3 l\u00e0 vi ph\u1ea1m, l\u1ea1i c\u00f2n \u0111i ng\u1ef1a s\u00e1t g\u1ea7n hai ph\u1ee7, ch\u1ec9 x\u1eed ph\u1ea1t nh\u01b0 ph\u1ea1m l\u1ed7i nghi th\u1ee9c l\u00e0 ch\u01b0a th\u1ecfa \u0111\u00e1ng. Xin giao cho Ng\u1ef1 s\u1eed \u0111\u00e0i, Th\u1ea9m h\u00ecnh vi\u1ec7n, \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1 xem x\u00e9t l\u1ea1i, v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u00e0i, t\u1ef1 tra c\u1ee9u lu\u1eadt v\u0103n: &#8216;N\u1ebfu tri\u1ec1u h\u1ed9i th\u1ecb v\u1ec7 vi ph\u1ea1m nghi th\u1ee9c th\u00ec \u0111\u00e1nh 40 roi, ph\u1ea3i d\u1ef1 h\u1ecdp m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00ec \u0111\u00e1nh 50 roi. L\u1ea1i c\u00f3 t\u1edd tr\u00e1p c\u1ee7a Trung th\u01b0 n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t, c\u00e1c quan v\u0103n v\u00f5, kinh quan, s\u1ee9 th\u1ea7n ph\u1ea1m l\u1ed7i nghi th\u1ee9c th\u00ec x\u1eed ph\u1ea1t theo ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh, kh\u00f4ng t\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i.&#8217; Nay xin c\u00e1c quan v\u00e0o c\u1eeda Ho\u00e0ng Th\u00e0nh \u0111i ng\u1ef1a ph\u1ea3i theo th\u1ee9 t\u1ef1, vi ph\u1ea1m th\u00ec gi\u1ea3m nh\u1eb9 h\u00ecnh ph\u1ea1t, ph\u1ea3i d\u1ef1 tri\u1ec1u h\u1ed9i m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn th\u00ec ph\u1ea1t t\u1ed9i m\u1ed9t b\u1eadc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>\u0110i\u1ec7n trung th\u1ecb ng\u1ef1 s\u1eed l\u00fd h\u00e0nh Du Hi M\u1ea1nh l\u1ea1i t\u00e2u r\u1eb1ng, h\u00ecnh ph\u1ea1t m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u00e0i, t\u1ef1 \u0111\u1ecbnh ra tuy \u0111\u00fang, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00ean d\u1eabn t\u1edd tr\u00e1p n\u0103m C\u1ea3nh H\u1ef1u th\u1ee9 nh\u1ea5t kh\u00f4ng t\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea1m l\u1ed7i, n\u00ean m\u1edbi ban chi\u1ebfu n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Du Hi M\u1ea1nh v\u00ec b\u00e0n vi\u1ec7c n\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ng\u1ef1 s\u1eed, vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m Ch\u00ed H\u00f2a th\u1ee9 nh\u1ea5t.)<\/i><\/p>\n<p>[95] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00f9i, tr\u1ea3 l\u1ea1i dinh th\u1ef1 \u1edf ph\u01b0\u1eddng L\u1ea1c Du m\u00e0 T\u00e0o L\u1ee3i D\u1ee5ng t\u1eebng b\u1ecb t\u1ecbch thu. Ban \u0111\u1ea7u, Vua th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t L\u1ee3i D\u1ee5ng ch\u1ebft oan, \u0111\u00e3 ban th\u1ee5y hi\u1ec7u v\u00e0 d\u1ef1ng bia<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'D\u0129' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'T\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 53 m\u00e0 b\u1ecf\" id=\"return-footnote-469-24\" href=\"#footnote-469-24\" aria-label=\"Footnote 24\"><sup class=\"footnote\">[24]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ebfn nay l\u1ea1i tr\u1ea3 l\u1ea1i dinh th\u1ef1 cho \u00f4ng.<\/p>\n<p>[96] Ng\u00e0y Qu\u00fd D\u1eadu, ban ti\u1ec1n cho c\u00e1c qu\u00e2n \u1edf Ho\u00e0n Ch\u00e2u v\u00e0 qu\u00e2n tu\u1ea7n ki\u1ec3m \u1edf Kh\u00e1nh Ch\u00e2u.<\/p>\n<p>[97] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua ng\u1ef1 \u1edf \u0111i\u1ec7n T\u1eed Th\u1ea7n, nghe t\u1ea5u nh\u1ea1c \u0110\u1ea1i An m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1i Th\u01b0\u1eddng T\u1ef1 \u0111\u1ecbnh ra, tri\u1ec7u c\u00e1c ph\u1ee5 th\u1ea7n \u0111\u1ebfn c\u00e1c quan \u1edf t\u1ec9nh ph\u1ee7, qu\u00e1n c\u00e1c c\u00f9ng xem<a class=\"footnote\" title=\"ch\u1eef 'H\u1ecdc' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'C\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ea1c 5-4, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 7 Ho\u00e0ng H\u1ef1u lu\u1eadn nh\u1ea1c \u0111\u1ed3ng d\u1ecb, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127 Nh\u1ea1c ch\u00ed 2 m\u00e0 b\u1ecf\" id=\"return-footnote-469-25\" href=\"#footnote-469-25\" aria-label=\"Footnote 25\"><sup class=\"footnote\">[25]<\/sup><\/a>. L\u1ea1i xem kh\u00ed t\u1ebf trong t\u00f4ng mi\u1ebfu, ban cho c\u00e1c quan \u0111\u1ecbnh ra nh\u1ea1c kh\u00ed v\u00e0 l\u1ee5a theo th\u1ee9 b\u1eadc.