{"id":99,"date":"2025-07-03T02:48:14","date_gmt":"2025-07-03T02:48:14","guid":{"rendered":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/?post_type=chapter&#038;p=99"},"modified":"2025-07-03T02:48:15","modified_gmt":"2025-07-03T02:48:15","slug":"quyen-9-nam-khai-bao-thu-nhat-mau-thin-968","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/chapter\/quyen-9-nam-khai-bao-thu-nhat-mau-thin-968\/","title":{"raw":"QUY\u1ec2N 9: N\u0102M KHAI B\u1ea2O TH\u1ee8 NH\u1ea4T (M\u1eacU TH\u00ccN, 968)","rendered":"QUY\u1ec2N 9: N\u0102M KHAI B\u1ea2O TH\u1ee8 NH\u1ea4T (M\u1eacU TH\u00ccN, 968)"},"content":{"raw":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m \u1ea5y.<\/b><\/p>\n\n<p>[1] Th\u00e1ng gi\u00eang, m\u00f9a xu\u00e2n, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu <i>(m\u00f9ng 1)<\/i> <i>(X\u00e9t: nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 T\u00e2n M\u00e3o, nh\u1ea7m. Nay \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean nh\u1eadn tri\u1ec1u m\u1eebng.<\/p>\n\n<p>[2] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua ban chi\u1ebfu tri\u1ec7u L\u1eef D\u01b0 Kh\u00e1nh v\u1ec1 tri\u1ec1u, l\u1ea5y Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u01b0u Hi C\u1ed5 l\u00e0m H\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n \u0110oan Minh, quy\u1ec1n coi ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4.<\/p>\n\n<p>[3] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, T\u1ea3 L\u0129nh qu\u00e2n V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Y\u1ebfn qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u01b0u Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn qua \u0111\u1eddi. Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, ch\u1ec9 gi\u1ecfi ti\u1ebfng Khi\u1ebft \u0110an. Khi Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ee9c Quang di\u1ec7t nh\u00e0 T\u1ea5n, \u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c Phi\u00ean tr\u1ea5n, tr\u1ea3i qua c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong c\u1ea5m v\u1ec7. T\u1eebng theo h\u1ea7u Vua \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n, Vua g\u1ecdi \u0111\u1ebfn n\u00f3i chuy\u1ec7n, khi lui ra, Vua b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"Xem c\u00e1ch \u1ee9ng \u0111\u1ed1i c\u1ee7a Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn kh\u00f4ng b\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc d\u00f9ng l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng tr\u1ecdng?\"<\/i>.<\/p>\n\n<p>[4] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n \u0111inh c\u00e1c v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1eeda ch\u1eefa kinh \u0111\u00f4, Ph\u00f3 \u0110\u00f4 \u0111\u1ea7u M\u00e3 B\u1ed9 qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh Ngh\u1ec7 tr\u00f4ng coi vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[5] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua sai s\u1ee9 m\u1edf kho ph\u00e1t ch\u1ea9n, c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m, Gi\u00e1ng, Ho\u00e0i.<\/p>\n\n<p>[6] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ch\u00e2u T\u1ea5n b\u00e1o r\u1eb1ng Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Chi\u00eau thu t\u1ea1i tr\u1ea1i Thi\u00ean Th\u00e0nh c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n l\u00e0 Nhi\u1ec7m Th\u1ee7 \u00c2n <i>(Nhi\u1ec7m Th\u1ee7 \u00c2n, s\u1eed T\u1ed1ng ch\u00e9p l\u00e0 Nhi\u1ec7m \u00c2n.)<\/i> c\u00f9ng 150 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[7] H\u00f4m \u1ea5y, vi\u1ec7c tu s\u1eeda trong cung \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t, Vua \u0111\u1eb7t t\u00ean cho c\u00e1c c\u1eeda. Ng\u1ed3i \u1edf t\u1ea9m \u0111i\u1ec7n, Vua cho m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1c c\u1eeda, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u th\u1eb3ng th\u1eafn, tho\u00e1ng \u0111\u00e3ng, kh\u00f4ng b\u1ecb che khu\u1ea5t, Vua b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"\u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u00e2m ta, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat t\u00e0 kh\u00fac, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec1u th\u1ea5y ngay v\u1eady.\"<\/i>.<\/p>\n\n<p>[8] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Ba n\u0103m c\u00f3 th\u00e0nh t\u1ef1u, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi d\u1ea1y r\u00f5 r\u00e0ng t\u1eeb \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng x\u01b0a; m\u1ed9t ng\u00e0y c\u0169ng ph\u1ea3i s\u1eeda ch\u1eefa, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n nh\u00e2n th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. Nghe n\u00f3i c\u00e1c \u0111\u1ea1o, phi\u00ean tr\u1ea5n, qu\u1eadn, \u1ea5p, nha m\u00f4n v\u00e0 kho t\u00e0ng, n\u1ebfu c\u00f3 h\u01b0 h\u1ecfng m\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi s\u1eeda ch\u1eefa, \u0111\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i qua n\u0103m th\u00e1ng, d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed5 n\u00e1t, khi ph\u1ea3i huy \u0111\u1ed9ng nh\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa, th\u00ec hao t\u1ed5n g\u1ea5p b\u1ed9i. T\u1eeb nay, c\u00e1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Quan s\u00e1t s\u1ee9, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed, Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, khi th\u00f4i gi\u1eef ch\u1ee9c, ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p l\u1ea1i t\u00ecnh tr\u1ea1ng h\u01b0 h\u1ecfng ho\u1eb7c vi\u1ec7c tu s\u1eeda n\u01a1i c\u00f4ng s\u1edf c\u1ee7a m\u00ecnh, r\u1ed3i l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u00e0n giao cho ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf nhi\u1ec7m. C\u00e1c quan M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u, Huy\u1ec7n khi nh\u1eadn ch\u1ee9c, ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu ghi v\u00e0o s\u1ed5 kh\u1ea3o kh\u00f3a. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 h\u01b0 h\u1ecfng kh\u00f4ng s\u1eeda, th\u00ec gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc trong k\u1ef3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. Ai tu s\u1eeda, x\u00e2y d\u1ef1ng m\u00e0 kh\u00f4ng phi\u1ec1n nhi\u1ec5u d\u00e2n, th\u00ec th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[9] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, \u0111\u1ed5i Tr\u00e2n Ch\u00e2u th\u00e0nh Cao Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Th\u1ee9 s\u1eed \u0110i\u1ec1n C\u1ea3nh Thi\u00ean.<\/p>\n\n<p>[10] Th\u00e1ng n\u00e0y, n\u1ea1p Ho\u00e0ng h\u1eadu T\u1ed1ng th\u1ecb, l\u00e0 con g\u00e1i l\u1edbn c\u1ee7a Trung V\u0169 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Di\u00ean \u00c1c. Di\u00ean \u00c1c sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh \u00c1c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u1ea1p Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, nh\u01b0ng c\u1ea3 \u2018B\u1ea3n k\u1ef7\u2019 c\u00f9ng \u2018T\u00e2n l\u1ee5c\u2019, \u2018C\u1ef1u l\u1ee5c\u2019 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. C\u0103n c\u1ee9 theo \u2018H\u1eadu truy\u1ec1n\u2019, nh\u00e2n d\u1ecbp ti\u1ebft Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n n\u00ean Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o cung, n\u00ean t\u1ea1m ghi v\u00e0o th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n\n<p>[11] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, t\u0103ng tu s\u1eeda l\u1ea1i l\u1ec7nh v\u1ec1 c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a c\u00e1c Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, \u00day trong vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eb7c. Ban h\u00e0nh thi h\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[12] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdc T\u00e2n Vi\u00ean.<\/p>\n\n<p>[13] Quy\u1ec1n Tri c\u1ed1ng c\u1eed V\u01b0\u01a1ng H\u1ed7 ch\u1ecdn 10 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 h\u1ee3p c\u00e1ch, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0110\u00e0o C\u1ed1c con l\u00e0 B\u1ec9nh, x\u1ebfp th\u1ee9 s\u00e1u. H\u00f4m sau, \u0110\u00e0o C\u1ed1c v\u00e0o tri\u1ec1u t\u1ea1 \u01a1n, Vua b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>\"Nghe n\u00f3i \u0110\u00e0o C\u1ed1c kh\u00f4ng bi\u1ebft d\u1ea1y con, sao B\u1ec9nh l\u1ea1i \u0111\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c?\"<\/i> Li\u1ec1n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 ph\u00fac th\u00ed, v\u00e0 B\u1ec9nh l\u1ea1i \u0111\u1ed7. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 ban \u01a1n ri\u00eang; nh\u00e0 c\u00f3 th\u1ebf l\u1ed9c, n\u00ean chuy\u00ean t\u00e2m gi\u1eef g\u00ecn nghi\u1ec7p x\u01b0a. Nghe n\u00f3i c\u00f3 k\u1ebb k\u1ebft b\u00e8 k\u00e9o c\u00e1nh, l\u00e9n l\u00fat gian l\u1eadn, khoa c\u1eed l\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f4ng, sao l\u1ea1i \u0111\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf! T\u1eeb nay, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng thi thu\u1ed9c nh\u00e0 c\u00f3 th\u1ebf l\u1ed9c, giao cho L\u1ec5 b\u1ed9 xem x\u00e9t t\u01b0\u1eddng t\u1eadn r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd cho ph\u00fac th\u00ed.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Tr\u1ea5n Ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i B\u00e1ch T\u1ec9nh xu\u1ea5t k\u00edch \u0111\u00e1nh tr\u1ea1i M\u00e3 An S\u01a1n c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n, ch\u00e9m v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[15] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, c\u00f3 voi thu\u1ea7n t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n\n<p>[16] Nam H\u00e1n T\u00e2y B\u1eafc di\u1ec7n Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 Phan S\u00f9ng Tri\u1ec7t b\u1ecb nghi ng\u1edd v\u00ec l\u1eddi \u0111\u1ed3n th\u1ed5i, Nam H\u00e1n ch\u1ee7 sai N\u1ed9i th\u1ecb gi\u00e1m Phi\u00ean Ngung l\u00e0 Qu\u00e1ch S\u00f9ng Nh\u1ea1c \u0111\u1ebfn gi\u00e1m s\u00e1t qu\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng, d\u1eb7n r\u1eb1ng: <i>\"N\u1ebfu S\u00f9ng Tri\u1ec7t th\u1ef1c c\u00f3 \u00fd ph\u1ea3n, li\u1ec1n gi\u1ebft ngay.\"<\/i> S\u00f9ng Nh\u1ea1c \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u, S\u00f9ng Tri\u1ec7t b\u00e0y nghi\u00eam binh m\u00e3 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n, S\u00f9ng Nh\u1ea1c kh\u00f4ng d\u00e1m h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, tr\u1edf v\u1ec1 b\u00e1o v\u1edbi Nam H\u00e1n ch\u1ee7: <i>\"S\u00f9ng Tri\u1ec7t ng\u00e0y \u0111\u00eam d\u1eabn h\u01a1n tr\u0103m k\u1ebb nh\u1ea1c c\u00f4ng, m\u1eb7c g\u1ea5m th\u00eau, th\u1ed5i s\u00e1o ng\u1ecdc, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u th\u00e2u \u0111\u00eam, kh\u00f4ng \u0111o\u00e1i ho\u00e0i \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ph\u1ea3n ngh\u1ecbch.\"<\/i> Nam H\u00e1n ch\u1ee7 n\u1ed5i gi\u1eadn. G\u1eb7p l\u00fac S\u00f9ng Tri\u1ec7t m\u1ed9t m\u00ecnh c\u1edfi ng\u1ef1a v\u1ec1 tri\u1ec1u, Nam H\u00e1n ch\u1ee7 b\u1ecf qua kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i, ch\u1ec9 t\u01b0\u1edbc b\u1ecf binh quy\u1ec1n c\u1ee7a \u00f4ng m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n\n<p>[17] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 l\u1ea5y Khu m\u1eadt s\u1ee9, H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1 Thang Duy\u1ec7t l\u00e0m T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, ki\u00eam M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Duy\u1ec7t v\u1ed1n khen ng\u1ee3i v\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1ed1t v\u1edbi Thanh Huy \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5. K\u1ef5 bi\u1ebft d\u00f2 x\u00e9t s\u1eafc m\u1eb7t c\u1ee7a Vua, gi\u1ecfi b\u1ecba \u0111\u1eb7t chuy\u1ec7n x\u1ea5u c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng li\u00eau, nh\u00e2n v\u00ec b\u1ed1n con c\u1ee7a Duy\u1ec7t \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Tam t\u1ec9nh v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, K\u1ef5 d\u00e2ng m\u1eadt bi\u1ec3u n\u00f3i: <i>\"N\u01a1i th\u00e2n c\u1eadn, h\u00e0ng ng\u0169 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t v\u00e0o trong.\"<\/i>, l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"Duy\u1ec7t kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i kinh lu\u00e2n, kh\u00f4ng n\u00ean gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.\"<\/i> Qu\u1ed1c ch\u1ee7 v\u00ec Duy\u1ec7t l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n v\u0103n h\u1ecdc, b\u00e3i ch\u1ee9c h\u1ecdc s\u0129 c\u1ee7a K\u1ef5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u00e2u sau l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c.<\/p>\n\n<p>[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, H\u1eefu th\u1eadp di L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c quan, v\u00ec t\u1ed9i khi l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n Mi Ch\u00e2u \u0111\u00e3 x\u1eed t\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[19] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung, \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong Nam Khang qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng H\u00e0n L\u1ec7nh Kh\u00f4n qua \u0111\u1eddi. L\u1ec7nh Kh\u00f4n c\u00f3 t\u00e0i l\u01b0\u1ee3c, hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o tr\u1ecb qu\u1ed1c, c\u00f9ng Vua c\u00f9ng ph\u00f2 t\u00e1 nh\u00e0 Chu, t\u00ecnh c\u1ea3m th\u00e2n thi\u1ebft. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Th\u01b0\u1eddng S\u01a1n t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ea3y n\u0103m, bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean. Nghe tin \u00f4ng m\u1ea5t, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc.<\/p>\n\n<p>[20] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n ph\u00e1n qu\u00e1n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ee9 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n\n<p>[21] Binh b\u1ed9 Lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n sung ch\u1ee9c S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n ph\u00e1n qu\u00e1n s\u1ef1.<\/p>\n<p>\u0110a T\u1ed1n th\u00edch d\u00f9ng thu\u1eadt s\u1ed1, gi\u1ecfi ph\u00e1t hi\u1ec7n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1. Vua th\u00edch \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn S\u1eed qu\u00e1n l\u1ea5y s\u00e1ch, \u0110a T\u1ed1n d\u1eb7n l\u1ea1i quan l\u1ea1i ph\u1ea3i b\u00e1o ngay t\u00ean s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y, r\u1ed3i \u00f4ng th\u1ee9c \u0111\u00eam \u0111\u1ecdc \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u1ee9ng \u0111\u00e1p. Khi Vua h\u1ecfi v\u1ec1 s\u00e1ch, \u0110a T\u1ed1n tr\u1ea3 l\u1eddi tr\u00f4i ch\u1ea3y, c\u00e1c quan \u0111\u1ed3ng li\u00eau \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c. Vua c\u00e0ng y\u00eau m\u1ebfn v\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>[22] T\u1ea5n ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n hi\u1ec7u B\u1eafc H\u00e1n l\u00e0 Tr\u1ea1ch H\u1ed3ng Qu\u00fd c\u00f9ng h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[23] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ra chi\u1ebfu c\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7 truy thu thu\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ef1c thu\u1ed9c, giao s\u1ed5 s\u00e1ch cho kh\u1ed5ng m\u1ee5c quan, t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1ed1c th\u00fac thu thu\u1ebf c\u00f2n thi\u1ebfu, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u1eeba d\u1ed1i, g\u00e2y nhi\u1ec5u lo\u1ea1n cho d\u00e2n ch\u00fang. T\u1eeb nay, l\u1ec7nh cho l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch, ph\u00e1n quan ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ra chi\u1ebfu c\u00e1c \u0111\u1ea1o, khi v\u1eadn chuy\u1ec3n ti\u1ec1n b\u1ea1c, l\u1ee5a l\u00e0 c\u1ed1ng n\u1ea1p, \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang.<\/p>\n\n<p>[25] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Ki\u1ebfn H\u00f9ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Huy qua \u0111\u1eddi, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u1ecb trung.<\/p>\n<p>Ng\u1ea1n Huy t\u1eebng c\u00f9ng Vua l\u00e0m vi\u1ec7c d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Chu Th\u1ebf T\u00f4ng, Vua t\u1eebng k\u00ednh \u00f4ng nh\u01b0 anh. Khi l\u00ean ng\u00f4i, Vua th\u0103ng \u00f4ng l\u00e0m ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ea1n Huy t\u1eeb tr\u1ea5n v\u1ec1 tri\u1ec1u, Vua m\u1edf y\u1ebfn ti\u1ec7c, \u00e2n s\u1ee7ng r\u1ea5t h\u1eadu. Ng\u1ea1n Huy u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u qu\u00e1 \u0111\u1ed9, sinh b\u1ec7nh. Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn ph\u1ee7, gia \u00e2n m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, l\u1eadp t\u1ee9c cho v\u1ec1 tr\u1ea5n, sai con \u00f4ng l\u00e0 Nh\u00e0n c\u1ee9u ph\u00f3 s\u1ee9 K\u1ebf N\u0103ng \u0111i h\u1ed9 t\u1ed1ng. Ng\u1ea1n Huy kh\u00f4ng lo vi\u1ec7c d\u00e2n, ch\u1ec9 chuy\u00ean thu v\u00e9t, c\u1ee7a c\u1ea3i ri\u00eang t\u00edch l\u0169y \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n. Vua nghe tin, b\u1eaft \u0111\u1ea7u coi th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch \u00f4ng. Khi \u00f4ng b\u1ec7nh n\u1eb7ng, c\u00f3 ti\u1ebfng s\u00e9t \u0111\u00e1nh v\u00e0o ph\u00f2ng \u00f4ng, \u00f4ng kinh h\u00e3i m\u00e0 ch\u1ebft, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 do tr\u1eddi tr\u1eebng ph\u1ea1t.<\/p>\n\n<p>[26] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban cho Giang Nam m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n h\u1ed9c g\u1ea1o, v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang \u0111ang \u0111\u00f3i k\u00e9m.<\/p>\n\n<p>[27] Th\u00e1ng n\u00e0y, ra chi\u1ebfu: <i>\"C\u00e1c ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u quan khi \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m s\u1edf, ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch li\u1ec7t k\u00ea t\u00e0i s\u1ea3n c\u00f4ng [footnote]ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch li\u1ec7t k\u00ea t\u00e0i s\u1ea3n c\u00f4ng, 's\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u1ea9n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c s\u1eeda[\/footnote], kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u1ee7 l\u1ea1i. Ch\u1ee7 kh\u1ed1 l\u1ea1i m\u1ed7i ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n.\"<\/i> Theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4 Hi\u1ec3u.<\/p>\n<p><i>(Theo 'Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed'.)<\/i><\/p>\n\n<p>[28] \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 phong cho C\u1ea7n ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9, Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tu qu\u1ed1c s\u1eed H\u00e0n Hi T\u1ea3i l\u00e0m Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, B\u00e1ch Th\u1eafng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh. Hi T\u1ea3i d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 y\u1ebfu l\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh ch\u00ednh, th\u1ebf c\u1ee5c x\u01b0a nay, bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng tai d\u1ecb, c\u00f9ng d\u00e2ng s\u00e1ch <i>\"C\u00e1ch ng\u00f4n\"<\/i> do \u00f4ng so\u1ea1n. \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i v\u00e0 c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[29] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ra chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u, ru\u1ed9ng d\u00e2n b\u1ecb m\u01b0a l\u0169 v\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng cu\u1ed1n tr\u00f4i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf.<\/p>\n\n<p>[30] D\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e2y Xuy\u00ean v\u00e0 S\u01a1n Nam c\u00f3 \u00f4ng b\u00e0, cha m\u1eb9 c\u00f2n s\u1ed1ng, nh\u01b0ng con ch\u00e1u th\u01b0\u1eddng t\u00e1ch h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 chia t\u00e0i s\u1ea3n ri\u00eang. Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua ban chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c quan nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo lu\u1eadt.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c, chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>\"\u0110\u1ea1o l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y hi\u1ebfu t\u1eeb l\u00e0m \u0111\u1ea7u, gia \u0111\u1ea1o l\u1ea5y h\u00f2a thu\u1eadn l\u00e0m qu\u00fd. Lo\u00e0i ch\u00f3 ng\u1ef1a c\u00f2n bi\u1ebft nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, l\u1ebd n\u00e0o cha con l\u1ea1i s\u1ed1ng ri\u00eang bi\u1ec7t? H\u1ee7y ho\u1ea1i phong t\u1ee5c, kh\u00f4ng g\u00ec nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00f3 \u00f4ng b\u00e0, cha m\u1eb9 c\u00f2n s\u1ed1ng, con ch\u00e1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 chia t\u00e0i s\u1ea3n, quan ch\u1ee9c ph\u1ea3i nh\u1eafc nh\u1edf nghi\u00eam kh\u1eafc.\"<\/i>)<\/i><\/p>\n\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1eefu B\u1ed5 Khuy\u1ebft T\u00e2n Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 l\u00e0m quy\u1ec1n Tri ch\u00e2u B\u00e0nh Ch\u00e2u. Vua n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng: <i>\"\u0110\u1ea5t Th\u1ee5c v\u1eeba y\u00ean, phong t\u1ee5c xa x\u1ec9 ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i. Khanh c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n v\u00f5, n\u00ean ta trao tr\u1ecdng tr\u00e1ch n\u00e0y cho khanh.\"<\/i> Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn n\u01a1i, binh s\u0129 trong ch\u00e2u l\u00e0 Y\u1ebfn Ho\u00e0n m\u01b0u d\u1ee5 qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa n\u1ed5i lo\u1ea1n v\u00e0o ng\u00e0y ti\u1ec7c m\u1eebng Ti\u1ebft Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, nh\u01b0ng Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n. L\u00fac d\u00e2n ch\u00fang ra ngo\u00e0i th\u00e0nh t\u1ea3o m\u1ed9, Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 d\u1eabn quan thu\u1ed9c tu\u1ea7n tra ngo\u1ea1i \u00f4, th\u1ea5y c\u1ecf trong h\u00e0o d\u00e0y \u0111\u1eb7c, s\u1ee3 \u1ea9n n\u1ea5p gian t\u1eb7c, li\u1ec1n ra l\u1ec7nh \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch. \u0110\u1ea3ng c\u1ee7a Ho\u00e0n s\u1ee3 m\u01b0u m\u00ecnh b\u1ecb l\u1ed9, n\u00ean c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c. H\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft t\u1ea1i ch\u1ee3.