<\/p>\n<p>[98] Ng\u00e0y \u0110inh S\u1eedu, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu r\u1eb1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y nghe n\u00f3i c\u00f3 quan l\u1ea1i ph\u1ea1m t\u1ed9i ch\u01b0a x\u00e9t x\u1eed, m\u00e0 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng tr\u1ea5n \u0111\u00e3 t\u00e2u xin b\u1ed5 nhi\u1ec7m, ho\u1eb7c cha anh h\u1ecd xin thay \u0111\u1ed5i ch\u1ee9c v\u1ee5 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh t\u1ed9i, n\u00ean c\u1ea5m ch\u1ec9 vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[99] Ng\u00e0y K\u1ef7 M\u00e3o, truy t\u1eb7ng \u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, C\u00e1p m\u00f4n chi h\u1eadu V\u01b0\u01a1ng T\u00f2ng Ch\u00ednh l\u00e0m T\u00edn Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed, cho hai ch\u00e1u c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m, con g\u00e1i c\u1ee7a T\u00f2ng Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ban m\u0169 \u00e1o, \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i vi\u1ec7c \u00f4ng ch\u1ebft v\u00ec vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc \u1edf tr\u1ea1m d\u1ecbch Qu\u00e1n M\u00f4n. <i>(T\u00f2ng Ch\u00ednh ch\u1ebft \u1edf tr\u1ea1m d\u1ecbch Qu\u00e1n M\u00f4n, b\u1ea3n truy\u1ec7n ch\u00e9p nh\u1ea7m l\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh Tr\u01b0\u1eddng, nay s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i><\/p>\n<p>[100] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, H\u1eefu V\u0169 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng Ng\u1ea1c<a class=\"footnote\" title=\"H\u1eefu V\u0169 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng Ng\u1ea1c: X\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng c\u00f3 ch\u1ee9c T\u1ea3, H\u1eefu V\u0169 V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ch\u1eef 'V\u0169' d\u01b0\u1edbi ch\u1eafc ch\u1eafn thi\u1ebfu ch\u1eef 'V\u1ec7'. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0110\u1ebf h\u1ec7 4-9 ch\u00e9p l\u00e0 'H\u1eefu \u0110\u1ed3n V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng Ng\u1ea1c'.\" id=\"return-footnote-469-26\" href=\"#footnote-469-26\" aria-label=\"Footnote 26\"><sup class=\"footnote\">[26]<\/sup><\/a> d\u00e2ng s\u00e1ch \u300aTr\u1ecb Nguy\u00ean\u300b 15 quy\u1ec3n, Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i.<\/p>\n<p>T\u00f4ng Ng\u1ea1c l\u00e0 con c\u1ee7a Do\u00e3n Ninh.<\/p>\n<p>[101] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho Qu\u1ea3ng Nam T\u00e2y L\u1ed9, thu\u1ebf v\u1ea3i m\u00f9a h\u1ea1 theo l\u1ec7 c\u0169 m\u1ed7i t\u1ea5m \u0111\u1ed5i hai tr\u0103m ti\u1ec1n, nghe n\u00f3i l\u1ed9 n\u00e0y t\u1ef1 \u00fd gi\u1ea3m gi\u00e1, khi\u1ebfn d\u00e2n kh\u1ed1n kh\u1ed5, n\u00ean kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i gi\u00e1 nh\u01b0 c\u0169.