<\/p>\n\n<p>[32] Ch\u00e2u \u0110\u01a1n b\u00e1o r\u1eb1ng d\u00e2n \u0110\u01a1n Ph\u1ee5 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng M\u0129 nh\u00e0 c\u00f3 r\u1ed3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong gi\u1ebfng, gi\u00f3 l\u1edbn l\u00e0m bay h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m c\u0103n nh\u00e0, ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<p>[33] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Th\u1ee7y B\u1ed9 Vi\u00ean Ngo\u1ea1i T\u01b0 Chi\u00eau Th\u1ecbnh b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m T\u1ea3 T\u00e1n Thi\u1ec7n \u0110\u1ea1i Phu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chi\u00eau Th\u1ecbnh quy\u1ec1n Tri ch\u00e2u Nguy\u00ean, \u0111\u00e3 b\u00e1o sai v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ed9 l\u1ea1c ngo\u1ea1i t\u1ed9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, sau khi ki\u1ec3m tra, th\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Chi\u00eau Th\u1ecbnh, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[34] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ti\u1ebft Trung Nguy\u00ean th\u1eafp \u0111\u00e8n, Vua ng\u1ef1 \u1edf c\u1eeda \u0110\u00f4ng Hoa, ban r\u01b0\u1ee3u cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u.<\/p>\n\n<p>[35] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n t\u00e1n vi\u00ean \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu \u0110\u1ed5ng Tu\u00e2n H\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u00f4ng vi\u1ec5n qu\u00e2n s\u1ee9.<\/p>\n<p>Tu\u00e2n H\u1ed1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u00e1c Ch\u00e2u. Cha \u00f4ng l\u00e0 \u0110\u1ed5ng T\u00f4ng B\u1ea3n, t\u1eebng l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed T\u00f9y Ch\u00e2u d\u01b0\u1edbi th\u1eddi nh\u00e0 H\u00e1n, khi Th\u01b0\u1ee3ng c\u00f2n h\u00e0n vi \u0111\u00e3 t\u1eebng n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd \u00f4ng. Tu\u00e2n H\u1ed1i c\u1eady th\u1ebf cha m\u00ecnh, th\u01b0\u1eddng hay khinh nh\u1eddn, t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng r\u1eb1ng: <i>\"M\u1ed7i l\u1ea7n th\u1ea5y tr\u00ean th\u00e0nh c\u00f3 \u0111\u00e1m m\u00e2y m\u00e0u t\u00edm nh\u01b0 c\u00e1i l\u1ecdng, l\u1ea1i m\u1ed9ng th\u1ea5y m\u00ecnh l\u00ean \u0111\u00e0i cao, g\u1eb7p con r\u1eafn \u0111en d\u00e0i h\u01a1n tr\u0103m tr\u01b0\u1ee3ng, tho\u1eaft ch\u1ed1c h\u00f3a r\u1ed3ng, bay v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc, s\u1ea5m ch\u1edbp theo sau. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh g\u00ec v\u1eady?\"<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. M\u1ed9t h\u00f4m b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c binh \u0111ao, Tu\u00e2n H\u1ed1i l\u00fd l\u1ebd b\u1ea5t c\u1eadp, li\u1ec1n v\u00f9ng d\u1eady b\u1ecf \u0111i. Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e8n t\u1eeb bi\u1ec7t T\u00f4ng B\u1ea3n ra \u0111i, t\u1eeb \u0111\u00f3, Tu\u00e2n H\u1ed1i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u00e1m m\u00e2y t\u00edm n\u1eefa.<\/p>\n\n<p>\u0110\u1ebfn khi Th\u01b0\u1ee3ng l\u00ean ng\u00f4i, Tu\u00e2n H\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean ch\u1ee9c Ki\u00eau v\u0169 ch\u1ec9 huy s\u1ee9.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, Th\u01b0\u1ee3ng tri\u1ec7u \u00f4ng v\u00e0o \u0111i\u1ec7n, Tu\u00e2n H\u1ed1i qu\u1ef3 s\u1ee5p xin ch\u1ecbu t\u1ed9i, Th\u01b0\u1ee3ng sai t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ee1 d\u1eady, r\u1ed3i b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>\"Khanh c\u00f2n nh\u1edb gi\u1ea5c m\u1ed9ng v\u1ec1 \u0111\u00e1m m\u00e2y t\u00edm v\u00e0 h\u00f3a r\u1ed3ng n\u0103m x\u01b0a kh\u00f4ng?\"<\/i> Tu\u00e2n H\u1ed1i l\u1ea1y t\u1ea1 r\u1ed3i h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf. Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u, thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng v\u0103n, t\u1ed1 c\u00e1o \u00f4ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c ph\u1ea1m ph\u00e1p, Th\u01b0\u1ee3ng tha kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i, Tu\u00e2n H\u1ed1i lo s\u1ee3 ch\u1edd t\u1ed9i, Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u1eabm \u0111ang tha l\u1ed7i \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u00f4ng lao, h\u00e1 nh\u1edb chuy\u1ec7n c\u0169 sao? Khanh \u0111\u1eebng lo l\u1eafng n\u1eefa, Tr\u1eabm s\u1ebd tr\u1ecdng d\u1ee5ng khanh.\"<\/i> Tu\u00e2n H\u1ed1i l\u1ea1y t\u1ea1, c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft.<\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i h\u1ecfi Tu\u00e2n H\u1ed1i[footnote]'Tu\u00e2n H\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u1ef3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n 2 c\u1ee7a s\u00e1ch \u2018Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u2019 s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]: <i>\"M\u1eb9 khanh \u1edf \u0111\u00e2u?\"<\/i><\/p>\n<p>Tu\u00e2n H\u1ed1i \u0111\u00e1p: <i>\"M\u1eb9 th\u1ea7n \u1edf U Ch\u00e2u, \u0111ang g\u1eb7p c\u1ea3nh kh\u1ed1n kh\u00f3, c\u00e1ch xa kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u1eb7p nhau.\"<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111em h\u1eadu l\u1ec5 mua chu\u1ed9c d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, l\u00e9n \u0111\u00f3n m\u1eb9 \u00f4ng v\u1ec1, giao cho Tu\u00e2n H\u1ed1i, l\u1ea1i ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129. T\u1eeb \u0111\u00f3, Th\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng Th\u00f4ng vi\u1ec5n qu\u00e2n g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi T\u00e2y Nhung, b\u00e8n l\u1ec7nh cho Tu\u00e2n H\u1ed1i tr\u1ea5n th\u1ee7 n\u01a1i \u1ea5y.<\/p>\n\n<p>Tu\u00e2n H\u1ed1i \u0111\u1ebfn n\u01a1i, b\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c, gi\u1ea3ng gi\u1ea3i v\u1ec1 uy \u0111\u1ee9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u00e0m l\u1ec5 c\u1eaft c\u1eebu, d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, h\u1eadu \u0111\u00e3i y\u1ebfn ti\u1ec7c, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb ph\u1ee5c t\u00f9ng. V\u00e0i th\u00e1ng sau, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch l\u1ea1i v\u00e0o c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, Tu\u00e2n H\u1ed1i d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh s\u00e2u v\u00e0o, \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang, b\u1eaft s\u1ed1ng v\u00e0 ch\u00e9m gi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng v\u1ea1n c\u1eebu v\u00e0 ng\u1ef1a, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c d\u1ea7n \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. Vua vui m\u1eebng v\u00ec c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng, b\u00e8n phong l\u00e0m th\u1ee9 s\u1eed La Ch\u00e2u, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169.<\/p>\n<p>Tu\u00e2n H\u1ed1i t\u1eebng sai em h\u1ecd l\u00e0 L\u01b0u T\u1ed1ng \u1edf Ngu H\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn d\u00e2ng ng\u1ef1a c\u1ed1ng, khi tr\u1edf v\u1ec1, Vua c\u1edfi chi\u1ebfc \u00e1o long b\u00e0o \u0111\u00ednh ch\u00e2u ng\u1ecdc \u0111ang m\u1eb7c, truy\u1ec1n \u0111\u01b0a cho mang v\u1ec1 ban t\u1eb7ng. T\u1ed1ng n\u00f3i: <i>\"Tu\u00e2n H\u1ed1i l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i, sao d\u00e1m nh\u1eadn \u00e2n t\u1ee9 n\u00e0y!\"<\/i> Vua \u0111\u00e1p: <i>\"Ta giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n cho Tu\u00e2n H\u1ed1i, kh\u00f4ng l\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[36] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i Thi\u1ebft K\u1ef5, ban ti\u1ec1n v\u00e0 c\u1eebu r\u01b0\u1ee3u cho t\u01b0\u1edbng s\u0129, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n, ban r\u01b0\u1ee3u cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u.<\/p>\n\n<p>[37] Tr\u1ea5n Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ee7 tr\u1ea1i \u00d4 Ng\u1ecdc c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n l\u00e0 H\u1ed3 Ng\u1ed9 c\u00f9ng gia quy\u1ebfn m\u1ed9t tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[38] Th\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb khi l\u00ean ng\u00f4i, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean vi h\u00e0nh, c\u00f3 khi gh\u00e9 th\u0103m nh\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n, kh\u00f4ng ai \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 m\u1ed7i l\u1ea7n lui tri\u1ec1u, kh\u00f4ng d\u00e1m c\u1edfi \u00e1o m\u0169[footnote]'Kh\u00f4ng d\u00e1m c\u1edfi \u00e1o m\u0169' - ch\u1eef 'm\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u00e1o', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 2, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 256 Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.[\/footnote]. M\u1ed9t \u0111\u00eam tuy\u1ebft l\u1edbn, Ph\u1ed5 cho r\u1eb1ng Th\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd kh\u00f4ng ra ngo\u00e0i n\u1eefa, nh\u01b0ng l\u00e2u sau, nghe ti\u1ebfng g\u00f5 c\u1eeda r\u1ea5t l\u1ea1, v\u1ed9i ra xem th\u00ec th\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ee9ng gi\u1eefa tuy\u1ebft. Ph\u1ed5 ho\u1ea3ng h\u1ed1t \u0111\u00f3n l\u1ea1y, Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Ta \u0111\u00e3 h\u1eb9n v\u1edbi em ta r\u1ed3i.\"<\/i> Sau \u0111\u00f3, Khai Phong do\u00e3n Quang Ngh\u0129a \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n b\u00e0y tr\u1ecdng nh\u00e2n tr\u00ean s\u00e0n nh\u00e0 Ph\u1ed5 \u0111\u1ec3 ng\u1ed3i, \u0111\u1ed1t than n\u01b0\u1edbng th\u1ecbt, v\u1ee3 Ph\u1ed5 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, Th\u01b0\u1ee3ng g\u1ecdi b\u00e0 l\u00e0 ch\u1ecb d\u00e2u.<\/p>\n<p>Ph\u1ed5 thong th\u1ea3 h\u1ecfi: <i>\"\u0110\u00eam khuya l\u1ea1nh l\u1eafm, B\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec sao l\u1ea1i ra ngo\u00e0i?\"<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1p: <i>\"Ta kh\u00f4ng ng\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c, ngo\u00e0i chi\u1ebfc gi\u01b0\u1eddng ra, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u00ean \u0111\u1ebfn th\u0103m khanh.\"<\/i><\/p>\n<p>Ph\u1ed5 n\u00f3i: <i>\"B\u1ec7 h\u1ea1 xem thi\u00ean h\u1ea1 l\u00e0 nh\u1ecf ch\u0103ng? Nam chinh b\u1eafc ph\u1ea1t, nay ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac, xin nghe k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1.\"<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>\"Ta mu\u1ed1n thu ph\u1ee5c Th\u00e1i Nguy\u00ean.\"<\/i><\/p>\n<p>Ph\u1ed5 im l\u1eb7ng h\u1ed3i l\u00e2u, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>\"\u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft.\"<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng h\u1ecfi nguy\u00ean do, Ph\u1ed5 \u0111\u00e1p: <i>\"Th\u00e1i Nguy\u00ean n\u1eb1m \u1edf hai bi\u00ean gi\u1edbi t\u00e2y b\u1eafc, n\u1ebfu m\u1ed9t tr\u1eadn m\u00e0 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 c\u00f3 ta g\u00e1nh v\u00e1c, sao kh\u00f4ng t\u1ea1m \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3, \u0111\u1ee3i b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c. N\u01a1i \u1ea5y ch\u1ec9 l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t nh\u1ecf b\u00e9, h\u1ecd s\u1ebd ch\u1ea1y \u0111i \u0111\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"\u00dd ta c\u0169ng v\u1eady, ch\u1ec9 th\u1eed khanh th\u00f4i.\"<\/i> Th\u1ebf r\u1ed3i, d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh Kinh, H\u1ed3, r\u1ed3i ti\u1ebfp t\u1ee5c chi\u1ebfm T\u00e2y Xuy\u00ean.<\/p>\n\n<p>[39] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Th\u00e1i T\u1ed5 t\u1eebng sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi B\u1eafc H\u00e1n, truy\u1ec1n l\u1eddi \u0111\u1ebfn B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 r\u1eb1ng: <i>\"Qu\u00e2n gia v\u00e0 Chu th\u1ecb v\u1ed1n c\u00f3 th\u00f9 s\u00e2u, n\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ee5c. Nay ta v\u1edbi ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch g\u00ec, sao l\u1ea1i g\u00e2y kh\u1ed5 cho d\u00e2n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 th\u1ebf? N\u1ebfu c\u00f3 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 Trung Nguy\u00ean, h\u00e3y xu\u1ed1ng Th\u00e1i H\u00e0nh \u0111\u1ec3 quy\u1ebft th\u1eafng b\u1ea1i.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u1eddi B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n t\u1edbi gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ec3 h\u1ed3i b\u00e1o r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u1ea5t \u0111ai v\u00e0 binh l\u1ef1c H\u00e0 \u0110\u00f4ng so v\u1edbi Trung Nguy\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, c\u1ed1 th\u1ee7 n\u01a1i \u0111\u00e2y ch\u1ec9 v\u00ec s\u1ee3 t\u00f4ng mi\u1ebfu nh\u00e0 H\u00e1n kh\u00f4ng c\u00f2n h\u01b0\u01a1ng h\u1ecfa.\"<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t l\u1eddi n\u00f3i \u1ea5y, c\u01b0\u1eddi b\u1ea3o: <i>\"H\u00e3y n\u00f3i v\u1edbi L\u01b0u Qu\u00e2n r\u1eb1ng, m\u1edf cho h\u1eafn m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng.\"<\/i> V\u00ec th\u1ebf, su\u1ed1t \u0111\u1eddi Hi\u1ebfu H\u00f2a, kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n B\u1eafc ph\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(Theo l\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5 n\u00f3i <i>\"Ngo\u00e0i chi\u1ebfc gi\u01b0\u1eddng ra, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\"<\/i>, l\u00fac n\u00e0y ch\u01b0a b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Kinh, H\u1ed3. Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0o m\u00f9a thu n\u0103m Ki\u1ebfn Long th\u1ee9 hai l\u00e0m Do\u00e3n Khai Phong, \u0111\u1ebfn n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 s\u00e1u m\u1edbi phong l\u00e0m T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng. S\u00e1ch Ki\u1ebfn V\u0103n L\u1ee5c c\u1ee7a Thi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n n\u00f3i \u0111\u00e3 h\u1eb9n v\u1edbi T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 sai. Nay s\u1eeda l\u00e0 <i>\"em ta\"<\/i> \u0111\u1ec3 h\u1ee3p th\u1ef1c t\u1ebf. L\u1ea1i n\u00f3i m\u1edbi \u0111\u1ecbnh k\u1ebf s\u00e1ch xu\u1ed1ng Giang Nam, c\u00e0ng sai. N\u1ebfu l\u00e0 Kinh, H\u1ed3, T\u00e2y Xuy\u00ean th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo 'Th\u1eadp qu\u1ed1c k\u1ef7 ni\u00ean', n\u0103m Thi\u00ean H\u1ed9i th\u1ee9 b\u1ea3y B\u1eafc H\u00e1n, T\u1ed1ng \u0111\u1ebf sai ng\u01b0\u1eddi H\u00ecnh Ch\u00e2u l\u00e0 C\u00e1i L\u01b0u \u0111\u1ebfn n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u1ebf r\u1eb1ng: <i>\"Nh\u00e0 ng\u01b0\u01a1i v\u1ed1n c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi nh\u00e0 Chu, li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn ta? Sao kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i k\u1ebf, khi\u1ebfn d\u00e2n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec chi\u1ebfn tranh! Khi\u1ebft \u0110an nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o, n\u1ebfu ng\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n Trung Nguy\u00ean, sao kh\u00f4ng xu\u1ed1ng Th\u00e1i H\u00e0nh, c\u00f9ng ta m\u1ed9t ng\u1ef1a n\u00e0o quy\u1ebft th\u1eafng b\u1ea1i \u1edf Ho\u00e0i, L\u1ea1c Xuy\u00ean[footnote]C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 Ho\u00e0i, L\u1ea1c Xuy\u00ean. T\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m quy\u1ec3n 5 vi\u1ebft l\u00e0 'Ho\u00e0i, L\u1ea1c gian'.[\/footnote].\"<\/i> \u0110\u1ebf sai L\u01b0u v\u1ec1, n\u00f3i: <i>\"H\u00e3y thay ta t\u1ea1 Tri\u1ec7u qu\u00e2n, nh\u00e0 ta \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, ch\u1ec9 mu\u1ed1n gi\u1eef h\u01b0\u01a1ng h\u1ecfa h\u1ecd H\u00e1n m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u1ea5t \u0111ai, binh m\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ecbch v\u1edbi ng\u01b0\u01a1i m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, sao d\u00e1m ti\u1ebfn s\u00e2u? Ng\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n quy\u1ebft th\u1eafng b\u1ea1i, h\u00e3y v\u01b0\u1ee3t \u0110o\u00e0n B\u00e1ch C\u1ed1c \u0111\u1ebfn, ta s\u1ebd d\u1ef1a th\u00e0nh m\u1ed9t tr\u1eadn.\"<\/i> T\u1ed1ng \u0111\u1ebf c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>\"Gi\u1eef l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec?\"<\/i> Su\u1ed1t \u0111\u1eddi \u0110\u1ebf, T\u1ed1ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng B\u1eafc ph\u1ea1t n\u1eefa. N\u0103m Thi\u00ean H\u1ed9i th\u1ee9 b\u1ea3y l\u00e0 n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Nay nh\u00e2n vi\u1ec7c L\u01b0u Qu\u00e2n ch\u1ebft, ph\u1ee5 l\u1ee5c s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m Khai B\u1ea3o nguy\u00ean ni\u00ean, v\u0103n t\u1eeb l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i S\u1eed, nay theo Ng\u0169 \u0110\u1ea1i S\u1eed.)<\/i><\/p>\n\n<p>[40] Ban \u0111\u1ea7u, con g\u00e1i c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n Th\u1ebf T\u1ed5 g\u1ea3 cho Ti\u1ebft Chi\u00eau, m\u1ed9t binh s\u0129 trong doanh H\u1ed9 Th\u00e1nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n[footnote] Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ph\u1ed5', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 5, \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 482, 'B\u1eafc H\u00e1n th\u1ebf gia' c\u0169ng vi\u1ebft: 'K\u1ebf \u00c2n v\u1ed1n h\u1ecd Ti\u1ebft, cha l\u00e0 Chi\u00eau\u2026\u2026 Ban \u0111\u1ea7u l\u00e0m binh s\u0129 trong doanh H\u1ed9 Th\u00e1nh n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n.'[\/footnote], sinh con l\u00e0 K\u1ebf \u00c2n. B\u1eafc H\u00e1n Cao T\u1ed5 n\u1eafm quy\u1ec1n c\u1ea5m v\u1ec7, v\u00ec Th\u1ebf T\u1ed5 n\u00ean x\u00f3a t\u00ean Chi\u00eau kh\u1ecfi qu\u00e2n t\u1ecbch, cho \u1edf t\u1ea1i ph\u1ee7 m\u00f4n. Chi\u00eau kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, Cao T\u1ed5 c\u1ea5p cho \u00e1o c\u01a1m nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u1ec3 l\u00e0m. Th\u00ea t\u1eed \u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u1edf trong cung, Chi\u00eau hi\u1ebfm khi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p, trong l\u00f2ng b\u1ea5t m\u00e3n, nh\u00e2n l\u00fac say r\u00fat \u0111ao \u0111\u00e2m b\u00e0, b\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ebft, Chi\u00eau li\u1ec1n t\u1ef1 s\u00e1t. B\u00e0 c\u1ea3i gi\u00e1 l\u1ea5y h\u1ecd H\u00e0, l\u1ea1i sinh K\u1ebf Nguy\u00ean, sau \u0111\u00f3 c\u1ea3 H\u00e0 v\u00e0 b\u00e0 \u0111\u1ec1u qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>Th\u1ebf T\u1ed5 v\u00ec Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 con n\u00ean nu\u00f4i K\u1ebf \u00c2n v\u00e0 K\u1ebf Nguy\u00ean, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i sang h\u1ecd L\u01b0u. K\u1ebf \u00c2n b\u1ee5ng to r\u1eadm r\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean d\u00e0i ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi ng\u1eafn, c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a th\u00ec tr\u00f4ng cao l\u1edbn, \u0111i b\u1ed9 th\u00ec nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi l\u00f9n. \u00d4ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf r\u1ea5t cung k\u00ednh, s\u1edbm t\u1ed1i th\u0103m h\u1ecfi, kh\u00f4ng h\u1ec1 vi ph\u1ea1m l\u1ec5 nghi. Khi l\u00e0m Th\u00e1i Nguy\u00ean do\u00e3n, \u00f4ng nhu nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng tr\u1ecb n\u1ed5i vi\u1ec7c, Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf lo l\u1eafng, t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi: <i>\"\"<\/i>K\u1ebf \u00c2n thu\u1ea7n hi\u1ebfu, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u00fap \u0111\u1eddi, s\u1ee3 r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u00e1nh v\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c nh\u00e0, bi\u1ebft l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?<i>\"\"<\/i> V\u00f4 Vi kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf n\u1eb1m b\u1ec7nh \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00ednh, tri\u1ec7u V\u00f4 Vi \u0111\u1ebfn, n\u1eafm tay \u00f4ng, giao ph\u00f3 vi\u1ec7c h\u1eadu s\u1ef1. K\u1ebf \u00c2n b\u1eaft \u0111\u1ea7u gi\u00e1m qu\u1ed1c, V\u00f4 Vi kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi Th\u1ecb v\u1ec7 th\u00e2n qu\u00e2n s\u1ee9 U\u1ea5t Ti\u1ebfn, n\u00ean \u0111\u01b0a Ti\u1ebfn ra tr\u1ea5n th\u1ee7 \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, l\u1ea1i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb d\u1ea7n d\u1ea7n lo\u1ea1i b\u1ecf c\u00e1c c\u00f4ng t\u1ed9c, l\u1ec7nh cho em K\u1ebf \u00c2n l\u00e0 K\u1ebf Trung tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e3n Ch\u00e2u. K\u1ebf Trung c\u0169ng l\u00e0 con nu\u00f4i c\u1ee7a Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf, t\u1ef1 x\u01b0ng t\u1eebng \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, m\u1eafc b\u1ec7nh l\u1ea1nh kinh ni\u00ean, \u0111\u1ea5t \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u01a1ng l\u1ea1nh gi\u00e1, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh t\u1ea1i T\u1ea5n D\u01b0\u01a1ng. K\u1ebf \u00c2n tr\u00e1ch \u00f4ng do d\u1ef1, h\u1ed1i th\u00fac l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, K\u1ebf Trung c\u00f3 l\u1eddi o\u00e1n th\u00e1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1o l\u1ea1i v\u1edbi K\u1ebf \u00c2n, sau \u0111\u00f3 \u00f4ng b\u1ecb b\u1ee9c t\u1eed.<\/p>\n<p>Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf b\u0103ng h\u00e0, K\u1ebf \u00c2n sai s\u1ee9 b\u00e1o tang v\u00e0 xin n\u1ed1i ng\u00f4i v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ed3ng \u00fd, sau \u0111\u00f3 \u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i.<\/p>\n\n<p>[41] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u xem x\u00e9t d\u00e2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c m\u1edf kho ph\u00e1t ch\u1ea9n.<\/p>\n\n<p>[42] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu chu\u1ea9n b\u1ecb vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u00f4ng Ch\u00ed \u1edf Nam Giao.<\/p>\n\n<p>[43] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, duy\u1ec7t binh \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4 g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, r\u1ed3i v\u1ec1 th\u0103m ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng qu\u1ed1c.<\/p>\n\n<p>[44] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, l\u1ea1i duy\u1ec7t binh \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4 ph\u00eda b\u1eafc, r\u1ed3i v\u1ec1 th\u0103m vi\u1ec7n Phi Long.