<\/p>\n<p>[102] Ng\u00e0y B\u00ednh Tu\u1ea5t, vi\u1ec7c tu s\u1eeda m\u1edbi ch\u00f9a T\u1eadp Hi ho\u00e0n th\u00e0nh. Ban \u0111\u1ea7u, ch\u00f9a H\u1ed9i Linh b\u1ecb ch\u00e1y, \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh T\u1eadp Hi, x\u00e2y th\u00eam m\u1ed9t \u0111i\u1ec7n \u1edf ph\u00eda t\u00e2y khu \u0111\u1ea5t c\u0169, th\u1edd chung Ng\u0169 Nh\u1ea1c, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Ph\u1ee5ng Th\u1ea7n, v\u00ec l\u1ea5y t\u1eeb t\u00e1c ph\u1ea9m \u300aPh\u1ee5ng Th\u1ea7n Thu\u1eadt\u300b c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng. Nh\u00e2n \u0111\u00f3, sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng kh\u1eafc l\u1ea1i b\u1ea3n ch\u1eef vi\u1ebft tay c\u0169 c\u1ee7a Ch\u00e2n T\u00f4ng, d\u1ef1ng bia \u1edf d\u00e3y nh\u00e0 ph\u00eda \u0111\u00f4ng, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111i\u1ec7n Th\u1ea7n T\u1ea3o, l\u1ea1i l\u1ec7nh cho Th\u00e1i T\u01b0\u01a1ng vi\u1ebft bi\u1ec3n ng\u1ea1ch. <i>(Ch\u00f9a H\u1ed9i Linh b\u1ecb ch\u00e1y v\u00e0o ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00ecn th\u00e1ng gi\u00eang.)<\/i><\/p>\n<p>[103] Ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Tri H\u00f9ng Ch\u00e2u, H\u1eefu K\u1ef5 K\u1ef5 s\u1ee9, Vinh Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd V\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m T\u00e2y th\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c m\u00f4n s\u1ee9, l\u01b0u l\u1ea1i gi\u1eef ch\u1ee9c c\u0169. V\u0129 tr\u1ecb qu\u00e2n r\u1ea5t nghi\u00eam, kh\u00f4ng ch\u00fa tr\u1ecdng vi\u1ec7c b\u1ebfp n\u00fac, th\u01b0\u1eddng tranh c\u00e3i v\u1edbi ho\u1ea1n quan v\u1ec1 l\u1ee3i h\u1ea1i, t\u00edch tr\u1eef ti\u1ec1n c\u00f4ng s\u1ee9, d\u1ef1 tr\u1eef ba ngh\u00ecn h\u1ed9c g\u1ea1o l\u00e0m th\u01b0\u1eddng b\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng, t\u00e2u xin ban h\u00e0nh ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y cho c\u00e1c ch\u00e2u kh\u00e1c.<\/p>\n<p>[104] Chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c ch\u1ee9c Ph\u00f3 s\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c ty, Tam ban s\u1ee9 th\u1ea7n l\u00e0m c\u00e1c m\u00f4n chi h\u1eadu \u1edf kinh th\u00e0nh, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean t\u1ee5c gi\u1eef ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>[105] Ng\u00e0y K\u1ef7 S\u1eedu, chi\u1ebfu l\u1ec7nh Ph\u00f3 s\u1ee9 Tam ty t\u1eeb nay l\u1ea5y hai n\u0103m l\u00e0m m\u1ed9t nhi\u1ec7m k\u1ef3, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111i s\u1ee9.<\/p>\n<p>[106] Ban \u00e1o qu\u1ea7n cho binh l\u00ednh \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf s\u00f4ng Ho\u00e0ng H\u00e0.<\/p>\n<p>[107] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, chi\u1ebfu l\u1ec7nh c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 n\u1ed9p th\u00f3c g\u1ea1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh<a class=\"footnote\" title=\"Chi\u1ebfu c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 n\u1ed9p th\u00f3c g\u1ea1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1eef 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 39-19 v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y b\u1ed5 sung.\" id=\"return-footnote-469-27\" href=\"#footnote-469-27\" aria-label=\"Footnote 27\"><sup class=\"footnote\">[27]<\/sup><\/a>, ph\u1ea3i thu mua theo gi\u00e1 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e9p bu\u1ed9c d\u00e2n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi b\u00e3i b\u1ecf ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u01b0\u1edfng ph\u1ea1t trong kh\u1ea3o kh\u00f3a. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Tam ty c\u00f9ng Ph\u00e1t v\u1eadn ty b\u00e0n c\u00e1ch thu thu\u1ebf, t\u00e2u r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 n\u00e0o n\u1ed9p kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ebd b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c, n\u1ed9p d\u01b0 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, do \u0111\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb tham ti\u1ebfn tranh nhau b\u00f3c l\u1ed9t, d\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i. Vua nghe tin, \u0111\u1eb7c c\u00e1ch ban chi\u1ebfu n\u00e0y, thi\u00ean h\u1ea1 \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng. <i>(Thi\u00ean h\u1ea1 vui m\u1eebng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aH\u1ed9i y\u1ebfu\u300b. Chi\u1ebfu l\u1ec7nh th\u00e1ng 12 n\u0103m C\u1ea3nh \u0110\u1ee9c th\u1ee9 hai, c\u00f3 th\u1ec3 tham kh\u1ea3o.)