<\/p>\n\n<p>[45] T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tri\u1ec7u Bi\u1ec1n sau khi b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c Tam ty, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng m\u1eadt s\u1edb, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra. \u00d4ng nghi ng\u1edd Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u00e3 h\u00e3m h\u1ea1i m\u00ecnh, b\u00e8n \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung n\u1ed9p l\u1ea1i s\u1eafc m\u1ec7nh \u0111\u00e3 nh\u1eadn. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua ban chi\u1ebfu b\u1eaft \u00f4ng v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang. Bi\u1ec1n xin lui v\u1ec1 s\u1ed1ng \u1edf V\u1eadn Ch\u00e2u nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[46] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ra l\u1ec7nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 k\u1ef3 tuy\u1ec3n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c tham gia t\u1eadp h\u1ee3p, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i b\u1ed1n m\u00f9a. Khi ho\u00e0n th\u00e0nh th\u1ee9 h\u1ea1ng, ba n\u01a1i l\u00e0 Nam T\u00e0o, Thuy\u00ean ty v\u00e0 M\u00f4n H\u1ea1 t\u1ec9nh s\u1ebd x\u00e9t duy\u1ec7t v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f9ng ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c t\u1ea1 \u01a1n t\u1eeb bi\u1ec7t, t\u1ea5t c\u1ea3 trong th\u1eddi h\u1ea1n m\u1ed9t th\u00e1ng. Nam T\u00e0o 8 ng\u00e0y, Thuy\u00ean ty 15 ng\u00e0y, M\u00f4n H\u1ea1 t\u1ec9nh 7 ng\u00e0y, quy \u0111\u1ecbnh l\u00e0m m\u1eabu. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 th\u00e0nh t\u00edch, ho\u1eb7c m\u1eafc l\u1ed7i, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i x\u00e9t h\u1ecfi, th\u00ec c\u1ee9 theo l\u1ec7 thi h\u00e0nh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00e2u tr\u00ecnh s\u1ef1 vi\u1ec7c. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 khuy\u1ebft ho\u1eb7c ch\u01b0a \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m, th\u00ec kh\u00f4ng thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>[47] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 L\u01b0 Ho\u00e0i Trung c\u00f9ng 21 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf L\u1ed9 Ch\u00e2u, chu\u1ea9n b\u1ecb vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh B\u1eafc H\u00e1n.<\/p>\n\n<p>[48] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ea5y Chi\u00eau Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 <i>(theo T\u1ed1ng s\u1eed, T\u1ed1ng s\u1eed k\u00fd v\u00e0 Ti\u1ebft \u1ee8ng K\u1ef3 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 Chi\u00eau Ho\u00e1 qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9)<\/i>, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 L\u00fd K\u1ebf Hu\u00e2n l\u00e0m H\u00e0 \u0110\u00f4ng h\u00e0nh dinh Ti\u1ec1n qu\u00e2n \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed, Th\u1ecb v\u1ec7 B\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0110\u1ea3ng Ti\u1ebfn l\u00e0m ph\u00f3, Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9 T\u00e0o B\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m; L\u1ec7 Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 H\u00e0 K\u1ebf Qu\u00e2n l\u00e0m Ti\u00ean phong B\u1ed1 tr\u00ed, Ho\u00e0i Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Khang Di\u00ean Chi\u1ec3u l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m; Ki\u1ebfn H\u00f9ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Tri\u1ec7u T\u00e1n l\u00e0m Ph\u1ea7n Ch\u00e2u l\u1ed9 B\u1ed1 tr\u00ed, Nh\u01b0\u1ee1ng Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u01b0 Si\u00eau l\u00e0m ph\u00f3, Th\u1ea5p Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd Khi\u00eam B\u1ea1c l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n\n<p>[49] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>\"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ea5m ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi l\u1ecfng l\u1ebbo, kh\u00f4ng c\u00f2n ki\u1ec3m tra. T\u1eeb nay, ng\u01b0\u1eddi mang d\u01b0\u1edbi 5 quan s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i kh\u00e1c nhau; mang tr\u00ean 5 quan, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[50] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed D\u01b0\u01a1ng S\u0129 \u0110\u1ea1t b\u1ecb x\u1eed t\u1eed \u1edf ch\u1ee3, do khi l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n K\u1ef3 Ch\u00e2u \u0111\u00e3 k\u1ebft \u00e1n gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi b\u1eeba b\u00e3i.<\/p>\n\n<p>[51] Qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng ba bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u cho Vua l\u00e0 <i>\"\u1ee8ng Thi\u00ean Qu\u1ea3ng V\u1eadn Th\u00e1nh V\u0103n Th\u1ea7n V\u0169 Minh \u0110\u1ea1o Ch\u00ed \u0110\u1ee9c\"<\/i>, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua ban chi\u1ebfu ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n\n<p>[52] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y ngh\u1ec9 tu\u1ea7n, Vua s\u1ebd ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Gi\u1ea3ng V\u0169, c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n ch\u1ec9 tham d\u1ef1 bu\u1ed5i ch\u1ea7u s\u1edbm, t\u1eeb ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c c\u1ea7m h\u1ed1t, c\u00e1c ch\u1ee9c T\u01b0 s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111i gi\u00e0y; c\u00f2n c\u00e1c ng\u00e0y ngh\u1ec9 l\u1ec5 v\u00e0 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, \u0111\u1ec1u theo quy \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n<p>[53] B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 L\u01b0u K\u1ebf \u00c2n o\u00e1n h\u1eadn Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f9ng cha m\u00ecnh b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u1ee7ng h\u1ed9 m\u00ecnh, l\u1ea1i gh\u00e9t h\u1eafn chuy\u00ean quy\u1ec1n, mu\u1ed1n tr\u1ee5c xu\u1ea5t nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u00e0nh. Th\u00e1ng n\u00e0y, K\u1ebf \u00c2n phong V\u00f4 Vi l\u00e0m Th\u1ee7 T\u01b0 kh\u00f4ng b\u1ec1 ngo\u00e0i t\u1ecf ra tr\u1ecdng \u0111\u00e3i, nh\u01b0ng b\u00ean trong th\u1eadt s\u1ef1 xa l\u00e1nh. K\u1ebf \u00c2n m\u1eb7c tang ph\u1ee5c x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c tri\u1ec1u, \u0103n \u1edf \u0111\u1ec1u t\u1ea1i g\u00e1c C\u1ea7n Ch\u00ednh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2m ph\u00fac \u0111\u1ec1u l\u01b0u l\u1ea1i t\u1ea1i tr\u1ea1i Th\u00e1i Nguy\u00ean. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin tri\u1ec7u h\u1ecd v\u00e0o \u0111\u1ec3 h\u1ed9 v\u1ec7, K\u1ebf \u00c2n kh\u00f4ng nghe. L\u00fac n\u00e0y, v\u0103n v\u00f5 b\u00e1 quan \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, K\u1ebf \u00c2n b\u00e0y ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0 t\u00f4ng th\u1ea5t, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u xong n\u1eb1m trong g\u00e1c. Cung ph\u1ee5ng quan H\u1ea7u B\u00e1 Vinh d\u1eabn h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m g\u01b0\u01a1m v\u00e0o g\u00e1c, kh\u00f3a c\u1eeda l\u1ea1i, K\u1ebf \u00c2n gi\u1eadt m\u00ecnh th\u1ee9c d\u1eady, ch\u1ea1y quanh m\u00e0n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1eddng, B\u00e1 Vinh \u0111\u00e2m g\u01b0\u01a1m v\u00e0o ng\u1ef1c gi\u1ebft ch\u1ebft K\u1ebf \u00c2n. V\u00f4 Vi sai l\u00ednh d\u00f9ng thang leo v\u00e0o nh\u00e0, gi\u1ebft B\u00e1 Vinh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn, ngh\u00eanh \u0111\u00f3n v\u00e0 l\u1eadp em K\u1ebf \u00c2n l\u00e0 Th\u00e1i Nguy\u00ean do\u00e3n L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00ean ng\u00f4i. K\u1ebf \u00c2n tr\u1ecb v\u00ec ch\u1ec9 h\u01a1n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y.<\/p>\n\n<p>B\u00e1 Vinh ng\u01b0\u1eddi H\u00ecnh Ch\u00e2u, kh\u1ecfe m\u1ea1nh, gi\u1ecfi b\u1eafn cung, ch\u1ea1y nhanh nh\u01b0 ng\u1ef1a. T\u1eebng \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c v\u00f9ng T\u1ecbnh, Ph\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1eafc H\u00e1n Th\u1ebf T\u1ed5 phong l\u00e0m T\u00e1n ch\u1ec9 huy s\u1ee9, tr\u1ea5n gi\u1eef L\u1ea1c B\u00ecnh. V\u01b0\u01a1ng To\u00e0n B\u00e2n \u0111\u00e1nh L\u1ea1c B\u00ecnh, B\u00e1 Vinh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, ch\u1eb3ng bao l\u00e2u l\u1ea1i tr\u1ed1n v\u1ec1 B\u1eafc H\u00e1n l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan. L\u1ea7n n\u00e0y, m\u01b0u gi\u1ebft K\u1ebf \u00c2n, b\u1eaft gi\u1eef \u0111\u1ea7u h\u1eafn mang v\u1ec1 tri\u1ec1u, nh\u01b0ng ngay sau \u0111\u00f3 b\u1ecb V\u00f4 Vi gi\u1ebft. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00ednh V\u00f4 Vi xui B\u00e1 Vinh l\u00e0m lo\u1ea1n, v\u1ed9i gi\u1ebft B\u00e1 Vinh \u0111\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng, n\u00ean kh\u00f4ng ai bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1eadt.<\/p>\n\n<p>K\u1ebf Nguy\u00ean v\u1eeba l\u00ean ng\u00f4i, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 ti\u1ebfn v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5, b\u00e8n v\u1ed9i ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 d\u00e2ng bi\u1ec3u c\u1ea7u vi\u1ec7n binh t\u1eeb Khi\u1ebft \u0110an, l\u1ea1i sai Th\u1ecb v\u1ec7 \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu L\u01b0u K\u1ebf Nghi\u1ec7p v\u00e0 Ph\u00f9ng Ti\u1ebfn Kha <i>(Ti\u1ebfn Kha kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p r\u00f5, c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u00ec.)<\/i> d\u1eabn qu\u00e2n ch\u1eb7n gi\u1eef \u0110o\u00e0n B\u00e1ch C\u1ed1c, l\u1ea5y T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m M\u00e3 Phong l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, gi\u00e1m qu\u00e2n.<\/p>\n<p>M\u00e3 Phong ng\u01b0\u1eddi Th\u00e1i Nguy\u00ean. V\u1ee3 K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ee7a M\u00e3 Phong. K\u1ebf Nghi\u1ec7p v\u1ed1n t\u00ean l\u00e0 Tr\u1ecdng Qu\u00fd, h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng, anh trai c\u1ee7a Tr\u1ecdng Hu\u00e2n. T\u1eeb nh\u1ecf ph\u1ee5c v\u1ee5 d\u01b0\u1edbi th\u1eddi B\u1eafc H\u00e1n Th\u1ebf T\u1ed5, \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho t\u00ean h\u1ecd m\u1edbi.<\/p>\n<p>M\u00e3 Phong \u0111\u1ebfn s\u00f4ng \u0110\u1ed9ng Qu\u00e1 <i>(S\u1eed k\u00fd c\u1ee7a S\u00f3c ch\u00e9p l\u00e0 s\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Oa. Theo T\u1ed1ng s\u1eed ch\u00e9p l\u00e0 s\u00f4ng \u0110\u1ed3ng \u00d4n, T\u1ed1ng s\u1eed k\u00fd ch\u00e9p l\u00e0 s\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Oa, b\u1ed9 <i>\"T\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m\"<\/i> c\u1ee7a Ti\u1ebft \u1ee8ng K\u1ef3 ch\u00e9p l\u00e0 s\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Oa.)<\/i>, g\u1eb7p qu\u00e2n c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Hu\u00e2n, b\u1ecb H\u00e0 K\u1ebf Qu\u00e2n d\u00f9ng ti\u00ean phong \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, ch\u00e9m h\u01a1n hai ngh\u00ecn qu\u00e2n, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m tr\u0103m con ng\u1ef1a, b\u1eaft s\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0n v\u00e0 Th\u1ea1ch B\u00e2n, \u0111o\u1ea1t c\u1ea7u Ph\u1ea7n H\u00e0, \u00e1p s\u00e1t th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u1ed1t c\u1eeda Di\u00ean H\u1ea1. K\u1ebf Nguy\u00ean ph\u00e1i \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c \u0111\u00f4 tri Qu\u00e1ch Th\u1ee7 B\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n n\u1ed9i tr\u1ef1c ra \u0111\u00e1nh, l\u1ea1i b\u1ecb thua. Th\u1ee7 B\u00e2n tr\u00fang t\u00ean, r\u00fat v\u00e0o trong th\u00e0nh[footnote]R\u00fat v\u00e0o trong th\u00e0nh: ch\u1eef 'trung' ban \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m L\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung[\/footnote].<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 20 th\u00e1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y Canh T\u00fd, K\u1ebf Hu\u00e2n t\u1ea5u t\u1edbi.)<\/i><\/p>\n\n<p>[54] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, T\u00e1 th\u1eafng qu\u00e2n s\u1ee9 c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n l\u00e0 L\u00fd Qu\u1ef3nh \u0111\u1ebfn h\u00e0ng.<\/p>\n\n<p>[55] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00e2u S\u00e2m, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi vi\u00ean n\u1ed9i ph\u1ea9m c\u1ee7a Nam H\u00e1n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 D\u01b0 Di\u00ean Nghi\u1ec7p, ng\u01b0\u1eddi nh\u1ecf b\u00e9, Vua tr\u00f4ng th\u1ea5y h\u1ecfi: <i>\"Ng\u01b0\u01a1i \u1edf L\u0129nh Nam gi\u1eef ch\u1ee9c g\u00ec?\"<\/i> \u0110\u00e1p: <i>\"Gi\u1eef ch\u1ee9c cung quan h\u1ed9 gi\u00e1.\"<\/i> B\u00e8n trao cho cung t\u00ean, Di\u00ean Nghi\u1ec7p d\u00f9ng h\u1ebft s\u1ee9c c\u0169ng kh\u00f4ng k\u00e9o n\u1ed5i d\u00e2y cung. Vua c\u01b0\u1eddi, nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd, Di\u00ean Nghi\u1ec7p k\u1ec3 r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh xa x\u1ec9 t\u00e0n b\u1ea1o qua nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi. Vua kinh h\u00e3i n\u00f3i: <i>\"Ta s\u1ebd c\u1ee9u d\u00e2n ch\u00fang n\u01a1i n\u00e0y.\"<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110\u1ea1o Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Hu\u00e2n t\u1ea5u r\u1eb1ng L\u01b0u S\u01b0\u1edfng ngang ng\u01b0\u1ee3c h\u00f4n b\u1ea1o, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb h\u1ea1i, l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ea5t qu\u00e2n nam chinh. Vua v\u1eabn ch\u01b0a mu\u1ed1n g\u1ea5p g\u00e1p d\u00f9ng binh, b\u00e8n sai \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 th\u00f4ng b\u00e1o \u00fd ch\u1ec9, y\u00eau c\u1ea7u Nam H\u00e1n ch\u1ee7 d\u00e2ng l\u1ea1i v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u0169 c\u1ee7a H\u1ed3 Nam. \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0a th\u01b0, Nam H\u00e1n kh\u00f4ng ch\u1ecbu nghe theo.<\/p>\n\n<p>[56] Ban \u0111\u1ea7u, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ebf \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c Th\u00e1i S\u01a1n t\u1ea1i Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, T\u00e2y Nh\u1ea1c Hoa S\u01a1n t\u1ea1i Hoa Ch\u00e2u, B\u1eafc Nh\u1ea1c H\u1eb1ng S\u01a1n t\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, Trung Nh\u1ea1c Tung S\u01a1n t\u1ea1i H\u00e0 Nam Ph\u1ee7. Khi \u1ea5y, quan vi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>\"Quan t\u1ebf t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc nay ch\u1ec9 ph\u1ee5ng th\u1edd b\u1ed1n ng\u1ecdn n\u00fai l\u1edbn. Nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1, xin t\u1ebf Nam Nh\u1ea1c Ho\u00e0nh S\u01a1n t\u1ea1i Ho\u00e0nh Ch\u00e2u, \u0110\u00f4ng Tr\u1ea5n Nghi S\u01a1n t\u1ea1i Nghi Ch\u00e2u, Nam Tr\u1ea5n K\u00ea S\u01a1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Ch\u00e2u, T\u00e2y Tr\u1ea5n Ng\u00f4 S\u01a1n t\u1ea1i L\u0169ng Ch\u00e2u, Trung Tr\u1ea5n Ho\u1eafc S\u01a1n t\u1ea1i T\u1ea5n Ch\u00e2u; \u0110\u00f4ng H\u1ea3i t\u1ea1i Lai Ch\u00e2u, Nam H\u1ea3i t\u1ea1i Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, T\u00e2y H\u1ea3i v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u1ed9c c\u00f9ng t\u1ea1i H\u00e0 Trung Ph\u1ee7, B\u1eafc H\u1ea3i v\u00e0 T\u1ebf \u0110\u1ed9c c\u00f9ng t\u1ea1i M\u1ea1nh Ch\u00e2u, Ho\u00e0i \u0110\u1ed9c t\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u. C\u00f2n Giang \u0110\u1ed9c, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u0103m Hi\u1ec3n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 n\u0103m, t\u1ebf t\u1ea1i c\u1eeda s\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1eed thu\u1ed9c D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, nay xin t\u1ebf t\u1ea1i Th\u00e0nh \u0110\u00f4 Ph\u1ee7. B\u1eafc Tr\u1ea5n Y Vu L\u01b0 S\u01a1n n\u1eb1m trong \u0111\u1ecba gi\u1edbi Dinh Ch\u00e2u, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ebf l\u1ec5.\"<\/i> Vua nghe theo. Sau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5 t\u1eeb xa B\u1eafc Tr\u1ea5n t\u1ea1i \u0111\u1ec1n th\u1edd n\u00fai \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, r\u1ed3i vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 n\u0103m tr\u1ea5n l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed n\u00e0y, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian. Ki\u1ec3m tra s\u00e1ch 'H\u1ed9i y\u1ebfu', th\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u00e1ng t\u01b0, th\u00e1ng n\u0103m, th\u00e1ng b\u1ea3y[footnote] 'Quan li\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Khuy\u1ebft li\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. B\u1ea3n 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' th\u00ec ghi l\u00e0 'Khai t\u1ea3i'.[\/footnote], \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a thu.)<\/i><\/p>\n\n<p>[57] Nh\u00e3 Ch\u00e2u Ngh\u0129a Qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, quy\u1ec1n Tri L\u00ea Ch\u00e2u T\u00e0o Quang Th\u1ef1c v\u00e0o kinh \u0111\u00f4 d\u00e2ng c\u1ed1ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u1ea3nh ch\u00e2u y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng c\u1ea7n ngh\u0129a qu\u00e2n tu\u1ea7n tra, xin gi\u1ea3i t\u00e1n \u0111\u1ec3 h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n. Vua vui m\u1eebng, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 b\u1eadc tu\u1ea5n ki\u1ec7t c\u1ee7a \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c v\u1eady.\"<\/i> Li\u1ec1n cho \u00f4ng l\u00ean \u0111i\u1ec7n, \u00e2n c\u1ea7n h\u1ecfi han l\u00e2u. M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y K\u1ec9 M\u00f9i, phong Quang Th\u1ef1c l\u00e0m L\u00ea Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng To\u00e0n B\u00e2n sai Quang Th\u1ef1c v\u00e0o c\u1ed1ng, nh\u01b0ng To\u00e0n B\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u1ec1 T\u00f9y Ch\u00e2u v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 n\u0103m, n\u00ean truy\u1ec7n n\u00e0y c\u00f3 sai l\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n\n<p>[58] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4, r\u1ed3i v\u1ec1 th\u0103m Phi Long Vi\u1ec7n.<\/p>\n\n<p>[59] Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang coi vi\u1ec7c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tham qu\u00e2n coi vi\u1ec7c h\u1ed9 t\u1ecbch \u1edf ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng khi x\u1eed \u00e1n \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, thu\u1ed9c h\u1ea1 v\u00e0 l\u1ea1i vi\u00ean trong nha m\u00f4n \u0111\u00e3 a dua theo t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, t\u1ef1 ti\u1ec7n t\u0103ng gi\u1ea3m t\u1ed9i danh. \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng b\u1ea5t b\u00ecnh, xin v\u00e0o g\u1eb7p, mu\u1ed1n t\u00e2u b\u00e0y tr\u1ef1c ti\u1ebfp s\u1ef1 vi\u1ec7c. Ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u, \u00f4ng li\u1ec1n th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Gi\u1ea3ng V\u0169 t\u1ea5u tr\u00ecnh, l\u1eddi l\u1ebd v\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec1u gay g\u1eaft, l\u1ea1i k\u1ec3 c\u1ea3 vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p mua nh\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n, thu v\u00e9t c\u1ee7a c\u1ea3i. Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, qu\u00e1t: <i>\"C\u00e1i n\u1ed3i c\u00f2n c\u00f3 tai, ng\u01b0\u01a1i ch\u1eb3ng nghe Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i gi\u00fap gi\u1eef x\u00e3 t\u1eafc c\u1ee7a ta sao!\"<\/i> R\u1ed3i c\u1ea7m b\u00faa gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, \u0111\u00e1nh g\u00e3y hai chi\u1ebfc r\u0103ng c\u1eeda c\u1ee7a \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng, sai t\u1ea3 h\u1eefu l\u00f4i ra, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft. Sau \u0111\u00f3 c\u01a1n gi\u1eadn ngu\u00f4i, ch\u1ec9 d\u00f9ng t\u1ed9i x\u00f4ng v\u00e0o n\u01a1i c\u1ea5m \u0111\u1ec3 gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch 'K\u00fd v\u0103n' ch\u00e9p \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. S\u00e1ch 'Qu\u1ed1c l\u00e3o nh\u00e0n \u0111\u00e0m' ch\u00e9p vi\u1ec7c nh\u1eb7t r\u0103ng, bu\u1ed9c d\u00e2y, \u0111\u1ec1u sai. Nay d\u1ef1a theo b\u1ea3n truy\u1ec7n, l\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u1eeb s\u00e1ch '\u0110\u00e0m uy\u1ec3n' v\u00e0 'K\u00fd v\u0103n' \u0111\u1ec3 ch\u1ec9nh s\u1eeda.)<\/i><\/p>\n\n<p>[60] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh.<\/p>\n\n<p>[61] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Ng\u00f4 Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec1n Th\u1ee5c sai con l\u00e0 Ki\u1ebfn V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Tu\u1ea5n v\u00e0o tri\u1ec1u c\u1ed1ng, Vua sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n ra \u0111\u00f3n v\u00e0 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i.<\/p>\n\n<p>[62] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua sai s\u1ee9 \u0111em chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean, d\u1ee5 B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, h\u1ee9a phong ch\u1ee9c B\u00ecnh L\u01b0 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 cho \u00f4ng. L\u1ea1i ban ri\u00eang h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ea1o chi\u1ebfu cho Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi, M\u00e3 Phong v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, h\u1ee9a phong V\u00f4 Vi l\u00e0m An Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, c\u00f2n M\u00e3 Phong tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m phi\u00ean tr\u1ea5n. V\u00f4 Vi nh\u1eadn chi\u1ebfu th\u01b0, s\u1eafc m\u1eb7t bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 \u0111\u01b0a cho K\u1ebf Nguy\u00ean xem m\u1ed9t \u0111\u1ea1o c\u00f2n s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i gi\u1ea5u \u0111i. T\u1eeb \u0111\u00f3 \u00f4ng n\u1ea3y sinh \u00fd kh\u00e1c[footnote] 'Ch\u00ed' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00e2m', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c c\u1ea3i.[\/footnote], khuy\u00ean K\u1ebf Nguy\u00ean h\u00e0ng, nh\u01b0ng K\u1ebf Nguy\u00ean kh\u00f4ng nghe.<\/p>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc kia, Vua sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p t\u00ean Hu\u1ec7 L\u00e2n gi\u1ea3 l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n t\u00e1n ch\u1ec9 huy s\u1ee9 c\u00f3 t\u1ed9i ch\u1ea1y sang B\u1eafc H\u00e1n, V\u00f4 Vi cho l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan. Khi qu\u00e2n tri\u1ec1u ti\u1ebfn v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5, Hu\u1ec7 L\u00e2n b\u1ecf tr\u1ed1n, \u0111\u1ebfn Lam C\u1ed1c b\u1ecb l\u1ea1i vi\u00ean b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, xi\u1ec1ng gi\u1ea3i v\u1ec1 Th\u00e1i Nguy\u00ean. V\u00f4 Vi bi\u1ebft l\u00e0 gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p nh\u01b0ng tha, kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i. C\u00f3 vi\u00ean t\u01b0\u1edbng chi\u00eau thu t\u00ean L\u00fd Si\u00eau, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0 l\u00ednh \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea3ng, bi\u1ebft r\u00f5 t\u00ecnh ti\u1ebft gian tr\u00e1 c\u1ee7a Hu\u1ec7 L\u00e2n, b\u00e8n b\u00e1o v\u1edbi M\u00e3 Phong xin giao Hu\u1ec7 L\u00e2n cho quan l\u1ea1i x\u00e9t x\u1eed. V\u00f4 Vi n\u1ed5i gi\u1eadn, gi\u1ebft c\u1ea3 L\u00fd Si\u00eau \u0111\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng.<\/p>\n\n<p>[63] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e3 d\u1ea7n l\u1eafng xu\u1ed1ng, n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng cung th\u1ee7 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9, n\u1ebfu l\u1ec7nh \u00fay n\u00e0o c\u00f2n chi\u1ebfm gi\u1eef l\u1ea1i th\u00ec s\u1ebd x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng.<\/p>\n\n<p>[64] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ra chi\u1ebfu: <i>\"T\u1eeb nay, c\u00e1c quan l\u1ec7nh v\u00e0 t\u00e1 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n trong thi\u00ean h\u1ea1, khi ki\u1ec3m tra ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, \u1ea5n \u0111\u1ecbnh thu\u1ebf kh\u00f3a, ph\u00e2n ph\u1ed1i lao d\u1ecbch, sai phu, qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c thu thu\u1ebf, ph\u00e2n x\u1eed h\u00ecnh ng\u1ee5c, ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f4ng b\u1eb1ng. N\u1ebfu c\u00f3 vi ph\u1ea1m, c\u1ea7n t\u1ed1 c\u00e1o. N\u1ebfu l\u1ec7nh t\u00e1 kh\u00f4ng t\u1ef1 gi\u00e1c ph\u00e1t gi\u00e1c l\u1eabn nhau, cho ph\u00e9p l\u1ea1i d\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o t\u1ed1 c\u00e1o \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng t\u00f9y m\u1ee9c \u0111\u1ed9.\"<\/i><\/p>\n\n<p>[65] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua v\u00e0o th\u0103m Th\u00e1i mi\u1ebfu, th\u1ea5y c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 nh\u01b0 bi\u00ean \u0111\u1eadu, ph\u1ee7 qu\u1ef9, li\u1ec1n h\u1ecfi: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt g\u00ec?\"<\/i> T\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u00e1p r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5 kh\u00ed.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>\"T\u1ed5 ti\u00ean ta l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y?\"<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh d\u1eb9p b\u1ecf, ch\u1ec9 d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c m\u00f3n \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>\"L\u1ec5 x\u01b0a c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c.\"<\/i> B\u00e8n ra l\u1ec7nh \u0111\u1eb7t l\u1ea1i.<\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y, quan Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 l\u00e0 H\u00f2a Hi\u1ec7n t\u00e2u: <i>\"Theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Thi\u00ean B\u1ea3o, khi t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, ngo\u00e0i l\u1ec5 v\u1eadt, m\u1ed7i ph\u00f2ng th\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam m\u1ed9t khay th\u1ee9c \u0103n th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 nha b\u00e0n. T\u1eeb \u0111\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i v\u1ec1 sau, l\u1ec5 \u1ea5y b\u1ecb b\u1ecf. Nay xin kh\u00f4i ph\u1ee5c nh\u01b0 l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng.\"<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb nay, khi Vua \u0111\u00edch th\u00e2n t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, s\u1ebd b\u00e0y ri\u00eang khay th\u1ee9c \u0103n nha b\u00e0n, \u00e1p d\u1ee5ng c\u1ea3 trong c\u00e1c l\u1ec5 \u0111\u1ebf h\u1ee3p v\u00e0 th\u1eddi h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p><i>(Theo 'Thi\u1ec7u th\u1ecb ki\u1ebfn v\u0103n l\u1ee5c': Khi Th\u00e1i T\u1ed5 v\u1eeba l\u00ean ng\u00f4i, v\u00e0o th\u0103m Th\u00e1i mi\u1ebfu, th\u1ea5y c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 li\u1ec1n h\u1ecfi: <i>\"\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt g\u00ec?\"<\/i> C\u00e1c quan \u0111\u00e1p r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5 kh\u00ed. Vua n\u00f3i: <i>\"T\u1ed5 ti\u00ean ta l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y?\"<\/i> Ra l\u1ec7nh d\u1eb9p b\u1ecf, ch\u1ec9 d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c m\u00f3n \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y. Sau khi t\u1ebf l\u1ec5 xong, Vua quay l\u1ea1i b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu: <i>\"H\u00e3y \u0111\u1eb7t l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1ec5 kh\u00ed tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec3 c\u00e1c nho s\u0129 h\u00e0nh l\u1ec5.\"<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn nay, \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng khay th\u1ee9c \u0103n nha b\u00e0n tr\u01b0\u1edbc, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi h\u00e0nh l\u1ec5. Khang Ti\u1ebft ti\u00ean sinh nh\u1eadn x\u00e9t: <i>\"\u0110\u1ed1i v\u1edbi l\u1ec5 nghi, Th\u00e1i T\u1ed5 \u0111\u00e3 bi\u1ebft h\u00f2a h\u1ee3p gi\u1eefa c\u1ed5 v\u00e0 kim.\"<\/i> Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu c\u0103n c\u1ee9 theo s\u1eed li\u1ec7u, th\u00ec vi\u1ec7c d\u00f9ng khay th\u1ee9c \u0103n nha b\u00e0n l\u00e0 do H\u00f2a Hi\u1ec7n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd t\u01b0\u1edfng ri\u00eang c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5. Khi \u1ea5y, H\u00f2a Hi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111o\u00e1n bi\u1ebft \u00fd Vua, n\u00ean d\u00e2ng l\u00ean \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb n\u00e0y. Qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00e9p kh\u00f4ng r\u00f5, c\u00f2n 'Ki\u1ebfn v\u0103n l\u1ee5c' l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng[footnote]thi\u1ebfu[\/footnote], nay b\u1ed5 sung th\u00eam. 'S\u00f3c k\u00fd' ch\u00e9p: Vua \u0111\u00edch th\u00e2n t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf b\u1ed1n ph\u00f2ng th\u1edd, th\u1ea5y c\u00e1c l\u1ec5 v\u1eadt \u0111\u1ec1u d\u00f9ng th\u1ecbt s\u1ed1ng, li\u1ec1n n\u00f3i: <i>\"T\u1ed5 ti\u00ean ta h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee9 n\u00e0y sao?\"<\/i> B\u00e8n ra l\u1ec7nh b\u00e0y khay th\u1ee9c \u0103n nha b\u00e0n, v\u1eeba kh\u00f3c v\u1eeba t\u1ebf l\u1ec5[footnote]thi\u1ebfu[\/footnote]. Tuy nhi\u00ean, 'S\u00f3c k\u00fd' l\u1ea1i ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 sai. Nay kh\u00f4ng ch\u00e9p theo.)<\/i><\/p>\n\n<p>H\u00f2a Hi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>\"Khi m\u1edbi l\u1eadp ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n \u0110\u1ee9c, t\u1ebf giao Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1ebfn v\u1ecb tr\u00ed quan s\u00e1t l\u1eeda t\u1ebf, nh\u01b0ng \u0111\u00e0n t\u1ebf l\u1eeda h\u01a1i xa, quan vi\u00ean kh\u00f4ng nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng b\u00e1o ch\u00e2m l\u1eeda. L\u00fac \u0111\u00f3 th\u1ea7n l\u00e0m l\u1ec5 quan, ch\u1ee9c tr\u00e1ch ph\u1ea3i h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, \u0111\u00edch th\u00e2n nghe l\u1ec7nh B\u1ec7 h\u1ea1, sai \u0111\u1ed1t \u0111u\u1ed1c \u0111\u1ec3 \u1ee9ng theo. X\u00e9t s\u00e1ch 'S\u1eed k\u00fd, phong thi\u1ec1n th\u01b0', nh\u00e0 T\u1ea7n th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf giao, th\u1eafp l\u1eeda th\u00f4ng su\u1ed1t, h\u00ecnh d\u00e1ng nh\u01b0 c\u00e1i c\u1ea7n c\u00e2u, mu\u1ed1n \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu xa, th\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i t\u1ebf l\u1ec5. Mong ban l\u1ec7nh cho quan vi\u00ean noi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc.\"<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n\n<p>Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Th\u00e1i mi\u1ebfu m\u1ed7i gian th\u1edd d\u00f9ng m\u1ed9t con b\u00f2 t\u01a1, \u0111\u00e0n t\u1ebf giao d\u00f9ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t con. Khi m\u1edbi l\u1eadp ni\u00ean hi\u1ec7u Hi\u1ec3n \u0110\u1ee9c nh\u00e0 Chu, Th\u00e1i mi\u1ebfu b\u1ed1n gian th\u1edd chung m\u1ed9t con b\u00f2 t\u01a1. Khi m\u1edbi l\u1eadp ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n \u0110\u1ee9c, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a L\u1ec5 nghi s\u1ee9, t\u0103ng Th\u00e1i mi\u1ebfu d\u00f9ng ba con, \u0111\u00e0n t\u1ebf giao d\u00f9ng n\u0103m con, d\u00ea v\u00e0 l\u1ee3n v\u1eabn nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. N\u0103m \u0111\u00f3, l\u1ea1i gi\u1ea3m s\u1ed1 b\u00f2 t\u01a1 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 Chu. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, nh\u00e0 Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n\n<p>[66] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf Nam Giao, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u, mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u1ee3 t\u1eeb n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 n\u0103m tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc. Nh\u00e0 Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean, nh\u1eadn s\u00e1ch phong t\u00f4n hi\u1ec7u.<\/p>\n\n<p>[67] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n tr\u1ee3 B\u1eafc H\u00e1n, L\u00fd K\u1ebf Hu\u00e2n \u0111\u1ec1u r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1, B\u1eafc H\u00e1n nh\u00e2n \u0111\u00f3 x\u00e2m l\u1ea5n, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c l\u1edbn \u1edf hai ch\u00e2u T\u1ea5n v\u00e0 R\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><i>(Qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi B\u1eafc H\u00e1n, theo ghi ch\u00e9p trong 'C\u1eedu Qu\u1ed1c Ch\u00ed'. Vi\u1ec7c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c T\u1ea5n, R\u01b0\u01a1ng, theo 'Th\u1ef1c L\u1ee5c' chi\u1ebfu th\u00e2n chinh n\u0103m sau, \u0111\u1ec1u x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t.)<\/i><\/p>\n\n<p>[68] Ban \u0111\u1ea7u, th\u00ea t\u1eed c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0 \u0110o\u00e0n th\u1ecb, v\u00ec ph\u1ea1m l\u1ed7i nh\u1ecf b\u1ecb Hi\u1ebfu H\u00f2a ho\u00e0ng h\u1eadu Qu\u00e1ch th\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t, sau \u0111\u00f3 b\u1ec7nh m\u1ea5t, K\u1ebf Nguy\u00ean nghi ho\u00e0ng h\u1eadu gi\u1ebft b\u00e0. Khi ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111ang m\u1eb7c tang ph\u1ee5c kh\u00f3c tr\u01b0\u1edbc linh c\u1eefu Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0111\u1ebf, K\u1ebf Nguy\u00ean sai t\u00ean th\u1ea7n t\u00edn Ph\u1ea1m Si\u00eau b\u1eaft v\u00e0 si\u1ebft c\u1ed5 gi\u1ebft ch\u1ebft. C\u00e1c phi t\u1ea7n trong cung b\u1ecb h\u00e3m h\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f2n ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u00e2n s\u01a1. Th\u1ebf t\u1ed5 c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi con, ch\u1ec9 c\u00f3 H\u1ea1o, K\u1ef3, T\u00edch l\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 nghe l\u1eddi gi\u00e8m c\u1ee7a b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n, b\u1eaft giam h\u1ecd, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ec1u ch\u1ebft, ch\u1ec9 ri\u00eang Ti\u1ec3n gi\u1ea3 ngu m\u1edbi tho\u00e1t ch\u1ebft.<\/p>\n\n<p>[69] \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 l\u1eadp H\u1eadu Chu th\u1ecb, l\u00e0 em g\u00e1i c\u1ee7a Chi\u00eau Hu\u1ec7 h\u1eadu. B\u00e0 c\u00f3 nhan s\u1eafc xinh \u0111\u1eb9p, th\u01b0\u1eddng qua l\u1ea1i v\u1edbi \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 nh\u1edd m\u1ed1i quan h\u1ec7 th\u00e2n th\u00edch, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 s\u1ee7ng \u00e1i t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc. Khi Chi\u00eau Hu\u1ec7 h\u1eadu b\u1ec7nh n\u1eb7ng, b\u1ea5t ch\u1ee3t th\u1ea5y H\u1eadu Chu th\u1ecb v\u00e0o cung, li\u1ec1n h\u1ecfi: <i>\"Em \u0111\u1ebfn cung t\u1eeb khi n\u00e0o?\"<\/i> H\u1eadu Chu th\u1ecb l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f2n nh\u1ecf, ch\u01b0a bi\u1ebft gi\u1ea5u gi\u1ebfm, b\u00e8n tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1eadt: <i>\"\u0110\u00e3 v\u00e0i ng\u00e0y r\u1ed3i.\"<\/i> Chi\u00eau Hu\u1ec7 h\u1eadu n\u1ed5i gi\u1eadn, quay m\u1eb7t v\u00e0o t\u01b0\u1eddng n\u1eb1m, kh\u00f4ng th\u00e8m \u0111\u1ec3 \u00fd n\u1eefa. Sau khi Chi\u00eau Hu\u1ec7 h\u1eadu qua \u0111\u1eddi, H\u1eadu Chu th\u1ecb th\u01b0\u1eddng ra v\u00e0o cung c\u1ea5m, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp l\u00e0m Ho\u00e0ng h\u1eadu. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i qu\u1ea7n th\u1ea7n, H\u00e0n Hi T\u1ea3i v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1 \u0111\u1ec3 ch\u00e2m bi\u1ebfm, nh\u01b0ng \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 kh\u00f4ng tr\u00e1ch c\u1ee9.<\/p>\n\n<p>Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c h\u00f4n l\u1ec5, \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 sai Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n T\u1eeb Huy\u1ec1n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Phan H\u1eefu c\u00f9ng c\u00e1c quan l\u1ec5 nghi th\u1ea3o lu\u1eadn. H\u00f4n l\u1ec5 x\u01b0a kh\u00f4ng d\u00f9ng nh\u1ea1c, nh\u01b0ng Phan H\u1eefu cho r\u1eb1ng c\u1ed5 kim kh\u00f4ng n\u00ean r\u1eadp khu\u00f4n, n\u00ean c\u1ed1 xin d\u00f9ng nh\u1ea1c. L\u1ea1i theo l\u1ec5 nghi, nh\u1ea1c trong ph\u00f2ng kh\u00f4ng c\u00f3 chu\u00f4ng tr\u1ed1ng, Phan H\u1eefu n\u00f3i v\u1edbi T\u1eeb Huy\u1ec1n: <i>\"'Y\u1ec3u \u0111i\u1ec7u th\u1ee5c n\u1eef, chu\u00f4ng tr\u1ed1ng vui t\u01b0\u01a1i.' Th\u1ebf ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1ea1c trong ph\u00f2ng sao?\"<\/i> Khi H\u1eadu Chu th\u1ecb l\u1ea7n \u0111\u1ea7u y\u1ebft ki\u1ebfn \u0110\u1ebf, l\u1ec5 B\u1eafc T\u1ec1 c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh <i>\"H\u1eadu l\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i \u0111\u1ee9ng d\u1eady, \u0110\u1ebf l\u1ea1y sau r\u1ed3i \u0111\u1ee9ng d\u1eady\"<\/i>, gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u00e1p l\u1ec5 con theo c\u00e1ch k\u1ef3 b\u00e1i. T\u1eeb Huy\u1ec1n cho r\u1eb1ng v\u1ee3 ch\u1ed3ng l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a nh\u00e2n lu\u00e2n, \u0111\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5ng t\u1ed5 ti\u00ean, ch\u1ee7 tr\u00ec t\u1ebf t\u1ef1, n\u00ean xin \u0111\u00e1p l\u1ec5 k\u1ef3 b\u00e1i. Phan H\u1eefu l\u1ea1i cho r\u1eb1ng h\u00f4n l\u1ec5 c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng th\u1ee9 d\u00e2n, n\u00ean xin kh\u00f4ng \u0111\u00e1p l\u1ec5. L\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 xe c\u1ed9 v\u00e0 y ph\u1ee5c, vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ea1c k\u00e9o d\u00e0i kh\u00f4ng ng\u00e3 ng\u0169. \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 b\u00e8n sai V\u0103n An qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1eeb Du xem x\u00e9t ph\u1ea3i tr\u00e1i. L\u00fac \u0111\u00f3 Phan H\u1eefu \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i, T\u1eeb Du theo \u00fd b\u1ec1 tr\u00ean, t\u00e2u xin d\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Phan H\u1eefu. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, T\u1eeb Du qua \u0111\u1eddi v\u00ec b\u1ec7nh, T\u1eeb Huy\u1ec1n \u0111\u00f9a r\u1eb1ng: <i>\"Chu, Kh\u1ed5ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda sao?\"<\/i><\/p>\n<p>Phan H\u1eefu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3ng L\u0103ng, con trai c\u1ee7a T\u00e1n k\u1ecb th\u01b0\u1eddng th\u1ecb X\u1eed Th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p>\u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 sau khi l\u1ea5y Chu h\u1eadu, say m\u00ea nh\u1ea1c ph\u1ee7. Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn d\u00e2ng s\u1edb, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>\"M\u1edf r\u1ed9ng gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng, x\u00e2y d\u1ef1ng nhi\u1ec1u dinh th\u1ef1, ban b\u1ed1 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi ta gi\u1eef g\u00ecn li\u00eam s\u1ec9, nh\u01b0ng trong cung l\u1ea1i d\u00f9ng nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o k\u1ef3 l\u1ea1. D\u00e2n gian \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng \u0111em dinh th\u1ef1 c\u1ee7a H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang M\u1ea1nh C\u1ee7ng Th\u1ea7n ban cho gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 Vi\u00ean Th\u1eeba Ti\u1ebfn. Ng\u00e0y x\u01b0a, Cao T\u1ed5 mu\u1ed1n phong v\u0169 h\u1ed3 An S\u1ea5t N\u00f4 l\u00e0m T\u00e1n k\u1ecb th\u1ecb lang, c\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u c\u01b0\u1eddi. Nay tuy kh\u00f4ng phong Th\u1eeba Ti\u1ebfn l\u00e0m th\u1ecb lang, nh\u01b0ng l\u1ea1i ban cho dinh th\u1ef1 c\u1ee7a th\u1ecb lang, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.\"<\/i> \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 ph\u00ea d\u1ee5 nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ban cho 30 t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n\n<p>[70] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nh\u00e0 s\u01b0 H\u00e0nh C\u1ea7n du h\u00e0nh sang T\u00e2y V\u1ef1c, Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban th\u01b0 cho Vua n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5. Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc \u1ea5y \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt ph\u1ea9m.<\/p>\n\n<p>[71] N\u0103m \u0111\u00f3, th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed9c Tr\u1ef1c \u0110\u00e3ng c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng l\u00e0 Xuy\u1ebft C\u00e1t d\u1eabn qu\u00e2n B\u1eafc H\u00e1n x\u00e2m ph\u1ea1m Ph\u1ee7 Ch\u00e2u, b\u1ecb t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho \u0111\u1ea1i th\u1ee7 l\u0129nh Kh\u00fac Ng\u1ed9 c\u1ee7a 16 ph\u1ee7 b\u1ed9 t\u1ed9c n\u1ed9i thu\u1ed9c v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh La Nhai c\u1ee7a 12 ph\u1ee7 \u0111em qu\u00e2n truy di\u1ec7t Xuy\u1ebft C\u00e1t. Xuy\u1ebft C\u00e1t s\u1ee3 h\u00e3i, \u0111em c\u1ea3 t\u1ed9c \u0111\u1ebfn quy h\u00e0ng. Vua phong Kh\u00fac Ng\u1ed9 l\u00e0m Quy \u0110\u1ee9c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, La Nhai v\u00e0 Xuy\u1ebft C\u00e1t \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ho\u00e0i H\u00f3a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>","rendered":"<p><b>T\u1eeb th\u00e1ng gi\u00eang \u0111\u1ebfn th\u00e1ng ch\u1ea1p n\u0103m \u1ea5y.<\/b><\/p>\n<p>[1] Th\u00e1ng gi\u00eang, m\u00f9a xu\u00e2n, ng\u00e0y \u1ea4t D\u1eadu <i>(m\u00f9ng 1)<\/i> <i>(X\u00e9t: nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 T\u00e2n M\u00e3o, nh\u1ea7m. Nay \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i.)<\/i>, Vua ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean nh\u1eadn tri\u1ec1u m\u1eebng.<\/p>\n<p>[2] Ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, Vua ban chi\u1ebfu tri\u1ec7u L\u1eef D\u01b0 Kh\u00e1nh v\u1ec1 tri\u1ec1u, l\u1ea5y Binh b\u1ed9 th\u1ecb lang L\u01b0u Hi C\u1ed5 l\u00e0m H\u1ecdc s\u0129 \u0111i\u1ec7n \u0110oan Minh, quy\u1ec1n coi ph\u1ee7 Th\u00e0nh \u0110\u00f4.<\/p>\n<p>[3] Ng\u00e0y Nh\u00e2m Th\u00ecn, T\u1ea3 L\u0129nh qu\u00e2n V\u1ec7 Th\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, Y\u1ebfn qu\u1ed1c c\u00f4ng L\u01b0u Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn qua \u0111\u1eddi. Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, ch\u1ec9 gi\u1ecfi ti\u1ebfng Khi\u1ebft \u0110an. Khi Gia Lu\u1eadt \u0110\u1ee9c Quang di\u1ec7t nh\u00e0 T\u1ea5n, \u00f4ng nh\u1eadn ch\u1ee9c Phi\u00ean tr\u1ea5n, tr\u1ea3i qua c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 trong c\u1ea5m v\u1ec7. T\u1eebng theo h\u1ea7u Vua \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n, Vua g\u1ecdi \u0111\u1ebfn n\u00f3i chuy\u1ec7n, khi lui ra, Vua b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;Xem c\u00e1ch \u1ee9ng \u0111\u1ed1i c\u1ee7a Tr\u1ecdng Ti\u1ebfn kh\u00f4ng b\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, tri\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc d\u00f9ng l\u00e0m t\u01b0\u1edbng, c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng tr\u1ecdng?&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[4] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, huy \u0111\u1ed9ng d\u00e2n \u0111inh c\u00e1c v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1eeda ch\u1eefa kinh \u0111\u00f4, Ph\u00f3 \u0110\u00f4 \u0111\u1ea7u M\u00e3 B\u1ed9 qu\u00e2n V\u01b0\u01a1ng \u0110\u00ecnh Ngh\u1ec7 tr\u00f4ng coi vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[5] Ng\u00e0y \u0110inh D\u1eadu, Vua sai s\u1ee9 m\u1edf kho ph\u00e1t ch\u1ea9n, c\u1ee9u \u0111\u00f3i d\u00e2n c\u00e1c ch\u00e2u Thi\u1ec3m, Gi\u00e1ng, Ho\u00e0i.<\/p>\n<p>[6] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, ch\u00e2u T\u1ea5n b\u00e1o r\u1eb1ng Ch\u1ec9 huy s\u1ee9 Chi\u00eau thu t\u1ea1i tr\u1ea1i Thi\u00ean Th\u00e0nh c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n l\u00e0 Nhi\u1ec7m Th\u1ee7 \u00c2n <i>(Nhi\u1ec7m Th\u1ee7 \u00c2n, s\u1eed T\u1ed1ng ch\u00e9p l\u00e0 Nhi\u1ec7m \u00c2n.)<\/i> c\u00f9ng 150 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[7] H\u00f4m \u1ea5y, vi\u1ec7c tu s\u1eeda trong cung \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t, Vua \u0111\u1eb7t t\u00ean cho c\u00e1c c\u1eeda. Ng\u1ed3i \u1edf t\u1ea9m \u0111i\u1ec7n, Vua cho m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1c c\u1eeda, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u th\u1eb3ng th\u1eafn, tho\u00e1ng \u0111\u00e3ng, kh\u00f4ng b\u1ecb che khu\u1ea5t, Vua b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u00e2m ta, n\u1ebfu c\u00f3 ch\u00fat t\u00e0 kh\u00fac, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec1u th\u1ea5y ngay v\u1eady.&#8221;<\/i>.