<\/i><\/p>\n<p>[108] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, truy t\u1eb7ng Ung Ch\u00e2u Ty h\u1ed9 tham qu\u00e2n Kh\u1ed5ng T\u00f4ng \u0110\u00e1n l\u00e0m Th\u00e1i t\u1eed trung do\u00e3n, v\u00ec Tri Vi\u00ean Ch\u00e2u T\u1ed5 V\u00f4 Tr\u1ea1ch \u0111\u00e3 t\u00e2u vi\u1ec7c T\u00f4ng \u0110\u00e1n t\u1eed ti\u1ebft.<\/p>\n<p>[109] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, chi\u1ebfu l\u1ec7nh H\u00e0 B\u1eafc b\u1ecb n\u1ea1n \u0111\u00f3i li\u00ean ti\u1ebfp, d\u00e2n l\u01b0u t\u00e1n ch\u01b0a tr\u1edf v\u1ec1, c\u00e1c An ph\u1ee7 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 ph\u1ea3i xem x\u00e9t c\u00e1c Tr\u01b0\u1edfng l\u1ea1i ch\u00e2u huy\u1ec7n n\u00e0o c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng chi\u00eau t\u1eadp, an \u1ee7i d\u00e2n th\u00ec t\u00e2u l\u00ean, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng x\u1ee9ng ch\u1ee9c th\u00ec c\u1eed t\u1ed9i.<\/p>\n<p>[110] Phong Nam H\u1ea3i H\u1ed3ng Th\u00e1nh Qu\u1ea3ng L\u1ee3i V\u01b0\u01a1ng l\u00e0m H\u1ed3ng Th\u00e1nh Qu\u1ea3ng L\u1ee3i Chi\u00eau Thu\u1eadn V\u01b0\u01a1ng. Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 Nguy\u00ean Gi\u00e1ng t\u00e2u r\u1eb1ng gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f3 bi\u1ebfn c\u1ed1 m\u01b0a gi\u00f3, gi\u1eb7c s\u1ee3 h\u00e3i b\u1ecf ch\u1ea1y, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong ch\u00e2u nh\u1edd v\u00e0o th\u1ea7n linh c\u1ee7a v\u1ecb v\u01b0\u01a1ng n\u00e0y n\u00ean xin gia phong.<\/p>\n<p>[111] Ng\u00e0y B\u00ednh Th\u00e2n, Kinh Nam Ki\u1ec1m h\u1ea1t, Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, T\u01b0 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i d\u00e2ng l\u00ean v\u0169 kh\u00ed qu\u1ea3i th\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng trong tr\u1eadn \u0111\u00e1nh do \u00f4ng ch\u1ebf t\u1ea1o. V\u01b0\u01a1ng To\u1ea1i v\u00e0o th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, do l\u1eadp c\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Ung Ch\u00e2u h\u1ea1ng nh\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng t\u1eeb ch\u1ee9c T\u1ea3 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n l\u00ean Ho\u00e0ng th\u00e0nh s\u1ee9, T\u01b0 Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed. <i>(Kh\u00f4ng r\u00f5 \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2u.)<\/i><\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-469-1\">H\u1ea1o Nhi\u00ean ghen gh\u00e9t v\u00ec T\u0129nh li\u00eam khi\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec m\u00e0 t\u1ea5u n\u1ea1p, c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aH\u00e0n Ng\u1ee5y C\u00f4ng T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 13 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, \u300aT\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu\u300b ch\u1eef 'Khi\u1ebft' vi\u1ebft l\u00e0 'Lu\u1ef5'. <a href=\"#return-footnote-469-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-2\"> 'Ti\u1ebfn s\u00e2u' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'B\u00e1c', c\u0103n c\u1ee9 theo c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh V\u0103n T\u1eadp\u300b quy\u1ec3n 29, t\u1edd t\u1ea5u s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-469-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-3\"> Nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'mi\u1ec7ng m\u00e1u me \u0111\u1ea7y tham lam, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec ph\u1ea3i lo', b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu gi\u1ed1ng