<\/p>\n<p>[8] Th\u00e1ng hai, ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Ba n\u0103m c\u00f3 th\u00e0nh t\u1ef1u, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi d\u1ea1y r\u00f5 r\u00e0ng t\u1eeb \u0111i\u1ec3n ch\u01b0\u01a1ng x\u01b0a; m\u1ed9t ng\u00e0y c\u0169ng ph\u1ea3i s\u1eeda ch\u1eefa, \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n nh\u00e2n th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. Nghe n\u00f3i c\u00e1c \u0111\u1ea1o, phi\u00ean tr\u1ea5n, qu\u1eadn, \u1ea5p, nha m\u00f4n v\u00e0 kho t\u00e0ng, n\u1ebfu c\u00f3 h\u01b0 h\u1ecfng m\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ecbp th\u1eddi s\u1eeda ch\u1eefa, \u0111\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i qua n\u0103m th\u00e1ng, d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed5 n\u00e1t, khi ph\u1ea3i huy \u0111\u1ed9ng nh\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 s\u1eeda ch\u1eefa, th\u00ec hao t\u1ed5n g\u1ea5p b\u1ed9i. T\u1eeb nay, c\u00e1c Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, Quan s\u00e1t s\u1ee9, Ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9, \u0110o\u00e0n luy\u1ec7n s\u1ee9, Th\u1ee9 s\u1eed, Tri ch\u00e2u, Th\u00f4ng ph\u00e1n, khi th\u00f4i gi\u1eef ch\u1ee9c, ph\u1ea3i ghi ch\u00e9p l\u1ea1i t\u00ecnh tr\u1ea1ng h\u01b0 h\u1ecfng ho\u1eb7c vi\u1ec7c tu s\u1eeda n\u01a1i c\u00f4ng s\u1edf c\u1ee7a m\u00ecnh, r\u1ed3i l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u00e0n giao cho ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf nhi\u1ec7m. C\u00e1c quan M\u1ea1c ch\u1ee9c, Ch\u00e2u, Huy\u1ec7n khi nh\u1eadn ch\u1ee9c, ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu ghi v\u00e0o s\u1ed5 kh\u1ea3o kh\u00f3a. N\u1ebfu \u0111\u1ec3 h\u01b0 h\u1ecfng kh\u00f4ng s\u1eeda, th\u00ec gi\u00e1ng m\u1ed9t b\u1eadc trong k\u1ef3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn. Ai tu s\u1eeda, x\u00e2y d\u1ef1ng m\u00e0 kh\u00f4ng phi\u1ec1n nhi\u1ec5u d\u00e2n, th\u00ec th\u0103ng m\u1ed9t b\u1eadc.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[9] Ng\u00e0y Canh Th\u00ecn, \u0111\u1ed5i Tr\u00e2n Ch\u00e2u th\u00e0nh Cao Ch\u00e2u, theo l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a Th\u1ee9 s\u1eed \u0110i\u1ec1n C\u1ea3nh Thi\u00ean.<\/p>\n<p>[10] Th\u00e1ng n\u00e0y, n\u1ea1p Ho\u00e0ng h\u1eadu T\u1ed1ng th\u1ecb, l\u00e0 con g\u00e1i l\u1edbn c\u1ee7a Trung V\u0169 Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Di\u00ean \u00c1c. Di\u00ean \u00c1c sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh \u00c1c.<\/p>\n<p><i>(Vi\u1ec7c n\u1ea1p Ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 \u0111\u1ea1i l\u1ec5, nh\u01b0ng c\u1ea3 \u2018B\u1ea3n k\u1ef7\u2019 c\u00f9ng \u2018T\u00e2n l\u1ee5c\u2019, \u2018C\u1ef1u l\u1ee5c\u2019 \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p. C\u0103n c\u1ee9 theo \u2018H\u1eadu truy\u1ec1n\u2019, nh\u00e2n d\u1ecbp ti\u1ebft Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n n\u00ean Ho\u00e0ng h\u1eadu v\u00e0o cung, n\u00ean t\u1ea1m ghi v\u00e0o th\u00e1ng n\u00e0y.)<\/i><\/p>\n<p>[11] Th\u00e1ng ba, ng\u00e0y Canh D\u1ea7n, t\u0103ng tu s\u1eeda l\u1ea1i l\u1ec7nh v\u1ec1 c\u00f4ng t\u1ed9i c\u1ee7a c\u00e1c Huy\u1ec7n l\u1ec7nh, \u00day trong vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eb7c. Ban h\u00e0nh thi h\u00e0nh.<\/p>\n<p>[12] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdc T\u00e2n Vi\u00ean.<\/p>\n<p>[13] Quy\u1ec1n Tri c\u1ed1ng c\u1eed V\u01b0\u01a1ng H\u1ed7 ch\u1ecdn 10 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 Ti\u1ebfn s\u0129 h\u1ee3p c\u00e1ch, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0110\u00e0o C\u1ed1c con l\u00e0 B\u1ec9nh, x\u1ebfp th\u1ee9 s\u00e1u. H\u00f4m sau, \u0110\u00e0o C\u1ed1c v\u00e0o tri\u1ec1u t\u1ea1 \u01a1n, Vua b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nghe n\u00f3i \u0110\u00e0o C\u1ed1c kh\u00f4ng bi\u1ebft d\u1ea1y con, sao B\u1ec9nh l\u1ea1i \u0111\u1ed7 \u0111\u01b0\u1ee3c?&#8221;<\/i> Li\u1ec1n h\u1ea1 l\u1ec7nh cho Trung th\u01b0 ph\u00fac th\u00ed, v\u00e0 B\u1ec9nh l\u1ea1i \u0111\u1ed7. Nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Vi\u1ec7c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u00e2n t\u00e0i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 ban \u01a1n ri\u00eang; nh\u00e0 c\u00f3 th\u1ebf l\u1ed9c, n\u00ean chuy\u00ean t\u00e2m gi\u1eef g\u00ecn nghi\u1ec7p x\u01b0a. Nghe n\u00f3i c\u00f3 k\u1ebb k\u1ebft b\u00e8 k\u00e9o c\u00e1nh, l\u00e9n l\u00fat gian l\u1eadn, khoa c\u1eed l\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f4ng, sao l\u1ea1i \u0111\u1ec3 t\u00f9y ti\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf! T\u1eeb nay, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee9ng thi thu\u1ed9c nh\u00e0 c\u00f3 th\u1ebf l\u1ed9c, giao cho L\u1ec5 b\u1ed9 xem x\u00e9t t\u01b0\u1eddng t\u1eadn r\u1ed3i t\u00e2u l\u00ean, s\u1ebd cho ph\u00fac th\u00ed.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[14] Ng\u00e0y Gi\u00e1p Th\u00ecn, Tr\u1ea5n Ch\u00e2u b\u00e1o r\u1eb1ng qu\u00e2n \u1edf tr\u1ea1i B\u00e1ch T\u1ec9nh xu\u1ea5t k\u00edch \u0111\u00e1nh tr\u1ea1i M\u00e3 An S\u01a1n c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n, ch\u00e9m v\u00e0 b\u1eaft s\u1ed1ng v\u00e0i ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[15] Ng\u00e0y \u1ea4t T\u1ef5, c\u00f3 voi thu\u1ea7n t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ebfn kinh s\u01b0, qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng bi\u1ec3u ch\u00fac m\u1eebng.<\/p>\n<p>[16] Nam H\u00e1n T\u00e2y B\u1eafc di\u1ec7n Chi\u00eau th\u1ea3o s\u1ee9 Phan S\u00f9ng Tri\u1ec7t b\u1ecb nghi ng\u1edd v\u00ec l\u1eddi \u0111\u1ed3n th\u1ed5i, Nam H\u00e1n ch\u1ee7 sai N\u1ed9i th\u1ecb gi\u00e1m Phi\u00ean Ngung l\u00e0 Qu\u00e1ch S\u00f9ng Nh\u1ea1c \u0111\u1ebfn gi\u00e1m s\u00e1t qu\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng, d\u1eb7n r\u1eb1ng: <i>&#8220;N\u1ebfu S\u00f9ng Tri\u1ec7t th\u1ef1c c\u00f3 \u00fd ph\u1ea3n, li\u1ec1n gi\u1ebft ngay.&#8221;<\/i> S\u00f9ng Nh\u1ea1c \u0111\u1ebfn Qu\u1ebf Ch\u00e2u, S\u00f9ng Tri\u1ec7t b\u00e0y nghi\u00eam binh m\u00e3 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n, S\u00f9ng Nh\u1ea1c kh\u00f4ng d\u00e1m h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, tr\u1edf v\u1ec1 b\u00e1o v\u1edbi Nam H\u00e1n ch\u1ee7: <i>&#8220;S\u00f9ng Tri\u1ec7t ng\u00e0y \u0111\u00eam d\u1eabn h\u01a1n tr\u0103m k\u1ebb nh\u1ea1c c\u00f4ng, m\u1eb7c g\u1ea5m th\u00eau, th\u1ed5i s\u00e1o ng\u1ecdc, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u th\u00e2u \u0111\u00eam, kh\u00f4ng \u0111o\u00e1i ho\u00e0i \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u1ef1 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ph\u1ea3n ngh\u1ecbch.&#8221;<\/i> Nam H\u00e1n ch\u1ee7 n\u1ed5i gi\u1eadn. G\u1eb7p l\u00fac S\u00f9ng Tri\u1ec7t m\u1ed9t m\u00ecnh c\u1edfi ng\u1ef1a v\u1ec1 tri\u1ec1u, Nam H\u00e1n ch\u1ee7 b\u1ecf qua kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i, ch\u1ec9 t\u01b0\u1edbc b\u1ecf binh quy\u1ec1n c\u1ee7a \u00f4ng m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p>[17] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00e2n, \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 l\u1ea5y Khu m\u1eadt s\u1ee9, H\u1eefu b\u1ed9c x\u1ea1 Thang Duy\u1ec7t l\u00e0m T\u1ea3 b\u1ed9c x\u1ea1, ki\u00eam M\u00f4n h\u1ea1 th\u1ecb lang, B\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Duy\u1ec7t v\u1ed1n khen ng\u1ee3i v\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i t\u1ed1t v\u1edbi Thanh Huy \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 Tr\u01b0\u01a1ng K\u1ef5. K\u1ef5 bi\u1ebft d\u00f2 x\u00e9t s\u1eafc m\u1eb7t c\u1ee7a Vua, gi\u1ecfi b\u1ecba \u0111\u1eb7t chuy\u1ec7n x\u1ea5u c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng li\u00eau, nh\u00e2n v\u00ec b\u1ed1n con c\u1ee7a Duy\u1ec7t \u0111\u1ec1u gi\u1eef ch\u1ee9c \u1edf Tam t\u1ec9nh v\u00e0 Khu m\u1eadt vi\u1ec7n, K\u1ef5 d\u00e2ng m\u1eadt bi\u1ec3u n\u00f3i: <i>&#8220;N\u01a1i th\u00e2n c\u1eadn, h\u00e0ng ng\u0169 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t v\u00e0o trong.&#8221;<\/i>, l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;Duy\u1ec7t kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i kinh lu\u00e2n, kh\u00f4ng n\u00ean gi\u1eef ch\u1ee9c t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng.&#8221;<\/i> Qu\u1ed1c ch\u1ee7 v\u00ec Duy\u1ec7t l\u00e0 c\u1ef1u th\u1ea7n v\u0103n h\u1ecdc, b\u00e3i ch\u1ee9c h\u1ecdc s\u0129 c\u1ee7a K\u1ef5, nh\u01b0ng kh\u00f4ng l\u00e2u sau l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c.<\/p>\n<p>[18] Ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, H\u1eefu th\u1eadp di L\u01b0\u01a1ng Chu H\u00e0n b\u1ecb t\u01b0\u1edbc hai ch\u1ee9c quan, v\u00ec t\u1ed9i khi l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n Mi Ch\u00e2u \u0111\u00e3 x\u1eed t\u1eed m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[19] M\u00f9a h\u1ea1, th\u00e1ng t\u01b0, ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, Th\u00e0nh \u0110\u1ee9c qu\u00e2n Ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Th\u1ecb trung, \u0111\u01b0\u1ee3c truy phong Nam Khang qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng H\u00e0n L\u1ec7nh Kh\u00f4n qua \u0111\u1eddi. L\u1ec7nh Kh\u00f4n c\u00f3 t\u00e0i l\u01b0\u1ee3c, hi\u1ec3u \u0111\u1ea1o tr\u1ecb qu\u1ed1c, c\u00f9ng Vua c\u00f9ng ph\u00f2 t\u00e1 nh\u00e0 Chu, t\u00ecnh c\u1ea3m th\u00e2n thi\u1ebft. Tr\u1ea5n th\u1ee7 Th\u01b0\u1eddng S\u01a1n t\u1ed5ng c\u1ed9ng b\u1ea3y n\u0103m, bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ph\u00eda b\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean. Nghe tin \u00f4ng m\u1ea5t, Vua r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc.<\/p>\n<p>[20] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, H\u1ed9 b\u1ed9 Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang, Tri ch\u1ebf c\u00e1o, S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n ph\u00e1n qu\u00e1n s\u1ef1 V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ee9 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m H\u00e0n l\u00e2m h\u1ecdc s\u0129.<\/p>\n<p>[21] Binh b\u1ed9 Lang trung, Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n sung ch\u1ee9c S\u1eed qu\u00e1n Tu so\u1ea1n ph\u00e1n qu\u00e1n s\u1ef1.<\/p>\n<p>\u0110a T\u1ed1n th\u00edch d\u00f9ng thu\u1eadt s\u1ed1, gi\u1ecfi ph\u00e1t hi\u1ec7n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1. Vua th\u00edch \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, th\u01b0\u1eddng sai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn S\u1eed qu\u00e1n l\u1ea5y s\u00e1ch, \u0110a T\u1ed1n d\u1eb7n l\u1ea1i quan l\u1ea1i ph\u1ea3i b\u00e1o ngay t\u00ean s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y, r\u1ed3i \u00f4ng th\u1ee9c \u0111\u00eam \u0111\u1ecdc \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u1ee9ng \u0111\u00e1p. Khi Vua h\u1ecfi v\u1ec1 s\u00e1ch, \u0110a T\u1ed1n tr\u1ea3 l\u1eddi tr\u00f4i ch\u1ea3y, c\u00e1c quan \u0111\u1ed3ng li\u00eau \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c. Vua c\u00e0ng y\u00eau m\u1ebfn v\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi \u00f4ng.<\/p>\n<p>[22] T\u1ea5n ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng qu\u00e2n hi\u1ec7u B\u1eafc H\u00e1n l\u00e0 Tr\u1ea1ch H\u1ed3ng Qu\u00fd c\u00f9ng h\u01a1n hai tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[23] Th\u00e1ng 5, ng\u00e0y Gi\u00e1p Ng\u1ecd, ra chi\u1ebfu c\u00e1c \u0111\u1ea1o, ch\u00e2u, ph\u1ee7 truy thu thu\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c huy\u1ec7n tr\u1ef1c thu\u1ed9c, giao s\u1ed5 s\u00e1ch cho kh\u1ed5ng m\u1ee5c quan, t\u1ef1 \u00fd \u0111\u1ed1c th\u00fac thu thu\u1ebf c\u00f2n thi\u1ebfu, nh\u00e2n \u0111\u00f3 l\u1eeba d\u1ed1i, g\u00e2y nhi\u1ec5u lo\u1ea1n cho d\u00e2n ch\u00fang. T\u1eeb nay, l\u1ec7nh cho l\u1ee5c s\u1ef1 tham qu\u00e2n t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch, ph\u00e1n quan ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c vi\u1ec7c n\u00e0y.<\/p>\n<p>[24] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ra chi\u1ebfu c\u00e1c \u0111\u1ea1o, khi v\u1eadn chuy\u1ec3n ti\u1ec1n b\u1ea1c, l\u1ee5a l\u00e0 c\u1ed1ng n\u1ea1p, \u0111\u1ec1u do quan c\u1ea5p ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u d\u00e2n ch\u00fang.<\/p>\n<p>[25] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Ki\u1ebfn H\u00f9ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Tri\u1ec7u Ng\u1ea1n Huy qua \u0111\u1eddi, truy t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u1ecb trung.<\/p>\n<p>Ng\u1ea1n Huy t\u1eebng c\u00f9ng Vua l\u00e0m vi\u1ec7c d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Chu Th\u1ebf T\u00f4ng, Vua t\u1eebng k\u00ednh \u00f4ng nh\u01b0 anh. Khi l\u00ean ng\u00f4i, Vua th\u0103ng \u00f4ng l\u00e0m ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Ng\u1ea1n Huy t\u1eeb tr\u1ea5n v\u1ec1 tri\u1ec1u, Vua m\u1edf y\u1ebfn ti\u1ec7c, \u00e2n s\u1ee7ng r\u1ea5t h\u1eadu. Ng\u1ea1n Huy u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u qu\u00e1 \u0111\u1ed9, sinh b\u1ec7nh. Vua th\u00e2n h\u00e0nh \u0111\u1ebfn ph\u1ee7, gia \u00e2n m\u1ed9t tr\u0103m v\u1ea1n ti\u1ec1n, l\u1eadp t\u1ee9c cho v\u1ec1 tr\u1ea5n, sai con \u00f4ng l\u00e0 Nh\u00e0n c\u1ee9u ph\u00f3 s\u1ee9 K\u1ebf N\u0103ng \u0111i h\u1ed9 t\u1ed1ng. Ng\u1ea1n Huy kh\u00f4ng lo vi\u1ec7c d\u00e2n, ch\u1ec9 chuy\u00ean thu v\u00e9t, c\u1ee7a c\u1ea3i ri\u00eang t\u00edch l\u0169y \u0111\u1ebfn h\u00e0ng v\u1ea1n. Vua nghe tin, b\u1eaft \u0111\u1ea7u coi th\u01b0\u1eddng nh\u00e2n c\u00e1ch \u00f4ng. Khi \u00f4ng b\u1ec7nh n\u1eb7ng, c\u00f3 ti\u1ebfng s\u00e9t \u0111\u00e1nh v\u00e0o ph\u00f2ng \u00f4ng, \u00f4ng kinh h\u00e3i m\u00e0 ch\u1ebft, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi cho l\u00e0 do tr\u1eddi tr\u1eebng ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>[26] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, ban cho Giang Nam m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n h\u1ed9c g\u1ea1o, v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang \u0111ang \u0111\u00f3i k\u00e9m.<\/p>\n<p>[27] Th\u00e1ng n\u00e0y, ra chi\u1ebfu: <i>&#8220;C\u00e1c ch\u00e2u, th\u00f4ng ph\u00e1n, l\u01b0\u01a1ng li\u1ec7u quan khi \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7m s\u1edf, ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch li\u1ec7t k\u00ea t\u00e0i s\u1ea3n c\u00f4ng <a class=\"footnote\" title=\"ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch li\u1ec7t k\u00ea t\u00e0i s\u1ea3n c\u00f4ng, 's\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u1ea9n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c s\u1eeda\" id=\"return-footnote-99-1\" href=\"#footnote-99-1\" aria-label=\"Footnote 1\"><sup class=\"footnote\">[1]<\/sup><\/a>, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u1ee7 l\u1ea1i. Ch\u1ee7 kh\u1ed1 l\u1ea1i m\u1ed7i ba n\u0103m thay m\u1ed9t l\u1ea7n.&#8221;<\/i> Theo l\u1eddi t\u1ea5u c\u1ee7a Ho\u00e0i Nam chuy\u1ec3n v\u1eadn s\u1ee9 T\u00f4 Hi\u1ec3u.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;Th\u1ef1c h\u00f3a ch\u00ed&#8217;.)<\/i><\/p>\n<p>[28] \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 phong cho C\u1ea7n ch\u00ednh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129 th\u1eeba ch\u1ec9, Binh b\u1ed9 th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, Tu qu\u1ed1c s\u1eed H\u00e0n Hi T\u1ea3i l\u00e0m Trung th\u01b0 th\u1ecb lang, B\u00e1ch Th\u1eafng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, ki\u00eam Trung th\u01b0 l\u1ec7nh. Hi T\u1ea3i d\u00e2ng s\u1edb b\u00e0n v\u1ec1 y\u1ebfu l\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh ch\u00ednh, th\u1ebf c\u1ee5c x\u01b0a nay, bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng tai d\u1ecb, c\u00f9ng d\u00e2ng s\u00e1ch <i>&#8220;C\u00e1ch ng\u00f4n&#8221;<\/i> do \u00f4ng so\u1ea1n. \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 ban chi\u1ebfu khen ng\u1ee3i v\u00e0 c\u00f3 m\u1ec7nh l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p>[29] Th\u00e1ng 6, ng\u00e0y Qu\u00fd S\u1eedu, ra chi\u1ebfu c\u00e1c ch\u00e2u, ru\u1ed9ng d\u00e2n b\u1ecb m\u01b0a l\u0169 v\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng cu\u1ed1n tr\u00f4i, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n thu\u1ebf.<\/p>\n<p>[30] D\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c ch\u00e2u T\u00e2y Xuy\u00ean v\u00e0 S\u01a1n Nam c\u00f3 \u00f4ng b\u00e0, cha m\u1eb9 c\u00f2n s\u1ed1ng, nh\u01b0ng con ch\u00e1u th\u01b0\u1eddng t\u00e1ch h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 chia t\u00e0i s\u1ea3n ri\u00eang. Ng\u00e0y Qu\u00fd H\u1ee3i, Vua ban chi\u1ebfu y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c quan nghi\u00eam kh\u1eafc r\u0103n d\u1ea1y, ai vi ph\u1ea1m s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed theo lu\u1eadt.<\/p>\n<p><i>(Theo s\u00e1ch \u0110\u00f4ng \u0110\u00f4 S\u1ef1 L\u01b0\u1ee3c, chi\u1ebfu vi\u1ebft: <i>&#8220;\u0110\u1ea1o l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi l\u1ea5y hi\u1ebfu t\u1eeb l\u00e0m \u0111\u1ea7u, gia \u0111\u1ea1o l\u1ea5y h\u00f2a thu\u1eadn l\u00e0m qu\u00fd. Lo\u00e0i ch\u00f3 ng\u1ef1a c\u00f2n bi\u1ebft nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng, l\u1ebd n\u00e0o cha con l\u1ea1i s\u1ed1ng ri\u00eang bi\u1ec7t? H\u1ee7y ho\u1ea1i phong t\u1ee5c, kh\u00f4ng g\u00ec nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00f3 \u00f4ng b\u00e0, cha m\u1eb9 c\u00f2n s\u1ed1ng, con ch\u00e1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch h\u1ed9 kh\u1ea9u v\u00e0 chia t\u00e0i s\u1ea3n, quan ch\u1ee9c ph\u1ea3i nh\u1eafc nh\u1edf nghi\u00eam kh\u1eafc.&#8221;<\/i>)<\/i><\/p>\n<p>[31] Ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, b\u1ed5 nhi\u1ec7m H\u1eefu B\u1ed5 Khuy\u1ebft T\u00e2n Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 l\u00e0m quy\u1ec1n Tri ch\u00e2u B\u00e0nh Ch\u00e2u. Vua n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng: <i>&#8220;\u0110\u1ea5t Th\u1ee5c v\u1eeba y\u00ean, phong t\u1ee5c xa x\u1ec9 ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i. Khanh c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n v\u00f5, n\u00ean ta trao tr\u1ecdng tr\u00e1ch n\u00e0y cho khanh.&#8221;<\/i> Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 \u0111\u1ebfn n\u01a1i, binh s\u0129 trong ch\u00e2u l\u00e0 Y\u1ebfn Ho\u00e0n m\u01b0u d\u1ee5 qu\u00e2n \u0111\u1ed3n tr\u00fa n\u1ed5i lo\u1ea1n v\u00e0o ng\u00e0y ti\u1ec7c m\u1eebng Ti\u1ebft Tr\u01b0\u1eddng Xu\u00e2n, nh\u01b0ng Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n. L\u00fac d\u00e2n ch\u00fang ra ngo\u00e0i th\u00e0nh t\u1ea3o m\u1ed9, Tr\u1ecdng Ph\u1ee7 d\u1eabn quan thu\u1ed9c tu\u1ea7n tra ngo\u1ea1i \u00f4, th\u1ea5y c\u1ecf trong h\u00e0o d\u00e0y \u0111\u1eb7c, s\u1ee3 \u1ea9n n\u1ea5p gian t\u1eb7c, li\u1ec1n ra l\u1ec7nh \u0111\u1ed1t s\u1ea1ch. \u0110\u1ea3ng c\u1ee7a Ho\u00e0n s\u1ee3 m\u01b0u m\u00ecnh b\u1ecb l\u1ed9, n\u00ean c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 gi\u00e1c. H\u01a1n tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft gi\u1ebft t\u1ea1i ch\u1ee3.<\/p>\n<p>[32] Ch\u00e2u \u0110\u01a1n b\u00e1o r\u1eb1ng d\u00e2n \u0110\u01a1n Ph\u1ee5 l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng M\u0129 nh\u00e0 c\u00f3 r\u1ed3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong gi\u1ebfng, gi\u00f3 l\u1edbn l\u00e0m bay h\u01a1n b\u1ed1n tr\u0103m c\u0103n nh\u00e0, ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i m\u1ea5y ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>[33] M\u00f9a thu, th\u00e1ng b\u1ea3y, ng\u00e0y M\u1eadu T\u00fd, Th\u1ee7y B\u1ed9 Vi\u00ean Ngo\u1ea1i T\u01b0 Chi\u00eau Th\u1ecbnh b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c l\u00e0m T\u1ea3 T\u00e1n Thi\u1ec7n \u0110\u1ea1i Phu. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Chi\u00eau Th\u1ecbnh quy\u1ec1n Tri ch\u00e2u Nguy\u00ean, \u0111\u00e3 b\u00e1o sai v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ed9 l\u1ea1c ngo\u1ea1i t\u1ed9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, sau khi ki\u1ec3m tra, th\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt, n\u00ean c\u00f3 l\u1ec7nh n\u00e0y.<\/p>\n<p><i>(Chi\u00eau Th\u1ecbnh, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[34] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00f9i, ti\u1ebft Trung Nguy\u00ean th\u1eafp \u0111\u00e8n, Vua ng\u1ef1 \u1edf c\u1eeda \u0110\u00f4ng Hoa, ban r\u01b0\u1ee3u cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u.<\/p>\n<p>[35] \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n t\u00e1n vi\u00ean \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu \u0110\u1ed5ng Tu\u00e2n H\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u00f4ng vi\u1ec5n qu\u00e2n s\u1ee9.<\/p>\n<p>Tu\u00e2n H\u1ed1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Tr\u00e1c Ch\u00e2u. Cha \u00f4ng l\u00e0 \u0110\u1ed5ng T\u00f4ng B\u1ea3n, t\u1eebng l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed T\u00f9y Ch\u00e2u d\u01b0\u1edbi th\u1eddi nh\u00e0 H\u00e1n, khi Th\u01b0\u1ee3ng c\u00f2n h\u00e0n vi \u0111\u00e3 t\u1eebng n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd \u00f4ng. Tu\u00e2n H\u1ed1i c\u1eady th\u1ebf cha m\u00ecnh, th\u01b0\u1eddng hay khinh nh\u1eddn, t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng r\u1eb1ng: <i>&#8220;M\u1ed7i l\u1ea7n th\u1ea5y tr\u00ean th\u00e0nh c\u00f3 \u0111\u00e1m m\u00e2y m\u00e0u t\u00edm nh\u01b0 c\u00e1i l\u1ecdng, l\u1ea1i m\u1ed9ng th\u1ea5y m\u00ecnh l\u00ean \u0111\u00e0i cao, g\u1eb7p con r\u1eafn \u0111en d\u00e0i h\u01a1n tr\u0103m tr\u01b0\u1ee3ng, tho\u1eaft ch\u1ed1c h\u00f3a r\u1ed3ng, bay v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc, s\u1ea5m ch\u1edbp theo sau. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh g\u00ec v\u1eady?&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. M\u1ed9t h\u00f4m b\u00e0n v\u1ec1 vi\u1ec7c binh \u0111ao, Tu\u00e2n H\u1ed1i l\u00fd l\u1ebd b\u1ea5t c\u1eadp, li\u1ec1n v\u00f9ng d\u1eady b\u1ecf \u0111i. Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e8n t\u1eeb bi\u1ec7t T\u00f4ng B\u1ea3n ra \u0111i, t\u1eeb \u0111\u00f3, Tu\u00e2n H\u1ed1i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u00e1m m\u00e2y t\u00edm n\u1eefa.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn khi Th\u01b0\u1ee3ng l\u00ean ng\u00f4i, Tu\u00e2n H\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng l\u00ean ch\u1ee9c Ki\u00eau v\u0169 ch\u1ec9 huy s\u1ee9.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m, Th\u01b0\u1ee3ng tri\u1ec7u \u00f4ng v\u00e0o \u0111i\u1ec7n, Tu\u00e2n H\u1ed1i qu\u1ef3 s\u1ee5p xin ch\u1ecbu t\u1ed9i, Th\u01b0\u1ee3ng sai t\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u1ee1 d\u1eady, r\u1ed3i b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>&#8220;Khanh c\u00f2n nh\u1edb gi\u1ea5c m\u1ed9ng v\u1ec1 \u0111\u00e1m m\u00e2y t\u00edm v\u00e0 h\u00f3a r\u1ed3ng n\u0103m x\u01b0a kh\u00f4ng?