nhau, \u300aC\u1ea3nh V\u0103n T\u1eadp\u300b kh\u00f4ng c\u00f3, \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b quy\u1ec3n 284, truy\u1ec7n T\u1ed1ng K\u1ef3 ch\u1eef 'lo' c\u00f3 th\u00eam ch\u1eef 't\u1ea1'. <a href=\"#return-footnote-469-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-4\"> 'Do d\u1ef1' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'quan', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng S\u1eed To\u00e0n V\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9, c\u00f9ng \u300aT\u1ed1ng S\u1eed\u300b, \u300aC\u1ea3nh V\u0103n T\u1eadp\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-469-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-5\"> 'V\u1eefng' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'C\u01b0\u01a1ng', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu, c\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-469-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-6\">Ch\u1ebf t\u00e0i t\u00edch l\u01b0\u01a1ng: ch\u1eef 't\u00edch' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 14 v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b, \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-469-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-7\">V\u00ec v\u1eady n\u00f3i r\u1eb1ng lo l\u1eafng v\u1ec1 m\u1ed1i h\u1ecda Khi\u1ebft \u0110an: ch\u1eef 'vi\u1ebft' v\u1ed1n b\u1ecb thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b b\u1ed5 sung. 'Ho\u1ea1n', \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b \u0111\u1ec1u vi\u1ebft l\u00e0 'gi\u1ea3'. <a href=\"#return-footnote-469-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-8\">Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i ng\u1ef1a m\u00e0 b\u1ed9 binh v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng: ch\u1eef '\u0111\u00e3i' v\u1ed1n vi\u1ebft l\u00e0 '\u0111\u1eafc', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-469-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-9\"> \u0110\u00e1nh \u00fap k\u1ebb m\u1ec7t m\u1ecfi nh\u01b0 \u0111ang r\u00fat lui 'nh\u01b0' nguy\u00ean l\u00e0 'm\u00e0', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed to\u00e0n v\u0103n\u300b quy\u1ec3n 9, c\u00f9ng \u300aBi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u300b, \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-469-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-10\"> Th\u1ea7n nghe vi\u1ec7c c\u1ea5p thi\u1ebft trong s\u1eed d\u1ee5ng 'c\u1ea5p thi\u1ebft' nguy\u00ean l\u00e0 'kh\u00e9o l\u00e9o', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 \u300aC\u1ea3nh v\u0103n t\u1eadp\u300b, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-469-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-11\">'Mu\u1ed1n' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng To\u00e1t Y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng Bi\u00ean K\u1ef7 S\u1ef1 B\u1ea3n M\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 30 'Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Man Ph\u1ea3n', c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb T\u00edch Th\u1ed1ng Lo\u1ea1i\u300b, \u300aBi\u00ean Ni\u00ean C\u01b0\u01a1ng M\u1ee5c\u300b quy\u1ec3n 14 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-469-11\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 11\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-12\">'\u1ee6y' d\u01b0\u1edbi nguy\u00ean c\u00f3 ch\u1eef 'D\u1ee5ng', c\u0103n c\u1ee9 theo C\u00e1c b\u1ea3n m\u00e0 b\u1ecf. <a href=\"#return-footnote-469-12\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 12\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-13\"> 'Xin' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 53 b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-469-13\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 