&#8221;<\/i> Tu\u00e2n H\u1ed1i l\u1ea1y t\u1ea1 r\u1ed3i h\u00f4 v\u1ea1n tu\u1ebf. Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u, thu\u1ed9c h\u1ea1 c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng \u0110\u0103ng v\u0103n, t\u1ed1 c\u00e1o \u00f4ng h\u01a1n m\u01b0\u1eddi vi\u1ec7c ph\u1ea1m ph\u00e1p, Th\u01b0\u1ee3ng tha kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i, Tu\u00e2n H\u1ed1i lo s\u1ee3 ch\u1edd t\u1ed9i, Th\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u1eabm \u0111ang tha l\u1ed7i \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u00f4ng lao, h\u00e1 nh\u1edb chuy\u1ec7n c\u0169 sao? Khanh \u0111\u1eebng lo l\u1eafng n\u1eefa, Tr\u1eabm s\u1ebd tr\u1ecdng d\u1ee5ng khanh.&#8221;<\/i> Tu\u00e2n H\u1ed1i l\u1ea1y t\u1ea1, c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft.<\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i h\u1ecfi Tu\u00e2n H\u1ed1i<a class=\"footnote\" title=\"'Tu\u00e2n H\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u1ef3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n 2 c\u1ee7a s\u00e1ch \u2018Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u2019 s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-99-2\" href=\"#footnote-99-2\" aria-label=\"Footnote 2\"><sup class=\"footnote\">[2]<\/sup><\/a>: <i>&#8220;M\u1eb9 khanh \u1edf \u0111\u00e2u?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Tu\u00e2n H\u1ed1i \u0111\u00e1p: <i>&#8220;M\u1eb9 th\u1ea7n \u1edf U Ch\u00e2u, \u0111ang g\u1eb7p c\u1ea3nh kh\u1ed1n kh\u00f3, c\u00e1ch xa kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u1eb7p nhau.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng b\u00e8n sai ng\u01b0\u1eddi \u0111em h\u1eadu l\u1ec5 mua chu\u1ed9c d\u00e2n bi\u00ean gi\u1edbi, l\u00e9n \u0111\u00f3n m\u1eb9 \u00f4ng v\u1ec1, giao cho Tu\u00e2n H\u1ed1i, l\u1ea1i ban th\u01b0\u1edfng h\u1eadu h\u0129. T\u1eeb \u0111\u00f3, Th\u01b0\u1ee3ng cho r\u1eb1ng Th\u00f4ng vi\u1ec5n qu\u00e2n g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi T\u00e2y Nhung, b\u00e8n l\u1ec7nh cho Tu\u00e2n H\u1ed1i tr\u1ea5n th\u1ee7 n\u01a1i \u1ea5y.<\/p>\n<p>Tu\u00e2n H\u1ed1i \u0111\u1ebfn n\u01a1i, b\u00e8n tri\u1ec7u t\u1eadp c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh b\u1ed9 t\u1ed9c, gi\u1ea3ng gi\u1ea3i v\u1ec1 uy \u0111\u1ee9c c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, l\u00e0m l\u1ec5 c\u1eaft c\u1eebu, d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, h\u1eadu \u0111\u00e3i y\u1ebfn ti\u1ec7c, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u vui v\u1ebb ph\u1ee5c t\u00f9ng. V\u00e0i th\u00e1ng sau, qu\u00e2n \u0111\u1ecbch l\u1ea1i v\u00e0o c\u01b0\u1edbp ph\u00e1, Tu\u00e2n H\u1ed1i d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh s\u00e2u v\u00e0o, \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i ch\u00fang, b\u1eaft s\u1ed1ng v\u00e0 ch\u00e9m gi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u, thu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng v\u1ea1n c\u1eebu v\u00e0 ng\u1ef1a, c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c d\u1ea7n \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. Vua vui m\u1eebng v\u00ec c\u00f4ng lao c\u1ee7a \u00f4ng, b\u00e8n phong l\u00e0m th\u1ee9 s\u1eed La Ch\u00e2u, v\u1eabn gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 c\u0169.<\/p>\n<p>Tu\u00e2n H\u1ed1i t\u1eebng sai em h\u1ecd l\u00e0 L\u01b0u T\u1ed1ng \u1edf Ngu H\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn d\u00e2ng ng\u1ef1a c\u1ed1ng, khi tr\u1edf v\u1ec1, Vua c\u1edfi chi\u1ebfc \u00e1o long b\u00e0o \u0111\u00ednh ch\u00e2u ng\u1ecdc \u0111ang m\u1eb7c, truy\u1ec1n \u0111\u01b0a cho mang v\u1ec1 ban t\u1eb7ng. T\u1ed1ng n\u00f3i: <i>&#8220;Tu\u00e2n H\u1ed1i l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i, sao d\u00e1m nh\u1eadn \u00e2n t\u1ee9 n\u00e0y!&#8221;<\/i> Vua \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ta giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n cho Tu\u00e2n H\u1ed1i, kh\u00f4ng l\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[36] Ng\u00e0y B\u00ednh Ng\u1ecd, Vua ng\u1ef1 gi\u00e1 \u0111\u1ebfn doanh tr\u1ea1i Thi\u1ebft K\u1ef5, ban ti\u1ec1n v\u00e0 c\u1eebu r\u01b0\u1ee3u cho t\u01b0\u1edbng s\u0129, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1eddn Ng\u1ecdc T\u00e2n, ban r\u01b0\u1ee3u cho c\u00e1c quan theo h\u1ea7u.<\/p>\n<p>[37] Tr\u1ea5n Ch\u00e2u t\u00e2u r\u1eb1ng ch\u1ee7 tr\u1ea1i \u00d4 Ng\u1ecdc c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n l\u00e0 H\u1ed3 Ng\u1ed9 c\u00f9ng gia quy\u1ebfn m\u1ed9t tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i ch\u00edn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[38] Th\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb khi l\u00ean ng\u00f4i, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean vi h\u00e0nh, c\u00f3 khi gh\u00e9 th\u0103m nh\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n, kh\u00f4ng ai \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 m\u1ed7i l\u1ea7n lui tri\u1ec1u, kh\u00f4ng d\u00e1m c\u1edfi \u00e1o m\u0169<a class=\"footnote\" title=\"'Kh\u00f4ng d\u00e1m c\u1edfi \u00e1o m\u0169' - ch\u1eef 'm\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u00e1o', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 2, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 256 Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i.\" id=\"return-footnote-99-3\" href=\"#footnote-99-3\" aria-label=\"Footnote 3\"><sup class=\"footnote\">[3]<\/sup><\/a>. M\u1ed9t \u0111\u00eam tuy\u1ebft l\u1edbn, Ph\u1ed5 cho r\u1eb1ng Th\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd kh\u00f4ng ra ngo\u00e0i n\u1eefa, nh\u01b0ng l\u00e2u sau, nghe ti\u1ebfng g\u00f5 c\u1eeda r\u1ea5t l\u1ea1, v\u1ed9i ra xem th\u00ec th\u1ea5y Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ee9ng gi\u1eefa tuy\u1ebft. Ph\u1ed5 ho\u1ea3ng h\u1ed1t \u0111\u00f3n l\u1ea1y, Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ta \u0111\u00e3 h\u1eb9n v\u1edbi em ta r\u1ed3i.&#8221;<\/i> Sau \u0111\u00f3, Khai Phong do\u00e3n Quang Ngh\u0129a \u0111\u1ebfn, li\u1ec1n b\u00e0y tr\u1ecdng nh\u00e2n tr\u00ean s\u00e0n nh\u00e0 Ph\u1ed5 \u0111\u1ec3 ng\u1ed3i, \u0111\u1ed1t than n\u01b0\u1edbng th\u1ecbt, v\u1ee3 Ph\u1ed5 d\u00e2ng r\u01b0\u1ee3u, Th\u01b0\u1ee3ng g\u1ecdi b\u00e0 l\u00e0 ch\u1ecb d\u00e2u.<\/p>\n<p>Ph\u1ed5 thong th\u1ea3 h\u1ecfi: <i>&#8220;\u0110\u00eam khuya l\u1ea1nh l\u1eafm, B\u1ec7 h\u1ea1 v\u00ec sao l\u1ea1i ra ngo\u00e0i?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Ta kh\u00f4ng ng\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c, ngo\u00e0i chi\u1ebfc gi\u01b0\u1eddng ra, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, n\u00ean \u0111\u1ebfn th\u0103m khanh.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ph\u1ed5 n\u00f3i: <i>&#8220;B\u1ec7 h\u1ea1 xem thi\u00ean h\u1ea1 l\u00e0 nh\u1ecf ch\u0103ng? Nam chinh b\u1eafc ph\u1ea1t, nay ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac, xin nghe k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a B\u1ec7 h\u1ea1.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i: <i>&#8220;Ta mu\u1ed1n thu ph\u1ee5c Th\u00e1i Nguy\u00ean.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Ph\u1ed5 im l\u1eb7ng h\u1ed3i l\u00e2u, r\u1ed3i n\u00f3i: <i>&#8220;\u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u1ea7n kh\u00f4ng bi\u1ebft.&#8221;<\/i> Th\u01b0\u1ee3ng h\u1ecfi nguy\u00ean do, Ph\u1ed5 \u0111\u00e1p: <i>&#8220;Th\u00e1i Nguy\u00ean n\u1eb1m \u1edf hai bi\u00ean gi\u1edbi t\u00e2y b\u1eafc, n\u1ebfu m\u1ed9t tr\u1eadn m\u00e0 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec bi\u00ean c\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 c\u00f3 ta g\u00e1nh v\u00e1c, sao kh\u00f4ng t\u1ea1m \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3, \u0111\u1ee3i b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c. N\u01a1i \u1ea5y ch\u1ec9 l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t nh\u1ecf b\u00e9, h\u1ecd s\u1ebd ch\u1ea1y \u0111i \u0111\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;\u00dd ta c\u0169ng v\u1eady, ch\u1ec9 th\u1eed khanh th\u00f4i.&#8221;<\/i> Th\u1ebf r\u1ed3i, d\u00f9ng binh \u0111\u00e1nh Kinh, H\u1ed3, r\u1ed3i ti\u1ebfp t\u1ee5c chi\u1ebfm T\u00e2y Xuy\u00ean.<\/p>\n<p>[39] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Th\u00e1i T\u1ed5 t\u1eebng sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi B\u1eafc H\u00e1n, truy\u1ec1n l\u1eddi \u0111\u1ebfn B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 r\u1eb1ng: <i>&#8220;Qu\u00e2n gia v\u00e0 Chu th\u1ecb v\u1ed1n c\u00f3 th\u00f9 s\u00e2u, n\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ee5c. Nay ta v\u1edbi ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch g\u00ec, sao l\u1ea1i g\u00e2y kh\u1ed5 cho d\u00e2n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 th\u1ebf? N\u1ebfu c\u00f3 ch\u00ed h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 Trung Nguy\u00ean, h\u00e3y xu\u1ed1ng Th\u00e1i H\u00e0nh \u0111\u1ec3 quy\u1ebft th\u1eafng b\u1ea1i.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u1eddi B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n t\u1edbi gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p \u0111\u1ec3 h\u1ed3i b\u00e1o r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u1ea5t \u0111ai v\u00e0 binh l\u1ef1c H\u00e0 \u0110\u00f4ng so v\u1edbi Trung Nguy\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, c\u1ed1 th\u1ee7 n\u01a1i \u0111\u00e2y ch\u1ec9 v\u00ec s\u1ee3 t\u00f4ng mi\u1ebfu nh\u00e0 H\u00e1n kh\u00f4ng c\u00f2n h\u01b0\u01a1ng h\u1ecfa.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t l\u1eddi n\u00f3i \u1ea5y, c\u01b0\u1eddi b\u1ea3o: <i>&#8220;H\u00e3y n\u00f3i v\u1edbi L\u01b0u Qu\u00e2n r\u1eb1ng, m\u1edf cho h\u1eafn m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng.&#8221;<\/i> V\u00ec th\u1ebf, su\u1ed1t \u0111\u1eddi Hi\u1ebfu H\u00f2a, kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ea1i qu\u00e2n B\u1eafc ph\u1ea1t.<\/p>\n<p><i>(Theo l\u1eddi Th\u00e1i T\u1ed5 n\u00f3i <i>&#8220;Ngo\u00e0i chi\u1ebfc gi\u01b0\u1eddng ra, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c&#8221;<\/i>, l\u00fac n\u00e0y ch\u01b0a b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh Kinh, H\u1ed3. Th\u00e1i T\u00f4ng v\u00e0o m\u00f9a thu n\u0103m Ki\u1ebfn Long th\u1ee9 hai l\u00e0m Do\u00e3n Khai Phong, \u0111\u1ebfn n\u0103m Khai B\u1ea3o th\u1ee9 s\u00e1u m\u1edbi phong l\u00e0m T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng. S\u00e1ch Ki\u1ebfn V\u0103n L\u1ee5c c\u1ee7a Thi\u1ec7u B\u00e1 \u00d4n n\u00f3i \u0111\u00e3 h\u1eb9n v\u1edbi T\u1ea5n v\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 sai. Nay s\u1eeda l\u00e0 <i>&#8220;em ta&#8221;<\/i> \u0111\u1ec3 h\u1ee3p th\u1ef1c t\u1ebf. L\u1ea1i n\u00f3i m\u1edbi \u0111\u1ecbnh k\u1ebf s\u00e1ch xu\u1ed1ng Giang Nam, c\u00e0ng sai. N\u1ebfu l\u00e0 Kinh, H\u1ed3, T\u00e2y Xuy\u00ean th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn.<\/i><\/p>\n<p><i>Theo &#8216;Th\u1eadp qu\u1ed1c k\u1ef7 ni\u00ean&#8217;, n\u0103m Thi\u00ean H\u1ed9i th\u1ee9 b\u1ea3y B\u1eafc H\u00e1n, T\u1ed1ng \u0111\u1ebf sai ng\u01b0\u1eddi H\u00ecnh Ch\u00e2u l\u00e0 C\u00e1i L\u01b0u \u0111\u1ebfn n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u1ebf r\u1eb1ng: <i>&#8220;Nh\u00e0 ng\u01b0\u01a1i v\u1ed1n c\u00f3 hi\u1ec1m kh\u00edch v\u1edbi nh\u00e0 Chu, li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn ta? Sao kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i k\u1ebf, khi\u1ebfn d\u00e2n m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng kh\u1ed5 s\u1edf v\u00ec chi\u1ebfn tranh! Khi\u1ebft \u0110an nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o, r\u1ed1t cu\u1ed9c kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o, n\u1ebfu ng\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n Trung Nguy\u00ean, sao kh\u00f4ng xu\u1ed1ng Th\u00e1i H\u00e0nh, c\u00f9ng ta m\u1ed9t ng\u1ef1a n\u00e0o quy\u1ebft th\u1eafng b\u1ea1i \u1edf Ho\u00e0i, L\u1ea1c Xuy\u00ean<a class=\"footnote\" title=\"C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 Ho\u00e0i, L\u1ea1c Xuy\u00ean. T\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m quy\u1ec3n 5 vi\u1ebft l\u00e0 'Ho\u00e0i, L\u1ea1c gian'.\" id=\"return-footnote-99-4\" href=\"#footnote-99-4\" aria-label=\"Footnote 4\"><sup class=\"footnote\">[4]<\/sup><\/a>.&#8221;<\/i> \u0110\u1ebf sai L\u01b0u v\u1ec1, n\u00f3i: <i>&#8220;H\u00e3y thay ta t\u1ea1 Tri\u1ec7u qu\u00e2n, nh\u00e0 ta \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb ph\u1ea3n ngh\u1ecbch, ch\u1ec9 mu\u1ed1n gi\u1eef h\u01b0\u01a1ng h\u1ecfa h\u1ecd H\u00e1n m\u00e0 th\u00f4i. \u0110\u1ea5t \u0111ai, binh m\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ecbch v\u1edbi ng\u01b0\u01a1i m\u1ed9t ph\u1ea7n m\u01b0\u1eddi, sao d\u00e1m ti\u1ebfn s\u00e2u? Ng\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n quy\u1ebft th\u1eafng b\u1ea1i, h\u00e3y v\u01b0\u1ee3t \u0110o\u00e0n B\u00e1ch C\u1ed1c \u0111\u1ebfn, ta s\u1ebd d\u1ef1a th\u00e0nh m\u1ed9t tr\u1eadn.&#8221;<\/i> T\u1ed1ng \u0111\u1ebf c\u01b0\u1eddi n\u00f3i: <i>&#8220;Gi\u1eef l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ea1i g\u00ec?&#8221;<\/i> Su\u1ed1t \u0111\u1eddi \u0110\u1ebf, T\u1ed1ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng B\u1eafc ph\u1ea1t n\u1eefa. N\u0103m Thi\u00ean H\u1ed9i th\u1ee9 b\u1ea3y l\u00e0 n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Nay nh\u00e2n vi\u1ec7c L\u01b0u Qu\u00e2n ch\u1ebft, ph\u1ee5 l\u1ee5c s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m Khai B\u1ea3o nguy\u00ean ni\u00ean, v\u0103n t\u1eeb l\u1ea1i kh\u00e1c v\u1edbi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i S\u1eed, nay theo Ng\u0169 \u0110\u1ea1i S\u1eed.)<\/i><\/p>\n<p>[40] Ban \u0111\u1ea7u, con g\u00e1i c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n Th\u1ebf T\u1ed5 g\u1ea3 cho Ti\u1ebft Chi\u00eau, m\u1ed9t binh s\u0129 trong doanh H\u1ed9 Th\u00e1nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n<a class=\"footnote\" title=\"Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ph\u1ed5', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 5, \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 482, 'B\u1eafc H\u00e1n th\u1ebf gia' c\u0169ng vi\u1ebft: 'K\u1ebf \u00c2n v\u1ed1n h\u1ecd Ti\u1ebft, cha l\u00e0 Chi\u00eau\u2026\u2026 Ban \u0111\u1ea7u l\u00e0m binh s\u0129 trong doanh H\u1ed9 Th\u00e1nh n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n.'\" id=\"return-footnote-99-5\" href=\"#footnote-99-5\" aria-label=\"Footnote 5\"><sup class=\"footnote\">[5]<\/sup><\/a>, sinh con l\u00e0 K\u1ebf \u00c2n. B\u1eafc H\u00e1n Cao T\u1ed5 n\u1eafm quy\u1ec1n c\u1ea5m v\u1ec7, v\u00ec Th\u1ebf T\u1ed5 n\u00ean x\u00f3a t\u00ean Chi\u00eau kh\u1ecfi qu\u00e2n t\u1ecbch, cho \u1edf t\u1ea1i ph\u1ee7 m\u00f4n. Chi\u00eau kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng, Cao T\u1ed5 c\u1ea5p cho \u00e1o c\u01a1m nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u1ec3 l\u00e0m. Th\u00ea t\u1eed \u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u1edf trong cung, Chi\u00eau hi\u1ebfm khi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p, trong l\u00f2ng b\u1ea5t m\u00e3n, nh\u00e2n l\u00fac say r\u00fat \u0111ao \u0111\u00e2m b\u00e0, b\u00e0 b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ebft, Chi\u00eau li\u1ec1n t\u1ef1 s\u00e1t. B\u00e0 c\u1ea3i gi\u00e1 l\u1ea5y h\u1ecd H\u00e0, l\u1ea1i sinh K\u1ebf Nguy\u00ean, sau \u0111\u00f3 c\u1ea3 H\u00e0 v\u00e0 b\u00e0 \u0111\u1ec1u qua \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>Th\u1ebf T\u1ed5 v\u00ec Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf kh\u00f4ng c\u00f3 con n\u00ean nu\u00f4i K\u1ebf \u00c2n v\u00e0 K\u1ebf Nguy\u00ean, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed5i sang h\u1ecd L\u01b0u. K\u1ebf \u00c2n b\u1ee5ng to r\u1eadm r\u00e2u, ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean d\u00e0i ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi ng\u1eafn, c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a th\u00ec tr\u00f4ng cao l\u1edbn, \u0111i b\u1ed9 th\u00ec nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi l\u00f9n. \u00d4ng ph\u1ee5ng s\u1ef1 Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf r\u1ea5t cung k\u00ednh, s\u1edbm t\u1ed1i th\u0103m h\u1ecfi, kh\u00f4ng h\u1ec1 vi ph\u1ea1m l\u1ec5 nghi. Khi l\u00e0m Th\u00e1i Nguy\u00ean do\u00e3n, \u00f4ng nhu nh\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng tr\u1ecb n\u1ed5i vi\u1ec7c, Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf lo l\u1eafng, t\u1eebng n\u00f3i v\u1edbi Th\u1eeba t\u01b0\u1edbng Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi: <i>&#8220;&#8221;<\/i>K\u1ebf \u00c2n thu\u1ea7n hi\u1ebfu, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u00fap \u0111\u1eddi, s\u1ee3 r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u00e1nh v\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c nh\u00e0, bi\u1ebft l\u00e0m sao \u0111\u00e2y?<i>&#8220;&#8221;<\/i> V\u00f4 Vi kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf n\u1eb1m b\u1ec7nh \u1edf \u0111i\u1ec7n C\u1ea7n Ch\u00ednh, tri\u1ec7u V\u00f4 Vi \u0111\u1ebfn, n\u1eafm tay \u00f4ng, giao ph\u00f3 vi\u1ec7c h\u1eadu s\u1ef1. K\u1ebf \u00c2n b\u1eaft \u0111\u1ea7u gi\u00e1m qu\u1ed1c, V\u00f4 Vi kh\u00f4ng h\u00f2a h\u1ee3p v\u1edbi Th\u1ecb v\u1ec7 th\u00e2n qu\u00e2n s\u1ee9 U\u1ea5t Ti\u1ebfn, n\u00ean \u0111\u01b0a Ti\u1ebfn ra tr\u1ea5n th\u1ee7 \u0110\u1ea1i Ch\u00e2u, l\u1ea1i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb d\u1ea7n d\u1ea7n lo\u1ea1i b\u1ecf c\u00e1c c\u00f4ng t\u1ed9c, l\u1ec7nh cho em K\u1ebf \u00c2n l\u00e0 K\u1ebf Trung tr\u1ea5n th\u1ee7 H\u00e3n Ch\u00e2u. K\u1ebf Trung c\u0169ng l\u00e0 con nu\u00f4i c\u1ee7a Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf, t\u1ef1 x\u01b0ng t\u1eebng \u0111i s\u1ee9 Khi\u1ebft \u0110an, m\u1eafc b\u1ec7nh l\u1ea1nh kinh ni\u00ean, \u0111\u1ea5t \u0110\u1ecbnh T\u01b0\u01a1ng l\u1ea1nh gi\u00e1, xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh t\u1ea1i T\u1ea5n D\u01b0\u01a1ng. K\u1ebf \u00c2n tr\u00e1ch \u00f4ng do d\u1ef1, h\u1ed1i th\u00fac l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, K\u1ebf Trung c\u00f3 l\u1eddi o\u00e1n th\u00e1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1o l\u1ea1i v\u1edbi K\u1ebf \u00c2n, sau \u0111\u00f3 \u00f4ng b\u1ecb b\u1ee9c t\u1eed.<\/p>\n<p>Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0110\u1ebf b\u0103ng h\u00e0, K\u1ebf \u00c2n sai s\u1ee9 b\u00e1o tang v\u00e0 xin n\u1ed1i ng\u00f4i v\u1edbi Khi\u1ebft \u0110an, Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ed3ng \u00fd, sau \u0111\u00f3 \u00f4ng l\u00ean ng\u00f4i.<\/p>\n<p>[41] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, l\u1ec7nh cho c\u00e1c ch\u00e2u xem x\u00e9t d\u00e2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3i th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c m\u1edf kho ph\u00e1t ch\u1ea9n.<\/p>\n<p>[42] Th\u00e1ng 8, ng\u00e0y Gi\u00e1p D\u1ea7n, ban chi\u1ebfu chu\u1ea9n b\u1ecb vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 v\u00e0o ng\u00e0y \u0110\u00f4ng Ch\u00ed \u1edf Nam Giao.<\/p>\n<p>[43] Ng\u00e0y \u1ea4t M\u00e3o, duy\u1ec7t binh \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4 g\u1ea7n kinh th\u00e0nh, r\u1ed3i v\u1ec1 th\u0103m ch\u00f9a T\u01b0\u1edbng qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>[44] Ng\u00e0y M\u1eadu Ng\u1ecd, l\u1ea1i duy\u1ec7t binh \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4 ph\u00eda b\u1eafc, r\u1ed3i v\u1ec1 th\u0103m vi\u1ec7n Phi Long.<\/p>\n<p>[45] T\u1ea3 Gi\u00e1m m\u00f4n v\u1ec7 \u0110\u1ea1i t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tri\u1ec7u Bi\u1ec1n sau khi b\u1ecb mi\u1ec5n ch\u1ee9c Tam ty, nhi\u1ec1u l\u1ea7n d\u00e2ng m\u1eadt s\u1edb, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra. \u00d4ng nghi ng\u1edd Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 \u0111\u00e3 h\u00e3m h\u1ea1i m\u00ecnh, b\u00e8n \u0111\u1ebfn c\u1eeda cung n\u1ed9p l\u1ea1i s\u1eafc m\u1ec7nh \u0111\u00e3 nh\u1eadn. Ng\u00e0y Canh Th\u00e2n, Vua ban chi\u1ebfu b\u1eaft \u00f4ng v\u1ec1 nh\u00e0 ri\u00eang. Bi\u1ec1n xin lui v\u1ec1 s\u1ed1ng \u1edf V\u1eadn Ch\u00e2u nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[46] Ng\u00e0y T\u00e2n D\u1eadu, ra l\u1ec7nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed7 k\u1ef3 tuy\u1ec3n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn kinh th\u00e0nh ph\u1ea3i l\u1eadp t\u1ee9c tham gia t\u1eadp h\u1ee3p, kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ee3i b\u1ed1n m\u00f9a. Khi ho\u00e0n th\u00e0nh th\u1ee9 h\u1ea1ng, ba n\u01a1i l\u00e0 Nam T\u00e0o, Thuy\u00ean ty v\u00e0 M\u00f4n H\u1ea1 t\u1ec9nh s\u1ebd x\u00e9t duy\u1ec7t v\u00e0 b\u1ed5 nhi\u1ec7m, c\u00f9ng ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c t\u1ea1 \u01a1n t\u1eeb bi\u1ec7t, t\u1ea5t c\u1ea3 trong th\u1eddi h\u1ea1n m\u1ed9t th\u00e1ng. Nam T\u00e0o 8 ng\u00e0y, Thuy\u00ean ty 15 ng\u00e0y, M\u00f4n H\u1ea1 t\u1ec9nh 7 ng\u00e0y, quy \u0111\u1ecbnh l\u00e0m m\u1eabu. N\u1ebfu c\u00f3 vi\u1ec7c b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 th\u00e0nh t\u00edch, ho\u1eb7c m\u1eafc l\u1ed7i, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01a1i x\u00e9t h\u1ecfi, th\u00ec c\u1ee9 theo l\u1ec7 thi h\u00e0nh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00e2u tr\u00ecnh s\u1ef1 vi\u1ec7c. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 khuy\u1ebft ho\u1eb7c ch\u01b0a \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch b\u1ed5 nhi\u1ec7m, th\u00ec kh\u00f4ng thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi n\u00e0y.<\/p>\n<p>[47] Ng\u00e0y B\u00ednh D\u1ea7n, sai Kh\u00e1ch t\u1ec9nh s\u1ee9 L\u01b0 Ho\u00e0i Trung c\u00f9ng 21 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf L\u1ed9 Ch\u00e2u, chu\u1ea9n b\u1ecb vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh B\u1eafc H\u00e1n.