13\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-14\"> 'H\u00e0ng tr\u0103m' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'tr\u0103m s\u1ed1', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 10 'Nh\u00e2n T\u00f4ng b\u00ecnh N\u00f9ng Tr\u00ed Cao', \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 53 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-469-14\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 14\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-15\"> 'Ng\u01b0\u1eddi' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ho\u1eb7c', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 50 'Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean man ph\u1ea3n', c\u00f9ng \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-469-15\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 15\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-16\"> '\u0110\u1ec1u' ch\u1eef n\u00e0y nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o hai b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0 s\u00e1ch tr\u00ean b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-469-16\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 16\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-17\">L\u0103ng Ch\u00e2u \u0111o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9 Th\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n l\u0129nh Mi\u00ean Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, ch\u1eef 'B\u00e2n' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'B\u00e2n', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 466, \u300aTh\u1ea1ch To\u00e0n B\u00e2n truy\u1ec7n\u300b s\u1eeda l\u1ea1i, c\u00e1c \u0111o\u1ea1n sau c\u0169ng s\u1eeda t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. <a href=\"#return-footnote-469-17\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 17\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-18\">\u0110\u00f4ng \u0111\u1ea7u cung ph\u1ee5ng quan, ch\u1eef 'cung' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'Th\u1ecb', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, C\u00e1c b\u1ea3n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-469-18\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 18\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-19\"> 'T\u1eeb nay' nguy\u00ean b\u1ea3n ch\u1eef 'l\u1ec7nh', theo b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-469-19\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 19\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-20\">691 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 \u0111\u1eb7c c\u00e1ch \u1edf Qu\u1ea3ng Nam \u0111\u01b0\u1ee3c danh hi\u1ec7u xu\u1ea5t th\u00e2n v\u00e0 h\u00e0m th\u1eed th\u00e1ch v\u0103n h\u1ecdc, tr\u01b0\u1edfng s\u1eed, ch\u1eef 'S\u1eed' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'L\u1ea1i', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-469-20\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 20\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-21\">C\u00e1c b\u1ea3n 'Ng\u1ef1 Th\u00f9y C\u1ee7ng \u0111i\u1ec7n' v\u00e0 \u300aTr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t\u300b quy\u1ec3n 50 'Qu\u1ea3ng Nguy\u00ean Man ph\u1ea3n' gi\u1ed1ng nhau. B\u1ea3n T\u1ed1ng, \u300aT\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu\u300b v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 53 \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'Ng\u1ef1 S\u00f9ng Ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n'. <a href=\"#return-footnote-469-21\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 21\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-22\"> 'Ki\u00ean quy\u1ebft kh\u00f4ng cho' nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Nh\u00e2n ch\u1ea5p vi b\u1ea5t