<\/p>\n<p>[48] Ng\u00e0y M\u1eadu Th\u00ecn, l\u1ea5y Chi\u00eau Ngh\u0129a ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 <i>(theo T\u1ed1ng s\u1eed, T\u1ed1ng s\u1eed k\u00fd v\u00e0 Ti\u1ebft \u1ee8ng K\u1ef3 T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m, \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 Chi\u00eau Ho\u00e1 qu\u00e2n ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9)<\/i>, \u0110\u1ed3ng b\u00ecnh ch\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 L\u00fd K\u1ebf Hu\u00e2n l\u00e0m H\u00e0 \u0110\u00f4ng h\u00e0nh dinh Ti\u1ec1n qu\u00e2n \u0110\u00f4 b\u1ed1 tr\u00ed, Th\u1ecb v\u1ec7 B\u1ed9 qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9 \u0110\u1ea3ng Ti\u1ebfn l\u00e0m ph\u00f3, Tuy\u00ean huy Nam vi\u1ec7n s\u1ee9 T\u00e0o B\u00e2n l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m; L\u1ec7 Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 H\u00e0 K\u1ebf Qu\u00e2n l\u00e0m Ti\u00ean phong B\u1ed1 tr\u00ed, Ho\u00e0i Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 Khang Di\u00ean Chi\u1ec3u l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m; Ki\u1ebfn H\u00f9ng ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Tri\u1ec7u T\u00e1n l\u00e0m Ph\u1ea7n Ch\u00e2u l\u1ed9 B\u1ed1 tr\u00ed, Nh\u01b0\u1ee1ng Ch\u00e2u ph\u00f2ng ng\u1ef1 s\u1ee9 T\u01b0 Si\u00eau l\u00e0m ph\u00f3, Th\u1ea5p Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed L\u00fd Khi\u00eam B\u1ea1c l\u00e0m \u0110\u00f4 gi\u00e1m.<\/p>\n<p>[49] Th\u00e1ng 9, ng\u00e0y Nh\u00e2m Ng\u1ecd, ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng: <i>&#8220;Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ea5m ti\u1ec1n \u0111\u1ed3ng ra ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i c\u00e1c v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi l\u1ecfng l\u1ebbo, kh\u00f4ng c\u00f2n ki\u1ec3m tra. T\u1eeb nay, ng\u01b0\u1eddi mang d\u01b0\u1edbi 5 quan s\u1ebd b\u1ecb x\u1eed t\u1ed9i kh\u00e1c nhau; mang tr\u00ean 5 quan, t\u1ed9i \u0111\u00e1ng ch\u1ebft.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[50] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00f9i, Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed D\u01b0\u01a1ng S\u0129 \u0110\u1ea1t b\u1ecb x\u1eed t\u1eed \u1edf ch\u1ee3, do khi l\u00e0m th\u00f4ng ph\u00e1n K\u1ef3 Ch\u00e2u \u0111\u00e3 k\u1ebft \u00e1n gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi b\u1eeba b\u00e3i.<\/p>\n<p>[51] Qu\u1ea7n th\u1ea7n d\u00e2ng ba bi\u1ec3u xin t\u00f4n hi\u1ec7u cho Vua l\u00e0 <i>&#8220;\u1ee8ng Thi\u00ean Qu\u1ea3ng V\u1eadn Th\u00e1nh V\u0103n Th\u1ea7n V\u0169 Minh \u0110\u1ea1o Ch\u00ed \u0110\u1ee9c&#8221;<\/i>, ng\u00e0y \u0110inh H\u1ee3i, Vua ban chi\u1ebfu ch\u1ea5p thu\u1eadn.<\/p>\n<p>[52] Ng\u00e0y T\u00e2n M\u00e3o, Vua ban chi\u1ebfu r\u1eb1ng t\u1eeb nay v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y ngh\u1ec9 tu\u1ea7n, Vua s\u1ebd ng\u1ef1 t\u1ea1i \u0111i\u1ec7n Gi\u1ea3ng V\u0169, c\u00e1c c\u1eadn th\u1ea7n ch\u1ec9 tham d\u1ef1 bu\u1ed5i ch\u1ea7u s\u1edbm, t\u1eeb ch\u1ee9c T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i m\u1eb7c tri\u1ec1u ph\u1ee5c c\u1ea7m h\u1ed1t, c\u00e1c ch\u1ee9c T\u01b0 s\u1ee9 tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111i gi\u00e0y; c\u00f2n c\u00e1c ng\u00e0y ngh\u1ec9 l\u1ec5 v\u00e0 \u0111\u1ea1i t\u1ebf, \u0111\u1ec1u theo quy \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<p>[53] B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 L\u01b0u K\u1ebf \u00c2n o\u00e1n h\u1eadn Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f9ng cha m\u00ecnh b\u00e0n lu\u1eadn vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u1ee7ng h\u1ed9 m\u00ecnh, l\u1ea1i gh\u00e9t h\u1eafn chuy\u00ean quy\u1ec1n, mu\u1ed1n tr\u1ee5c xu\u1ea5t nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u00e0nh. Th\u00e1ng n\u00e0y, K\u1ebf \u00c2n phong V\u00f4 Vi l\u00e0m Th\u1ee7 T\u01b0 kh\u00f4ng b\u1ec1 ngo\u00e0i t\u1ecf ra tr\u1ecdng \u0111\u00e3i, nh\u01b0ng b\u00ean trong th\u1eadt s\u1ef1 xa l\u00e1nh. K\u1ebf \u00c2n m\u1eb7c tang ph\u1ee5c x\u1eed l\u00fd vi\u1ec7c tri\u1ec1u, \u0103n \u1edf \u0111\u1ec1u t\u1ea1i g\u00e1c C\u1ea7n Ch\u00ednh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2m ph\u00fac \u0111\u1ec1u l\u01b0u l\u1ea1i t\u1ea1i tr\u1ea1i Th\u00e1i Nguy\u00ean. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xin tri\u1ec7u h\u1ecd v\u00e0o \u0111\u1ec3 h\u1ed9 v\u1ec7, K\u1ebf \u00c2n kh\u00f4ng nghe. L\u00fac n\u00e0y, v\u0103n v\u00f5 b\u00e1 quan \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c, K\u1ebf \u00c2n b\u00e0y ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c \u0111\u1ea1i th\u1ea7n v\u00e0 t\u00f4ng th\u1ea5t, u\u1ed1ng r\u01b0\u1ee3u xong n\u1eb1m trong g\u00e1c. Cung ph\u1ee5ng quan H\u1ea7u B\u00e1 Vinh d\u1eabn h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m g\u01b0\u01a1m v\u00e0o g\u00e1c, kh\u00f3a c\u1eeda l\u1ea1i, K\u1ebf \u00c2n gi\u1eadt m\u00ecnh th\u1ee9c d\u1eady, ch\u1ea1y quanh m\u00e0n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1eddng, B\u00e1 Vinh \u0111\u00e2m g\u01b0\u01a1m v\u00e0o ng\u1ef1c gi\u1ebft ch\u1ebft K\u1ebf \u00c2n. V\u00f4 Vi sai l\u00ednh d\u00f9ng thang leo v\u00e0o nh\u00e0, gi\u1ebft B\u00e1 Vinh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn, ngh\u00eanh \u0111\u00f3n v\u00e0 l\u1eadp em K\u1ebf \u00c2n l\u00e0 Th\u00e1i Nguy\u00ean do\u00e3n L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00ean ng\u00f4i. K\u1ebf \u00c2n tr\u1ecb v\u00ec ch\u1ec9 h\u01a1n s\u00e1u m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y.<\/p>\n<p>B\u00e1 Vinh ng\u01b0\u1eddi H\u00ecnh Ch\u00e2u, kh\u1ecfe m\u1ea1nh, gi\u1ecfi b\u1eafn cung, ch\u1ea1y nhanh nh\u01b0 ng\u1ef1a. T\u1eebng \u0111i c\u01b0\u1edbp b\u00f3c v\u00f9ng T\u1ecbnh, Ph\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1eafc H\u00e1n Th\u1ebf T\u1ed5 phong l\u00e0m T\u00e1n ch\u1ec9 huy s\u1ee9, tr\u1ea5n gi\u1eef L\u1ea1c B\u00ecnh. V\u01b0\u01a1ng To\u00e0n B\u00e2n \u0111\u00e1nh L\u1ea1c B\u00ecnh, B\u00e1 Vinh d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m N\u1ed9i \u0111i\u1ec7n tr\u1ef1c, ch\u1eb3ng bao l\u00e2u l\u1ea1i tr\u1ed1n v\u1ec1 B\u1eafc H\u00e1n l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan. L\u1ea7n n\u00e0y, m\u01b0u gi\u1ebft K\u1ebf \u00c2n, b\u1eaft gi\u1eef \u0111\u1ea7u h\u1eafn mang v\u1ec1 tri\u1ec1u, nh\u01b0ng ngay sau \u0111\u00f3 b\u1ecb V\u00f4 Vi gi\u1ebft. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00ednh V\u00f4 Vi xui B\u00e1 Vinh l\u00e0m lo\u1ea1n, v\u1ed9i gi\u1ebft B\u00e1 Vinh \u0111\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng, n\u00ean kh\u00f4ng ai bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1eadt.<\/p>\n<p>K\u1ebf Nguy\u00ean v\u1eeba l\u00ean ng\u00f4i, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 ti\u1ebfn v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5, b\u00e8n v\u1ed9i ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 d\u00e2ng bi\u1ec3u c\u1ea7u vi\u1ec7n binh t\u1eeb Khi\u1ebft \u0110an, l\u1ea1i sai Th\u1ecb v\u1ec7 \u0111\u00f4 ngu h\u1eadu L\u01b0u K\u1ebf Nghi\u1ec7p v\u00e0 Ph\u00f9ng Ti\u1ebfn Kha <i>(Ti\u1ebfn Kha kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00e9p r\u00f5, c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 gi\u1eef ch\u1ee9c v\u1ee5 g\u00ec.)<\/i> d\u1eabn qu\u00e2n ch\u1eb7n gi\u1eef \u0110o\u00e0n B\u00e1ch C\u1ed1c, l\u1ea5y T\u01b0\u1edbng t\u00e1c gi\u00e1m M\u00e3 Phong l\u00e0m Khu m\u1eadt s\u1ee9, gi\u00e1m qu\u00e2n.<\/p>\n<p>M\u00e3 Phong ng\u01b0\u1eddi Th\u00e1i Nguy\u00ean. V\u1ee3 K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ee7a M\u00e3 Phong. K\u1ebf Nghi\u1ec7p v\u1ed1n t\u00ean l\u00e0 Tr\u1ecdng Qu\u00fd, h\u1ecd D\u01b0\u01a1ng, anh trai c\u1ee7a Tr\u1ecdng Hu\u00e2n. T\u1eeb nh\u1ecf ph\u1ee5c v\u1ee5 d\u01b0\u1edbi th\u1eddi B\u1eafc H\u00e1n Th\u1ebf T\u1ed5, \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho t\u00ean h\u1ecd m\u1edbi.<\/p>\n<p>M\u00e3 Phong \u0111\u1ebfn s\u00f4ng \u0110\u1ed9ng Qu\u00e1 <i>(S\u1eed k\u00fd c\u1ee7a S\u00f3c ch\u00e9p l\u00e0 s\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Oa. Theo T\u1ed1ng s\u1eed ch\u00e9p l\u00e0 s\u00f4ng \u0110\u1ed3ng \u00d4n, T\u1ed1ng s\u1eed k\u00fd ch\u00e9p l\u00e0 s\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Oa, b\u1ed9 <i>&#8220;T\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m&#8221;<\/i> c\u1ee7a Ti\u1ebft \u1ee8ng K\u1ef3 ch\u00e9p l\u00e0 s\u00f4ng \u0110\u1ed3ng Oa.)<\/i>, g\u1eb7p qu\u00e2n c\u1ee7a L\u00fd K\u1ebf Hu\u00e2n, b\u1ecb H\u00e0 K\u1ebf Qu\u00e2n d\u00f9ng ti\u00ean phong \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, ch\u00e9m h\u01a1n hai ngh\u00ecn qu\u00e2n, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103m tr\u0103m con ng\u1ef1a, b\u1eaft s\u1ed1ng t\u01b0\u1edbng Tr\u01b0\u01a1ng Ho\u00e0n v\u00e0 Th\u1ea1ch B\u00e2n, \u0111o\u1ea1t c\u1ea7u Ph\u1ea7n H\u00e0, \u00e1p s\u00e1t th\u00e0nh Th\u00e1i Nguy\u00ean, \u0111\u1ed1t c\u1eeda Di\u00ean H\u1ea1. K\u1ebf Nguy\u00ean ph\u00e1i \u0110i\u1ec7n tr\u1ef1c \u0111\u00f4 tri Qu\u00e1ch Th\u1ee7 B\u00e2n d\u1eabn qu\u00e2n n\u1ed9i tr\u1ef1c ra \u0111\u00e1nh, l\u1ea1i b\u1ecb thua. Th\u1ee7 B\u00e2n tr\u00fang t\u00ean, r\u00fat v\u00e0o trong th\u00e0nh<a class=\"footnote\" title=\"R\u00fat v\u00e0o trong th\u00e0nh: ch\u1eef 'trung' ban \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m L\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung\" id=\"return-footnote-99-6\" href=\"#footnote-99-6\" aria-label=\"Footnote 6\"><sup class=\"footnote\">[6]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><i>(Ng\u00e0y 20 th\u00e1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y Canh T\u00fd, K\u1ebf Hu\u00e2n t\u1ea5u t\u1edbi.)<\/i><\/p>\n<p>[54] Ng\u00e0y \u0110inh M\u00f9i, T\u00e1 th\u1eafng qu\u00e2n s\u1ee9 c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n l\u00e0 L\u00fd Qu\u1ef3nh \u0111\u1ebfn h\u00e0ng.<\/p>\n<p>[55] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, qu\u00e2n tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00e2u S\u00e2m, b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n m\u01b0\u1eddi vi\u00ean n\u1ed9i ph\u1ea9m c\u1ee7a Nam H\u00e1n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 D\u01b0 Di\u00ean Nghi\u1ec7p, ng\u01b0\u1eddi nh\u1ecf b\u00e9, Vua tr\u00f4ng th\u1ea5y h\u1ecfi: <i>&#8220;Ng\u01b0\u01a1i \u1edf L\u0129nh Nam gi\u1eef ch\u1ee9c g\u00ec?&#8221;<\/i> \u0110\u00e1p: <i>&#8220;Gi\u1eef ch\u1ee9c cung quan h\u1ed9 gi\u00e1.&#8221;<\/i> B\u00e8n trao cho cung t\u00ean, Di\u00ean Nghi\u1ec7p d\u00f9ng h\u1ebft s\u1ee9c c\u0169ng kh\u00f4ng k\u00e9o n\u1ed5i d\u00e2y cung. Vua c\u01b0\u1eddi, nh\u00e2n \u0111\u00f3 h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u00ednh s\u1ef1 n\u01b0\u1edbc h\u1ecd, Di\u00ean Nghi\u1ec7p k\u1ec3 r\u00f5 t\u00ecnh h\u00ecnh xa x\u1ec9 t\u00e0n b\u1ea1o qua nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi. Vua kinh h\u00e3i n\u00f3i: <i>&#8220;Ta s\u1ebd c\u1ee9u d\u00e2n ch\u00fang n\u01a1i n\u00e0y.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>L\u00fac \u0111\u00f3, \u0110\u1ea1o Ch\u00e2u th\u1ee9 s\u1eed V\u01b0\u01a1ng K\u1ebf Hu\u00e2n t\u1ea5u r\u1eb1ng L\u01b0u S\u01b0\u1edfng ngang ng\u01b0\u1ee3c h\u00f4n b\u1ea1o, d\u00e2n ch\u00fang b\u1ecb h\u1ea1i, l\u1ea1i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean qu\u1ea5y nhi\u1ec5u bi\u00ean gi\u1edbi, xin tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh xu\u1ea5t qu\u00e2n nam chinh. Vua v\u1eabn ch\u01b0a mu\u1ed1n g\u1ea5p g\u00e1p d\u00f9ng binh, b\u00e8n sai \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 th\u00f4ng b\u00e1o \u00fd ch\u1ec9, y\u00eau c\u1ea7u Nam H\u00e1n ch\u1ee7 d\u00e2ng l\u1ea1i v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u0169 c\u1ee7a H\u1ed3 Nam. \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 ph\u00e1i s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0a th\u01b0, Nam H\u00e1n kh\u00f4ng ch\u1ecbu nghe theo.<\/p>\n<p>[56] Ban \u0111\u1ea7u, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ebf \u0110\u00f4ng Nh\u1ea1c Th\u00e1i S\u01a1n t\u1ea1i Duy\u1ec7n Ch\u00e2u, T\u00e2y Nh\u1ea1c Hoa S\u01a1n t\u1ea1i Hoa Ch\u00e2u, B\u1eafc Nh\u1ea1c H\u1eb1ng S\u01a1n t\u1ea1i \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, Trung Nh\u1ea1c Tung S\u01a1n t\u1ea1i H\u00e0 Nam Ph\u1ee7. Khi \u1ea5y, quan vi\u00ean t\u00e2u r\u1eb1ng: <i>&#8220;Quan t\u1ebf t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc nay ch\u1ec9 ph\u1ee5ng th\u1edd b\u1ed1n ng\u1ecdn n\u00fai l\u1edbn. Nay c\u0103n c\u1ee9 theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 t\u1ebf t\u1ef1, xin t\u1ebf Nam Nh\u1ea1c Ho\u00e0nh S\u01a1n t\u1ea1i Ho\u00e0nh Ch\u00e2u, \u0110\u00f4ng Tr\u1ea5n Nghi S\u01a1n t\u1ea1i Nghi Ch\u00e2u, Nam Tr\u1ea5n K\u00ea S\u01a1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Ch\u00e2u, T\u00e2y Tr\u1ea5n Ng\u00f4 S\u01a1n t\u1ea1i L\u0169ng Ch\u00e2u, Trung Tr\u1ea5n Ho\u1eafc S\u01a1n t\u1ea1i T\u1ea5n Ch\u00e2u; \u0110\u00f4ng H\u1ea3i t\u1ea1i Lai Ch\u00e2u, Nam H\u1ea3i t\u1ea1i Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, T\u00e2y H\u1ea3i v\u00e0 H\u00e0 \u0110\u1ed9c c\u00f9ng t\u1ea1i H\u00e0 Trung Ph\u1ee7, B\u1eafc H\u1ea3i v\u00e0 T\u1ebf \u0110\u1ed9c c\u00f9ng t\u1ea1i M\u1ea1nh Ch\u00e2u, Ho\u00e0i \u0110\u1ed9c t\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng Ch\u00e2u. C\u00f2n Giang \u0110\u1ed9c, theo chi\u1ebfu ch\u1ec9 n\u0103m Hi\u1ec3n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 n\u0103m, t\u1ebf t\u1ea1i c\u1eeda s\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng T\u1eed thu\u1ed9c D\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2u, nay xin t\u1ebf t\u1ea1i Th\u00e0nh \u0110\u00f4 Ph\u1ee7. B\u1eafc Tr\u1ea5n Y Vu L\u01b0 S\u01a1n n\u1eb1m trong \u0111\u1ecba gi\u1edbi Dinh Ch\u00e2u, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ebf l\u1ec5.&#8221;<\/i> Vua nghe theo. Sau \u0111\u00f3, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ebf l\u1ec5 t\u1eeb xa B\u1eafc Tr\u1ea5n t\u1ea1i \u0111\u1ec1n th\u1edd n\u00fai \u1edf \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u, r\u1ed3i vi\u1ec7c t\u1ebf l\u1ec5 n\u0103m tr\u1ea5n l\u1ea1i b\u1ecb b\u1ecf s\u00f3t.<\/p>\n<p><i>(Theo b\u1ea3n ch\u00ed n\u00e0y, kh\u00f4ng r\u00f5 th\u1eddi gian. Ki\u1ec3m tra s\u00e1ch &#8216;H\u1ed9i y\u1ebfu&#8217;, th\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u00e1ng t\u01b0, th\u00e1ng n\u0103m, th\u00e1ng b\u1ea3y<a class=\"footnote\" title=\"'Quan li\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Khuy\u1ebft li\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. B\u1ea3n 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' th\u00ec ghi l\u00e0 'Khai t\u1ea3i'.\" id=\"return-footnote-99-7\" href=\"#footnote-99-7\" aria-label=\"Footnote 7\"><sup class=\"footnote\">[7]<\/sup><\/a>, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a thu.)<\/i><\/p>\n<p>[57] Nh\u00e3 Ch\u00e2u Ngh\u0129a Qu\u00e2n \u0110\u00f4 ch\u1ec9 huy s\u1ee9, quy\u1ec1n Tri L\u00ea Ch\u00e2u T\u00e0o Quang Th\u1ef1c v\u00e0o kinh \u0111\u00f4 d\u00e2ng c\u1ed1ng, nh\u00e2n \u0111\u00f3 t\u00e2u r\u1eb1ng c\u1ea3nh ch\u00e2u y\u00ean \u1ed5n, kh\u00f4ng c\u1ea7n ngh\u0129a qu\u00e2n tu\u1ea7n tra, xin gi\u1ea3i t\u00e1n \u0111\u1ec3 h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0m \u0103n. Vua vui m\u1eebng, n\u00f3i v\u1edbi t\u1ea3 h\u1eefu r\u1eb1ng: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 b\u1eadc tu\u1ea5n ki\u1ec7t c\u1ee7a \u0111\u1ea5t Th\u1ee5c v\u1eady.&#8221;<\/i> Li\u1ec1n cho \u00f4ng l\u00ean \u0111i\u1ec7n, \u00e2n c\u1ea7n h\u1ecfi han l\u00e2u. M\u00f9a \u0111\u00f4ng, th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi, ng\u00e0y K\u1ec9 M\u00f9i, phong Quang Th\u1ef1c l\u00e0m L\u00ea Ch\u00e2u Th\u1ee9 s\u1eed.<\/p>\n<p><i>(Truy\u1ec7n ch\u00e9p r\u1eb1ng V\u01b0\u01a1ng To\u00e0n B\u00e2n sai Quang Th\u1ef1c v\u00e0o c\u1ed1ng, nh\u01b0ng To\u00e0n B\u00e2n \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u00e1ng ch\u1ee9c v\u1ec1 T\u00f9y Ch\u00e2u v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m th\u1ee9 n\u0103m, n\u00ean truy\u1ec7n n\u00e0y c\u00f3 sai l\u1ea7m.)<\/i><\/p>\n<p>[58] H\u00f4m \u0111\u00f3, Vua \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4, r\u1ed3i v\u1ec1 th\u0103m Phi Long Vi\u1ec7n.<\/p>\n<p>[59] Gi\u00e1p Tu\u1ea5t, Vi\u00ean ngo\u1ea1i lang coi vi\u1ec7c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n L\u00f4i \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng b\u1ecb gi\u00e1ng l\u00e0m Tham qu\u00e2n coi vi\u1ec7c h\u1ed9 t\u1ecbch \u1edf ch\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng khi x\u1eed \u00e1n \u1edf \u0110\u1ea1i L\u00fd t\u1ef1, thu\u1ed9c h\u1ea1 v\u00e0 l\u1ea1i vi\u00ean trong nha m\u00f4n \u0111\u00e3 a dua theo t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng, t\u1ef1 ti\u1ec7n t\u0103ng gi\u1ea3m t\u1ed9i danh. \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng b\u1ea5t b\u00ecnh, xin v\u00e0o g\u1eb7p, mu\u1ed1n t\u00e2u b\u00e0y tr\u1ef1c ti\u1ebfp s\u1ef1 vi\u1ec7c. Ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn v\u00e0o tri\u1ec1u, \u00f4ng li\u1ec1n th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7n Gi\u1ea3ng V\u0169 t\u1ea5u tr\u00ecnh, l\u1eddi l\u1ebd v\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec1u gay g\u1eaft, l\u1ea1i k\u1ec3 c\u1ea3 vi\u1ec7c Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p mua nh\u00e0 \u0111\u1ea5t c\u1ee7a d\u00e2n, thu v\u00e9t c\u1ee7a c\u1ea3i. Vua n\u1ed5i gi\u1eadn, qu\u00e1t: <i>&#8220;C\u00e1i n\u1ed3i c\u00f2n c\u00f3 tai, ng\u01b0\u01a1i ch\u1eb3ng nghe Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 l\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i gi\u00fap gi\u1eef x\u00e3 t\u1eafc c\u1ee7a ta sao!&#8221;<\/i> R\u1ed3i c\u1ea7m b\u00faa gi\u00e1ng xu\u1ed1ng, \u0111\u00e1nh g\u00e3y hai chi\u1ebfc r\u0103ng c\u1eeda c\u1ee7a \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng, sai t\u1ea3 h\u1eefu l\u00f4i ra, h\u1ea1 chi\u1ebfu cho t\u1ec3 t\u01b0\u1edbng x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft. Sau \u0111\u00f3 c\u01a1n gi\u1eadn ngu\u00f4i, ch\u1ec9 d\u00f9ng t\u1ed9i x\u00f4ng v\u00e0o n\u01a1i c\u1ea5m \u0111\u1ec3 gi\u00e1ng ch\u1ee9c.<\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u0110\u1ed3ng.<\/p>\n<p><i>(S\u00e1ch &#8216;K\u00fd v\u0103n&#8217; ch\u00e9p \u0110\u1ee9c T\u01b0\u01a1ng l\u00e0 Ng\u1ef1 s\u1eed trung th\u1eeba. S\u00e1ch &#8216;Qu\u1ed1c l\u00e3o nh\u00e0n \u0111\u00e0m&#8217; ch\u00e9p vi\u1ec7c nh\u1eb7t r\u0103ng, bu\u1ed9c d\u00e2y, \u0111\u1ec1u sai. Nay d\u1ef1a theo b\u1ea3n truy\u1ec7n, l\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u1eeb s\u00e1ch &#8216;\u0110\u00e0m uy\u1ec3n&#8217; v\u00e0 &#8216;K\u00fd v\u0103n&#8217; \u0111\u1ec3 ch\u1ec9nh s\u1eeda.)<\/i><\/p>\n<p>[60] Ng\u00e0y \u1ea4t H\u1ee3i, Vua \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng g\u1ea7n kinh th\u00e0nh.<\/p>\n<p>[61] Ng\u00e0y B\u00ednh T\u00fd, Ng\u00f4 Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec1n Th\u1ee5c sai con l\u00e0 Ki\u1ebfn V\u0169 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 Ti\u1ec1n Duy Tu\u1ea5n v\u00e0o tri\u1ec1u c\u1ed1ng, Vua sai Tri ch\u1ebf c\u00e1o L\u01b0 \u0110a T\u1ed1n ra \u0111\u00f3n v\u00e0 ti\u1ebfp \u0111\u00e3i.<\/p>\n<p>[62] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, Vua sai s\u1ee9 \u0111em chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Nguy\u00ean, d\u1ee5 B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 L\u01b0u K\u1ebf Nguy\u00ean \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, h\u1ee9a phong ch\u1ee9c B\u00ecnh L\u01b0 ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9 cho \u00f4ng. L\u1ea1i ban ri\u00eang h\u01a1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ea1o chi\u1ebfu cho Qu\u00e1ch V\u00f4 Vi, M\u00e3 Phong v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, h\u1ee9a phong V\u00f4 Vi l\u00e0m An Qu\u1ed1c ti\u1ebft \u0111\u1ed9 s\u1ee9, c\u00f2n M\u00e3 Phong tr\u1edf xu\u1ed1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m phi\u00ean tr\u1ea5n. V\u00f4 Vi nh\u1eadn chi\u1ebfu th\u01b0, s\u1eafc m\u1eb7t bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, ch\u1ec9 \u0111\u01b0a cho K\u1ebf Nguy\u00ean xem m\u1ed9t \u0111\u1ea1o c\u00f2n s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i gi\u1ea5u \u0111i. T\u1eeb \u0111\u00f3 \u00f4ng n\u1ea3y sinh \u00fd kh\u00e1c<a class=\"footnote\" title=\"'Ch\u00ed' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00e2m', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c c\u1ea3i.\" id=\"return-footnote-99-8\" href=\"#footnote-99-8\" aria-label=\"Footnote 8\"><sup class=\"footnote\">[8]<\/sup><\/a>, khuy\u00ean K\u1ebf Nguy\u00ean h\u00e0ng, nh\u01b0ng K\u1ebf Nguy\u00ean kh\u00f4ng nghe.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc kia, Vua sai gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p t\u00ean Hu\u1ec7 L\u00e2n gi\u1ea3 l\u00e0m \u0110i\u1ec7n ti\u1ec1n t\u00e1n ch\u1ec9 huy s\u1ee9 c\u00f3 t\u1ed9i ch\u1ea1y sang B\u1eafc H\u00e1n, V\u00f4 Vi cho l\u00e0m Cung ph\u1ee5ng quan. Khi qu\u00e2n tri\u1ec1u ti\u1ebfn v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5, Hu\u1ec7 L\u00e2n b\u1ecf tr\u1ed1n, \u0111\u1ebfn Lam C\u1ed1c b\u1ecb l\u1ea1i vi\u00ean b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c, xi\u1ec1ng gi\u1ea3i v\u1ec1 Th\u00e1i Nguy\u00ean. V\u00f4 Vi bi\u1ebft l\u00e0 gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p nh\u01b0ng tha, kh\u00f4ng h\u1ecfi t\u1ed9i. C\u00f3 vi\u00ean t\u01b0\u1edbng chi\u00eau thu t\u00ean L\u00fd Si\u00eau, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0 l\u00ednh \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea3ng, bi\u1ebft r\u00f5 t\u00ecnh ti\u1ebft gian tr\u00e1 c\u1ee7a Hu\u1ec7 L\u00e2n, b\u00e8n b\u00e1o v\u1edbi M\u00e3 Phong xin giao Hu\u1ec7 L\u00e2n cho quan l\u1ea1i x\u00e9t x\u1eed. V\u00f4 Vi n\u1ed5i gi\u1eadn, gi\u1ebft c\u1ea3 L\u00fd Si\u00eau \u0111\u1ec3 b\u1ecbt mi\u1ec7ng.<\/p>\n<p>[63] Th\u00e1ng 11, ng\u00e0y T\u00e2n T\u1ef5, Vua ra chi\u1ebfu r\u1eb1ng v\u00ec gi\u1eb7c c\u01b0\u1edbp \u0111\u00e3 d\u1ea7n l\u1eafng xu\u1ed1ng, n\u00ean gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng cung th\u1ee7 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n t\u00f9y theo m\u1ee9c \u0111\u1ed9, n\u1ebfu l\u1ec7nh \u00fay n\u00e0o c\u00f2n chi\u1ebfm gi\u1eef l\u1ea1i th\u00ec s\u1ebd x\u1eed ph\u1ea1t n\u1eb7ng.<\/p>\n<p>[64] Ng\u00e0y Qu\u00fd T\u1ef5, Vua ra chi\u1ebfu: <i>&#8220;T\u1eeb nay, c\u00e1c quan l\u1ec7nh v\u00e0 t\u00e1 \u1edf c\u00e1c huy\u1ec7n trong thi\u00ean h\u1ea1, khi ki\u1ec3m tra ru\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, \u1ea5n \u0111\u1ecbnh thu\u1ebf kh\u00f3a, ph\u00e2n ph\u1ed1i lao d\u1ecbch, sai phu, qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c thu thu\u1ebf, ph\u00e2n x\u1eed h\u00ecnh ng\u1ee5c, ph\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c li\u00ean quan, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f4ng b\u1eb1ng. N\u1ebfu c\u00f3 vi ph\u1ea1m, c\u1ea7n t\u1ed1 c\u00e1o. N\u1ebfu l\u1ec7nh t\u00e1 kh\u00f4ng t\u1ef1 gi\u00e1c ph\u00e1t gi\u00e1c l\u1eabn nhau, cho ph\u00e9p l\u1ea1i d\u00e2n t\u1ed1 c\u00e1o, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o t\u1ed1 c\u00e1o \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng t\u00f9y m\u1ee9c \u0111\u1ed9.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>[65] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Vua v\u00e0o th\u0103m Th\u00e1i mi\u1ebfu, th\u1ea5y c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 nh\u01b0 bi\u00ean \u0111\u1eadu, ph\u1ee7 qu\u1ef9, li\u1ec1n h\u1ecfi: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt g\u00ec?&#8221;<\/i> T\u1ea3 h\u1eefu \u0111\u00e1p r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5 kh\u00ed.<\/p>\n<p>Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ed5 ti\u00ean ta l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y?&#8221;<\/i> L\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh d\u1eb9p b\u1ecf, ch\u1ec9 d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c m\u00f3n \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, Vua l\u1ea1i n\u00f3i: <i>&#8220;L\u1ec5 x\u01b0a c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c.&#8221;<\/i> B\u00e8n ra l\u1ec7nh \u0111\u1eb7t l\u1ea1i.<\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y, quan Ph\u00e1n Th\u00e1i th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 l\u00e0 H\u00f2a Hi\u1ec7n t\u00e2u: <i>&#8220;Theo \u0111i\u1ec3n l\u1ec5 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng Thi\u00ean B\u1ea3o, khi t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, ngo\u00e0i l\u1ec5 v\u1eadt, m\u1ed7i ph\u00f2ng th\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam m\u1ed9t khay th\u1ee9c \u0103n th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 nha b\u00e0n. T\u1eeb \u0111\u1eddi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i v\u1ec1 sau, l\u1ec5 \u1ea5y b\u1ecb b\u1ecf. Nay xin kh\u00f4i ph\u1ee5c nh\u01b0 l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng.&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Chi\u1ebfu ch\u1ec9 t\u1eeb nay, khi Vua \u0111\u00edch th\u00e2n t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu, s\u1ebd b\u00e0y ri\u00eang khay th\u1ee9c \u0103n nha b\u00e0n, \u00e1p d\u1ee5ng c\u1ea3 trong c\u00e1c l\u1ec5 \u0111\u1ebf h\u1ee3p v\u00e0 th\u1eddi h\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p><i>(Theo &#8216;Thi\u1ec7u th\u1ecb ki\u1ebfn v\u0103n l\u1ee5c&#8217;: Khi Th\u00e1i T\u1ed5 v\u1eeba l\u00ean ng\u00f4i, v\u00e0o th\u0103m Th\u00e1i mi\u1ebfu, th\u1ea5y c\u00e1c \u0111\u1ed3 t\u1ebf l\u1ec5 li\u1ec1n h\u1ecfi: <i>&#8220;\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt g\u00ec?&#8221;<\/i> C\u00e1c quan \u0111\u00e1p r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ec5 kh\u00ed. Vua n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ed5 ti\u00ean ta l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y?&#8221;<\/i> Ra l\u1ec7nh d\u1eb9p b\u1ecf, ch\u1ec9 d\u00e2ng l\u00ean c\u00e1c m\u00f3n \u0103n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y. Sau khi t\u1ebf l\u1ec5 xong, Vua quay l\u1ea1i b\u1ea3o t\u1ea3 h\u1eefu: <i>&#8220;H\u00e3y \u0111\u1eb7t l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1ec5 kh\u00ed tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec3 c\u00e1c nho s\u0129 h\u00e0nh l\u1ec5.&#8221;<\/i> T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn nay, \u1edf Th\u00e1i mi\u1ebfu th\u01b0\u1eddng d\u00e2ng khay th\u1ee9c \u0103n nha b\u00e0n tr\u01b0\u1edbc, sau \u0111\u00f3 m\u1edbi h\u00e0nh l\u1ec5. Khang Ti\u1ebft ti\u00ean sinh nh\u1eadn x\u00e9t: <i>&#8220;\u0110\u1ed1i v\u1edbi l\u1ec5 nghi, Th\u00e1i T\u1ed5 \u0111\u00e3 bi\u1ebft h\u00f2a h\u1ee3p gi\u1eefa c\u1ed5 v\u00e0 kim.&#8221;<\/i> Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu c\u0103n c\u1ee9 theo s\u1eed li\u1ec7u, th\u00ec vi\u1ec7c d\u00f9ng khay th\u1ee9c \u0103n nha b\u00e0n l\u00e0 do H\u00f2a Hi\u1ec7n \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, theo l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd t\u01b0\u1edfng ri\u00eang c\u1ee7a Th\u00e1i T\u1ed5. Khi \u1ea5y, H\u00f2a Hi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111o\u00e1n bi\u1ebft \u00fd Vua, n\u00ean d\u00e2ng l\u00ean \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb n\u00e0y. Qu\u1ed1c s\u1eed ch\u00e9p kh\u00f4ng r\u00f5, c\u00f2n &#8216;Ki\u1ebfn v\u0103n l\u1ee5c&#8217; l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn l\u1ec7 c\u0169 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng<a class=\"footnote\" title=\"thi\u1ebfu\" id=\"return-footnote-99-9\" href=\"#footnote-99-9\" aria-label=\"Footnote 9\"><sup class=\"footnote\">[9]<\/sup><\/a>, nay b\u1ed5 sung th\u00eam. &#8216;S\u00f3c k\u00fd&#8217; ch\u00e9p: Vua \u0111\u00edch th\u00e2n t\u1ebf l\u1ec5 \u1edf b\u1ed1n ph\u00f2ng th\u1edd, th\u1ea5y c\u00e1c l\u1ec5 v\u1eadt \u0111\u1ec1u d\u00f9ng th\u1ecbt s\u1ed1ng, li\u1ec1n n\u00f3i: <i>&#8220;T\u1ed5 ti\u00ean ta h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee9 n\u00e0y sao?&#8221;<\/i> B\u00e8n ra l\u1ec7nh b\u00e0y khay th\u1ee9c \u0103n nha b\u00e0n, v\u1eeba kh\u00f3c v\u1eeba t\u1ebf l\u1ec5<a class=\"footnote\" title=\"thi\u1ebfu\" id=\"return-footnote-99-10\" href=\"#footnote-99-10\" aria-label=\"Footnote 10\"><sup class=\"footnote\">[10]<\/sup><\/a>. Tuy nhi\u00ean, &#8216;S\u00f3c k\u00fd&#8217; l\u1ea1i ghi vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c nguy\u00ean ni\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 sai. Nay kh\u00f4ng ch\u00e9p theo.)<\/i><\/p>\n<p>H\u00f2a Hi\u1ec7n l\u1ea1i t\u00e2u: <i>&#8220;Khi m\u1edbi l\u1eadp ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n \u0110\u1ee9c, t\u1ebf giao Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf, \u0111\u1ebfn v\u1ecb tr\u00ed quan s\u00e1t l\u1eeda t\u1ebf, nh\u01b0ng \u0111\u00e0n t\u1ebf l\u1eeda h\u01a1i xa, quan vi\u00ean kh\u00f4ng nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng b\u00e1o ch\u00e2m l\u1eeda. L\u00fac \u0111\u00f3 th\u1ea7n l\u00e0m l\u1ec5 quan, ch\u1ee9c tr\u00e1ch ph\u1ea3i h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, \u0111\u00edch th\u00e2n nghe l\u1ec7nh B\u1ec7 h\u1ea1, sai \u0111\u1ed1t \u0111u\u1ed1c \u0111\u1ec3 \u1ee9ng theo. X\u00e9t s\u00e1ch &#8216;S\u1eed k\u00fd, phong thi\u1ec1n th\u01b0&#8217;, nh\u00e0 T\u1ea7n th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ebf giao, th\u1eafp l\u1eeda th\u00f4ng su\u1ed1t, h\u00ecnh d\u00e1ng nh\u01b0 c\u00e1i c\u1ea7n c\u00e2u, mu\u1ed1n \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu xa, th\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u01a1i t\u1ebf l\u1ec5. Mong ban l\u1ec7nh cho quan vi\u00ean noi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc.&#8221;<\/i> Vua nghe theo.<\/p>\n<p>Theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169, Th\u00e1i mi\u1ebfu m\u1ed7i gian th\u1edd d\u00f9ng m\u1ed9t con b\u00f2 t\u01a1, \u0111\u00e0n t\u1ebf giao d\u00f9ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t con. Khi m\u1edbi l\u1eadp ni\u00ean hi\u1ec7u Hi\u1ec3n \u0110\u1ee9c nh\u00e0 Chu, Th\u00e1i mi\u1ebfu b\u1ed1n gian th\u1edd chung m\u1ed9t con b\u00f2 t\u01a1. Khi m\u1edbi l\u1eadp ni\u00ean hi\u1ec7u C\u00e0n \u0110\u1ee9c, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a L\u1ec5 nghi s\u1ee9, t\u0103ng Th\u00e1i mi\u1ebfu d\u00f9ng ba con, \u0111\u00e0n t\u1ebf giao d\u00f9ng n\u0103m con, d\u00ea v\u00e0 l\u1ee3n v\u1eabn nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc. N\u0103m \u0111\u00f3, l\u1ea1i gi\u1ea3m s\u1ed1 b\u00f2 t\u01a1 theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u00e0 Chu. Ng\u00e0y Nh\u00e2m D\u1ea7n, nh\u00e0 Vua th\u00e2n h\u00e0nh t\u1ebf Th\u00e1i mi\u1ebfu.<\/p>\n<p>[66] Ng\u00e0y Qu\u00fd M\u00e3o, h\u1ee3p t\u1ebf tr\u1eddi \u0111\u1ea5t \u1edf Nam Giao, \u0111\u1ea1i x\u00e1 thi\u00ean h\u1ea1, \u0111\u1ed5i ni\u00ean hi\u1ec7u, mi\u1ec5n thu\u1ebf n\u1ee3 t\u1eeb n\u0103m C\u00e0n \u0110\u1ee9c th\u1ee9 n\u0103m tr\u1edf v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc. Nh\u00e0 Vua ng\u1ef1 \u0111i\u1ec7n C\u00e0n Nguy\u00ean, nh\u1eadn s\u00e1ch phong t\u00f4n hi\u1ec7u.<\/p>\n<p>[67] Th\u00e1ng \u0111\u00f3, qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111em qu\u00e2n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7n tr\u1ee3 B\u1eafc H\u00e1n, L\u00fd K\u1ebf Hu\u00e2n \u0111\u1ec1u r\u00fat qu\u00e2n v\u1ec1, B\u1eafc H\u00e1n nh\u00e2n \u0111\u00f3 x\u00e2m l\u1ea5n, c\u01b0\u1edbp b\u00f3c l\u1edbn \u1edf hai ch\u00e2u T\u1ea5n v\u00e0 R\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p><i>(Qu\u00e2n Khi\u1ebft \u0110an \u0111\u1ebfn bi\u00ean gi\u1edbi B\u1eafc H\u00e1n, theo ghi ch\u00e9p trong &#8216;C\u1eedu Qu\u1ed1c Ch\u00ed&#8217;. Vi\u1ec7c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c T\u1ea5n, R\u01b0\u01a1ng, theo &#8216;Th\u1ef1c L\u1ee5c&#8217; chi\u1ebfu th\u00e2n chinh n\u0103m sau, \u0111\u1ec1u x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t.)<\/i><\/p>\n<p>[68] Ban \u0111\u1ea7u, th\u00ea t\u1eed c\u1ee7a B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 K\u1ebf Nguy\u00ean l\u00e0 \u0110o\u00e0n th\u1ecb, v\u00ec ph\u1ea1m l\u1ed7i nh\u1ecf b\u1ecb Hi\u1ebfu H\u00f2a ho\u00e0ng h\u1eadu Qu\u00e1ch th\u1ecb tr\u00e1ch ph\u1ea1t, sau \u0111\u00f3 b\u1ec7nh m\u1ea5t, K\u1ebf Nguy\u00ean nghi ho\u00e0ng h\u1eadu gi\u1ebft b\u00e0. Khi ho\u00e0ng h\u1eadu \u0111ang m\u1eb7c tang ph\u1ee5c kh\u00f3c tr\u01b0\u1edbc linh c\u1eefu Hi\u1ebfu H\u00f2a \u0111\u1ebf, K\u1ebf Nguy\u00ean sai t\u00ean th\u1ea7n t\u00edn Ph\u1ea1m Si\u00eau b\u1eaft v\u00e0 si\u1ebft c\u1ed5 gi\u1ebft ch\u1ebft. C\u00e1c phi t\u1ea7n trong cung b\u1ecb h\u00e3m h\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f2n ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u00e2n s\u01a1. Th\u1ebf t\u1ed5 c\u00f3 m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi con, ch\u1ec9 c\u00f3 H\u1ea1o, K\u1ef3, T\u00edch l\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh, B\u1eafc H\u00e1n ch\u1ee7 nghe l\u1eddi gi\u00e8m c\u1ee7a b\u1ecdn ti\u1ec3u nh\u00e2n, b\u1eaft giam h\u1ecd, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u1ec1u ch\u1ebft, ch\u1ec9 ri\u00eang Ti\u1ec3n gi\u1ea3 ngu m\u1edbi tho\u00e1t ch\u1ebft.<\/p>\n<p>[69] \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 l\u1eadp H\u1eadu Chu th\u1ecb, l\u00e0 em g\u00e1i c\u1ee7a Chi\u00eau Hu\u1ec7 h\u1eadu. B\u00e0 c\u00f3 nhan s\u1eafc xinh \u0111\u1eb9p, th\u01b0\u1eddng qua l\u1ea1i v\u1edbi \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 nh\u1edd m\u1ed1i quan h\u1ec7 th\u00e2n th\u00edch, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 s\u1ee7ng \u00e1i t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc. Khi Chi\u00eau Hu\u1ec7 h\u1eadu b\u1ec7nh n\u1eb7ng, b\u1ea5t ch\u1ee3t th\u1ea5y H\u1eadu Chu th\u1ecb v\u00e0o cung, li\u1ec1n h\u1ecfi: <i>&#8220;Em \u0111\u1ebfn cung t\u1eeb khi n\u00e0o?&#8221;<\/i> H\u1eadu Chu th\u1ecb l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f2n nh\u1ecf, ch\u01b0a bi\u1ebft gi\u1ea5u gi\u1ebfm, b\u00e8n tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1eadt: <i>&#8220;\u0110\u00e3 v\u00e0i ng\u00e0y r\u1ed3i.&#8221;<\/i> Chi\u00eau Hu\u1ec7 h\u1eadu n\u1ed5i gi\u1eadn, quay m\u1eb7t v\u00e0o t\u01b0\u1eddng n\u1eb1m, kh\u00f4ng th\u00e8m \u0111\u1ec3 \u00fd n\u1eefa. Sau khi Chi\u00eau Hu\u1ec7 h\u1eadu qua \u0111\u1eddi, H\u1eadu Chu th\u1ecb th\u01b0\u1eddng ra v\u00e0o cung c\u1ea5m, \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp l\u00e0m Ho\u00e0ng h\u1eadu. T\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i qu\u1ea7n th\u1ea7n, H\u00e0n Hi T\u1ea3i v\u00e0 c\u00e1c quan \u0111\u1ec1u l\u00e0m th\u01a1 \u0111\u1ec3 ch\u00e2m bi\u1ebfm, nh\u01b0ng \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 kh\u00f4ng tr\u00e1ch c\u1ee9.<\/p>\n<p>Ban \u0111\u1ea7u b\u00e0n vi\u1ec7c h\u00f4n l\u1ec5, \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 sai Trung th\u01b0 x\u00e1 nh\u00e2n T\u1eeb Huy\u1ec1n, Tri ch\u1ebf c\u00e1o Phan H\u1eefu c\u00f9ng c\u00e1c quan l\u1ec5 nghi th\u1ea3o lu\u1eadn. H\u00f4n l\u1ec5 x\u01b0a kh\u00f4ng d\u00f9ng nh\u1ea1c, nh\u01b0ng Phan H\u1eefu cho r\u1eb1ng c\u1ed5 kim kh\u00f4ng n\u00ean r\u1eadp khu\u00f4n, n\u00ean c\u1ed1 xin d\u00f9ng nh\u1ea1c. L\u1ea1i theo l\u1ec5 nghi, nh\u1ea1c trong ph\u00f2ng kh\u00f4ng c\u00f3 chu\u00f4ng tr\u1ed1ng, Phan H\u1eefu n\u00f3i v\u1edbi T\u1eeb Huy\u1ec1n: <i>&#8220;&#8216;Y\u1ec3u \u0111i\u1ec7u th\u1ee5c n\u1eef, chu\u00f4ng tr\u1ed1ng vui t\u01b0\u01a1i.&#8217; Th\u1ebf ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1ea1c trong ph\u00f2ng sao?&#8221;<\/i> Khi H\u1eadu Chu th\u1ecb l\u1ea7n \u0111\u1ea7u y\u1ebft ki\u1ebfn \u0110\u1ebf, l\u1ec5 B\u1eafc T\u1ec1 c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh <i>&#8220;H\u1eadu l\u1ea1y tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i \u0111\u1ee9ng d\u1eady, \u0110\u1ebf l\u1ea1y sau r\u1ed3i \u0111\u1ee9ng d\u1eady&#8221;<\/i>, gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u00e1p l\u1ec5 con theo c\u00e1ch k\u1ef3 b\u00e1i. T\u1eeb Huy\u1ec1n cho r\u1eb1ng v\u1ee3 ch\u1ed3ng l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a nh\u00e2n lu\u00e2n, \u0111\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5ng t\u1ed5 ti\u00ean, ch\u1ee7 tr\u00ec t\u1ebf t\u1ef1, n\u00ean xin \u0111\u00e1p l\u1ec5 k\u1ef3 b\u00e1i. Phan H\u1eefu l\u1ea1i cho r\u1eb1ng h\u00f4n l\u1ec5 c\u1ee7a b\u1eadc v\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3 kh\u00f4ng gi\u1ed1ng th\u1ee9 d\u00e2n, n\u00ean xin kh\u00f4ng \u0111\u00e1p l\u1ec5. L\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 xe c\u1ed9 v\u00e0 y ph\u1ee5c, vi\u1ec7c b\u00e0n b\u1ea1c k\u00e9o d\u00e0i kh\u00f4ng ng\u00e3 ng\u0169. \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 b\u00e8n sai V\u0103n An qu\u1eadn c\u00f4ng T\u1eeb Du xem x\u00e9t ph\u1ea3i tr\u00e1i. L\u00fac \u0111\u00f3 Phan H\u1eefu \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee7ng \u00e1i, T\u1eeb Du theo \u00fd b\u1ec1 tr\u00ean, t\u00e2u xin d\u00f9ng \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Phan H\u1eefu. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, T\u1eeb Du qua \u0111\u1eddi v\u00ec b\u1ec7nh, T\u1eeb Huy\u1ec1n \u0111\u00f9a r\u1eb1ng: <i>&#8220;Chu, Kh\u1ed5ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ecda sao?&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Phan H\u1eefu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3ng L\u0103ng, con trai c\u1ee7a T\u00e1n k\u1ecb th\u01b0\u1eddng th\u1ecb X\u1eed Th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 sau khi l\u1ea5y Chu h\u1eadu, say m\u00ea nh\u1ea1c ph\u1ee7. Gi\u00e1m s\u00e1t ng\u1ef1 s\u1eed Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn d\u00e2ng s\u1edb, \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3c n\u00f3i: <i>&#8220;M\u1edf r\u1ed9ng gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng, x\u00e2y d\u1ef1ng nhi\u1ec1u dinh th\u1ef1, ban b\u1ed1 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi ta gi\u1eef g\u00ecn li\u00eam s\u1ec9, nh\u01b0ng trong cung l\u1ea1i d\u00f9ng nhi\u1ec1u m\u01b0u m\u1eb9o k\u1ef3 l\u1ea1. D\u00e2n gian \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng \u0111em dinh th\u1ef1 c\u1ee7a H\u1ed9 b\u1ed9 th\u1ecb lang M\u1ea1nh C\u1ee7ng Th\u1ea7n ban cho gi\u00e1o ph\u01b0\u1eddng s\u1ee9 Vi\u00ean Th\u1eeba Ti\u1ebfn. Ng\u00e0y x\u01b0a, Cao T\u1ed5 mu\u1ed1n phong v\u0169 h\u1ed3 An S\u1ea5t N\u00f4 l\u00e0m T\u00e1n k\u1ecb th\u1ecb lang, c\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u1ec1u c\u01b0\u1eddi. Nay tuy kh\u00f4ng phong Th\u1eeba Ti\u1ebfn l\u00e0m th\u1ecb lang, nh\u01b0ng l\u1ea1i ban cho dinh th\u1ef1 c\u1ee7a th\u1ecb lang, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.&#8221;<\/i> \u0110\u01b0\u1eddng ch\u1ee7 ph\u00ea d\u1ee5 nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ban cho 30 t\u1ea5m l\u1ee5a \u0111\u1ec3 khen ng\u1ee3i s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m c\u1ee7a \u00f4ng, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p><i>(Tr\u01b0\u01a1ng Hi\u1ebfn, kh\u00f4ng r\u00f5 lai l\u1ecbch.)<\/i><\/p>\n<p>[70] Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nh\u00e0 s\u01b0 H\u00e0nh C\u1ea7n du h\u00e0nh sang T\u00e2y V\u1ef1c, Vua nh\u00e2n \u0111\u00f3 ban th\u01b0 cho Vua n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Th\u1ef1c \u0111\u1ec3 chi\u00eau d\u1ee5. Th\u00e1ng 12, ng\u00e0y \u1ea4t S\u1eedu, s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc \u1ea5y \u0111\u1ebfn c\u1ed1ng v\u1eadt ph\u1ea9m.<\/p>\n<p>[71] N\u0103m \u0111\u00f3, th\u1ee7 l\u0129nh t\u1ed9c Tr\u1ef1c \u0110\u00e3ng c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng H\u1ea1ng l\u00e0 Xuy\u1ebft C\u00e1t d\u1eabn qu\u00e2n B\u1eafc H\u00e1n x\u00e2m ph\u1ea1m Ph\u1ee7 Ch\u00e2u, b\u1ecb t\u01b0\u1edbng gi\u1eef th\u00e0nh \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. Vua xu\u1ed1ng chi\u1ebfu cho \u0111\u1ea1i th\u1ee7 l\u0129nh Kh\u00fac Ng\u1ed9 c\u1ee7a 16 ph\u1ee7 b\u1ed9 t\u1ed9c n\u1ed9i thu\u1ed9c v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh La Nhai c\u1ee7a 12 ph\u1ee7 \u0111em qu\u00e2n truy di\u1ec7t Xuy\u1ebft C\u00e1t. Xuy\u1ebft C\u00e1t s\u1ee3 h\u00e3i, \u0111em c\u1ea3 t\u1ed9c \u0111\u1ebfn quy h\u00e0ng. Vua phong Kh\u00fac Ng\u1ed9 l\u00e0m Quy \u0110\u1ee9c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, La Nhai v\u00e0 Xuy\u1ebft C\u00e1t \u0111\u1ec1u l\u00e0m Ho\u00e0i H\u00f3a t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n.<\/p>\n<hr class=\"before-footnotes clear\" \/><div class=\"footnotes\"><ol><li id=\"footnote-99-1\">ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh ki\u1ec3m tra s\u1ed5 s\u00e1ch li\u1ec7t k\u00ea t\u00e0i s\u1ea3n c\u00f4ng, 's\u1ed5' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft l\u00e0 'ch\u1ea9n', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00e1c s\u1eeda <a href=\"#return-footnote-99-1\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 1\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-99-2\">'Tu\u00e2n H\u1ed1i' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 'k\u1ef3', theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c v\u00e0 quy\u1ec3n 2 c\u1ee7a s\u00e1ch \u2018Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c\u2019 s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-99-2\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 2\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-99-3\">'Kh\u00f4ng d\u00e1m c\u1edfi \u00e1o m\u0169' - ch\u1eef 'm\u0169' nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 '\u00e1o', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n, T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu b\u1ea3n, c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c v\u00e0 Bi\u00ean ni\u00ean c\u01b0\u01a1ng m\u1ee5c quy\u1ec3n 2, T\u1ed1ng s\u1eed quy\u1ec3n 256 Tri\u1ec7u Ph\u1ed5 truy\u1ec7n s\u1eeda l\u1ea1i. <a href=\"#return-footnote-99-3\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 3\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-99-4\">C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ghi l\u00e0 Ho\u00e0i, L\u1ea1c Xuy\u00ean. T\u1ee5c Th\u00f4ng Gi\u00e1m quy\u1ec3n 5 vi\u1ebft l\u00e0 'Ho\u00e0i, L\u1ea1c gian'. <a href=\"#return-footnote-99-4\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 4\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-99-5\"> Nguy\u00ean v\u0103n l\u00e0 'Ph\u1ed5', c\u0103n c\u1ee9 theo b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m t\u1eaft T\u1ed1ng, b\u1ea3n C\u00e1c v\u00e0 'T\u1ee5c th\u00f4ng gi\u00e1m' quy\u1ec3n 5, \u0111\u00e3 s\u1eeda l\u1ea1i. X\u00e9t 'T\u1ed1ng s\u1eed' quy\u1ec3n 482, 'B\u1eafc H\u00e1n th\u1ebf gia' c\u0169ng vi\u1ebft: 'K\u1ebf \u00c2n v\u1ed1n h\u1ecd Ti\u1ebft, cha l\u00e0 Chi\u00eau\u2026\u2026 Ban \u0111\u1ea7u l\u00e0m binh s\u0129 trong doanh H\u1ed9 Th\u00e1nh n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n.' <a href=\"#return-footnote-99-5\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 5\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-99-6\">R\u00fat v\u00e0o trong th\u00e0nh: ch\u1eef 'trung' ban \u0111\u1ea7u thi\u1ebfu, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u00f3m L\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a T\u1ed1ng v\u00e0 b\u1ea3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c b\u1ed5 sung <a href=\"#return-footnote-99-6\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 6\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-99-7\"> 'Quan li\u00ean' nguy\u00ean b\u1ea3n vi\u1ebft 'Khuy\u1ebft li\u00ean', c\u0103n c\u1ee9 theo T\u1ed1ng b\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c s\u1eeda l\u1ea1i. B\u1ea3n 'T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu' th\u00ec ghi l\u00e0 'Khai t\u1ea3i'. <a href=\"#return-footnote-99-7\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 7\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-99-8\"> 'Ch\u00ed' nguy\u00ean l\u00e0 'T\u00e2m', c\u0103n c\u1ee9 b\u1ea3n T\u1ed1ng, b\u1ea3n T\u1ed1ng to\u00e1t y\u1ebfu, b\u1ea3n c\u00e1c c\u1ea3i. <a href=\"#return-footnote-99-8\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 8\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-99-9\">thi\u1ebfu <a href=\"#return-footnote-99-9\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 9\">&crarr;<\/a><\/li><li id=\"footnote-99-10\">thi\u1ebfu <a href=\"#return-footnote-99-10\" class=\"return-footnote\" aria-label=\"Return to footnote 10\">&crarr;<\/a><\/li><\/ol><\/div>","protected":false},"author":1,"menu_order":9,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-99","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-standard"],"part":59,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/99","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/99\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/99\/revisions\/100"}],"part":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/59"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/99\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=99"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=99"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=99"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/khosachviet.com\/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=99"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}