kh\u1ea3', c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o Tr\u01b0\u1eddng bi\u00ean k\u1ef7 s\u1ef1 b\u1ea3n m\u1ea1t v\u00e0 T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 288, truy\u1ec7n Cao Nh\u01b0\u1ee3c N\u1ed9t s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-469-22\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 22\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-23\">S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n T\u00f4n Bi\u1ec7n l\u00e0m H\u1eefu Gi\u00e1n Ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu 'H\u1eefu Gi\u00e1n Ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu', T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 292 T\u00f4n Bi\u1ec7n truy\u1ec7n c\u0169ng ghi nh\u01b0 v\u1eady, T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ch\u00e9p l\u00e0 'T\u1ea3 Gi\u00e1n Ngh\u1ecb \u0111\u1ea1i phu'. <a href=\"#return-footnote-469-23\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 23\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-24\"> ch\u1eef 'D\u0129' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'T\u1ee9' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m\u300b quy\u1ec3n 53 m\u00e0 b\u1ecf <a href=\"#return-footnote-469-24\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 24\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-25\"> ch\u1eef 'H\u1ecdc' d\u01b0\u1edbi ch\u1eef 'C\u00e1c' nguy\u00ean b\u1ea3n c\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n v\u00e0 \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b L\u1ea1c 5-4, \u300aTr\u1ecb t\u00edch th\u1ed1ng lo\u1ea1i\u300b quy\u1ec3n 7 Ho\u00e0ng H\u1ef1u lu\u1eadn nh\u1ea1c \u0111\u1ed3ng d\u1ecb, \u300aT\u1ed1ng s\u1eed\u300b quy\u1ec3n 127 Nh\u1ea1c ch\u00ed 2 m\u00e0 b\u1ecf <a href=\"#return-footnote-469-25\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 25\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-26\"> H\u1eefu V\u0169 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng Ng\u1ea1c: X\u00e9t th\u1eddi T\u1ed1ng c\u00f3 ch\u1ee9c T\u1ea3, H\u1eefu V\u0169 V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, ch\u1eef 'V\u0169' d\u01b0\u1edbi ch\u1eafc ch\u1eafn thi\u1ebfu ch\u1eef 'V\u1ec7'. \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b \u0110\u1ebf h\u1ec7 4-9 ch\u00e9p l\u00e0 'H\u1eefu \u0110\u1ed3n V\u1ec7 \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u00f4ng Ng\u1ea1c'. <a href=\"#return-footnote-469-26\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 26\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-469-27\">Chi\u1ebfu c\u00e1c l\u1ed9 Chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 n\u1ed9p th\u00f3c g\u1ea1o l\u00ean tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, ch\u1eef 'Chi\u1ebfu' nguy\u00ean b\u1ea3n thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u300aT\u1ed1ng h\u1ed9i y\u1ebfu\u300b Th\u1ef1c h\u00f3a 39-19 v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a v\u0103n b\u1ea3n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y b\u1ed5 sung. <a href=\"#return-footnote-469-27\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 27\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":75,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-469","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/469","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/469\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2593,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/469\/revisions\/2593"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/182"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/469\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=469"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=469"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}